Chương 1: Cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng dịch vụ môi giới chứng khoán đối với khách hàng VIP của các công ty chứng khoán. Chương 2: Thực trạng dịch vụ môi giới chứng khoán đối với khách hàng VIP tại Công ty cỗ phần chứng khoán BOS. Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ môi giới chứng khoán đối với khách hàng VIP của Công ty cỗ phan chứng khoán BOS. Em xin chân thành cảm ơn thầy giáo TS.Trần Phước Huy, Ban lãnh đạo cùng các anh chị cán bộ nhân viên công ty Cổ phần chứng khoán BOS đã tạo điều kiện thuận lợi cho em trong quá trình thực tập, giúp đỡ em hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp này.
CHUONG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VE NÂNG CAO CHAT LƯỢNG DICH VỤ MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN ĐÓI VỚI KHÁCH HÀNG VIP CỦA CÁC CÔNG TY CHỨNG KHOÁN.1 Tổng quan về công ty chứng khoán và vai trò của công ty chứng khoán 1.1 Khái niệm, đặc điểm của công ty chứng khoán Thị trường chứng khoán (TTCK) là một phần quan trọng của Thị trường tài chính, nó được coi là “nhiệt kế đo sức khỏe” của một nền kinh tế. TTCK là một loại thị trường đặc biệt, ở đó thực hiện các trao đổi, mua bán chứng khoán — những hàng hóa khác với các hàng hóa thông thường. Trước bối cảnh nền kinh tế nước nhà đang dần 6n định, hoạt động tái cơ cầu dang được Chính phủ đây mạnh và tiếp tục triển khai nhiều biện pháp dé cải thiện môi trường kinh doanh, duy trì động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Các giải pháp tài chính và chính sách thúc day cổ phần hóa, gắn cỗ phần hóa với niêm yết/đăng ký giao dịch trên TTCK đã đem lại nhiều thành quả tích cực trong việc làm tăng nguồn hàng chất lượng cho TTCK.
Ké từ khi hình thành cho đến nay, TTCK đã đạt được tốc độ phát triển tương đối nhanh, thu hút được đông đảo các nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia. Dé có được những thành tựu này cũng như muốn hoạt động hiệu quả bền lâu và vững chắc thì sự có mặt của các chủ thé tham gia kinh doanh là điều không thé thiếu. Chủ thể đóng vai trò quan trọng đối với TTCK chính là các công ty chứng khoán (CTCK), đây giống như một định thế trung gian đứng ra dé giải quyết các nhu câu của bên mua và bên bán. Theo Quyết định số 27/2007/QĐ-BTC quy định: “Công ty chứng khoán là tổ chức có tư cách pháp nhân hoạt động kinh doanh chứng khoán, bao gồm một, một số hoặc toàn bộ các hoạt động: môi giới chứng khoán, tự doanh chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán, tư vấn đầu tư chứng khoán.” Giáo trình Thị trường chứng khoán Đại học Kinh té Quéc Dan co dua ra khai niệm về CTCK như sau: “CTCK là một tổ chức kinh doanh chứng khoán, có tư cách pháp nhân, có vốn riêng hoạt động theo chế độ hạch toán kinh tế, hoạt động theo giấy phép do UBCKNN cấp.” 10 Do là một định thế trung gian của TTCK — một thị trường sở hữu mức độ nhạy cảm cao và ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế nên CTCK thuộc loại hình kinh doanh có điều kiện.
Dé có thé thực hiện một hoặc một số hoạt động trên TTCK, CTCK phải đáp ứng các điều kiện do luật pháp quy định cũng như các nguyên tắc ứng xử riêng của ngành chứng khoán. Điều kiện này chính là những đặc điểm khác nhau giữa CTCK và các loại hình doanh nghiệp hoạt động khác. Đặc điểm của CTCK bao gồm: Y Vốn điều lệ tối thiểu mà CTCK cần có là bằng với nguồn vốn pháp định đã được nhà nước quy định đối với từng loại hình cụ thể. Giấy phép kinh doanh của CTCK phải do UBCKNN cấp.
