Phát Triển Chương Trình Đào Tạo Đại Học Định Hướng Nghề Nghiệp Ứng Dụng

Khám phá cách phát triển chương trình đào tạo đại học định hướng nghề nghiệp ứng dụng, nâng cao kỹ năng và cơ hội việc làm cho sinh viên.

• Tác giả: Pgs. Phạm Thị Hương
• Người hướng dẫn: Ông Bùi Anh Tuấn
• Trường học: Nhà xuất bản Đại học Sư phạm
• Đề tài: Chương Trình Đào Tạo Đại Học Hướng Nghiệp Ứng Dụng Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Tài liệu hướng dẫn giảng viên
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI NIỆM CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO VÀ MÔ HÌNH PHÂN TÍCH SƯ PHẠM
• 1.1. MỤC TIÊU ĐÀO TẠO VÀ HỆ THỐNG PHÂN LOẠI MỤC TIÊU ĐÀO TẠO
• 1.2. CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC THEO TIẾP CẬN POHE
• 1.3. CHU TRÌNH PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO POHE VÀ CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN

Tóm tắt

I. Tổng quan về Chương Trình Đào Tạo Đại Học Hướng Nghiệp Ứng Dụng Tại Việt Nam

Chương trình đào tạo đại học hướng nghiệp ứng dụng (POHE) tại Việt Nam đã trở thành một xu hướng quan trọng trong giáo dục đại học. Mục tiêu của chương trình này là cung cấp cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng cần thiết để đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động. Chương trình này không chỉ tập trung vào lý thuyết mà còn chú trọng đến thực hành, giúp sinh viên có thể áp dụng kiến thức vào thực tế. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, POHE là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển giáo dục đại học tại Việt Nam.

1.1. Khái niệm và mục tiêu của chương trình POHE

Chương trình POHE được thiết kế nhằm mục đích phát triển năng lực nghề nghiệp cho sinh viên. Mục tiêu chính là trang bị cho sinh viên những kỹ năng mềm và kiến thức chuyên môn cần thiết để họ có thể làm việc hiệu quả trong môi trường lao động hiện đại.

1.2. Lịch sử phát triển chương trình POHE tại Việt Nam

Chương trình POHE đã được triển khai từ những năm gần đây, với sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế. Sự phát triển này phản ánh nhu cầu ngày càng cao về nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

II. Những thách thức trong việc triển khai chương trình POHE

Mặc dù chương trình POHE mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc triển khai vẫn gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt về cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại. Ngoài ra, sự chênh lệch giữa lý thuyết và thực hành cũng là một vấn đề cần được giải quyết. Để chương trình thành công, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các trường đại học và doanh nghiệp.

2.1. Thiếu hụt cơ sở vật chất và trang thiết bị

Nhiều trường đại học vẫn chưa đầu tư đủ vào cơ sở vật chất cần thiết cho việc đào tạo thực hành. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và khả năng áp dụng kiến thức của sinh viên.

2.2. Sự chênh lệch giữa lý thuyết và thực hành

Nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc áp dụng kiến thức lý thuyết vào thực tế. Điều này cho thấy cần có sự cải tiến trong phương pháp giảng dạy và học tập.

III. Phương pháp triển khai chương trình POHE hiệu quả

Để chương trình POHE đạt được hiệu quả cao, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại và linh hoạt. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành là rất quan trọng. Ngoài ra, cần có sự tham gia của các doanh nghiệp trong quá trình đào tạo để đảm bảo rằng chương trình đáp ứng được nhu cầu thực tế của thị trường.

3.1. Kết hợp lý thuyết và thực hành trong giảng dạy

Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, như học tập dựa trên dự án, sẽ giúp sinh viên có cơ hội thực hành và phát triển kỹ năng.

3.2. Tăng cường hợp tác với doanh nghiệp

Sự hợp tác giữa các trường đại học và doanh nghiệp sẽ giúp sinh viên có cơ hội thực tập và làm việc thực tế, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh của họ trên thị trường lao động.

IV. Ứng dụng thực tiễn của chương trình POHE

Chương trình POHE đã được áp dụng tại nhiều trường đại học trên toàn quốc và đã mang lại những kết quả tích cực. Sinh viên tốt nghiệp từ chương trình này thường có khả năng tìm được việc làm nhanh chóng và đáp ứng tốt yêu cầu của nhà tuyển dụng. Nhiều doanh nghiệp đã ghi nhận sự khác biệt trong chất lượng nhân lực từ các trường đào tạo theo hướng POHE.

4.1. Kết quả nghiên cứu về hiệu quả của chương trình POHE

Nghiên cứu cho thấy sinh viên tốt nghiệp từ chương trình POHE có tỷ lệ việc làm cao hơn so với sinh viên từ các chương trình đào tạo truyền thống.

4.2. Phản hồi từ doanh nghiệp về sinh viên tốt nghiệp

Nhiều doanh nghiệp đã phản hồi tích cực về kỹ năng và năng lực của sinh viên tốt nghiệp từ chương trình POHE, cho thấy chương trình này đáp ứng tốt nhu cầu của thị trường.

