Luận án tiến sĩ quản lý khoa học và công nghệ chính sách phát triển các doanh nghiệp spin off nhằm thương mại hóa sản phẩm rd trong các trường đại học nghiên cứu trường hợp trường đại học công nghệ tp hồ chí minh

Luận án tiến sĩ về chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off, thương mại hóa sản phẩm R&D trong các trường đại học. Nghiên cứu trường hợp tại ĐH Công nghệ TP.HCM.

• Tác giả: Nguyễn Đức Minh
• Người hướng dẫn: GS. Trịnh Duy Luân
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý Khoa học và Công nghệ
• Đề tài: Chính Sách Phát Triển Doanh Nghiệp Spin-Off Thương Mại Hóa R&D Tại Đại Học: Nghiên Cứu Trường Hợp HUTECH
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 1.1. Các công trình nghiên cứu đã công bố liên quan đến đề tài luận án
• 1.2. Các công trình nghiên cứu spin-off và doanh nghiệp spin-off
• 1.3. Các công trình nghiên cứu thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu
• 1.4. Các công trình nghiên cứu chính sách phát triển doanh nghiệp
• 1.5. Đánh giá các nghiên cứu đã công bố liên quan đến đề tài luận án
• 1.6. Những điểm mà luận án cần tập trung nghiên cứu giải quyết
• 1.7. Tiểu kết Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP SPIN-OFF NHẰM THƯƠNG MẠI HÓA SẢN PHẨM R&D TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
• 2.1. Các khái niệm cơ bản của đề tài
• 2.2. Khái niệm doanh nghiệp spin-off trong trường đại học
• 2.3. Khái niệm chính sách phát triển các doanh nghiệp spin-off
• 2.4. Khái niệm về nghiên cứu và triển khai (R&D)
• 2.5. Khái niệm thương mại hóa kết quả nghiên cứu
• 2.6. Lý thuyết nghiên cứu chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off trong trường đại học
• 2.6.1. Tiếp cận liên ngành
• 2.6.2. Các lý thuyết thương mại sản phẩm, liên kết R&D
• 2.6.3. Lý thuyết đổi mới Khoa học và công nghệ quốc gia
• 2.6.4. Lý thuyết và phương pháp đánh giá tác động chính sách
• 2.7. Nội dung chính sách phát triển các doanh nghiệp spin-off trong trường đại học
• 2.7.1. Chính sách khuyến khích tinh thần kinh doanh, khởi nghiệp
• 2.7.2. Chính sách quản lý sở hữu trí tuệ trường đại học
• 2.7.3. Chính sách đầu tư tài chính
• 2.7.4. Chính sách phát triển nguồn nhân lực
• 2.7.5. Chính sách liên kết doanh nghiệp spin-off
• 2.7.6. Chính sách thực thi quyền tự chịu trách nhiệm cho các trường đại học
• 2.7.7. Chính sách phát triển Khoa học và công nghệ đổi mới sáng tạo của Thành phố Hồ Chí Minh
• 2.8. Tiểu kết Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG VÀ CÁC CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP SPIN-OFF TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY
• 3.1. Khái quát về trường đại học Việt Nam hiện nay
• 3.2. Trường đại học công lập
• 3.3. Trường đại học ngoài công lập
• 3.4. Chính sách phát triển các doanh nghiệp spin-off trong trường đại học
• 3.4.1. Chính sách khuyến khích tinh thần kinh doanh, khởi nghiệp
• 3.4.2. Chính sách quản lý sở hữu trí tuệ trường đại học
• 3.4.3. Chính sách đầu tư tài chính
• 3.4.4. Chính sách phát triển nguồn nhân lực
• 3.4.5. Chính sách liên kết doanh nghiệp spin-off
• 3.4.6. Chính sách thực thi quyền tự chủ cho các trường đại học
• 3.4.7. Chính sách phát triển Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo của Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.5. Thực trạng chính sách của Nhà nước trong việc phát triển doanh nghiệp spin-off trong trường đại học ở Việt Nam
• 3.6. Thực trạng triển khai chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off tại một số trường đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.7. Hoạt động của doanh nghiệp spin-off tại đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.8. Thương mại hóa và chuyển giao công nghệ
• 3.9. Hoạt động của doanh nghiệp spin-off tại đại học Bách Khoa Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.10. Hoạt động của doanh nghiệp spin-off tại trường đại học FPT
• 3.11. Đánh giá chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off tại các trường đại học Việt Nam
• 3.12. Các vấn đề đặt ra đối với chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off tại các trường đại học
• 3.13. Thực thi chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off tại đại học Hutech TP.HCM, đại học Bách Khoa TP.HCM và đại học FPT
• 3.14. Tiểu kết Chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP SPIN-OFF TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC VIỆT NAM
• 4.1. Bối cảnh quốc tế và trong nước đối với việc hoàn thiện chính sách nhà nước nhằm thúc đẩy doanh nghiệp spin-off phát triển
• 4.2. Căn cứ năng lực hoạt động mô hình spin-off tại đại học Công Nghệ TP.HCM; đại học Bách Khoa TP.HCM, đại học FPT
• 4.3. Giải pháp hoàn thiện chính sách nhà nước nhằm thúc đẩy doanh nghiệp spin-off phát triển
• 4.3.1. Nhóm giải pháp hoàn thiện chính sách quản lý sở hữu trí tuệ
• 4.3.2. Nhóm giải pháp hoàn thiện chính sách đầu tư tài chính
• 4.3.3. Nhóm giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển nguồn nhân lực
• 4.3.4. Nhóm giải pháp hoàn thiện chính sách liên kết tổ chức hoạt động của doanh nghiệp spin-off
• 4.4. Điều kiện để thực hiện các giải pháp chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off
• 4.5. Tiểu kết Chương 4
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Chính sách Phát triển Doanh nghiệp Spin Off tại HUTECH

Chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off tại các trường đại học, đặc biệt là tại HUTECH, đang trở thành một chủ đề nóng trong bối cảnh hiện nay. Mô hình này không chỉ giúp thương mại hóa các sản phẩm nghiên cứu và phát triển (R&D) mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho sinh viên và giảng viên. Việc hiểu rõ về chính sách này sẽ giúp các bên liên quan có cái nhìn tổng quan và định hướng phát triển phù hợp.

1.1. Khái niệm Doanh nghiệp Spin Off và vai trò của nó

Doanh nghiệp spin-off là những công ty được thành lập từ các kết quả nghiên cứu tại trường đại học. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc thương mại hóa sản phẩm R&D và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

1.2. Lợi ích của Chính sách Phát triển Doanh nghiệp Spin Off

Chính sách này không chỉ tạo ra nguồn thu cho trường mà còn giúp nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu. Nó cũng khuyến khích tinh thần khởi nghiệp trong sinh viên và giảng viên.

II. Vấn đề và Thách thức trong việc phát triển Doanh nghiệp Spin Off

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc phát triển doanh nghiệp spin-off tại HUTECH cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn lực tài chính, sự hỗ trợ từ chính phủ và sự thiếu đồng bộ trong các quy định pháp luật đang cản trở sự phát triển của mô hình này.

2.1. Thiếu nguồn lực tài chính cho Doanh nghiệp Spin Off

Nhiều doanh nghiệp spin-off gặp khó khăn trong việc huy động vốn đầu tư ban đầu. Điều này ảnh hưởng đến khả năng phát triển và mở rộng quy mô hoạt động.

2.2. Sự thiếu đồng bộ trong các quy định pháp luật

Các quy định pháp luật hiện hành chưa đủ mạnh để hỗ trợ doanh nghiệp spin-off, dẫn đến việc khó khăn trong việc thực hiện các quyền lợi và nghĩa vụ của doanh nghiệp.

III. Phương pháp và Giải pháp chính để phát triển Doanh nghiệp Spin Off

Để phát triển doanh nghiệp spin-off tại HUTECH, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ khởi nghiệp và tăng cường hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp là rất cần thiết.

3.1. Xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ khởi nghiệp

Hệ sinh thái này bao gồm các vườn ươm doanh nghiệp, các chương trình đào tạo khởi nghiệp và các hoạt động kết nối giữa sinh viên, giảng viên và doanh nghiệp.

3.2. Tăng cường hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp

Việc hợp tác này sẽ giúp doanh nghiệp spin-off tiếp cận được các nguồn lực cần thiết và tạo ra các sản phẩm có giá trị thực tiễn cao.

