Luận văn thạc sĩ về chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2005-2015

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu đảng bộ tỉnh quảng ninh lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ năm 2005 đến năm 2015, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Linh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Dũng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử
• Đề tài: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế Quảng Ninh 2005-2015
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu
• 1.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu, nguồn tư liệu
• 1.6. Đóng góp của luận văn
• 1.7. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH QUẢNG NINH VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ TỪ NĂM 2005 ĐẾN 2010
• 1.1. Những yếu tố tác động đến chủ trương và sự chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên, văn hóa - xã hội tỉnh Quảng Ninh
• 1.2. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ TỈNH QUẢNG NINH LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ TỪ NĂM 2010 ĐẾN NĂM 2015
• 2.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh về chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 2.2. Yêu cầu mới trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh Quảng Ninh
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM
• 3.1. Nhận xét về sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh
• 3.2. Một số kinh nghiệm lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chuyển dịch cơ cấu kinh tế Quảng Ninh 2005 2015

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh Quảng Ninh trong giai đoạn 2005-2015 đã diễn ra mạnh mẽ, phản ánh sự chuyển mình của nền kinh tế địa phương. Từ một tỉnh chủ yếu dựa vào khai thác tài nguyên, Quảng Ninh đã từng bước chuyển mình sang các ngành dịch vụ và công nghiệp. Sự chuyển dịch này không chỉ giúp nâng cao giá trị gia tăng mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân. Đặc biệt, sự phát triển của ngành du lịch đã góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

1.1. Tình hình kinh tế Quảng Ninh trước năm 2005

Trước năm 2005, cơ cấu kinh tế của Quảng Ninh chủ yếu dựa vào khai thác than và các tài nguyên thiên nhiên khác. Ngành công nghiệp nặng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng sản phẩm nội địa (GDP) của tỉnh. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào tài nguyên thiên nhiên đã dẫn đến nhiều thách thức về môi trường và phát triển bền vững.

1.2. Định hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ năm 2005

Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh đã xác định chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Các chính sách khuyến khích đầu tư vào các ngành công nghiệp chế biến, dịch vụ và du lịch đã được triển khai nhằm giảm thiểu sự phụ thuộc vào khai thác tài nguyên.

II. Những thách thức trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế Quảng Ninh

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Quảng Ninh cũng gặp không ít thách thức. Sự cạnh tranh từ các tỉnh lân cận, cùng với những vấn đề về môi trường và hạ tầng, đã ảnh hưởng đến tốc độ phát triển kinh tế của tỉnh.

2.1. Cạnh tranh từ các tỉnh lân cận

Quảng Ninh phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các tỉnh khác trong khu vực như Hải Phòng và Bắc Ninh. Điều này đòi hỏi tỉnh phải có những chiến lược phát triển hợp lý để thu hút đầu tư và phát triển bền vững.

2.2. Vấn đề môi trường và phát triển bền vững

Sự phát triển nhanh chóng của các ngành công nghiệp và du lịch đã dẫn đến nhiều vấn đề về ô nhiễm môi trường. Quảng Ninh cần phải tìm ra các giải pháp hiệu quả để cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

III. Phương pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế hiệu quả tại Quảng Ninh

Để đạt được mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế, Quảng Ninh đã áp dụng nhiều phương pháp và chính sách khác nhau. Việc đầu tư vào hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực và khuyến khích đổi mới sáng tạo là những yếu tố quan trọng trong quá trình này.

3.1. Đầu tư vào hạ tầng giao thông và dịch vụ

Hạ tầng giao thông được cải thiện đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển hàng hóa và du lịch. Các dự án lớn như cao tốc Hạ Long - Vân Đồn đã giúp kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm.

3.2. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Để đáp ứng nhu cầu phát triển, tỉnh đã chú trọng đến việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Các chương trình đào tạo nghề và hợp tác với các trường đại học đã được triển khai nhằm nâng cao chất lượng lao động.