V. Kết luận và tương lai của chương trình POHE tại Việt Nam

Chương trình POHE đang dần khẳng định vị thế của mình trong hệ thống giáo dục đại học tại Việt Nam. Với những cải tiến liên tục và sự hỗ trợ từ các tổ chức trong và ngoài nước, chương trình này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều cơ hội cho sinh viên trong tương lai. Việc tiếp tục phát triển và hoàn thiện chương trình sẽ là chìa khóa để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Việt Nam.

5.1. Triển vọng phát triển chương trình POHE

Chương trình POHE có tiềm năng lớn để phát triển và mở rộng, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

5.2. Những cải tiến cần thiết trong tương lai

Cần có những cải tiến trong phương pháp giảng dạy, cơ sở vật chất và sự hợp tác với doanh nghiệp để nâng cao chất lượng đào tạo.

Nội dung chính

Phân Tích & Giới Thiệu Giáo Trình: Phát Triển Chương Trình Đào Tạo Đại Học Định Hướng Nghề Nghiệp Ứng Dụng (POHE)

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình "Phát triển chương trình đào tạo đại học định hướng nghề nghiệp ứng dụng" là tài liệu hướng dẫn giảng viên chính thức, được biên soạn theo đơn đặt hàng của Ban Quản lý Dự án Phát triển Giáo dục Đại học theo định hướng nghề nghiệp ứng dụng giai đoạn 2 (Dự án POHE 2, mã số NICHE/VNM-103) trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam. Xuất bản bởi Nhà xuất bản Đại học Sư phạm vào tháng 01/2016 với mã số ISBN 978-604-54-3088-0, tài liệu do PGS. Phạm Thị Hương và TS. Lê Thái Hưng trực tiếp biên soạn dưới sự chỉ đạo của Ban Quản lý Dự án cùng sự hỗ trợ kỹ thuật từ các đối tác quốc tế như Đại học Khoa học Ứng dụng Saxion, Đại học Van Hall Larenstein, MDF Training & Consultancy, Wageningen UR và Đại học Vrije Amsterdam.

Về vị trí đào tạo, tài liệu đóng vai trò là giáo trình nòng cốt thuộc 5 học phần chung trong "Chương trình bồi dưỡng giảng viên theo tiêu chuẩn năng lực đối với giảng viên POHE". Tài liệu cung cấp cơ sở lý luận và hướng dẫn thực hành cho các trung tâm POHE tại các trường đại học nhằm tổ chức các khóa tập huấn, bồi dưỡng năng lực phát triển chương trình cho đội ngũ giảng viên và cán bộ quản trị đại học.

Mục tiêu đào tạo của giáo trình nhằm chuẩn hóa quy trình thiết kế, phát triển và điều chỉnh chương trình đào tạo theo định hướng ứng dụng thực hành. Cấu trúc học phần được xây dựng theo tiếp cận "người học là trung tâm của quá trình đào tạo", tích hợp lý thuyết phân tích sư phạm với các hoạt động trải nghiệm thực tế, gắn kết trực tiếp mục tiêu đào tạo của nhà trường với yêu cầu năng lực từ thị trường lao động.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                      BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆT NAM                         |
|             Dự án POHE Giai đoạn 2 (Mã số Dự án: NICHE/VNM-103)               |
+-------------------------------------------------------------------------------+
+-------------------------------------------------------------------------------+
|            HỌC PHẦN: PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC POHE             |
|                  (Biên soạn: PGS. Phạm Thị Hương - TS. Lê Thái Hưng)          |
|                  (Xuất bản: NXB Đại học Sư phạm - ISBN: 978-604-54-3088-0)    |
+-------------------------------------------------------------------------------+
[CƠ SỞ LÝ LUẬN & SƯ PHẠM]    [QUY TRÌNH PHÁT TRIỂN CTĐT]    [ĐIỀU KIỆN THỰC THI & QUẢN LÝ]
- Khái niệm & Phân tích sư phạm- Khảo sát nhu cầu việc làm  - Năng lực giảng viên & cán bộ
- Phân loại mục tiêu học tập - Xây dựng Hồ sơ nghề nghiệp - Cơ sở vật chất, học liệu
- 7 Đặc trưng giáo dục POHE  - Thiết kế Hồ sơ năng lực    - Hợp tác doanh nghiệp (WoW)
                             - Đề cương chi tiết học phần - Quản trị và kiểm định CTĐT

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được phân bổ chi tiết thành 11 bài học với thời lượng theo giờ tín chỉ, tạo thành chuỗi kiến thức logic từ cơ sở lý luận đến quy trình kỹ thuật và điều kiện vận hành:

+-----------------------------------------------------------------------------------------+
|                  KHUNG CHƯƠNG TRÌNH 11 BÀI HỌC THEO GIỜ TÍN CHỈ (TC)                    |
+-----------------------------------------------------------------------------------------+
| [Bài 01] Khái niệm CTĐT và Mô hình phân tích sư phạm ......................... (3 giờ TC)|
| [Bài 02] Mục tiêu đào tạo và Hệ thống phân loại mục tiêu đào tạo ............ (5 giờ TC)|
| [Bài 03] Các đặc trưng cơ bản của đào tạo đại học theo tiếp cận POHE ......... (3 giờ TC)|
| [Bài 04] Chu trình phát triển chương trình đào tạo POHE và khái niệm cơ bản .. (4 giờ TC)|
| [Bài 05] Phân tích nhu cầu thế giới nghề nghiệp và xây dựng Hồ sơ nghề nghiệp  (4 giờ TC)|
| [Bài 06] Xây dựng mục tiêu và nội dung học tập trong CTĐT POHE .............. (6 giờ TC)|
| [Bài 07] Xây dựng đề cương học phần ......................................... (4 giờ TC)|
| [Bài 08] Giảng viên POHE và cán bộ quản lí giáo dục ......................... (4 giờ TC)|
| [Bài 09] Cơ sở vật chất, học liệu và môi trường thể chế trong đào tạo POHE ... (4 giờ TC)|
| [Bài 10] Quan hệ hợp tác với thị trường lao động trong đào tạo POHE ......... (4 giờ TC)|
| [Bài 11] Tổ chức và quản lí đào tạo chương trình POHE ....................... (3 giờ TC)|
+-----------------------------------------------------------------------------------------+

