Chính Sách Tài Chính Hướng Tới Nền Kinh Tế Xanh: Kinh Nghiệm và Giải Pháp

Tài liệu nghiên cứu Chính sách tài chính hướng tới nền kinh tế xanh kinh nghiệm quốc tế và bài học cho việt na, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về

• Tác giả: Trần Thị Quỳnh Hoa
• Người hướng dẫn: PGS, TS Từ Thúy Anh
• Trường học: Trường Đại học Ngoại thương
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Chính Sách Tài Chính Hướng Tới Nền Kinh Tế Xanh: Kinh Nghiệm và Giải Pháp Cho Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NỀN KINH TẾ XANH VÀ CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH HƯỚNG TỚI NỀN KINH TẾ XANH
• 1.1. Tổng quan về nền kinh tế xanh
• 1.2. Khái niệm và đặc trưng của nền kinh tế xanh
• 1.3. Mục tiêu của việc hướng tới nền kinh tế xanh
• 1.4. Vai trò của nền kinh tế xanh
• 1.5. Hệ thống chính sách nhằm hướng tới nền kinh tế xanh
• 1.6. Tổng quan về chính sách tài chính
• 1.7. Khái niệm chính sách tài chính
• 1.8. Vai trò của chính sách tài chính
• 1.9. Tổng quan về chính sách tài chính hướng tới nền kinh tế xanh
• 1.10. Các bộ phận của chính sách tài chính hướng tới nền kinh tế xanh
• 1.11. Các giác độ ảnh hưởng của chính sách tài chính hướng tới nền kinh tế xanh
• 1.12. Phương pháp nghiên cứu chính sách tài chính tới nền kinh tế xanh
• 1.13. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH HƯỚNG TỚI NỀN KINH TẾ XANH
• 2.1. Kinh nghiệm quốc tế về chính sách thu hướng tới nền kinh tế xanh
• 2.2. Kinh nghiệm của Nhật Bản
• 2.3. Các chính sách thu hướng tới nền kinh tế xanh của Nhật Bản
• 2.4. Kết quả và bài học rút ra
• 2.5. Kinh nghiệm của Trung Quốc
• 2.6. Chính sách thu hướng tới nền kinh tế xanh của Trung Quốc
• 2.7. Kết quả và bài học rút ra
• 2.8. Kinh nghiệm của Hàn Quốc
• 2.9. Chính sách thu hướng tới nền kinh tế xanh của Hàn Quốc
• 2.10. Kết quả và bài học rút ra
• 2.11. Kinh nghiệm quốc tế về chính sách chi hướng tới nền kinh tế xanh
• 2.12. Kinh nghiệm của Nhật Bản
• 2.13. Kinh nghiệm của Trung Quốc
• 2.14. Kinh nghiệm của Hàn Quốc
• 2.15. Kinh nghiệm quốc tế về việc thực hiện một số chính sách tài chính khác hướng tới nền kinh tế xanh
• 2.16. Hệ thống trao đổi tín chỉ các-bon. Trái phiếu xanh
• 2.17. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH HƯỚNG TỚI NỀN KINH TẾ XANH Ở VIỆT NAM
• 3.1. Tổng quan các chính sách hướng tới nền kinh tế xanh ở Việt Nam
• 3.2. Phân tích chính sách tài chính hướng tới nền kinh tế xanh ở Việt Nam
• 3.3. Thực trạng chính sách tài chính hướng tới nền kinh tế xanh
• 3.4. Chính sách thu hướng đến nền kinh tế xanh
• 3.5. Chính sách chi hướng tới nền kinh tế xanh
• 3.6. Chính sách tài chính khác hướng tới nền kinh tế xanh
• 3.7. Kết quả đạt được của việc thực hiện chính sách tài chính hướng tới nền kinh tế xanh
• 3.8. Kết quả đạt được của việc thực hiện chính sách thu hướng tới nền kinh tế xanh
• 3.9. Kết quả đạt được của chính sách chi ngân sách hướng tới nền kinh tế xanh
• 3.10. Kết quả đạt được của việc thực hiện chính sách tài chính khác hướng tới nền kinh tế xanh
• 3.11. Một số vấn đề đặt ra trong việc thực hiện các chính sách tài chính hướng tới nền kinh tế xanh của Việt Nam
• 3.12. Đánh giá lượng hóa tác động của chính sách tài chính hướng tới nền kinh tế xanh của Việt Nam
• 3.13. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: BÀI HỌC CHO VIỆT NAM VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH NHẰM HƯỚNG TỚI NỀN KINH TẾ XANH Ở VIỆT NAM
• 4.1. Mục tiêu hướng tới nền kinh tế xanh của Việt Nam đến năm 2030
• 4.2. Mục tiêu tổng quát
• 4.3. Mục tiêu cụ thể
• 4.4. Bài học rút ra cho Việt Nam từ kinh nghiệm quốc tế
• 4.5. Bài học đối với chính sách thu
• 4.6. Bài học đối với chính sách chi
• 4.7. Bài học đối với chính sách tài chính khác
• 4.8. Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách tài chính hướng tới nền kinh tế xanh tại Việt Nam
• 4.9. Giải pháp về chính sách thu hướng tới nền kinh tế xanh
• 4.10. Rà soát hệ thống pháp luật về thuế hướng tới nền kinh tế xanh
• 4.11. Nghiên cứu khả năng xây dựng và áp dụng thuế các-bon
• 4.12. Giải pháp về chính sách chi hướng tới nền kinh tế xanh
• 4.13. Giải pháp đối với chính sách tài chính khác hướng tới nền kinh tế xanh
• 4.14. Đối với thị trường tín chỉ các-bon
• 4.15. Trái phiếu xanh
• 4.16. Một số giải pháp bổ trợ khác để hướng tới nền kinh tế xanh
• 4.17. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chính Sách Tài Chính Xanh và Kinh Tế Xanh

