Luận văn thạc sĩ về chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Kim Thành từ 1997 đến 2010

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò của đảng bộ huyện Kim Thành trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 1997-2010 tại Hải Dương.

• Tác giả: Đồng Thị Mai Hoa
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Văn Yên
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Kim Thành từ năm 1997 đến năm 2010
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CHỦ TRƢƠNG CỦA ĐẢNG VÀ CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH HẢI DƢƠNG VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ VÀ TÌNH HÌNH CƠ CẤU KINH TẾ CỦA HUYỆN KIM THÀNH TRƢỚC NĂM 1997
• 1.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, văn hóa, xã hội huyện Kim Thành
• 1.2. Chủ trương của Đảng và của Đảng bộ tỉnh Hải Dương về chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 1.3. Tình hình cơ cấu kinh tế huyện Kim Thành trước năm 1997 và những vấn đề đặt ra
• 2. CHƯƠNG 2: CHỦ TRƢƠNG VÀ QUÁ TRÌNH ĐẢNG BỘ HUYỆN KIM THÀNH (HẢI DƢƠNG) LÃNH ĐẠO CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2010
• 2.1. Chủ trương và quá trình Đảng bộ huyện Kim Thành lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 1997 - 2000
• 2.2. Chủ trương và quá trình Đảng bộ huyện Kim Thành lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 2001 - 2005
• 2.3. Chủ trương và quá trình Đảng bộ huyện Kim Thành lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 2006 - 2010
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT, BÀI HỌC KINH NGHIỆM
• 3.1. Một số nhận xét
• 3.2. Bài học kinh nghiệm
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Kim Thành 1997 2010

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Kim Thành từ năm 1997 đến 2010 là một quá trình quan trọng, phản ánh sự thay đổi trong chính sách phát triển kinh tế của Đảng bộ huyện. Huyện Kim Thành, với vị trí địa lý thuận lợi và tiềm năng phát triển, đã có những bước chuyển mình đáng kể trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Sự chuyển dịch này không chỉ giúp nâng cao giá trị sản xuất mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân địa phương.

1.1. Điều kiện tự nhiên và xã hội huyện Kim Thành

Huyện Kim Thành nằm trong vùng đồng bằng sông Hồng, có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển nông nghiệp và công nghiệp. Địa hình bằng phẳng, đất đai màu mỡ, cùng với hệ thống giao thông phát triển đã tạo điều kiện cho việc thu hút đầu tư và phát triển kinh tế. Huyện cũng có nguồn lao động dồi dào, với nhiều người có trình độ học vấn cao, sẵn sàng tham gia vào các ngành nghề mới.

1.2. Tình hình kinh tế huyện Kim Thành trước năm 1997

Trước năm 1997, cơ cấu kinh tế huyện Kim Thành chủ yếu dựa vào nông nghiệp, với tỷ trọng cao trong tổng sản phẩm. Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế còn chậm, chưa khai thác hết tiềm năng sẵn có. Các ngành công nghiệp và dịch vụ chưa phát triển mạnh mẽ, dẫn đến việc huyện chưa đạt được sự tăng trưởng bền vững.

II. Vấn đề và thách thức trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Kim Thành

Trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, huyện Kim Thành đã phải đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề như thiếu nguồn vốn đầu tư, cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, và sự cạnh tranh từ các khu vực khác đã ảnh hưởng đến tốc độ phát triển. Đặc biệt, việc chuyển đổi từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ gặp nhiều khó khăn do thiếu kinh nghiệm và công nghệ.

2.1. Thiếu nguồn vốn đầu tư cho phát triển

Một trong những thách thức lớn nhất trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế là thiếu nguồn vốn đầu tư. Huyện Kim Thành cần có các chính sách thu hút đầu tư từ bên ngoài, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp trong nước tham gia vào quá trình phát triển kinh tế.

2.2. Cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ

Cơ sở hạ tầng giao thông, điện, nước và thông tin liên lạc chưa phát triển đồng bộ, gây khó khăn cho việc thu hút đầu tư và phát triển các ngành công nghiệp. Việc cải thiện cơ sở hạ tầng là cần thiết để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động.