VY Vé lĩnh vực hoạt động, UBCKNN quy định CTCK chỉ được kinh doanh những hoạt động đã đăng ký với Ủy ban Chứng khoán. VY UBCKNN được quyên giám sát hoạt động của CTCK. Y CTCK phải được người sáng lập đảm bảo những yêu cau tối thiểu về cơ sở vật chât.12 Vai rò và chức năng của công ty chứng khoán 1.1 Vai trò của công ty chứng khoán Trên TTCK, CTCK giữ chức vụ vô cùng quan trọng, nó là câu nôi mua bán chứng khoán, tư vân dau tu và thực hiện một sô dịch vụ khác cho cả nha đâu tư va các tổ chức phát hành. Cụ thé, những vai trò của CTCK là: Đối với các tổ chức phát hành: Các doanh nghiệp phát hành khi gia nhập vào TTCK luôn hướng tới mục tiêu là huy động vốn thông qua việc phát hành chứng khoán.
Bằng cách làm người đại diện và bảo dam phát hành dé tao ra cơ chế dé huy động vốn dé phục vụ cho các nhà phát hành. TTCK hoạt động theo nguyên tắc trung gian, có nghĩa là những nhà đầu tư và những nhà phát hành không được phép mua bán trực tiếp chứng khoán mà sẽ phải thông qua các trung gian mua bán. Khi đó, các CTCK sẽ thực hiện vai trò trở thành người môi giới trung gian gitta người mua và người bán. 11 Đôi với nha dau tư: Với những hoạt động kinh doanh của mình, CTCK đóng vai trò như một nhà giám sát chi phí và thời gian giao dich cho các nhà dau tư, từ đó giúp hiệu quả các khoản đầu tư được nâng cao.
Sự thay đổi thất thường của giá cả hay mức độ rủi ro cao trên TTCK làm tốn kém chi phí, công sức và thời gian tìm hiểu thông tin trước khi đưa ra quyết định của các nhà đầu tư. Dé giảm thiếu các rủi ro này, nhà đầu tư nên nhờ đến các CTCK. Với trình độ, chuyên môn cao và sự uy tín về nghề nghiệp, các CTCK tự tin sẽ giúp nhà đầu tư thực hiện các khoản đầu tư một cách dé dàng và hiệu quả nhất. Đối với thị trường chứng khoán: CTCK góp phan tạo lập giá ca và điều tiết thi trường: Thị trường quyết định giá cả chứng khoán.
Do vậy, là một thành viên của thị trường, CTCK giúp hình thành giá cả của thị trường qua việc đấu giá. Ngoài ra, các CTCK đã giữ một tỷ lệ giao dịch nhằm thực hiện chức năng bình ồn, điều tiết thị trường để đảm bảo các khoản đầu tư của khách hàng cũng như lợi ích của công ty. Đây là một vai trò khá quan trọng của CTCK. Bằng việc hình thành cơ chế giao dịch trên thị trường, CTCK đã thực hiện tốt vai trò làm phát triển khả năng thanh khoản của các tài sản tài chính.
Thông qua dịch vụ bảo lãnh phát hành, chứng khoán hóa, CTCK đã giúp huy động một lượng vốn lớn cho các nhà phát hành và tăng tính thanh khoản của các tài sản tài chính được đầu tư. Điều này làm cho các nhà đầu tư giảm rủi ro, tao một tâm lý vững vàng hơn. Ngoài ra, việc thực hiện các giao dịch mua và bán của CTCK cúng giúp cho người đầu tư dễ dàng chuyền đổi chứng khoán thành tiền và ngược lại. Đối với các cơ quan quản lý thị trường: Với vai trò vừa là người bảo lãnh phát hành cho chứng khoán mới, vừa là trung gian mua bán chứng khoán và thực hiện các giao dịch trên thị trường, CTCK giúp cung cấp thông tin về TTCK cho các cơ quan quản lý thị trường.
