Chương 1. Một số vấn đề lý luận về công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị tại Trung tâm Chính trị cấp huyện Chương 2. Thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị tại Trung tâm Chính trị huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định Chương 3. Phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị tại Trung tâm Chính trị huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định 7 CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƢỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TẠI TRUNG TÂM CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN 1.
Các khái niệm cơ bản 1. Khái niệm lý luận chính trị Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học đưa ra khái niệm về lý luận: “Lý luận là hệ thống những tư tưởng được khái quát từ kinh nghiệm thực tiễn, có tác dụng chỉ đạo thực tiễn…” [từ điển tiếng Việt, tr. Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc, Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh: “Lý luận là đem thực tế trong lịch sử, trong kinh nghiệm, trong các cuộc tranh đấu, xem xét, so sánh thật kỹ lưỡng rõ ràng, làm thành kết luận. Rồi lại đem nó chứng minh với thực tế.
Đó là lý luận chân chính” [7; tr. Mặc dù có nhiều định nghĩa khác nhau về lý luận nhưng các định nghĩa đều thống nhất ở chỗ: Lý luận là sự khái quát những kinh nghiệm thực tiễn, là sự tổng hợp các tri thức về tự nhiên, xã hội được tích lũy trong quá trình hoạt động lịch sử của con người. Từ đó, chúng tôi có thể hiểu: Lý luận là sản phẩm tư duy trừu tượng của con người khi nhận thức về thế giới xung quanh. Nó bao gồm một hệ thống các khái niệm, phạm trù, quy luật được khái quát từ thực tiễn của con người trong quá trình lịch sử, chứa đựng thông tin thể hiện quy luật vận động của sự vật, hiện tượng.
Còn về khái niệm chính trị, theo từ điển tiếng Việt, “chính trị dùng để chỉ những hoạt động nhằm nâng cao giác ngộ chính trị cho quần chúng, tổ chức quần chúng thực hiện một đường lối, những nhiệm vụ chính trị nhất định”2. Như vậy có thể hiểu: LLCT là một hệ thống quan điểm mang tính quy luật 2 Từ điển tiếng Việt, tr. 8 phản ánh tư tưởng của giai cấp cầm quyền dùng để định hướng, quản lý, điều hành xã hội. Hệ thống quan điểm chính thống hiện nay bao gồm: chủ nghĩa Mác - Lênin; tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước.
LLCT khẳng định nhiệm vụ và tầm quan trọng to lớn của nó đối với nhận thức và hành động của từng cá nhân nói riêng và sự phát triển của toàn xã hội nói chung, bởi LLCT bao gồm những tri thức tổng hợp, liên ngành mang tính đảng, tính giai cấp rõ rệt, đồng thời có tính khái quát hóa, trừu tượng hóa và tính dự báo khoa học cao. Đồng thời nó cho thấy sự khó khăn, phức tạp của quá trình sáng tạo, nhận thức và vận dụng LLCT. Khái niệm đào tạo, bồi dưỡng Theo từ điển tiếng Việt, “đào tạo là làm cho trở thành người có năng lực theo những tiêu chuẩn nhất định” [từ điển tiếng Việt, tr. Theo từ điển mở Wikipedia: “Đào tạo đề cập đến việc dạy các kỹ năng thực hành, nghề nghiệp hay kiến thức liên quan đến một lĩnh vực cụ thể, để người học lĩnh hội và nắm vững những tri thức, kỹ năng, nghề nghiệp một cách có hệ thống để chuẩn bị cho người đó thích nghi với cuộc sống và khả năng đảm nhận được một công việc nhất định”3.
Như vậy, Đào tạo được hiểu là một quá trình hoạt động có mục đích, có tổ chức nhằm hình thành và phát triển có hệ thống các tri thức, kỹ xảo, kỹ năng, thái độ… để hoàn thành nhân cách cho một cá nhân, tạo điều kiện cho họ có thể vào đời hành nghề một cách có năng suất và hiệu quả. Hay nói một cách chung nhất, đào tạo được xem như là quá trình làm cho người ta trở thành người có năng lực theo những tiêu chuẩn nhất định. Theo từ điển tiếng Việt, “bồi dưỡng là làm cho tăng thêm năng lực hoặc phẩm chất” [từ điển tiếng Việt, tr. Theo quy định tại Khoản 2, Điều 3 Quy chế đào tạo, bồi dưỡng công chức, 3 https://vi.
9 viên chức mà Bộ Tư pháp ban hành năm 2018 thì: Bồi dưỡng là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng làm việc. Bồi dưỡng là quá trình truyền đạt thêm một lượng kiến thức nhất định cho một đối tượng học tập cụ thể, trong đó không nhất thiết phải làm rõ về quá trình và hệ phương pháp truyền đạt thêm, cũng không nhất thiết phải thay đổi cơ bản chất lượng năng lực và kiến thức của người học mà chỉ cần cung cấp thêm năng lực và kiến thức cho họ. Bên cạnh đó, Bồi dưỡng là quá trình cập nhật hóa kiến thức còn thiếu hoặc đã lạc hậu, bổ túc nghề nghiệp, đào tạo thêm hoặc củng cố các kỹ năng nghề nghiệp theo các chuyên đề. Các hoạt động này nhằm tạo điều kiện cho người lao động có cơ hội để củng cố và mở mang một cách có hệ thống những tri thức, kỹ năng, chuyên môn, nghiệp vụ sẵn có để lao động nghề nghiệp một cách có hiệu quả hơn.