Nền kinh tế xanh đang trở thành xu hướng tất yếu trên toàn cầu, đặc biệt sau những khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng. Các quốc gia, từ phát triển đến đang phát triển, đều hướng tới tăng trưởng xanh, phục hồi hệ sinh thái và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. Để đạt được mục tiêu này, chính sách tài chính xanh đóng vai trò then chốt, thúc đẩy đầu tư vào các dự án bền vững và cơ sở hạ tầng xanh. Chính sách tài chính có thể giảm thiểu các biến dạng kinh tế, khai thác sức mạnh thị trường để đạt được các mục tiêu của nền kinh tế xanh. Lợi ích trực tiếp bao gồm giảm ô nhiễm, cải thiện sức khỏe và nền kinh tế hiệu quả hơn. Lợi ích gián tiếp bao gồm tăng cường huy động nguồn thu, cải thiện phúc lợi, khuyến khích việc làm xanh và tiết kiệm năng lượng.

1.1. Khái Niệm và Đặc Trưng Của Nền Kinh Tế Xanh

Nền kinh tế xanh không chỉ đơn thuần là một mô hình kinh tế thân thiện với môi trường, mà còn là một hệ thống kinh tế hướng tới sự phát triển bền vững, công bằng và hiệu quả. Đặc trưng của kinh tế xanh bao gồm sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm thiểu ô nhiễm, bảo tồn đa dạng sinh học và tạo ra các cơ hội việc làm xanh. Phát triển bền vững là trọng tâm, kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và công bằng xã hội. Kinh tế tuần hoàn cũng là một yếu tố quan trọng, giảm thiểu chất thải và tái sử dụng tài nguyên.

1.2. Vai Trò Của Chính Sách Tài Chính Trong Kinh Tế Xanh

Chính sách tài chính xanh đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang kinh tế xanh. Thông qua các công cụ như thuế môi trường, trợ cấp xanh, tín dụng xanh và trái phiếu xanh, chính sách tài chính có thể khuyến khích các hoạt động kinh tế thân thiện với môi trường và hạn chế các hoạt động gây ô nhiễm. Hỗ trợ tài chính cho các dự án năng lượng tái tạo, giao thông xanh và nông nghiệp xanh là những ví dụ điển hình.