III. Phương pháp và giải pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế hiệu quả

Để thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế hiệu quả, huyện Kim Thành đã áp dụng nhiều phương pháp và giải pháp. Các chính sách khuyến khích đầu tư, phát triển hạ tầng, và đào tạo nguồn nhân lực đã được triển khai nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của huyện.

3.1. Chính sách khuyến khích đầu tư

Huyện Kim Thành đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi cho các nhà đầu tư, bao gồm miễn giảm thuế, hỗ trợ mặt bằng và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp. Những chính sách này đã thu hút được nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước.

3.2. Đào tạo nguồn nhân lực

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những giải pháp quan trọng. Huyện đã hợp tác với các trường đại học và trung tâm đào tạo nghề để nâng cao trình độ cho lao động, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động trong bối cảnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại huyện Kim Thành

Kết quả nghiên cứu cho thấy, quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Kim Thành đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Tỷ trọng ngành công nghiệp và dịch vụ trong cơ cấu kinh tế ngày càng tăng, góp phần nâng cao thu nhập và đời sống của người dân. Huyện đã trở thành một trong những điểm sáng trong phát triển kinh tế của tỉnh Hải Dương.

4.1. Tăng trưởng kinh tế và thu nhập bình quân

Từ năm 1997 đến 2010, huyện Kim Thành đã ghi nhận mức tăng trưởng kinh tế ổn định, với thu nhập bình quân đầu người tăng đáng kể. Sự chuyển dịch này không chỉ giúp cải thiện đời sống người dân mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới.

4.2. Phát triển các ngành công nghiệp chủ lực

Huyện đã phát triển mạnh mẽ các ngành công nghiệp chủ lực như sản xuất hàng xuất khẩu, cơ khí, và dịch vụ vận tải. Những ngành này đã đóng góp lớn vào ngân sách địa phương và tạo ra nhiều việc làm cho người dân.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của huyện Kim Thành

Kết luận, quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Kim Thành từ năm 1997 đến 2010 đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Trong tương lai, huyện cần tiếp tục đẩy mạnh các chính sách phát triển bền vững, tập trung vào việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và cải thiện cơ sở hạ tầng.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Huyện Kim Thành cần xây dựng các chiến lược phát triển bền vững, tập trung vào việc bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế xanh. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn bảo vệ tài nguyên thiên nhiên cho các thế hệ tương lai.

5.2. Tăng cường hợp tác và liên kết vùng

Việc tăng cường hợp tác và liên kết với các địa phương lân cận sẽ giúp huyện Kim Thành phát huy tối đa tiềm năng và lợi thế của mình. Huyện cần xây dựng các chương trình hợp tác phát triển kinh tế với các tỉnh, thành phố trong khu vực để tạo ra sức mạnh tổng hợp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế là một nội dung trọng yếu trong phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Từ năm 1997 đến năm 2010, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương đã trải qua quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế với nhiều biến chuyển quan trọng. Huyện Kim Thành nằm trong vùng tam giác kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, có lợi thế về vị trí địa lý, tài nguyên đất đai phì nhiêu, nguồn lao động dồi dào và hệ thống giao thông thuận lợi. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế đa ngành, đặc biệt là công nghiệp và nông nghiệp hàng hóa.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm sáng tỏ chủ trương và quá trình lãnh đạo của Đảng bộ huyện Kim Thành trong chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế trên địa bàn từ năm 1997 đến năm 2010, đồng thời đánh giá những thành tựu, hạn chế và rút ra bài học kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả lãnh đạo trong tương lai. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương, trong giai đoạn 1997-2010, với trọng tâm là sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế địa phương, góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng, hiệu quả sử dụng nguồn lực và sức cạnh tranh của huyện trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Nghiên cứu cũng đóng góp tài liệu tham khảo cho các cấp chính quyền và các nhà nghiên cứu về lịch sử Đảng và phát triển kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, đường lối của Đảng qua các kỳ Đại hội, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương. Các lý thuyết trọng tâm bao gồm:

• Lý thuyết chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Quá trình cải biến nền kinh tế từ trạng thái tự cấp, tự túc sang chuyên môn hóa hợp lý, nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế.
• Mô hình công nghiệp hóa, hiện đại hóa: Phát triển kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, giảm tỷ trọng nông nghiệp, đồng thời nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
• Khái niệm cơ cấu kinh tế: Bao gồm cơ cấu ngành kinh tế (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ), cơ cấu thành phần kinh tế và cơ cấu kinh tế vùng, thể hiện sự phân công lao động xã hội và sự phát triển kinh tế theo vùng lãnh thổ.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: chuyển dịch cơ cấu kinh tế, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu ngành kinh tế, cơ cấu lao động, phát triển nông nghiệp hàng hóa.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu lịch sử kết hợp với phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê và so sánh. Cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Tài liệu lịch sử, văn kiện Đảng, báo cáo thống kê của huyện Kim Thành và tỉnh Hải Dương, kết quả điều tra thực tế tại địa phương.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Thu thập dữ liệu toàn diện từ các báo cáo kinh tế xã hội của huyện trong giai đoạn 1997-2010, kết hợp với khảo sát thực địa và phỏng vấn cán bộ quản lý, người dân địa phương.
• Phương pháp phân tích: Phân tích định lượng dựa trên số liệu thống kê về cơ cấu kinh tế, tốc độ tăng trưởng các ngành, tỷ trọng lao động; phân tích định tính qua đánh giá chủ trương, chính sách và quá trình lãnh đạo của Đảng bộ huyện.
• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích ba giai đoạn chính: 1997-2000, 2001-2005, 2006-2010, nhằm đánh giá sự chuyển biến và hiệu quả lãnh đạo trong từng giai đoạn.

Phương pháp luận sử dụng nhằm đảm bảo tính khách quan, toàn diện và sâu sắc trong việc đánh giá quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của huyện Kim Thành.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tích cực: Từ năm 1997 đến 2000, tỷ trọng ngành nông nghiệp giảm từ 67,8% xuống còn khoảng 60%, trong khi công nghiệp và dịch vụ tăng lên lần lượt 18,6% và 20%. Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt khoảng 7,5%/năm, trong đó công nghiệp tăng 10,7%, dịch vụ tăng 11,5%.

2. Phát triển nông nghiệp toàn diện và đa dạng hóa sản phẩm: Giá trị sản xuất nông nghiệp tăng lên 358,06 tỷ đồng năm 2000 với tốc độ tăng trưởng 4,8%. Tỷ trọng chăn nuôi tăng từ 17,67% năm 1997 lên 18,82% năm 2000; diện tích nuôi thủy sản tăng từ 197 ha lên 225 ha, sản lượng thủy sản tăng từ 199 tấn lên 277 tấn.

3. Công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp phát triển nhanh: Giá trị sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp đạt 55 tỷ đồng năm 2000, tăng trưởng mạnh nhờ thu hút đầu tư, phát triển các ngành nghề mộc, cơ khí, chế biến nông sản. Khu công nghiệp Phú Thái được quy hoạch với diện tích 40-50 ha.

4. Cơ cấu lao động chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa: Lao động trong nông nghiệp giảm dần, lao động trong công nghiệp và dịch vụ tăng lên, góp phần nâng cao năng suất lao động và thu nhập bình quân đầu người đạt 2,5 triệu đồng/năm năm 2000.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế tích cực là sự lãnh đạo quyết liệt, sáng tạo của Đảng bộ huyện Kim Thành trong việc vận dụng chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế địa phương. Việc tập trung phát triển nông nghiệp hàng hóa, đẩy mạnh công nghiệp chế biến và phát triển dịch vụ đã tạo ra sự đa dạng hóa sản phẩm và tăng giá trị gia tăng.

So sánh với các huyện khác trong tỉnh Hải Dương, Kim Thành có tốc độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế nhanh hơn, đặc biệt trong phát triển công nghiệp và dịch vụ. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại hạn chế như cơ cấu kinh tế chưa đồng đều giữa các vùng, năng suất lao động chưa cao, và một số ngành công nghiệp còn lạc hậu về công nghệ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ trọng các ngành kinh tế qua các năm, bảng số liệu tăng trưởng giá trị sản xuất ngành nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ, cũng như biểu đồ cơ cấu lao động theo ngành.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực: Đẩy mạnh đào tạo nghề, nâng cao trình độ kỹ thuật cho lao động nhằm đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Mục tiêu tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên 50% trong vòng 5 năm. Chủ thể thực hiện: Ban Tuyên giáo huyện, các cơ sở đào tạo nghề.

2. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong nông nghiệp: Áp dụng công nghệ sinh học, cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Mục tiêu tăng năng suất lúa lên 10 tấn/ha trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Phòng Nông nghiệp huyện, các hợp tác xã nông nghiệp.

3. Phát triển công nghiệp chế biến và dịch vụ hỗ trợ: Thu hút đầu tư vào các ngành công nghiệp chế biến nông sản, phát triển dịch vụ logistics, thương mại để tăng giá trị gia tăng và mở rộng thị trường tiêu thụ. Mục tiêu tăng giá trị sản xuất công nghiệp 20%/năm. Chủ thể thực hiện: Ban Quản lý Khu công nghiệp, các doanh nghiệp địa phương.

4. Cải thiện hạ tầng giao thông và logistics: Nâng cấp hệ thống giao thông nội huyện và kết nối với các vùng kinh tế trọng điểm để tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa. Mục tiêu hoàn thành nâng cấp 80% tuyến đường chính trong 5 năm. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, Sở Giao thông vận tải tỉnh.

5. Tăng cường quản lý và hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể: Củng cố, đổi mới mô hình hợp tác xã, hỗ trợ tiếp cận vốn và thị trường cho các thành phần kinh tế tập thể. Mục tiêu nâng cao hiệu quả hoạt động hợp tác xã lên 30% trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Phòng Kinh tế huyện, các tổ chức hợp tác xã.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ lãnh đạo và quản lý địa phương: Giúp hiểu rõ quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, từ đó xây dựng chính sách phù hợp, nâng cao hiệu quả lãnh đạo phát triển kinh tế địa phương.

2. Nhà nghiên cứu và giảng viên ngành lịch sử Đảng và kinh tế phát triển: Cung cấp tài liệu tham khảo về lịch sử phát triển kinh tế vùng, vai trò của Đảng trong lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp chế biến: Hiểu rõ tiềm năng, lợi thế và thách thức của huyện Kim Thành để có chiến lược đầu tư hiệu quả.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành lịch sử Đảng, kinh tế phát triển: Nâng cao kiến thức thực tiễn về quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế và vai trò lãnh đạo của Đảng bộ địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế là gì và tại sao quan trọng?
   Chuyển dịch cơ cấu kinh tế là quá trình thay đổi tỷ trọng các ngành kinh tế nhằm nâng cao năng suất và hiệu quả. Đây là yếu tố then chốt để phát triển kinh tế bền vững và nâng cao đời sống nhân dân.

2. Đảng bộ huyện Kim Thành đã áp dụng những chính sách nào để thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế?
   Đảng bộ tập trung phát triển nông nghiệp hàng hóa, đẩy mạnh công nghiệp chế biến, phát triển dịch vụ, đồng thời cải thiện hạ tầng và đào tạo nguồn nhân lực.

3. Tốc độ tăng trưởng kinh tế của huyện Kim Thành trong giai đoạn 1997-2000 ra sao?
   Tốc độ tăng trưởng bình quân đạt khoảng 7,5%/năm, trong đó công nghiệp tăng 10,7%, dịch vụ tăng 11,5%, nông nghiệp tăng 4,8%.

4. Những khó khăn chính trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của huyện là gì?
   Bao gồm cơ cấu kinh tế chưa đồng đều, năng suất lao động thấp, công nghệ lạc hậu, thị trường tiêu thụ hạn chế và sự cạnh tranh gay gắt từ các vùng lân cận.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong tương lai?
   Cần tăng cường đào tạo nhân lực, ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển công nghiệp chế biến, cải thiện hạ tầng và quản lý kinh tế tập thể hiệu quả hơn.

Kết luận

• Đảng bộ huyện Kim Thành đã lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa với nhiều thành tựu nổi bật trong giai đoạn 1997-2010.
• Tỷ trọng ngành nông nghiệp giảm, công nghiệp và dịch vụ tăng, góp phần nâng cao tốc độ tăng trưởng kinh tế và thu nhập bình quân đầu người.
• Quá trình chuyển dịch còn tồn tại hạn chế về công nghệ, cơ cấu lao động và thị trường tiêu thụ.
• Bài học kinh nghiệm quan trọng là sự lãnh đạo quyết liệt, vận dụng linh hoạt chủ trương của Đảng và khai thác hiệu quả tiềm năng địa phương.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong giai đoạn tiếp theo, hướng tới phát triển bền vững và hội nhập kinh tế quốc tế.