Việc cung cấp thông tin này là quy định của hệ thống pháp luật và là nguyên tắc nghề nghiệp của các CTCK, do vậy họ cần phải minh bạch và rõ ràng. Đây cũng là yêu cầu cấp thiết của 12 TTCK đặt ra. Những nguồn tin mà CTCK có thé đưa ra như thông tin về giao dịch mua bán, thông tin vê các cô phiêu, trái phiêu cũng như các tô chức phát hành ra chúng, thông tin về các nhà đầu tư. Nhờ có các tin tức này, các nhà quản lý thị trường mới có thể kiểm soát và chống lại các hiện tượng thao túng, bóp méo thị trường.2 Chức năng của công ty chứng khoán CTCK có một vài chức năng sau: Nhờ hoạt động phát hành và bảo lãnh phát hành, CTCK đã xây dựng được một cơ chế huy động vốn linh động.
Bằng việc sử dụng các hệ thống khớp giá và lệnh, CTCK tạo cơ chế giá cho các giao dịch. Giúp cho chứng khoán có tính thanh khoản. Giúp điều tiết thị trường và làm bình ồn thị trường.3 Các lĩnh vực kinh doanh của công ty chứng khoán Điều 60 của Luật chứng khoán năm 2014 quy định về các nghiệp vụ kinh doanh của công ty chứng khoán như sau: “CTCK được thực hiện một, một số hoặc toàn bộ các nghiệp vụ kinh doanh sau đây: Nghiệp vụ môi giới chứng khoán Nghiệp vụ tự doanh chứng khoán Nghiệp vụ bảo lãnh phát hành chứng khoán Nghiệp vụ tư van đầu tư chứng khoán Các nghiệp vụ phụ trợ: Dịch vụ lưu kí chứng khoán, Dịch vụ quản lý thu nhập khách hàng, .” Như vậy, thông qua các hoạt động nêu trên, CTCK gần như hoạt động ở tất cả các con đường luân chuyên của TTCK: từ giai đoạn bắt đầu phát hành chứng khoán trên thị trường sơ cấp đến các hoạt động giao dịch mua bán chứng khoán trên thị trường thứ cấp. 13 Môi giới chứng khoán “Môi giới chứng khoán là hoạt động trung gian mua bán chứng khoán cho khách hàng để hưởng hoa hồng, làm dịch vụ nhận lệnh mua, bán chứng khoán của khách hàng, chuyền các lệnh mua bán đó vào Sở giao dịch chứng khoán và hưởng hoa hồng môi giới.” Nhờ có hoạt động này, CTCK sẽ cung cấp cho khách hàng các sản phẩm, dịch vụ tư vân đâu tư và làm câu nôi giữa những người có nhu câu mua bán chứng khoán.
Tự doanh chứng khoán Tự doanh là hành động của CTCK khi tự mua bán chứng khoán cho bản thân. Việc này được CTCK làm dựa vào các chế độ giao dịch trên trung tâm giao dịch chứng khoán hoặc thị trường OTC. CTCK thực hiện hoạt đông tự doanh dé mong muốn hu được lợi nhuận cho chính công ty thông qua việc mau bán chứng khoán với khách hàng. Nghiệp vụ này hoạt động song hành với hoạt động môi giới, vừa thực hiện lệnh của khách hàng đồng thời cũng thực hiện lệnh của chính mình.
Bởi vậy, lợi ích của khách hàng và công ty dễ bị xung đột trong quá trình hoạt động. Do đó, luật chứng khoán quy định phải tách biệt rõ nghiệp vụ môi giới và nghiệp vụ tự doanh, CTCK phải ưu tiên thực hiện lệnh của khách hàng trước lệnh tự doanh. CTCK cần phải có nguồn vốn lớn, đội ngũ nhân viên có trình độ chuyên môn, có khả năng phân tích và đưa ra các quyết định đầu tư hợp lý, đặc biệt khi đóng vai trò làm nhà tạo lập thị trường. Có hai hình thức trong hoạt động tự doanh là giao dịch trực tiếp và giao dịch gián tiếp.