II. Thách Thức và Rào Cản Phát Triển Chính Sách Tài Chính Xanh

Mặc dù có vai trò quan trọng, việc triển khai chính sách tài chính xanh vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Thiếu nguồn lực tài chính, năng lực quản lý yếu kém, và sự thiếu đồng bộ giữa các chính sách là những rào cản lớn. Bên cạnh đó, nhận thức của cộng đồng và doanh nghiệp về phát triển bền vững còn hạn chế, gây khó khăn cho việc thực thi các chính sách. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương và sự tham gia của toàn xã hội để vượt qua những thách thức này. Rủi ro môi trường cũng là một yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Thiếu Nguồn Lực Tài Chính và Năng Lực Quản Lý

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu nguồn lực tài chính để đầu tư vào các dự án kinh tế xanh. Ngân sách nhà nước còn hạn hẹp, trong khi nguồn vốn từ khu vực tư nhân và quốc tế chưa được khai thác hiệu quả. Năng lực quản lý và điều hành các dự án xanh cũng còn yếu kém, dẫn đến chậm trễ và lãng phí. Cần có các giải pháp huy động vốn sáng tạo và nâng cao năng lực quản lý để giải quyết vấn đề này. Cơ chế tài chính cần được cải thiện để thu hút đầu tư.

2.2. Nhận Thức Hạn Chế Về Phát Triển Bền Vững

Nhận thức của cộng đồng và doanh nghiệp về phát triển bền vững và kinh tế xanh còn hạn chế. Nhiều doanh nghiệp vẫn ưu tiên lợi nhuận trước mắt hơn là bảo vệ môi trường. Người dân chưa có ý thức tiết kiệm năng lượng và sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của cộng đồng. Khuyến khích xanh cần được đẩy mạnh để tạo động lực cho doanh nghiệp và người dân.

III. Kinh Nghiệm Quốc Tế về Chính Sách Tài Chính Hướng Xanh

Nhiều quốc gia trên thế giới đã triển khai thành công chính sách tài chính xanh và đạt được những kết quả đáng khích lệ. Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc là những ví dụ điển hình. Các quốc gia này đã sử dụng các công cụ như thuế môi trường, trợ cấp xanh, tín dụng xanh và trái phiếu xanh để thúc đẩy tăng trưởng xanh và giảm thiểu ô nhiễm. Nghiên cứu kinh nghiệm của các nước này giúp Việt Nam có thể học hỏi và áp dụng những bài học phù hợp với điều kiện thực tế. Hợp tác quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ tài chính.

3.1. Bài Học Từ Nhật Bản Về Thuế Môi Trường và Khuyến Khích Xanh

Nhật Bản đã áp dụng thuế môi trường đối với các hoạt động gây ô nhiễm và sử dụng nguồn thu này để tài trợ cho các dự án năng lượng tái tạo và bảo vệ môi trường. Chính phủ Nhật Bản cũng đưa ra nhiều chính sách khuyến khích xanh cho các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ xanh và sản xuất các sản phẩm thân thiện với môi trường. Kinh nghiệm của Nhật Bản cho thấy việc kết hợp giữa thuế môi trường và khuyến khích xanh có thể mang lại hiệu quả cao trong việc thúc đẩy kinh tế xanh.

3.2. Kinh Nghiệm Của Trung Quốc Về Đầu Tư Xanh và Tín Dụng Xanh

Trung Quốc đã đầu tư mạnh mẽ vào các dự án năng lượng tái tạo, giao thông xanh và xử lý chất thải. Chính phủ Trung Quốc cũng khuyến khích các ngân hàng cung cấp tín dụng xanh cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực môi trường. Kinh nghiệm của Trung Quốc cho thấy việc đầu tư mạnh mẽ vào các dự án xanh và khuyến khích tín dụng xanh có thể tạo ra động lực lớn cho tăng trưởng xanh.