IV. Kết quả đạt được từ chuyển dịch cơ cấu kinh tế Quảng Ninh

Kết quả của quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế đã mang lại nhiều thành tựu đáng kể cho Quảng Ninh. Tăng trưởng GDP ổn định, tỷ trọng ngành dịch vụ và công nghiệp ngày càng tăng, góp phần nâng cao đời sống người dân.

4.1. Tăng trưởng kinh tế và thu nhập bình quân đầu người

Tăng trưởng GDP của Quảng Ninh trong giai đoạn 2005-2015 đạt mức cao, với thu nhập bình quân đầu người cũng tăng lên đáng kể. Điều này cho thấy sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế đã mang lại lợi ích rõ rệt cho người dân.

4.2. Phát triển ngành du lịch và dịch vụ

Ngành du lịch đã trở thành một trong những ngành kinh tế chủ lực của Quảng Ninh. Sự gia tăng lượng khách du lịch đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thúc đẩy các ngành dịch vụ khác phát triển.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho Quảng Ninh

Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Quảng Ninh từ năm 2005 đến 2015 đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Tuy nhiên, để tiếp tục phát triển bền vững, tỉnh cần phải có những định hướng rõ ràng cho tương lai.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Quảng Ninh cần tiếp tục đẩy mạnh các chính sách phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Việc phát triển các ngành kinh tế xanh sẽ là một trong những ưu tiên hàng đầu.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế và đầu tư

Tỉnh cần mở rộng hợp tác quốc tế, thu hút đầu tư từ các nguồn lực bên ngoài để phát triển kinh tế. Các chính sách ưu đãi cho nhà đầu tư sẽ giúp Quảng Ninh trở thành điểm đến hấp dẫn hơn trong mắt các nhà đầu tư.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2005 đến năm 2015, tỉnh Quảng Ninh đã trải qua quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế quan trọng nhằm thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) và phát triển bền vững. Với diện tích tự nhiên trên 6.100 km², dân số năm 2010 đạt khoảng 1,16 triệu người, Quảng Ninh sở hữu nhiều lợi thế về vị trí địa lý, tài nguyên khoáng sản, biển đảo và nguồn lao động trẻ dồi dào. Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2005-2010 đạt 12,7%, cao hơn mức bình quân cả nước (7,01%), với GDP bình quân đầu người năm 2010 đạt 24,666 triệu đồng, gấp hơn 2 lần so với năm 2005. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, giảm tỷ trọng nông, lâm, thủy sản, trong đó công nghiệp - xây dựng chiếm 54,76%, dịch vụ chiếm 39,3%, nông nghiệp chỉ còn 5,6% vào năm 2010.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ vai trò lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh trong việc vận dụng chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam để chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH, HĐH, đồng thời đánh giá thành tựu, hạn chế và rút ra kinh nghiệm trong giai đoạn 2005-2015. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn tỉnh Quảng Ninh, tập trung vào chuyển dịch cơ cấu ngành và nội ngành kinh tế, với trọng tâm là công nghiệp, dịch vụ và nông nghiệp. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế địa phương, góp phần nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng với quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Được hiểu là quá trình cải biến nền kinh tế từ trạng thái lạc hậu sang trạng thái phát triển hơn, với sự thay đổi tỷ trọng các ngành kinh tế và nâng cao năng suất, hiệu quả kinh tế. Khái niệm này bao gồm chuyển dịch cơ cấu ngành, cơ cấu thành phần kinh tế và cơ cấu vùng lãnh thổ.

2. Lý thuyết công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH): Nhấn mạnh vai trò của công nghiệp và dịch vụ trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế, nâng cao năng lực sản xuất và chất lượng cuộc sống, đồng thời giảm dần tỷ trọng nông nghiệp truyền thống.