Hành động tiếp theo: Các cấp chính quyền và các ngành liên quan cần triển khai đồng bộ các giải pháp đề xuất, tăng cường giám sát và đánh giá để điều chỉnh kịp thời, đảm bảo mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của huyện Kim Thành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Chủ trương của Đảng và của Đảng bộ tỉnh Hải Dương về chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tình hình cơ cấu kinh tế của huyện Kim Thành trước năm 1997 Chương 2: Chủ trương và quá trình Đảng bộ huyện Kim Thành (Hải Dương) lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ năm 1997 đến năm 2010 Chương 3: Một số nhận xét, bài học kinh nghiệm 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 CHỦ TRƢƠNG CỦA ĐẢNG VÀ CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH HẢI DƢƠNG VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ VÀ TÌNH HÌNH CƠ CẤU KINH TẾ HUYỆN KIM THÀNH TRƢỚC NĂM 1997 1. Khái quát điều kiện tự nhiên, văn hóa, xã hội huyện Kim Thành 1. Điều kiện tự nhiên 1. Vị trí địa lý Năm 1997, cùng với việc chia tách tỉnh Hải Hưng thành 2 tỉnh Hải Dương và Hưng Yên, huyện Kim Môn cũng được chia thành 2 huyện Kim Thành và Kinh Môn, đều thuộc tỉnh Hải Dương.

Kim Thành là huyện đồng bằng, nằm ở phía Đông của tỉnh Hải Dương, trung tâm huyện cách trung tâm thành phố Hải Phòng 23 km về phía Đông, cách Thủ đô Hà Nội 79 km về phía Tây. Kim Thành tiếp giáp với bốn huyện: phía Bắc giáp huyện Kim Môn, phía Đông giáp huyện An Dương (Hải Phòng), phía Nam giáp huyện Thanh Hà, phía Tây Bắc giáp huyện Nam Sách. Về mặt hành chính, huyện Kim Thành có 21 đơn vị hành chính, bao gồm 1 thị trấn: Phú Thái và 20 xã: Lai Vu, Cộng Hòa, Thượng Vũ, Cổ Dũng, Tuấn Hưng, Việt Hưng, Kim Xuyên, Phúc Thành, Kim Anh, Kim Lương, Kim Khê, Ngũ Phúc, Kim Đính, Kim Tân, Bình Dân, Liên Hòa, Cẩm La, Đồng Gia, Đại Đức, Tam Kỳ. Nằm giữa vùng tam giác động lực phát triển kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, huyện Kim Thành có lợi thế nổi bật về thu hút đầu tư phát triển nhiều ngành công nghiệp như cơ khí đóng tàu, sản xuất kim loại, sản xuất hàng xuất khẩu, dịch vụ vận chuyển và còn có lợi thế để tiếp nhận phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ đào tạo.

Nằm ở khu vực trung độ của hành lang kinh tế Hà Nội - Hải Phòng theo tuyến quốc lộ 5A, huyện Kim Thành còn có cơ hội hợp tác, liên kết phát triển kinh 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tế, hình thành trục công nghiệp, đô thị kết nối thành phố Hải Phòng - thành phố Hải Dương - Thủ đô Hà Nội. Huyện Kim Thành có hệ thống mạng lưới giao thông đường bộ, nằm trên quốc lộ 5A, tỉnh lộ 188, 186, đường sắt Hà Nội - Hải Phòng, đường sông dài trên 50 km phân bố khá đồng đều rất thuận lợi cho giao thông đường thủy, tạo thế mạnh trong việc giao lưu kinh tế của huyện với các địa phương khác. Đồng thời, Kim Thành cũng gần các thị trường lớn để tiêu thụ sản phẩm như Quảng Ninh, Hải Phòng, Hà Nội. Đây là thuận lợi lớn để huyện Kim Thành hội nhập vào khu vực phát triển kinh tế năng động của vùng trọng điểm phía Bắc.