IV. Giải Pháp Hoàn Thiện Chính Sách Tài Chính Xanh Tại Việt Nam

Để thúc đẩy kinh tế xanh tại Việt Nam, cần hoàn thiện chính sách tài chính xanh theo hướng đồng bộ, hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tế. Cần rà soát và sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến thuế môi trường, phí bảo vệ môi trường và tín dụng xanh. Đồng thời, cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức của cộng đồng và doanh nghiệp về phát triển bền vững. Giám sát đánh giá cần được thực hiện thường xuyên để đảm bảo hiệu quả của các chính sách.

4.1. Rà Soát và Sửa Đổi Hệ Thống Pháp Luật Về Thuế Môi Trường

Hệ thống pháp luật về thuế môi trường cần được rà soát và sửa đổi để đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch và hiệu quả. Cần mở rộng phạm vi áp dụng thuế môi trường đối với các hoạt động gây ô nhiễm và tăng mức thuế suất đối với các sản phẩm gây hại cho môi trường. Đồng thời, cần đơn giản hóa thủ tục hành chính để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc nộp thuế. Thuế môi trường cần được sử dụng hiệu quả để khuyến khích các hoạt động kinh tế thân thiện với môi trường.

4.2. Phát Triển Thị Trường Tín Dụng Xanh và Trái Phiếu Xanh

Thị trường tín dụng xanh và trái phiếu xanh cần được phát triển để huy động vốn cho các dự án kinh tế xanh. Ngân hàng Nhà nước cần ban hành các quy định khuyến khích các ngân hàng thương mại cung cấp tín dụng xanh cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực môi trường. Chính phủ cần phát hành trái phiếu xanh để huy động vốn cho các dự án năng lượng tái tạo, giao thông xanh và xử lý chất thải. Thị trường tài chính xanh cần được xây dựng để thu hút đầu tư.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Chính Sách Tài Chính

Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng và hoàn thiện chính sách tài chính xanh tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để đánh giá tác động của các chính sách hiện hành và đề xuất các giải pháp cải thiện. Đồng thời, nghiên cứu cũng cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc thúc đẩy kinh tế xanh và phát triển bền vững. Đánh giá tác động của chính sách là rất quan trọng.

5.1. Đánh Giá Tác Động Của Chính Sách Tài Chính Đến Phát Thải Carbon

Nghiên cứu cần tập trung vào việc đánh giá tác động của các chính sách tài chính đến lượng phát thải carbon. Các mô hình kinh tế lượng có thể được sử dụng để ước lượng tác động của thuế môi trường, trợ cấp xanh và tín dụng xanh đến lượng phát thải carbon. Kết quả đánh giá sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách có cơ sở để điều chỉnh các chính sách cho phù hợp. Giảm thiểu biến đổi khí hậu là mục tiêu quan trọng.

5.2. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Trong Xây Dựng Chính Sách Công

Kết quả nghiên cứu cần được ứng dụng trong việc xây dựng các chính sách công liên quan đến kinh tế xanh và phát triển bền vững. Các nhà hoạch định chính sách cần tham khảo kết quả nghiên cứu để đưa ra các quyết định chính sách dựa trên cơ sở khoa học. Đồng thời, cần tạo điều kiện để các nhà nghiên cứu tham gia vào quá trình xây dựng chính sách. Chính sách công cần được xây dựng dựa trên bằng chứng.

VI. Tương Lai và Định Hướng Phát Triển Chính Sách Tài Chính Xanh

Trong tương lai, chính sách tài chính xanh sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy kinh tế xanh và phát triển bền vững. Cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện các công cụ tài chính xanh để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác quốc tế để chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ tài chính cho các nước đang phát triển. Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) cần được ưu tiên.

6.1. Định Hướng Phát Triển Chính Sách Tài Chính Đến Năm 2030

Đến năm 2030, chính sách tài chính xanh cần được phát triển theo hướng toàn diện, hiệu quả và bền vững. Cần xây dựng một hệ thống tài chính xanh đồng bộ, bao gồm các công cụ thuế, phí, tín dụng, trái phiếu và bảo hiểm. Đồng thời, cần tăng cường năng lực quản lý và giám sát để đảm bảo hiệu quả của các chính sách. Định hướng phát triển cần rõ ràng và cụ thể.