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: cơ cấu kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển bền vững, và vai trò lãnh đạo của Đảng bộ địa phương.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích, thống kê và so sánh dựa trên nguồn dữ liệu đa dạng:

• Nguồn dữ liệu: Văn kiện Đại hội Đảng các khóa V đến XI, nghị quyết, chỉ thị của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; các báo cáo của Tỉnh ủy, UBND, Sở Kế hoạch - Đầu tư, Sở Công nghiệp, Sở Nông nghiệp, Sở Du lịch, Cục Thống kê tỉnh Quảng Ninh; các công trình nghiên cứu, luận án, sách, tạp chí chuyên ngành liên quan.

• Phương pháp chọn mẫu: Tập trung nghiên cứu toàn bộ các chủ trương, chính sách và kết quả thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh Quảng Ninh trong giai đoạn 2005-2015, có bổ sung tư liệu liên quan trước và sau giai đoạn nghiên cứu để làm rõ bối cảnh và diễn biến.

• Phương pháp phân tích: Phân tích định tính dựa trên lý thuyết và các văn bản chính sách; phân tích định lượng qua số liệu thống kê về tăng trưởng GDP, cơ cấu ngành, giá trị sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ; so sánh các chỉ tiêu kinh tế qua các năm để đánh giá hiệu quả chuyển dịch cơ cấu.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2005-2015, với việc thu thập và xử lý dữ liệu trong khoảng thời gian này, đồng thời tham khảo các giai đoạn trước 2005 và sau 2015 để đánh giá toàn diện.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng kinh tế ổn định và vượt kế hoạch: Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2005-2010 đạt 12,7%, cao hơn mức bình quân cả nước (7,01%). GDP bình quân đầu người năm 2010 đạt 24,666 triệu đồng, gấp 2,14 lần so với năm 2005.

2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH, HĐH rõ nét: Đến năm 2010, tỷ trọng công nghiệp - xây dựng chiếm 54,76%, dịch vụ chiếm 39,3%, nông, lâm, thủy sản giảm còn 5,6%. So với năm 2005, công nghiệp tăng nhẹ từ 54,3% lên 54,76%, dịch vụ tăng từ 38,5% lên 39,3%, nông nghiệp giảm từ 7,2% xuống 5,6%.

3. Phát triển công nghiệp theo hướng giảm tỷ trọng khai thác than, tăng công nghiệp chế biến, chế tạo: Giá trị sản xuất công nghiệp nhà nước tăng bình quân 15,8%/năm. Tỷ trọng ngành than trong công nghiệp giảm từ 64,8% năm 2005 xuống còn 25% năm 2010, trong khi các ngành điện, vật liệu xây dựng, đóng tàu, cơ khí tăng trưởng mạnh.

4. Nông nghiệp phát triển ổn định với chuyển dịch cơ cấu nội ngành: Giá trị sản xuất nông, lâm, thủy sản tăng từ 2.283 triệu đồng năm 2005 lên khoảng 7.000 triệu đồng năm 2010. Trong đó, ngành trồng trọt giảm nhẹ, ngành chăn nuôi và dịch vụ nông nghiệp tăng nhanh, với giá trị sản xuất ngành trồng trọt giảm từ 830.713 triệu đồng xuống 799.788 triệu đồng, dịch vụ nông nghiệp tăng từ 8.312 triệu đồng lên 96.491 triệu đồng.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng kinh tế vượt kế hoạch và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH, HĐH của Quảng Ninh phản ánh hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh trong việc vận dụng chủ trương của Trung ương phù hợp với điều kiện địa phương. Việc giảm tỷ trọng ngành than trong công nghiệp và tăng cường phát triển các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, điện năng thể hiện sự đa dạng hóa nền kinh tế, giảm phụ thuộc vào tài nguyên khoáng sản, hướng tới phát triển bền vững.