IV. Ứng dụng thực tiễn và Kết quả nghiên cứu tại HUTECH

Nghiên cứu tại HUTECH đã chỉ ra rằng các doanh nghiệp spin-off đã tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị và đóng góp tích cực vào nền kinh tế. Những kết quả này không chỉ mang lại lợi ích cho trường mà còn cho xã hội.

4.1. Các sản phẩm tiêu biểu từ Doanh nghiệp Spin Off

Nhiều sản phẩm từ doanh nghiệp spin-off đã được thương mại hóa thành công, góp phần nâng cao giá trị thương hiệu của HUTECH.

4.2. Tác động của Doanh nghiệp Spin Off đến nền kinh tế

Doanh nghiệp spin-off không chỉ tạo ra việc làm mà còn thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp liên quan, từ đó tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

V. Kết luận và Tương lai của Chính sách Phát triển Doanh nghiệp Spin Off

Chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off tại HUTECH cần được hoàn thiện hơn nữa để đáp ứng nhu cầu thực tiễn. Tương lai của mô hình này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều cơ hội cho cả trường và xã hội.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần có những chiến lược dài hạn để phát triển doanh nghiệp spin-off, bao gồm việc cải thiện chính sách và tăng cường hỗ trợ từ chính phủ.

5.2. Vai trò của các bên liên quan trong phát triển Doanh nghiệp Spin Off

Các bên liên quan như chính phủ, trường đại học và doanh nghiệp cần hợp tác chặt chẽ để tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển của doanh nghiệp spin-off.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý Khoa học và Công nghệ (Mã số: 934 0412.01) của tác giả Nguyễn Đức Minh, thực hiện tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2023 dưới sự hướng dẫn khoa học của GS. Trịnh Duy Luân, tập trung nghiên cứu đề tài: "Chính sách phát triển các doanh nghiệp spin-off nhằm thương mại hóa sản phẩm R&D trong các trường đại học (Nghiên cứu trường hợp Trường Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh)".

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Trong hệ thống giáo dục đại học, hoạt động khoa học và công nghệ (KH&CN) giữ vai trò then chốt bên cạnh chức năng đào tạo và phục vụ cộng đồng. Mặc dù số lượng công trình nghiên cứu khoa học (NCKH) tại các trường đại học ở Việt Nam tương đối lớn, tỷ lệ sản phẩm đầu ra được chuyển giao công nghệ (CGCN) và thương mại hóa (TMH) còn hạn chế, nhiều kết quả nghiên cứu chỉ dừng lại ở báo cáo nghiệm thu. Mô hình doanh nghiệp spin-off (doanh nghiệp khởi nguồn công nghệ từ trường đại học) là phương thức đưa tài sản trí tuệ (TSTT) từ phòng thí nghiệm ra thị trường. Tuy nhiên, hệ thống thể chế và chính sách hỗ trợ spin-off tại Việt Nam còn nhiều khoảng trống, thiếu đồng bộ và chưa tạo đủ động lực cho nhà khoa học thành lập doanh nghiệp. Các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam chủ yếu tập trung vào khối đại học công lập, chưa có công trình khảo sát toàn diện và có hệ thống về cơ chế chính sách phát triển spin-off đối với các trường đại học ngoài công lập thuộc khối ngành kỹ thuật.

Mục tiêu nghiên cứu

• Mục tiêu tổng quát: Nghiên cứu, đánh giá chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off trong các trường đại học khối kỹ thuật nhằm xác định thực trạng tác động tích cực và hạn chế của chính sách đến sự hình thành spin-off và TMH sản phẩm R&D; từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống chính sách trong bối cảnh tự chủ đại học và Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Xây dựng cơ sở lý luận về chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off nhằm TMH sản phẩm R&D tại các trường đại học.
  2. Phân tích thực trạng hoạt động của doanh nghiệp spin-off và việc TMH sản phẩm R&D trong các trường đại học Việt Nam cùng hệ thống chính sách liên quan.
  3. Xác định các nhân tố tác động đến sự phát triển của doanh nghiệp spin-off; đánh giá tác động tích cực và tiêu cực của các nhóm chính sách hiện hành.
  4. Đề xuất khung giải pháp chính sách tác động đến các nhân tố cốt lõi nhằm thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp spin-off và nâng cao hiệu quả TMH sản phẩm R&D.