Như vậy, tôi có thể hiểu: Đào tạo, bồi dưỡng chính là quá trình truyền thụ, tiếp nhận có hệ thống những tri thức, kỹ năng đồng thời trang bị, cập nhật, rèn luyện để nâng cao kiến thức, kỹ năng cần thiết cho đối tượng tham gia học tập. Thông qua quá trình đào tạo, bồi dưỡng, đối tượng được học tập có thể đạt được một trình độ kiến thức, chuyên môn nghề nghiệp nhất định và đồng thời làm cho họ sử dụng tốt hơn các khả năng, tiềm năng vốn có để phát huy hết năng lực làm việc của họ. Khái niệm đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị Đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị là quá trình truyền thụ, tiếp thu hệ thống tri thức LLCT; trang bị những kiến thức cơ bản và cập nhật bổ sung những kiến thức mới về LLCT, củng cố thế giới quan, nhân sinh quan, phương pháp luận khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho cán bộ, đảng viên, từ đó nhằm nâng cao phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị, trình độ, năng lực làm việc, kỷ năng lãnh đạo, quản lý, nâng cao tầm nhìn, điều hành nhiệm vụ được giao, ngày càng đáp ứng yêu cầu cách mạng trong giai đoạn mới. Công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên 10 suốt của các cấp ủy đảng, chính quyền và toàn bộ hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở nhằm nâng cao chất lượng về mọi mặt cho đội ngủ cán bộ, đảng viên, nâng cao nghiệp vụ cho đoàn viên, hội viên ở cơ sở.
Chức năng, nhiệm vụ và vai trò của trung tâm chính trị cấp huyện 1. Chức năng, nhiệm vụ của trung tâm chính trị cấp huyện Theo Quy định số 208-QĐ/TW của Ban Chấp hành Trung ương ký ngày 08/11/2019 Quy định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Trung tâm chính trị cấp huyện thì: - Trung tâm chính trị cấp huyện (trước đây là trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh) là đơn vị sự nghiệp trực thuộc cấp ủy cấp huyện, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp và thường xuyên của ban thường vụ cấp ủy cấp huyện. - Trung tâm chính trị cấp huyện có chức năng tổ chức đào tạo, bồi dưỡng về lý luận chính trị - hành chính; chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kiến thức quản lý nhà nước, kiến thức, kỹ năng và chuyên môn, nghiệp vụ về công tác xây dựng Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội cho cán bộ, đảng viên trong hệ thống chính trị ở cơ sở trên địa bàn cấp huyện, không thuộc đối tượng đào tạo, bồi dưỡng của trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; tuyên truyền, giáo dục, bồi dưỡng lịch sử Đảng và lịch sử đảng bộ của địa phương; tham gia phối hợp trong công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận theo yêu cầu của cấp ủy. Trung tâm chính trị cấp huyện có những nhiệm vụ sau: 1.
Đào tạo sơ cấp lý luận chính trị - hành chính; bồi dưỡng các chương trình lý luận chính trị cho các đối tượng theo quy định; chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho cán bộ, đảng viên trên địa bàn huyện. Bồi dưỡng, cập nhật kiến thức mới về chuyên môn, nghiệp vụ công tác xây dựng Đảng, quản lý nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội và một số lĩnh vực khác cho cán bộ đảng (là cấp ủy viên cơ sở), cán bộ chính quyền, 11 Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể ở cơ sở. Bồi dưỡng chính trị cho đối tượng phát triển đảng; lý luận chính trị cho đảng viên mới; nghiệp vụ công tác đảng cho cấp ủy viên cơ sở. Tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng và lịch sử đảng bộ địa phương.
Tổ chức thông tin về tình hình thời sự, chính sách. cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên ở cơ sở. Tham gia phối hợp trong công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, nghiên cứu khoa học theo yêu cầu của cấp ủy và phục vụ giảng dạy, học tập. Thực hiện một số nhiệm vụ khác theo chỉ đạo của cấp ủy cấp huyện4.
Vai trò của trung tâm chính trị cấp huyện Hiện nay, việc đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị được thực hiện thông qua nhiều kênh, nhiều loại hình. Hệ thống các trường Chính trị (gồm: Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và các Học viện khu vực, trường Chính trị cấp tỉnh và trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện), được coi là hệ thống đào tạo, bồi dưỡng chuyên trách, chuyên sâu về những loại kiến thức này. Trong khi Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và trường Chính trị cấp tỉnh được tổ chức bài bản, theo quy định rõ, thống nhất trong cả nước thì trung tâm chính trị cấp huyện ở mỗi địa phương lại có sự quan tâm, vận dụng khác nhau.