Chuyển dịch cơ cấu nội ngành nông nghiệp với sự tăng trưởng mạnh của chăn nuôi và dịch vụ nông nghiệp cho thấy sự thích ứng với xu hướng thị trường và nâng cao giá trị gia tăng trong nông nghiệp. Tuy nhiên, tỷ trọng nông nghiệp vẫn còn chiếm phần nhỏ trong GDP, phản ánh xu hướng dịch chuyển lao động và nguồn lực sang công nghiệp và dịch vụ.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả này phù hợp với xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế của nhiều tỉnh công nghiệp ven biển trong khu vực kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Việc phát triển dịch vụ, đặc biệt là du lịch, cũng được chú trọng nhằm khai thác tiềm năng biển đảo và di sản thiên nhiên như vịnh Hạ Long.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ trọng các ngành kinh tế qua các năm, bảng số liệu giá trị sản xuất công nghiệp và nông nghiệp, giúp minh họa rõ nét quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo và công nghiệp công nghệ cao: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, giảm dần tỷ trọng khai thác tài nguyên thiên nhiên. Mục tiêu tăng trưởng giá trị sản xuất công nghiệp bình quân trên 20%/năm trong giai đoạn 2025-2030. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, Sở Công Thương, các doanh nghiệp.

2. Phát triển dịch vụ du lịch bền vững, đa dạng hóa sản phẩm du lịch: Khai thác tiềm năng du lịch biển đảo, du lịch sinh thái và văn hóa, nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng số lượng khách du lịch quốc tế lên trên 10 triệu lượt/năm vào năm 2030. Chủ thể thực hiện: Sở Du lịch, các doanh nghiệp du lịch, chính quyền địa phương.

3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đào tạo nghề: Tập trung đào tạo lao động có kỹ năng, trình độ chuyên môn và ngoại ngữ phù hợp với yêu cầu công nghiệp hiện đại và dịch vụ chất lượng cao. Mục tiêu tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên trên 70% vào năm 2030. Chủ thể thực hiện: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, các cơ sở đào tạo nghề.

4. Phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nâng cao giá trị gia tăng: Khuyến khích phát triển chăn nuôi quy mô lớn, ứng dụng công nghệ sinh học, mở rộng vùng sản xuất nông sản sạch, tăng giá trị sản phẩm nông nghiệp. Mục tiêu tăng trưởng giá trị sản xuất nông nghiệp trên 6%/năm. Chủ thể thực hiện: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các hợp tác xã nông nghiệp.

5. Hoàn thiện cơ sở hạ tầng giao thông và logistics: Đầu tư nâng cấp hệ thống giao thông kết nối các vùng kinh tế, cảng biển, khu công nghiệp và khu du lịch để tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế. Chủ thể thực hiện: Sở Giao thông Vận tải, các nhà đầu tư công và tư nhân.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách địa phương: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng các chính sách phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện đặc thù của tỉnh Quảng Ninh, giúp nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế và lịch sử Đảng: Tài liệu hệ thống hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng bộ tỉnh trong giai đoạn 2005-2015, đồng thời phân tích sâu sắc các yếu tố tác động và kết quả thực hiện, phục vụ nghiên cứu chuyên sâu về phát triển kinh tế vùng và lịch sử Đảng bộ địa phương.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư: Cung cấp thông tin về xu hướng phát triển các ngành kinh tế chủ lực, tiềm năng và cơ hội đầu tư tại Quảng Ninh, giúp doanh nghiệp định hướng chiến lược kinh doanh và đầu tư hiệu quả.

4. Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành lịch sử Đảng, kinh tế phát triển: Luận văn là tài liệu tham khảo hữu ích cho việc học tập, nghiên cứu về chuyển dịch cơ cấu kinh tế, công nghiệp hóa hiện đại hóa và vai trò lãnh đạo của Đảng trong phát triển kinh tế địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế là gì và tại sao quan trọng với Quảng Ninh?
   Chuyển dịch cơ cấu kinh tế là quá trình thay đổi tỷ trọng các ngành kinh tế nhằm nâng cao hiệu quả và năng suất. Với Quảng Ninh, chuyển dịch theo hướng CNH, HĐH giúp tận dụng lợi thế tài nguyên, phát triển công nghiệp và dịch vụ, nâng cao đời sống nhân dân.

2. Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh đã lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế như thế nào trong giai đoạn 2005-2015?
   Đảng bộ tỉnh đã ban hành các nghị quyết, chỉ thị cụ thể, tập trung phát triển công nghiệp chế biến, dịch vụ du lịch, đồng thời giảm tỷ trọng khai thác than, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, tạo điều kiện thuận lợi cho các thành phần kinh tế phát triển.

3. Các ngành kinh tế chủ lực của Quảng Ninh hiện nay là gì?
   Công nghiệp (đặc biệt là than, điện, vật liệu xây dựng), dịch vụ (du lịch, vận tải, tài chính), và nông nghiệp công nghệ cao là các ngành chủ lực, chiếm tỷ trọng lớn trong GDP tỉnh.

4. Những khó khăn chính trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Quảng Ninh là gì?
   Khó khăn gồm địa hình đồi núi chiếm 80%, gây khó khăn cho phát triển hạ tầng; lực lượng lao động qua đào tạo còn hạn chế; sự mất cân đối phát triển giữa các vùng; và cần nâng cao chất lượng dịch vụ để cạnh tranh trong khu vực.

5. Làm thế nào để phát triển bền vững kinh tế Quảng Ninh trong tương lai?
   Cần tiếp tục đa dạng hóa ngành kinh tế, tăng cường ứng dụng công nghệ cao, phát triển nguồn nhân lực chất lượng, hoàn thiện hạ tầng, bảo vệ môi trường và phát triển du lịch bền vững, đồng thời duy trì sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng bộ tỉnh.

Kết luận

• Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh đã lãnh đạo thành công quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ năm 2005 đến 2015 theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, góp phần nâng cao tốc độ tăng trưởng kinh tế và cải thiện đời sống nhân dân.
• Cơ cấu kinh tế chuyển dịch rõ rệt với tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ tăng, nông nghiệp giảm, phù hợp với xu hướng phát triển kinh tế hiện đại.
• Các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và dịch vụ du lịch được ưu tiên phát triển, giảm dần sự phụ thuộc vào khai thác than và tài nguyên thiên nhiên.
• Hạn chế về hạ tầng, nguồn nhân lực và sự mất cân đối phát triển vùng cần được khắc phục để thúc đẩy phát triển bền vững.
• Đề xuất các giải pháp phát triển công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ du lịch, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hoàn thiện hạ tầng giao thông nhằm tiếp tục đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong giai đoạn tiếp theo.

Hành động tiếp theo: Các cấp chính quyền và doanh nghiệp cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tăng cường nghiên cứu, đánh giá định kỳ để điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế tỉnh Quảng Ninh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lãnh đạo thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ năm 2005 đến năm 2010. 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chương 2: Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lãnh đạo đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ năm 2010 đến năm 2015. Chương 3: Nhận xét và một số kinh nghiệm 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH QUẢNG NINH VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ TỪ NĂM 2005 ĐẾN 2010 1. Những yếu tố tác động đến chủ trƣơng và sự chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh 1.