Địa hình Nằm trong vùng đồng bằng sông Hồng, đất đai của huyện Kim Thành được hình thành bởi sự bồi lắng phù sa của các con sông Rạng và sông Kinh Môn trong hệ thống sông Thái Bình, địa hình thổ nhưỡng mang đặc tính điển hình của phù sa châu thổ sông Hồng. Địa hình của huyện nghiêng dần từ Đông Bắc xuống Tây Nam. Đất đai được hình thành do sự bồi đắp phù sa của hệ thống sông Thái Bình, địa hình tương đối bằng phẳng. Tuy nhiên, do điều kiện tự nhiên, huyện Kim Thành có nhiều sông ngòi ăn sâu vào nội đồng tạo thành những vùng úng cục bộ.

Địa mạo đất đai nằm trong vùng đồng bằng phù sa, thuộc dải đất phù sa do các con sông lớn tạo thành, điển hình là sông Hồng và sông Thái Bình. Đất đai tương đối màu mỡ và phì nhiêu, độ sâu canh tác từ 15 đến 18 cm. Thành phần cơ cấu đất chủ yếu là đất thịt nặng, độ dày tầng canh tác đất thuộc loại trung bình. Vì vậy, phù hợp với việc thâm canh lúa nước, cây ăn quả và các loại cây rau màu thực phẩm khác.

11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Huyện Kim Thành có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc phát triển một nền nông nghiệp tổng hợp, đa dạng với một tập hợp cây trồng, vật nuôi phong phú. Tuy nhiên, để biến tiềm năng, lợi thế thành hiện thực cần phải có các chương trình, dự án cụ thể nhằm khai thác hiệu quả trong những năm trước mắt. Thủy văn Huyện Kim Thành có hệ thống sông ngòi tự nhiên khá dày đặc. Hệ thống sông của huyện Kim Thành gồm: sông Kinh Môn thuộc hạ lưu của sông Cầu, chảy qua địa phận huyện Kim Thành với chiều dài 15 km, tạo thành ranh giới với huyện Kinh Môn; sông Rạng cũng thuộc hạ lưu của sông Cầu, chảy qua địa phận huyện Kim Thành với chiều dài 32 km, tạo thành ranh giới với huyện Thanh Hà và thành phố Hải Phòng.

Hệ thống sông An - Kim - Hải là sông nội đồng có nhiệm vụ cung cấp thoát nước, với tổng chiều dài 47 km. Do ảnh hưởng của khu vực thủy triều nên mực nước của sông Rạng, sông Kinh Môn và một phần sông Lạch Tray làm chênh lệch giữa đầu nguồn và hạ nguồn rất cao. Điều này, ngoài việc mang lợi ích về giao thông đường thủy, về nguồn nước tưới tiêu, mà còn thường xuyên phải đối phó với nguy cơ úng lụt. Ngoài nguồn nước của các con sông chính thì hệ thống sông ngòi, ao hồ, đầm của Kim Thành rất phong phú tạo nên một lượng nước lớn rất thuận lợi cho việc nuôi trồng thủy sản.

Với hệ thống sông của huyện Kim Thành (sông Kinh Môn, sông Rạng, hệ thống sông An - Kim - Hải) tạo nên nguồn tài nguyên nước mặt lớn, đáp ứng đầy đủ nhu cầu về nước để phát triển nông nghiệp và sinh hoạt tại địa phương. Đồng thời, còn cung cấp nước ngọt đảm bảo cho nhu cầu sử dụng nước của thành phố Hải Phòng. Do quy luật thuỷ triều của sông Rạng, huyện Kim Thành có diện tích nước lợ gần 200 ha. Nước lợ tập trung ở khu vực Đầm Tôm, đầm Cây Chanh 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] của xã Đại Đức, Đầm Nái của xã Tam Kỳ.

Các vùng này là những vùng có tiềm năng lớn để khai thác và nuôi trồng thuỷ sản đặc sản nước lợ như rươi, tôm. Theo kết quả khảo sát sơ bộ, nguồn nước ngầm trên địa bàn huyện có trữ lượng lớn, phân bố ở độ sâu 15 - 25 m. Đây là nguồn nước dự trữ cho phát triển kinh tế trong tương lai, nhất là các khu công nghiệp đã, đang hình thành và phát triển. Thời tiết, khí hậu Huyện Kim Thành thuộc vùng Đồng bằng Bắc Bộ nên thuộc khí hậu nhiệt đới gió mùa: mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều và có gió bão; mùa đông thường lạnh, khô hanh, cuối mùa có sương muối.