• Bài 1: Khái niệm chương trình đào tạo và mô hình phân tích sư phạm (3 giờ tín chỉ): Định nghĩa cấu trúc chương trình đào tạo, mục đích và các thành tố cơ bản; phân tích các thành phần của mô hình phân tích sư phạm trong thiết kế giáo dục đại học.
• Bài 2: Mục tiêu đào tạo và hệ thống phân loại mục tiêu đào tạo (5 giờ tín chỉ): Bản chất, vai trò và quy trình xây dựng mục tiêu đào tạo; ứng dụng các thang phân loại mục tiêu nhận thức của Benjamin Bloom, kỹ năng của Dave/Simpson, thái độ của Krathwohl và thang phân loại Block.
• Bài 3: Các đặc trưng cơ bản của đào tạo đại học theo tiếp cận POHE (3 giờ tín chỉ): Phân tích 7 đặc trưng cốt lõi của mô hình giáo dục đại học định hướng nghề nghiệp ứng dụng; đối sánh sự khác biệt giữa mô hình POHE và mô hình đại học hàn lâm truyền thống.
• Bài 4: Chu trình phát triển chương trình đào tạo POHE và các khái niệm cơ bản (4 giờ tín chỉ): Trình bày chu trình khép kín gồm 8 bước từ khảo sát thị trường, xây dựng chuẩn đầu ra, thiết kế khung chương trình đến đánh giá kiểm định.
• Bài 5: Phân tích nhu cầu của thế giới nghề nghiệp và xây dựng Hồ sơ nghề nghiệp (4 giờ tín chỉ): Phương pháp luận và công cụ điều tra thị trường lao động; kỹ thuật thu thập, xử lý dữ liệu để xây dựng bản Hồ sơ nghề nghiệp (Occupational Profile).
• Bài 6: Xây dựng mục tiêu và nội dung học tập trong chương trình đào tạo POHE (6 giờ tín chỉ): Chuyển dịch từ Hồ sơ nghề nghiệp sang Hồ sơ năng lực (Competence Profile) với cấu trúc 5–8 năng lực cốt lõi chia theo 3–4 mức độ; thiết kế khung chương trình và hệ thống mô-đun học tập.
• Bài 7: Xây dựng đề cương học phần (4 giờ tín chỉ): Cấu trúc đề cương chi tiết học phần định hướng ứng dụng, xác định mục tiêu bài học, cân đối tỷ lệ lý thuyết - thực hành và thiết kế các công cụ kiểm tra đánh giá tương thích.
• Bài 8: Giảng viên POHE và cán bộ quản lí giáo dục (4 giờ tín chỉ): Chuẩn năng lực, vai trò và nhiệm vụ của giảng viên cũng như đội ngũ quản lý trong việc thực thi và bảo đảm chất lượng chương trình POHE.
• Bài 9: Cơ sở vật chất, học liệu và môi trường thể chế trong đào tạo POHE (4 giờ tín chỉ): Yêu cầu về phòng thực hành, xưởng mô phỏng, tài liệu học tập và các quy định pháp lý, thể chế nội bộ cần thiết để triển khai mô hình đào tạo ứng dụng.
• Bài 10: Quan hệ hợp tác với thị trường lao động trong đào tạo POHE (4 giờ tín chỉ): Cơ chế và chiến lược liên kết bền vững giữa trường đại học với giới tuyển dụng (World of Work - WoW).
• Bài 11: Tổ chức và quản lí đào tạo chương trình POHE (3 giờ tín chỉ): Quy trình điều hành, giám sát và đánh giá cải tiến liên tục chương trình đào tạo POHE trong thực tiễn cơ sở giáo dục.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình cung cấp một hệ thống lý luận hoàn chỉnh về công nghệ giáo dục và phát triển chương trình đào tạo đại học:

1. Mô hình phân tích sư phạm: Làm rõ mối quan hệ tương hỗ giữa mục tiêu đào tạo, nội dung giảng dạy, phương pháp sư phạm, điều kiện cơ sở vật chất và công cụ kiểm tra đánh giá.
2. Hệ thống phân loại mục tiêu học tập (Taxonomies): Trọng tâm là thang nhận thức Bloom (Nhớ, Hiểu, Vận dụng, Phân tích, Đánh giá, Sáng tạo) kết hợp các bậc kỹ năng và thái độ, đóng vai trò công cụ phân rã các chuẩn đầu ra thành tiêu chí định lượng.
3. Mô hình đào tạo dựa trên năng lực (Competency-Based Education - CBE): Xác lập nguyên tắc lấy năng lực thực hành nghề nghiệp làm căn cứ tối cao để lựa chọn và cấu trúc lại khối lượng kiến thức lý thuyết.
4. Chu trình phát triển chương trình 8 bước khép kín: Khảo sát nhu cầu thị trường $\rightarrow$ Lập Hồ sơ nghề nghiệp $\rightarrow$ Xây dựng Hồ sơ năng lực $\rightarrow$ Phân bổ cấu trúc mục tiêu $\rightarrow$ Lựa chọn phương pháp sư phạm $\rightarrow$ Tổ chức dạy học và khung mô-đun $\rightarrow$ Phát triển học liệu $\rightarrow$ Kiểm tra đánh giá và cải tiến.