Điều kiện tự nhiên, văn hóa - xã hội tỉnh Quảng Ninh * Điều kiện tự nhiên: - Vị trí địa lý: Quảng Ninh là tỉnh ven biển thuộc vùng Đông Bắc Việt Nam. Với diện tích tự nhiên trên 6.100 km2; giáp tỉnh Quảng Tây của Trung Quốc ở phía Bắc; phía Đông giáp Vịnh Bắc Bộ; phía Tây giáp thành phố Hải Phòng, tỉnh Hải Dương, tỉnh Bắc Giang và tỉnh Lạng Sơn. Có 3 cửa khẩu trên đất liền (Móng Cái, Hoành Mô, Bắc Phong Sinh) và 3 cảng khẩu trên biển (Cẩm Phả, Hòn Gai, Vạn Gia) [94]. Vị trí địa lý của Quảng Ninh thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội gắn với Thủ đô Hà Nội và các thành phố lớn của khu vực kinh tế trọng điểm Bắc Bộ như Hải Phòng, Hải Dương, đồng thời là “cửa ngõ” của cả vùng đồng bằng sông Hồng, Trung du miền núi phía Bắc ra biển và nối với vùng duyên hải Nam Trung Quốc qua cửa khẩu Móng Cái; là cầu nối của Việt Nam với các nước trong ASEAN, khu vực Đông Bắc Á.

Quảng Ninh được ví như một Việt Nam thu nhỏ, vì có cả biển, đảo, đồng bằng, trung du, đồi núi, biên giới; đây là điều kiện thuận lợi để phát triển thị trường tiêu thụ rộng lớn cả trong nước và ngoài nước. - Địa hình: Quảng Ninh là tỉnh miền núi – duyên hải (hơn 80% đất đai là đồi núi, hơn hai nghìn hòn đảo nổi trên mặt biển cũng đều là các quả núi). Địa hình được chia thành 4 vùng rõ rệt: Vùng núi, vùng trung du và đồng bằng ven biển, vùng ven biển và hải đảo. Địa hình nói chung là rừng núi và biển đảo, có nhiều thung lũng, đồng bằng nhỏ hẹp, địa hình phức tạp sẽ ảnh hưởng lớn, gây khó khăn cho phát triển các ngành kinh tế.

Tuy nhiên, địa hình nơi đây tạo điều kiện thuận lợi cho Quảng Ninh phát triển kinh tế đa ngành, nếu biết khai thác tốt những lợi thế 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] từng vùng, đặc biệt là biển đảo sẽ là điều kiện thuận lợi để Quảng Ninh CDCCKT theo hướng công nghiệp và dịch vụ - du lịch. - Khí hậu: Quảng Ninh nằm trong vùng khí hậu cận nhiệt đới ẩm đặc trưng cho các tỉnh miền Bắc nước ta, vừa có nét riêng của một tỉnh miền núi ven biển, có mùa hạ nóng ẩm mưa nhiều và mùa đông lạnh khô, ít mưa. Lượng mưa trung bình hàng năm 2.500 mm, nhiệt độ trung bình hàng năm cao nhất là 280C, thấp nhất là 160C. Ngoài ra, do tác động của biển, nên khí hậu của Quảng Ninh nhìn chung mát mẻ, ấm áp, thuận lợi đối với phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp và nhiều hoạt động kinh tế khác.

Đặc biệt, khí hậu ở Quảng Ninh cho phép phát triển ngành dịch vụ - du lịch và các ngành thế mạnh khác như đánh bắt, nuôi trồng thuỷ hải sản quanh năm với những giống, loài phong phú, đa dạng. - Sông ngòi và chế độ thuỷ văn: Quảng Ninh có một mạng lưới sông ngòi tương đối phong phú, phân bố đều trên khắp lãnh thổ và có một số đặc điểm như: Đại bộ phận sông có dạng xoè hình cánh quạt nhưng ngắn, nhỏ, độ dốc lớn. Quảng Ninh có đến 30 sông, suối dài trên 10 km nhưng phần nhiều đều nhỏ. Diện tích lưu vực thông thường không quá 300 km2, trong đó có bốn con sông lớn là hạ lưu sông Thái Bình, sông Ka Long, sông Tiên Yên và sông Ba Chẽ.