Nhiệt độ trung bình năm khoảng 23 - 24 độ, có ngày nhiệt độ lên đến 39 độ, thấp nhất là 6 đến 7 độ tập trung vào tháng 1 và tháng 2 hàng năm. Độ ẩm bình quân năm là 89% đến 90%, số giờ nắng trung bình 1. Lượng mưa bình quân năm khoảng 1.800mm, tập trung chủ yếu vào khoảng các tháng 6, 7, 8 hàng năm nên thường gây tình trạng thừa nước, úng lụt cục bộ vào mùa hè. Điều kiện thời tiết này đã tạo cho huyện có khả năng phát triển cây trồng, vật nuôi đa dạng với nhiều sản phẩm chất lượng cao và rất phù hợp cho sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là cây trồng vụ đông, tạo cho huyện có cây trồng phong phú đa dạng về cây lương thực (lúa, ngô), cây thực phẩm (rau, hành, tỏi, dưa hấu, đậu…).

Đất đai, khoáng sản Với tổng diện tích địa giới hành chính của huyện năm 2010 là 11. Trong đó, nhóm đất nông nghiệp có diện tích 6.432,57 ha chiếm 55,63% tổng diện tích tự nhiên; nhóm đất phi nông nghiệp là 5.048,45 ha chiếm 43,65% và đất chưa sử dụng có diện tích 82,96 ha chiếm 0,72% tổng diện tích đất tự nhiên. Đất đai huyện Kim Thành thuộc nhóm đất đồng bằng chủ yếu là 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] phù sa của sông Hồng và sông Thái Bình bồi đắp, nhóm này khá phì nhiêu và màu mỡ. Đây là điều kiện để phát huy lợi thế phát triển ngành nông nghiệp toàn diện theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, bao gồm các sản phẩm chính là: lúa nước, cây ăn quả, các loại cây rau thực phẩm, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản.

Khoáng sản của huyện Kim Thành không nhiều và chủ yếu là cát xây dựng, với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của huyện thì nguồn cát để san lấp mặt bằng và xây dựng công trình cũng là tiềm năng lớn. Song, cần có quy hoạch chi tiết để vừa đảm bảo khai thác tốt nguồn cát cho xây dựng, vừa bảo vệ hệ thống đê điều tránh gây sạt lở, ảnh hưởng đến đê kè lũ lụt vào mùa mưa. Điều kiện văn hóa, xã hội 1. Về văn hóa Kim Thành là huyện có nhiều di tích đình, đền, chùa, tháp, miếu, là nơi ghi công những người con của quê hương đã có công đóng góp cho sự nghiệp giải phóng quê hương, đất nước.

Trên địa bàn huyện Kim Thành có 116 di tích lịch sử văn hóa được đăng ký theo quy định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Trong đó có 7 di tích lịch sử được xếp hạng di sản quốc gia ở 5 xã: đình, chùa Phúc Thành (xã Phúc Thành); đình, chùa Kiên Lao (xã Đại Đức); chùa, tháp gạch Cửu Phẩm Liên Hoa (xã Kim Lương); Chùa Muống (xã Ngũ Phúc); tháp Đá Cửu (xã Kim Tân). Hầu hết các di tích hiện có đều có khả năng khai thác phục vụ tín ngưỡng, tham quan, du lịch. Toàn huyện có 82 lễ hội, trong đó có 15 lễ hội đình, 8 lễ hội đền, 2 lễ hội làng và 51 lễ hội chùa.

Đời sống văn hóa, tinh thần của người dân Kim Thành khá phong phú. Các hội làng, đình đám, hội thi hát dân ca, diễn kịch… là những nét văn hóa truyền thống đáng quý của người dân nơi đây, nếu biết khai thác sẽ thu hút nhiều khách du lịch. 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Sự gắn kết của các điều kiện tự nhiên với các danh lam thắng cảnh, các di tích lịch sử, văn hóa, lễ hội trên địa bàn huyện và vị trí địa lý thuận lợi là điều kiện tốt để huyện Kim Thành có thể phát triển du lịch. Về điều kiện xã hội Dân số toàn huyện tính đến tháng 12 - 2011 là 123.

Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên 1,06%, trong đó, tổng dân số nông thôn là 118.