6.2. Vai Trò Của Hợp Tác Quốc Tế Trong Phát Triển Tài Chính Xanh

Hợp tác quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các nước đang phát triển xây dựng và triển khai chính sách tài chính xanh. Các nước phát triển cần cung cấp hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho các nước đang phát triển để giúp họ chuyển đổi sang kinh tế xanh. Đồng thời, cần tăng cường chia sẻ kinh nghiệm và thông tin về tài chính xanh giữa các quốc gia. Hợp tác quốc tế cần được đẩy mạnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN KINH TẾ XANH VÀ CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH HƯỚNG TỚI NỀN KINH TẾ XANH 1. Tổng quan về nền kinh tế xanh 1. Khái niệm và đặc trưng của nền kinh tế xanh Thuật ngữ nền kinh tế xanh được đặt ra đầu tiên bởi nhà kinh tế môi trường David Pearce vào năm 1989, trong một nghiên cứu cho Chính phủ Anh về “Kế hoạch chi tiết cho nền kinh tế xanh” nhằm kiểm tra ý nghĩa của phát triển bền vững để đo lường tiến trình phát triển kinh tế. Kể từ năm 2008, trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế - tài chính thế giới thì thuật ngữ nền kinh tế xanh được đưa vào sử dụng rộng rãi hơn.

Một nền kinh tế xanh có thể được coi là một nền kinh tế có lượng phát thải các-bon thấp, sử dụng tài nguyên hiệu quả và bao trùm toàn xã hội (UNEP, 2011). Nền kinh tế xanh nhằm mục đích cải thiện phúc lợi của con người và bình đẳng xã hội, trong khi giảm đáng kể rủi ro môi trường và sự khan hiếm tài nguyên thiên nhiên (UNEP, 2011). Xét về mặt học thuật, “Nền kinh tế xanh” là “kinh tế môi trường” nhưng được nâng cấp lên, trong đó “nghiên cứu mối quan hệ tương tác, phụ thuộc và quy định lẫn nhau giữa kinh tế và môi trường nhằm bảo đảm một sự phát triển ổn định, hiệu quả, liên tục và bền vững trên cơ sở bảo vệ môi trường và lấy con người làm trung tâm”. “Nền kinh tế xanh là nền kinh tế nâng cao đời sống của con người và cải thiện công bằng xã hội, đồng thời giảm thiểu những rủi ro môi trường và những thiếu hụt sinh thái” (Armand Kaszterlan, 2017).

“Nền kinh tế xanh là nền kinh tế tạo ra chất lượng cuộc sống tốt hơn cho tất cả mọi người trong giới hạn sinh thái của trái đất” (United Nations, 2012). Tổ chức Sáng kiến nền kinh tế xanh của Liên hợp quốc cho rằng “Tăng trưởng xanh hay xây dựng nền kinh tế xanh là quá trình tái cơ cấu lại hoạt động kinh tế và cơ sở hạ tầng để đạt được kết quả tốt hơn từ các khoản đầu tư cho tài nguyên, nhân lực và tài chính, đồng thời giảm phát thải khí nhà kính, khai thác và 25 sử dụng ít tài nguyên thiên nhiên hơn, tạo ra ít chất thải hơn và giảm sự mất công bằng cho xã hội” (Liên Hợp quốc, 2007). Như vậy, nền kinh tế xanh được tiếp cận dưới nhiều góc độ khác nhau và về cơ bản nền kinh tế xanh là nền kinh tế giảm thiểu khí nhà kính, bảo vệ môi trường, kích thích sử dụng hiệu quả tài nguyên trên cơ sở ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại hướng tới nâng cao đời sống cho con người. Trong nền kinh tế xanh, tài nguyên - môi trường được xem là nhân tố có tính quyết định đến tăng trưởng kinh tế, cải thiện chuỗi giá trị, đem lại sự ổn định và thịnh vượng lâu dài.