Mỗi sông hoặc đoạn sông thường có nhiều nhánh, các nhánh đa số đều vuông góc với sông chính. Ngoài bốn sông lớn kể trên, Quảng Ninh còn có 11 sông nhỏ, chiều dài các sông từ 15 - 35 km; diện tích lưu vực thường nhỏ hơn 300 km2 [94], chúng được phân bố dọc theo bờ biển. Các sông, suối là nguồn cung cấp nước, phù sa, thủy sản… tạo điều kiện để Quảng Ninh phát triển các ngành kinh tế, đặc biệt là kinh tế nông nghiệp. - Tài nguyên đất: Quảng Ninh có quỹ đất dồi dào với 611.081,3 ha, trong đó 75,370 ha đất nông nghiệp đang sử dụng; 146.019 ha đất lâm nghiệp với nhiều diện tích đất có thể trồng cỏ phù hợp cho chăn nuôi; khoảng gần 20.000 ha có thể trồng cây ăn quả.

Trong tổng diện tích đất đai toàn tỉnh, đất nông nghiệp chỉ chiếm 10%, đất có rừng chiếm 38%, diện tích đất chưa sử dụng còn lớn (chiếm 43,8%) [94], tập trung ở vùng miền núi và ven biển, còn lại là đất chuyên dùng và đất ở. Như vậy, với quỹ đất dồi dào, Quảng Ninh có thể phát triển kinh tế đa ngành. 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Tài nguyên nước: Quảng Ninh là tỉnh có tài nguyên nước khá phong phú, bao gồm nước mặt và nước ngầm. Nước mặt: Lượng nước các sông khá phong phú, ước tính 8.776 tỷ m3 phát sinh trên toàn lưu vực.

Nước ngầm: Theo kết quả thăm dò, trữ lượng nước ngầm tại vùng Cẩm Phả là 6.107 m3/ngày, vùng Hạ Long là 21. Quảng Ninh đã xây dựng được 30 hồ đập nước lớn với tổng dung tích là 195,53 triệu m3, phục vụ những mục đích kinh tế - xã hội của tỉnh như hồ Yên Lập (dung tích 118 triệu m3), hồ Chúc Bài Sơn (11,5 triệu m3), hồ Quất Đông (10 triệu m3). Nếu cộng tất cả Quảng Ninh có từ 2.000 ha mặt nước ao, hồ, đầm có điều kiện nuôi trồng thủy sản [94]. - Tài nguyên rừng: Quảng Ninh có 243.833,2 ha rừng và đất rừng (chiếm 40% diện tích đất rừng tự nhiên toàn tỉnh), trong đó rừng tự nhiên chiếm khoảng 80%.

Còn lại là rừng trồng, rừng đặc sản khoảng 100 ngàn ha, đất chưa thành rừng khoảng 230 ngàn ha, là điều kiện để phát triển thành các vùng gỗ công nghiệp, vùng cây đặc sản, cây ăn quả có quy mô lớn. - Tài nguyên biển: Quảng Ninh có chiều dài bờ biển trên 250 km, diện tích vùng nội thuỷ rộng trên 6000 km2 [94]. Biển Quảng Ninh có các yếu tố môi trường đặc trưng, biển lặng, ít bị ảnh hưởng của gió bão, môi trường sạch, nước có độ muối cao, ổn định, độ trong lớn, nhiệt độ không xuống thấp, thuận lợi cho sự sinh trưởng và phát triển của hầu hết nhóm sinh vật. Tổng diện tích vùng triều và vùng nước biển có khả năng nuôi thuỷ sản biển trên 20.000 ha, gồm các eo vịnh kín gió xen kẽ các đảo nhỏ.