       [Bước 1: Khảo sát & Phân tích Nhu cầu Thị trường Lao động (WoW)]
             [Bước 2: Xây dựng Hồ sơ Nghề nghiệp (DACUM/Khảo sát)]
               [Bước 3: Xây dựng Hồ sơ Năng lực & Chuẩn đầu ra]
                 (5-8 năng lực cốt lõi, chia làm 3-4 mức độ)
               [Bước 4: Phân chia Cơ cấu Mục tiêu & Nội dung Học tập]
                [Bước 5: Lựa chọn Phương pháp Sư phạm Tương tác]
              [Bước 6: Thiết kế Khung Chương trình & Hệ thống Mô-đun]
                 [Bước 7: Phát triển Học liệu, Giáo trình & CSVC]
               [Bước 8: Thiết lập Quy định Đánh giá & Cải tiến]

Kỹ năng phát triển

Học phần rèn luyện cho người học (giảng viên và cán bộ quản lý) các nhóm năng lực kỹ thuật và nghiệp vụ chuyên sâu:

• Kỹ năng phân tích và nghiên cứu thị trường: Thiết kế bảng hỏi, thực hiện phỏng vấn doanh nghiệp, xử lý số liệu điều tra nhu cầu nhân lực để chiết xuất các vị trí công việc và nhiệm vụ nghề nghiệp.
• Kỹ năng kỹ thuật phát triển chương trình: Xây dựng ma trận mục tiêu học tập, thiết kế Hồ sơ năng lực, chuyển đổi cấu trúc môn học rời rạc sang mô hình học tập theo mô-đun tích hợp và viết đề cương chi tiết học phần.
• Kỹ năng sư phạm hiện đại: Ứng dụng các kỹ thuật dạy học kích hoạt người học như hoạt động góc, công não (brainstorming), đóng vai, nghiên cứu tình huống và quản lý thảo luận nhóm.
• Kỹ năng quản trị và hợp tác: Lập kế hoạch kết nối doanh nghiệp, tổ chức hội thảo tham vấn các bên liên quan và xây dựng kế hoạch cá nhân nhằm đáp ứng chuẩn giảng viên POHE.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng nhất quán phương pháp tiếp cận kiến tạo và học tập qua trải nghiệm (Experiential Learning). Giảng viên giữ vai trò người thiết kế, điều phối và hỗ trợ, trong khi học viên giữ vai trò trung tâm thực hiện các nhiệm vụ nhận thức:

+-----------------------------------------------------------------------------------------+
|                  CÁC PHƯƠNG PHÁP & KỸ THUẬT SƯ PHẠM TRỌNG TÂM                           |
+-----------------------------------------------------------------------------------------+
| 1. Kỹ thuật Trạm / Góc (Learning Corners): Phân luồng nghiên cứu theo các chủ đề song song|
| 2. Kỹ thuật Động não (Brainstorming/Công não): Thu thập đa chiều các giải pháp thiết kế   |
| 3. Nghiên cứu Tình huống & Ẩn dụ sư phạm: Ứng dụng câu chuyện "Fish is Fish" để phân tích |
| 4. Thẻ nhiệm vụ & Mảnh ghép (Jigsaw): Tối ưu hóa làm việc nhóm và trách nhiệm cá nhân    |
| 5. Tọa đàm / Seminar chuyên đề: Học viên làm chủ tọa điều hành và phản biện báo cáo khoa học|
+-----------------------------------------------------------------------------------------+

• Phương pháp hoạt động góc (Learning Corners): Được thiết kế tại Bài 2, Bài 4, Bài 5, Bài 6 và Bài 8. Lớp học được chia thành 4 góc chuyên đề riêng biệt (ví dụ: Khái niệm - Vai trò - Quy trình - Yêu cầu), các nhóm luân chuyển hoặc tập trung hoàn thiện sản phẩm trên giấy A0 trước khi thuyết trình toàn thể.
• Phương pháp công não và thảo luận nhóm tương tác: Giảng viên sử dụng hệ thống câu hỏi gợi mở, yêu cầu học viên làm việc độc lập hoặc theo nhóm để tổng hợp luận điểm, giải quyết các khúc mắc trong thiết kế chương trình.
• Khai thác câu chuyện sư phạm ẩn dụ: Sử dụng tác phẩm ngụ ngôn "Fish is Fish" (Bài 2) làm công cụ nhập đề, hỗ trợ người học phân tích trực quan về cơ chế tiếp nhận tri thức dựa trên kinh nghiệm sẵn có và tầm quan trọng của việc định hình mục tiêu nhận thức chuẩn xác.
• Bộ công cụ trực quan và trò chơi học tập: Ứng dụng thẻ nhiệm vụ (Task cards), bộ thẻ từ khóa (Bài 9), bộ mảnh ghép vai trò các bên liên quan (Bài 8) và trò chơi "Nghe nghĩa đoán từ" nhằm củng cố thuật ngữ học thuật và tư duy phân loại.
• Hình thức tọa đàm / Seminar khoa học: Áp dụng tại Bài 9 và Bài 10, trong đó học viên đóng vai trò đoàn chủ tọa điều hành hội thảo, trình bày các báo cáo thực trạng về cơ sở vật chất, thể chế hoặc quan hệ thị trường lao động.