Từ khái niệm về nền kinh tế xanh ở trên, có thể rút ra một số đặc trưng cơ bản của nền kinh tế xanh như sau: Thứ nhất, nền kinh tế xanh là nền kinh tế hướng tới giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó với biến đổi khí hậu Để hạn chế những tác động của phát thải khí nhà kính, của biến đổi khí hậu, các quốc gia hiện đang thực hiện nhiều sáng kiến, chính sách và hoạt động thiết thực - trong đó chuyển đổi mô hình sang nền kinh tế xanh được coi là cách thức hữu hiệu nhất. Trong nền kinh tế xanh sẽ diễn ra sự phát triển mạnh mẽ của năng lượng tái tạo, đặc biệt là năng lượng mặt trời và năng lượng gió, cùng với tăng trưởng kinh tế và giảm phát thải khí nhà kính. Mục tiêu hướng tới 100% năng lượng tái tạo là giải pháp quan trọng để mang lại những cơ hội, lợi ích kinh tế mới: giúp giảm phát thải khí nhà kính, giảm phụ thuộc vào than nhập khẩu và góp phần đảm bảo nguồn cung năng lượng, tăng cường tiếp cận năng lượng cho người nghèo, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và góp phần bảo đảm an ninh quốc gia. Trong các khí nhà kính thì CO2 chiếm khoảng hơn 80% lượng khí nhà kính, do đó, CO2 được dùng làm tiêu chí để luận án phân tích chính sách tài chính đối với nền kinh tế xanh.

Thứ hai, nền kinh tế xanh là nền kinh tế khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên Để hướng tới nền kinh tế xanh thì việc đưa ra các chiến lược khai thác và sử dụng các nguồn tài nguyên tái tạo và không tái tạo có một vai trò đặc biệt quan trọng. Mặc dù tài nguyên thiên nhiên là nền tảng cho sự phát triển, được con người sử 26 dụng hàng ngày nhưng không được tính toán chi phí trong hệ thống kinh tế của chúng ta. Sử dụng bền vững và phục hồi các nguồn tài nguyên thiên nhiên có vai trò quan trọng trong việc đạt được các mục tiêu phát triển bền vững, mang lại cuộc sống hạnh phúc cho con người. Do đó, việc tiêu thụ năng lượng và tài nguyên, hướng tới sử dụng năng lượng tái tạo được dùng để đánh giá ảnh hưởng của chính sách tài chính đối với nền kinh tế xanh.

Thứ ba, nền kinh tế xanh là nền kinh tế ứng dụng công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường Ứng dụng KHCN trong bảo vệ môi trường - có thể coi là yếu tố tiên quyết để xây dựng nền kinh tế xanh. Các công nghệ thân thiện môi trường bao gồm: các hệ thống quản lý chất thải, tái chế và hệ thống vận chuyển sử dụng pin nhiên liệu, động cơ hybrid hoặc nhiên liệu sinh học, xây dựng bền vững… Công nghệ môi trường đóng một vai trò quan trọng trong mọi lĩnh vực của nền kinh tế: nông nghiệp, xây dựng, năng lượng, quy trình công nghiệp, xử lý rác thải, quản lý tài nguyên, vận chuyển… Như vậy, các khoản chi, đầu tư vào khoa học công nghệ tiên tiến, số doanh nghiệp đầu tư vào khoa học hay các sản phẩm ứng dụng công nghệ tiên tiến được dùng để đánh giá ảnh hưởng của chính sách tài chính đối với nền kinh tế xanh. Mục tiêu của việc hướng tới nền kinh tế xanh OECD là tổ chức đi tiên phong trong việc đưa ra các Mục tiêu Phát triển Quốc tế trong bản Báo cáo Định hướng Thế kỷ 21 - đây là tiền thân của Mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ (gọi tắt là MDGs). Đến năm 2016, những mục tiêu này đã được thay thế bằng 17 mục tiêu của phát triển bền vững (SDGs) giai đoạn 2016-2030.