Quảng Ninh có cửa khẩu quốc tế và quốc gia, có cảng biển và nhiều đầu mối giao thông thuỷ bộ, nằm cạnh thị trường tiêu thụ thuỷ sản lớn là Trung Quốc, Hồng Kông… Ngư dân nơi đây đã bước đầu tích luỹ được nhiều kinh nghiệm nuôi trồng thuỷ sản, tạo cho Quảng Ninh trở thành tỉnh có tiềm năng rất lớn để phát triển nuôi trồng, đánh bắt, khai thác, chế biến các loại thuỷ sản, đặc biệt thủy sản biển. - Nguồn lợi thủy sản: Quảng Ninh có nguồn thủy sản phong phú bao gồm cả nguồn lợi thủy sản nước mặn, nước lợ và nước ngọt. Với nguồn lợi thủy sản phong 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] phú Quảng Ninh có thể phát triển ngành nuôi trồng, khai thác và chế biến thủy hải sản. - Tài nguyên khoáng sản: Quảng Ninh có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, đa dạng, có nhiều loại đặc thù, trữ lượng lớn, chất lượng cao mà nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước không có được như: than, cao lanh Tấn Mài, đất sét, cát thủy tinh, đá vôi… Than đá: Có trữ lượng khoảng 3,6 tỷ tấn, hầu hết thuộc dòng antraxít, tỷ lệ cácbon ổn định 80- 90%; tập trung tại 3 khu vực: Hạ Long, Cẩm Phả và Uông Bí - Đông Triều; mỗi năm cho phép khai thác khoảng 30 - 40 triệu tấn [96].

Các mỏ đá vôi, đất sét, cao lanh: trữ lượng tương đối lớn với đá vôi ở Hoành Bồ, Cẩm Phả; cao lanh ở Hải Hà, Bình Liêu, Ba Chẽ, Tiên Yên, thị xã Móng Cái; đất sét ở Đông Triều, Hoành Bồ và Hạ Long. Bên cạnh than đá, các loại nguyên liệu là vật liệu xây dựng như đá vôi, sét, gạch ngói. rất phong phú và phân bố rộng khắp trong tỉnh. Mỏ đá vôi Hoành Bồ trữ lượng gần 1 tỷ tấn cho phép sản xuất xi măng vài chục triệu tấn/năm, đáp ứng nhu cầu xây dựng kết cấu hạ tầng và đô thị hóa.

Các khoáng sản khác như: cao lanh Tấn Mài, Móng Cái; cát thủy tinh Vân Hải. đều là các mỏ lớn ở miền Bắc, có chất lượng cao, điều kiện khai thác thuận lợi, là nguồn tài nguyên quan trọng để phát triển công nghiệp phục vụ cho nhu cầu trong tỉnh, cả nước và xuất khẩu. Các mỏ nước khoáng: nước khoáng uống được phân bố ở Quang Hanh (Cẩm Phả), Khe Lạc (Tiên Yên), Đồng Long (Bình Liêu). Nước khoáng không uống được tập trung ở Cẩm Phả có nồng độ khoáng khá cao, nhiệt độ trên 350C, dùng chữa bệnh.

Có thể nói, với vị trí địa lý đặc biệt gồm cả “rừng, núi và biển”, bên cạnh những khó khăn nhất định thì Quảng Ninh là một trong ít các tỉnh trong cả nước được thiên nhiên ưu đãi với vô vàn tài nguyên thiên nhiên phong phú có trữ lượng lớn, giá trị kinh tế cao, để Quảng Ninh phát triển các ngành kinh tế. Trong đó, phải 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] kể tới thế mạnh khai thác tiềm năng khoáng sản (đặc biệt là than đá) và phát triển các ngành kinh tế gắn liền với khai thác nguồn lợi từ biển, là cơ sở để Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lãnh đạo CDCCKT theo hướng công nghiệp và dịch vụ - du lịch. * Điều kiện văn hóa - xã hội: Quảng Ninh là mảnh đất có bề dày lịch sử và cách mạng. Nhân dân có truyền thống yêu nước, đoàn kết, cần cù, sáng tạo.

Hiện nay, Quảng Ninh có 4 thành phố, 2 thị xã, 8 huyện (có 2 huyện đảo). Theo số liệu thống kê năm 2005, dân số toàn tỉnh Quảng Ninh là 1.0961 nghìn người. Tỷ lệ tăng dân số bình quân năm 2005 là 1,3%.