Hệ thống đánh giá kết quả được thực hiện xuyên suốt bằng hình thức đánh giá quá trình (Formative Assessment):

• Phiếu đánh giá nhanh và nhận xét tương tác: Thực hiện cuối mỗi buổi học nhằm thu thập phản hồi về mức độ đạt mục tiêu.
• Bảng ghi chép đánh giá cải tiến: Công cụ quản trị dành cho giảng viên theo cấu trúc 4 cột: Ngày – Tồn tại – Minh chứng – Giải pháp cải tiến.
• Bài tập nhóm lớn và bài tập cá nhân: Học viên hoàn thiện sản phẩm thực tế là một bản Hồ sơ nghề nghiệp, Hồ sơ năng lực và Đề cương chi tiết học phần POHE hoàn chỉnh.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Chuyển dịch cơ bản từ đào tạo cung ứng sang đào tạo định hướng nhu cầu: Khác với giáo trình phát triển chương trình truyền thống vốn tập trung vào cấu trúc logic của khoa học bộ môn, tài liệu POHE lấy thực tế thị trường lao động làm điểm xuất phát. Nội dung đào tạo được xác định trực tiếp từ chức năng, nhiệm vụ và tình huống công việc thực tế.
• Quy chuẩn hóa cấu trúc Hồ sơ năng lực: Giáo trình chuẩn hóa tiêu chuẩn thiết kế năng lực với quy mô từ 5 đến 8 năng lực cốt lõi cho một chương trình đào tạo, mỗi năng lực được chia thành 3 đến 4 mức độ hành vi tương ứng với các bối cảnh nghề nghiệp cụ thể.
• Gắn kết chặt chẽ với "Thế giới nghề nghiệp" (World of Work - WoW): Xác lập khung lý thuyết và hướng dẫn hành động cụ thể để doanh nghiệp và nhà sử dụng lao động tham gia vào mọi công đoạn của chu trình đào tạo: từ khảo sát nhu cầu, xây dựng chuẩn đầu ra, giảng dạy thực tế đến đánh giá kết quả tốt nghiệp.
• Tính chuyển giao và ứng dụng thực tiễn cao: Kế thừa kinh nghiệm giáo dục đại học ứng dụng tiên tiến từ Hà Lan thông qua Dự án NICHE/VNM-103, tài liệu được bản địa hóa hoàn toàn cho bối cảnh Việt Nam. Đi kèm mỗi bài học là giáo án chi tiết từng phút, phân bổ công cụ dạy học, biểu mẫu phụ lục và hệ thống tiêu chí đánh giá rõ ràng.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Giảng viên các trường đại học, cao đẳng: Giảng viên thuộc các khối ngành kỹ thuật, nông nghiệp, kinh tế, xã hội chuẩn bị tham gia giảng dạy hoặc chuyển đổi học phần theo định hướng ứng dụng POHE.
• Cán bộ quản lý đào tạo và bảo đảm chất lượng: Trưởng/Phó Khoa, Trưởng Bộ môn, chuyên viên phòng Đào tạo, phòng Đảm bảo chất lượng giáo dục phụ trách công tác rà soát, đổi mới và kiểm định chương trình đào tạo theo chuẩn đầu ra.
• Yêu cầu tiên quyết: Người học cần có kiến thức nền tảng về giáo dục học đại học, hiểu biết về chuyên môn ngành đào tạo mình phụ trách, và nắm vững các quy chế đào tạo đại học theo hệ thống tín chỉ hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Tài liệu tham khảo chuyên ngành: Dành cho các nhà nghiên cứu giáo dục, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục, Đo lường và Đánh giá trong giáo dục.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này thuộc hệ thống tài liệu nào và phục vụ học phần gì?

Tài liệu được ban hành trong khuôn khổ Dự án POHE giai đoạn 2 (NICHE/VNM-103) do Bộ Giáo dục và Đào tạo quản lý, là giáo trình hướng dẫn giảng viên cho học phần "Phát triển chương trình đào tạo đại học định hướng nghề nghiệp ứng dụng" – 1 trong 5 học phần thuộc Chương trình bồi dưỡng giảng viên theo chuẩn năng lực POHE.

2. Mô hình chu trình phát triển chương trình đào tạo POHE gồm mấy bước?

Chu trình gồm 8 bước khép kín: (1) Khảo sát và phân tích nhu cầu thị trường lao động; (2) Xây dựng Hồ sơ nghề nghiệp; (3) Xác định Hồ sơ năng lực và Chuẩn đầu ra; (4) Phân chia cơ cấu mục tiêu và nội dung học tập; (5) Lựa chọn phương pháp sư phạm; (6) Tổ chức quá trình dạy - học và khung mô-đun; (7) Phát triển vật liệu dạy và học; (8) Xây dựng các quy định kiểm tra, đánh giá và cải tiến.