Do nền kinh tế xanh là cách thức, là hướng đi để các quốc gia đạt được phát triển bền vững, vì vậy, trong các mục tiêu phát triển bền vững có chứa đựng khá đầy đủ các mục tiêu của nền kinh tế xanh. Theo UN (2015), trong số 17 mục tiêu của phát triển bền vững, có 12 mục tiêu của nền kinh tế xanh, cụ thể: 27 Bảng 1. Mục tiêu hướng tới nền kinh tế xanh TT Mục tiêu Xóa đói, đảm bảo an ninh lương thực và cải thiện dinh dưỡng, phát triển nông nghiệp bền 1 vững. Đảm bảo nguồn cung cứng và quản lý bền vững nguồn nước và các điều kiện vệ sinh môi 2 trường cho tất cả mọi người Đảm bảo khả năng tiếp cận nguồn năng lượng hiện đại, bền vững, đáng tin cậy và trong khả 3 năng chi trả cho tất cả mọi người Khuyến khích tăng trưởng kinh tế bền vững hiệu quả dài hạn, tạo việc làm đầy đủ, năng 4 suất cao và bền vững cho tất cả mọi người Xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, khuyến khích quá trình công nghiệp hóa toàn diện và bền 5 vững, thúc đẩy sự đổi mới.

6 Xây dựng các đô thị và cộng đồng dân cư hiệu quả, an toàn, đồng bộ và bền vững 7 Đảm bảo các hình mẫu sản xuất và tiêu dùng bền vững Triển khai các hành động khẩn cấp để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu và các tác động 8 của nó Bảo tồn và sử dụng bền vững các đại dương, biển và tài nguyên biển cho phát triển bền 9 vững Bảo vệ, khôi phục và khuyến khích sử dụng bền vững các hệ sinh thái trên bề mặt trái đất, 10 quản lý bền vững tài nguyên rừng, chống sa mạc hóa, chống xói mòn đất và ngăn chặn sự mất đa dạng sinh học Thúc đẩy xã hội hài hòa và hiệu quả cho phát triển bền vững, tạo ra cơ hội về công bằng và 11 công lý cho tất cả mọi người và xây dựng các thể chế hiệu quả, có trách nhiệm giải trình ở tất cả các cấp Nâng cao khả năng thực hiện và làm mới mối quan hệ đối tác toàn cầu vì sự phát triển bền 12 vững Nguồn: United Nations Statistical Commission (2015) 1. Vai trò của nền kinh tế xanh Nền kinh tế xanh đóng vai trò quan trọng trong phát triển bền vững: Phát triển bền vững đòi hỏi sự tiến bộ và tăng cường của các yếu tố: kinh tế, xã hội và môi trường nên chuyển đổi sang nền kinh tế xanh có thể là một động lực quan trọng trong quá trình này. Trong nền kinh tế xanh, môi trường được xem là nhân tố có tính quyết định đến tăng trưởng kinh tế, cải thiện chuỗi giá trị và đem lại sự ổn định, thịnh vượng lâu dài. Đối với một bộ phận người dân có mức sống dưới mức nghèo khổ phụ thuộc nhiều vào tự nhiên, và dễ bị tổn thương trước tác động của thiên tai và biến đổi khí hậu, do đó, việc hướng tới nền kinh tế xanh góp phần cải thiện công bằng xã hội, và được xem như là một hướng đi tốt để phát triển bền vững.

Quá trình hướng tới nền kinh tế xanh tại các quốc gia phụ thuộc vào các yếu tố về vị trí địa lý 28 tài nguyên thiên nhiên và tiềm lực con người – xã hội, cũng như giai đoạn phát triển kinh tế. Nhưng những nguyên tắc quan trọng bao gồm đảm bảo phúc lợi cao nhất, đạt mục tiêu công bằng về mặt xã hội và hạn chế tối đa những rủi ro cho môi trường và hệ sinh thái thì vẫn luôn luôn không thay đổi. Bên cạnh đó, nền kinh tế xanh có thể giúp xoá đói giảm nghèo: Nền kinh tế xanh sẽ tạo điều kiện giúp người dân tiếp cận được với hạ tầng cơ sở cơ bản, như điện, nước, công nghệ năng lượng tái tạo, năng lượng mặt trời, năng lượng gió và các chính sách hỗ trợ năng lượng sẽ đóng góp đáng kể cho việc cải thiện đời sống và sức khỏe cho một bộ phận người dân có thu nhập thấp, đặc biệt là cho những người đang không có khả năng tiếp cận với năng lượng.