3. Cấu trúc chuẩn của một Hồ sơ năng lực theo định dạng POHE được quy định ra sao?

Một Hồ sơ năng lực chuẩn trong tài liệu yêu cầu xác định từ 5 đến 8 năng lực cốt lõi (kết hợp cân đối giữa năng lực chuyên môn và năng lực mềm). Mỗi năng lực được phân chia thành 3 đến 4 mức độ thành thạo, gắn liền với các tình huống và bối cảnh nghề nghiệp thực tế.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                 CẤU TRÚC CHUẨN CỦA MỘT HỒ SƠ NĂNG LỰC POHE                    |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  QUY MÔ NĂNG LỰC CỐT LÕI: 5 - 8 Năng lực (Chuyên môn & Kỹ năng mềm)          |
|  PHÂN CẤP ĐỘ NĂNG LỰC:    3 - 4 Mức độ thành thạo                             |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  Ma trận đặc tả:                                                             |
+-------------------------------------------------------------------------------+

4. Tài liệu sử dụng các thang phân loại mục tiêu giáo dục nào?

Tài liệu tích hợp thang phân loại nhận thức của Bloom (được minh họa chi tiết qua hệ thống động từ hành động và câu hỏi kiểm tra), thang phân loại kỹ năng của Simpson/Dave, thang thái độ của Krathwohl và thang phân loại của Block.

5. Giảng viên đánh giá sự tiến bộ của người học thông qua công cụ nào trong giáo trình?

Giáo trình hướng dẫn đánh giá thông qua: sự tham gia hoạt động trên lớp (thảo luận nhóm, hoạt động góc), phiếu đánh giá nhanh cuối buổi, bài tập về nhà sau mỗi bài học, bài tập nhóm lớn (xây dựng đề cương học phần, hồ sơ năng lực) và bảng theo dõi cải tiến sư phạm.

---

Kết luận

Giáo trình "Phát triển chương trình đào tạo đại học định hướng nghề nghiệp ứng dụng" là công trình học thuật chuyên khảo, cung cấp giải pháp chuyển đổi mô hình giáo dục đại học từ định hướng hàn lâm sang định hướng ứng dụng thực hành. Thông qua 11 bài giảng được thiết kế chi tiết về mục tiêu, thời lượng tín chỉ và phương pháp sư phạm tương tác, tài liệu xác lập chuẩn mực trong việc thiết kế chương trình gắn kết chặt chẽ với nhu cầu của thế giới nghề nghiệp.

Để triển khai học phần đạt hiệu quả cao nhất, người học và giảng viên nên nghiên cứu tài liệu theo lộ trình tuần tự từ Bài 1 đến Bài 11, đồng thời kết hợp sử dụng tài liệu bổ trợ "Cẩm nang đánh giá năng lực giảng viên POHE" do Dự án POHE 2 ban hành nhằm đồng bộ hóa hoạt động giảng dạy và đánh giá năng lực nghề nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO D ự ÁN PHÁT TRIỂN G IÁO DỤC Đ Ạ I HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG N GHỀ N G H IẸP ỨNG DỤNG (PO H E) Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2 PHÁTTRIỂN ls@ NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC s ư PHẠM m U n iversity o f A p p lie d S ciences VAN HALL SẠ *ĨO N LARENSTEIN MDF Training &Consultancy PART o r W a c e n i n g e n UR vrlje Universiteit am sterdam Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Dự ÁN PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC ĐẠI HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG NGHÊ NGHIỆP ỨNG DỤNG (POHE) ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2 PHẤT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐỊNH HƯỔNG NGHỀ NGHIỆP ỨNG DỤNG Đơn vị tài trợ Nhóm đối tác hỗ trợ kĩ thuật NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC s ư PHẠM UNIVERSITY o F EDUCATION PUBL sH NG Ho u s E Tài liệu này được thực hiện bởi Dự án Phát triển Giáo dục Đại học theo định hướng nghé nghiệp ứng dụng (POHE) ở Việt Nam giai đoạn 2 thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam. Mã số Dự án: NICHE/VNM-103 Chì đạo biên tập: ông Bùi Anh Tuắn - Giám đốc Dự án ông Nguyễn Tiến Dũng - Điểu phối viên Dự án Ông Siep Littooij - Đóng Giám đóc Dự án Ông Nguyễn Văn Đường - Ban Quản lí Dự án Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Ban Quản lí Dự án Biên soạn: PGS. Phạm Thị Hương - TS. Lẽ Thái Hưng Bản quyén tài liệu thuộc vê Dự án Phát triển Giáo dục Đại học theo định hướng nghé nghiệp ứng dụng (POHE) ở Việt Nam giai đoạn 2.

Nội dung tài liệu này có thể được trích dân một phán với điéu kiện nêu rõ nguổn trích dằn và tên tài liệu. Nghiêm cấm việc sao chép với mục đlch thương mạl. Thông tin trong tàl liệu được cập nhật tại thời điểm tháng 01 /2016. Bản quyén xuất bản thuộc vế Nhà xuất bản Đại học Sư phạm.

Mọi hình thức sao chép toàn bộ hay một phần hoặc các hình thức phát hành mà không có sự cho phép trước bằng văn bản của Nhà xuất bản Đại học sư phạm đều là vi phạm pháp luật. Chúng tôi luôn mong muón nhận được những ý kiến đóng góp của quý vị độc giả đề sách ngày càng hoàn thiện hơn. Mọi góp ý vé sách, liên hệ vé bàn thào và dịch vụ bản quyền xin vui lòng gửi vê địa chì email: kehoach@nxbdhsp.___________________________________________________________________________________/ Mã sổ sách tiêu chuẩn quốc tế: ISBN 978-604-54-3088-0 MỤC LỤC LỜI NÓI Đ Ẩ U. KHÁI NIỆM CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO VÀ MÔ HÌNH PHÂN TÍCH s ư PHẠM (3 giờ tín c h ỉ).

Gợi ý tổ chức hoạt động dạy học. Bài tập vể nhà. Ghi chép đánh giá cải tiến. Phụ lục: Mẫu thẻ nhiệm vụ.

MỤC TIÊU ĐÀO TẠO VÀ HỆ THỐNG PHÂN LOẠI MỤC TIÊU ĐÀO TẠO (5 giờ tín c h ỉ). Gợi ý tổ chức hoạt động dạy học. Bài tập về nhà. Ghi chép đánh giá cải tiến.

CÁC ĐẶC TRƯNG c ơ BẢN CỦA ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC THEO TIẾP CẬN POHE (3 giờ tín c h ỉ). Gợi ý tổ chức hoạt động dạy học. Bài tập vé nhà. Ghi chép đánh giá cải tiế n.

Phụ lục: Mầu thẻ nhiệm vụ. CHU TRÌNH PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO POHE VÀ CÁC KHÁI NIỆM c ơ BẢN (4 giờ tín c h ỉ). Gợi ý tổ chức hoạt động dạy học. Bài tập về nhà.

Ghi chép đánh giá cải tiế n. PHÂN TÍCH NHU CẨU CỦA THÊ GIỔI NGHÉ NGHIỆP VÀ XÂY DỰNG HỐ Sơ NGHÉ NGHIỆP (4 giờ tín chỉ). Gợi ý tổ chức hoạt động dạy học. Bài tập vể nhà.

Ghi chép đánh giá cải tiến. XÂY DỰNG MỤC TIÊU VÀ NỘI DUNG HỌC TẬP TRONG CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO POHE (6 giờ tín c h ỉ). Gợi ý tổ chức hoạt động dạy học. Bài tập vể nhà.

Ghi chép đánh giá cải tiến. XÂY DỰNG ĐẾ CƯƠNG HỌC PHẨN (4 giờ tín c h ỉ). Gợi ý tổ chức hoạt động dạy học. Bài tập về nhà.

Ghi chép đánh giá cải tiến. GIẢNG VIÊN POHE VÀ CÁN BỘ QUẢN LÍ GIÁO DỤC (4 giờ tín c h ỉ). Gợi ý tổ chức hoạt động dạy học. Bài tập về nhà.

Ghi chép đánh giá cải tiến. Phụ lục: Bộ mảnh ghép. Cơ SỞ VẬT CHẤT, HỌC LIỆU VÀ MÔI TRƯỜNG THỂ CHÊ TRONG ĐÀO TẠO POHE (4 giờ tín chỉ). Gợi ý tổ chức hoạt động dạy học.

Bài tập vể nhà. Ghi chép đánh giá cải tiến. Phụ lục: Bộ thẻ từ khoá.47 BÀI 10, QUAN HỆ HỢP TÁC VƠI THỊ TRƯƠNG LAO ĐỘNG TRONG ĐÀO TẠO POHE (4 giờ tín chỉ). Gợi ý tổ chức hoạt động dạy học.

Bài tập vể nhà. Ghi chép đánh giá cải tiến. Phụ lục: Phóng Sự/Bài báo cáo. TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÍ ĐÀO TẠO CHƯƠNG TRÌNH POHE (3 giờ tín ch ỉ).

Gợi ý tổ chức hoạt động dạy học. Bài tập vé nhà. Ghi chép đánh giá cải tiến.55 LỜI NÓI ĐẨU Tài liệu hướng dẫn giảng viên dành cho Học phẩn "Phát triển chương trình đào tạo đại học định hướng nghề nghiệp ứng dụng" được biên soạn theo đặt hàng của Ban Quản lí dự án POHE 2 với mục tiêu hướng dẫn và gợi ý cho giảng viên các hoạt động dạy và học trên lớp và thực hiện các bài tập về nhà cho từng bài học, trên cơ sở đó giảng viên các trung tâm POHE có thể biên soạn giáo án tập huấn. Tài liệu này nằm trong bộ tài liệu sử dụng cho 5 học phẩn chung trong "Chương trình bồi dưỡng giảng viên theo tiều chuẩn nâng lực đối với giảng viên POHE" để hỗ trợ các trung tâm POHE sớm triển khai hoạt động bồi dưỡng giảng viên.

Tài liệu cung cấp thông tin khá chi tiết vể kê' hoạch từng bài giảng cùng với các hoạt động dành cho giảng viên, học viên, phương pháp tiến hành, thời lượng cụ thể cho từng hoạt động. Tài liệu được thiết kê' một cách hệ thống; các bài tập có tính liên kết để góp phẩn hình thành kĩ năng cho học viên trong suốt quá trình tổ chức tập huấn. Tài liệu được xây dựng dựa vào tiếp cận "người học là trung tâm của quá trình đào tạo", vì vậy các hoạt động dạy và học đều được thiết kê' theo hướng giảng viên là người tổ chức, hướng dẫn còn học viên là người đóng vai trò chính trong mọi hoạt động học tập. Học tập qua trải nghiệm gắn liền với các hoạt động nhóm, bài tập nhóm, bài tập cá nhân.

Sự tương tác thường xuyên giữa giảng viên với học viên và giữa học viên với học viên là các phương pháp áp dụng phổ biến trong chương trình tập huấn này. Bên cạnh các hoạt động học tập trên lớp có sự tư vấn, hướng dẫn của giảng viên, các hoạt động tự học (cá nhân và theo nhóm) cũng được thiết kế và hướng dẫn cho học viên sau mỗi bài học. Đ ây là một phẩn quan trọng của học phẩn, vì vậy để đạt được mục tiêu học phẩn đòi hỏi mỗi học viên cẩn hoàn thành các bài tập về nhà đẩy đủ sau mỗi bài học. Giảng viên thường xuyên kiểm tra, giám sát các hoạt động bài tập nhóm để đảm bảo rằng các học viên từng bước tích luỹ kiến thức và kĩ năng cẩn thiết thông qua đánh giá quá trình (tham gia các hoạt động trên lớp và hoàn thành các bài tập ở nhà).

Để giúp giảng viên và học viên chuẩn bị tốt cho mỗi bài học, tài liệu cũng đề cập đến các bước cẩn chuẩn bị, trang thiết bị, văn phòng phẩm cẩn thiết cho mỗi bài, bài tập về nhà cùng với tài liệu cần tham khảo. Tuy nhiên, có nhiều cách khác nhau để tổ chức các hoạt động dạy và học. Những hướng dẫn cho các hoạt động dạy và học trong tài liệu này chỉ là những gợi ý cho giảng viên. Vì vậy, giảng viên có thể linh hoạt áp dụng các phương án khác nếu các phương án đó vẫn đảm bảo cho học viên đạt được những mục tiêu bài học đề ra.

Về hướng dẫn đánh giá kết quả học tập của học viên, giảng viên có thể tham khảo cẩm nang đánh giá năng lực giảng viên POHE do Dự án POHE 2 biên soạn như một tài liệu tham khảo trong Bộ tài liệu dành cho các Trung tâm POHE. Vì vậy, tài liệu hướng dẫn giảng viên không đề cập chi tiết đến hướng dẫn đánh giá kết quả học tập của học viên. Nhóm tác giả KHÁI NIỆM CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO VÀ MÔ HÌNH PHÂN TÍCH s ư PHẠM (3 giờ tín chỉ) 1. M ục tiêu ■ Hệ thống các kiến thức cơ bản (khái niệm, mục đích, cấu trúc, cách tiếp cận.) về chương trình đào tạo; ■ Giải thích rõ các thành phẩn trong mô hình phân tích sư phạm; ■ Rèn luyện các kĩ năng m ềm : làm việc nhóm , thuyết trình.

C h u ẩ n bị Giảng viên Học viên ■ Slide bài giảng; ■ Đọc tài liệu cơ bản và tài liệu tham khảo Bài 1. ■ Phương tiện: máy chiếu, máy tính, nam châm dính bảng, giấy AO và A4 các màu khác nhau, bút dạ màu; ■ Chuẩn bị 4 thẻ nhiệm vụ: Yêu cẩu bình luận một câu nói, một phát biểu. về chương trình đào tạo và phát triển chương trình đào tạo. G ợ i ý tổ c h ứ c ho ạt đ ộ n g d ạ y h ọ c Phương pháp/ Thời STT Nội dung hoạt động Công cụ lượng 01 Khởi đông (warm-up): Làm quen và giới 45 phút thiệu chung về học phán Phương pháp/ Thời STT Nội dung hoạt động Công cụ lượng Giảng viên giới thiệu về bản thân (hoặc Thuyết trình 5 phút cùng tham gia hoạt động warm-up như là thành viên của một nhóm ); Giảng viên nêu yêu cầu của hoạt động warm-up\ tìm thành viên của nhóm (cùng nhận được thẻ nhiệm vụ giống nhau); tìm hiểu các thành viên trong nhóm và thảo luận về nhiệm vụ trong vòng 5 phút; cử đại diện nhóm lên giới thiệu về nhóm và chia sẻ kết quả thảo luận.

Giảng viên phát thẻ, dành thời gian cho Thảo luận 10 phút các nhóm ; nhóm Học viên di chuyển trong lớp, tìm được hết Thẻ nhiệm vụ thành viên trong nhóm của mình (những học viên có cùng thẻ nhiệm vụ); trao đổi vể nhiệm vụ, phân công người trình b à y. Học viên giới thiệu về nhóm và trình bày 20 phút kết quả thảo luận nhóm (5 phút/nhóm ). Giảng viên tổng kết ý kiến các nhóm, giới Thuyết trình 10 phút thiệu chương trình của học phần, nội quy của lớp học, kiểm tra đánh giá. 02 Tim hiểu khái niệm chương trình đào tạo Ghi ý kiến nhanh 25 phút lên bảng Giảng viên hỏi: “Thế nào là một chương 5 phút trình đào tạo?