Nhiệm vụ nghiên cứu

1. Tổng kết cơ sở lý luận và thực tiễn, phân tích nguyên nhân cản trở TMH sản phẩm R&D; khảo sát thực trạng triển khai chính sách tại Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) cùng hai trường so sánh điển hình là Trường Đại học Bách khoa – ĐHQG TP.HCM và Trường Đại học FPT.
2. Xác định mối quan hệ giữa các yếu tố trong khung chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off với hiệu quả TMH sản phẩm R&D.
3. Đề xuất khung chính sách, giải pháp, lộ trình và điều kiện môi trường thực thi chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off đến năm 2030.

Câu hỏi nghiên cứu

• Câu hỏi chủ đạo (3.1): Có những giải pháp chính sách nào để phát triển các doanh nghiệp spin-off tại các trường đại học, và qua đó có thể thương mại hóa được các sản phẩm R&D?
• Câu hỏi bổ trợ (3.2):
  • Câu hỏi bổ trợ 1: Thực trạng phát triển của các doanh nghiệp spin-off tại các trường đại học của Việt Nam, việc TMH sản phẩm R&D của các doanh nghiệp này và những chính sách có liên quan như thế nào?
  • Câu hỏi bổ trợ 2: Những nhân tố nào tác động tới các chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off tại trường đại học, qua đó giúp thúc đẩy TMH sản phẩm R&D của các doanh nghiệp này?

Giả thuyết nghiên cứu

• Giả thuyết chủ đạo (4.1): Nếu có những giải pháp chính sách tác động phù hợp tới các yếu tố quản lý sở hữu trí tuệ (SHTT), đầu tư tài chính, phát triển nguồn nhân lực và liên kết doanh nghiệp spin-off thì sẽ thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp spin-off trong trường đại học, từ đó gia tăng kết quả TMH sản phẩm R&D.
• Giả thuyết bổ trợ (4.2):
  • Sự phát triển của doanh nghiệp spin-off tại các trường đại học kỹ thuật còn nhiều khó khăn, việc TMH sản phẩm R&D còn hạn chế.
  • Hệ thống chính sách hiện hành liên quan đến doanh nghiệp spin-off còn thiếu, chung chung, chưa đồng bộ và chưa tạo hành lang pháp lý thông suốt cho việc khai thác TSTT thương mại.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Chính sách của Nhà nước đối với việc phát triển doanh nghiệp spin-off trong trường đại học ở Việt Nam.
• Mẫu khảo sát: 150 phiếu khảo sát hợp lệ thu thập từ cán bộ quản lý, nhà nghiên cứu và giảng viên tại 3 trường đại học trên địa bàn TP.HCM (Trường ĐH Công nghệ TP.HCM: 50 phiếu; Trường ĐH Bách khoa – ĐHQG TP.HCM: 50 phiếu; Trường ĐH FPT: 50 phiếu). Khảo sát phỏng vấn sâu 15 chuyên gia và nhà quản lý chính sách, lãnh đạo trường đại học, viện nghiên cứu và cơ quan quản lý KH&CN.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thứ cấp và sơ cấp được thu thập trong giai đoạn 2016 – 2020; các giải pháp và khuyến nghị chính sách định hướng thực hiện đến năm 2030.
• Phạm vi không gian và nội dung: Khảo sát các trường đại học kỹ thuật tại TP.HCM, trọng tâm phân tích trường hợp Trường ĐH Công nghệ TP.HCM (HUTECH) trong mối tương quan so sánh với Trường ĐH Bách khoa – ĐHQG TP.HCM (đại diện công lập) và Trường ĐH FPT (đại diện ngoài công lập). Luận án tập trung vào sản phẩm R&D có tính ứng dụng, không nghiên cứu việc TMH các kết quả nghiên cứu cơ bản.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án phân loại và tổng thuật các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước theo ba hướng tiếp cận chính:

                               CÁC HƯỚNG NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
[1. Spin-off & Doanh nghiệp]          [2. Thương mại hóa R&D]              [3. Thể chế & Chính sách]
• Quốc tế: Manuel Stagars (2015),     • Quốc tế: Farsi & cs (2011),        • Quốc tế: Dante Di Gregorio (2003),
  Luigi Fici & Michela Piccarozzi       Einar Rasmussen (2008),              Aidan Stennett (2011),
  (2016), Graham Richards (2009),       Rasmussen & Gulbrandsen (2006),      Maria Neves & Mario Franco (2018),
  Jan Hunady & cs (2019)...             Saheed A. Gbadegeshin (2017),        Mahbodi & Anatan (2010)...
• Việt Nam: Đinh Văn Toàn & cs          Henry Bigne (2015)...              • Việt Nam: Vũ Cao Đàm (2014),
  (2019, 2021), Bạch Tân Sinh & cs    • Việt Nam: Hoàng Văn Hoa & cs         Mai Hà - Hoàng Văn Tuyên -
  (2003-2004), Bành Quốc Tuấn &         (2017), Nguyễn Hữu Xuyên (2021),     Đào Thanh Trường (2015),
  Nguyễn Thị Thái Hà (2021)...          Nguyễn Thị Thu Hằng (2010)...        Hoàng Văn Tuyên (2006)...

1. Các công trình nghiên cứu về spin-off và doanh nghiệp spin-off

• Nghiên cứu quốc tế: Manuel Stagars (2015) phân tích phương thức tích hợp các startup và spin-off vào kết cấu trường đại học, xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp học thuật. Luigi Fici và Michela Piccarozzi (2016) tiếp cận spin-off dưới góc độ thiết kế tổ chức và chiến lược quốc tế hóa của trường đại học. Graham Richards (2009) mô tả quy trình chuyển giao TSTT từ phòng thí nghiệm sang doanh nghiệp spin-off. R. Stankiewicz (1994) và Jan Hunady, Marta Orviska, Peter Pisar (2019) nghiên cứu các chỉ số thúc đẩy hình thành spin-off tại các trường đại học châu Âu. Lavinia-Maria Cemescu và Dungan Luisa (2015) phân biệt bản chất giữa doanh nghiệp khởi nghiệp thông thường và spin-off học thuật.
• Nghiên cứu trong nước: Đinh Văn Toàn cùng cộng sự (2019, 2021) phân tích kinh nghiệm quốc tế và đề xuất hoàn thiện mô hình phát triển doanh nghiệp trong cơ sở giáo dục đại học Việt Nam. Bạch Tân Sinh và cộng sự (2003-2004) nghiên cứu cơ chế chuyển đổi tổ chức R&D sang hoạt động theo mô hình doanh nghiệp KH&CN. Bành Quốc Tuấn và Nguyễn Thị Thái Hà (2021) xem xét spin-off như giải pháp TMH tài sản trí tuệ. Đặng Thị Tố Tâm (2019) và Ngô Hữu Thống (2022) phân tích các rào cản và thực trạng liên kết giữa trường đại học với doanh nghiệp trong chuyển giao công nghệ.

2. Các công trình nghiên cứu về thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu

• Nghiên cứu quốc tế: Farsi và cộng sự (2011) vận dụng lý thuyết kinh tế thể chế phân tích 8 nhóm rào cản TMH (thể chế chính thức và phi chính thức, quản lý, tài chính, văn hóa, tổ chức...). Einar Rasmussen (2008), Einar Rasmussen và Magnus Gulbrandsen (2006) tổng kết các công cụ chính sách hỗ trợ TMH tại Canada và châu Âu qua hai làn sóng phát triển công viên khoa học và văn phòng chuyển giao công nghệ. Saheed A. Gbadegeshin (2017) khảo sát quy trình TMH công nghệ cao từ spin-off tại Phần Lan. Henry Bigne (2015) sử dụng lý thuyết dựa trên nguồn lực (RBV) phân tích 4 nhóm nguồn lực (thể chế, vốn nhân lực, tài chính, thương mại) tác động đến spin-off tại Tây Ban Nha.
• Nghiên cứu trong nước: Nguyễn Hữu Xuyên (2021) nghiên cứu quản lý và TMH sáng chế. Hoàng Văn Hoa và cộng sự (2017) đánh giá thực trạng năng lực R&D và TMH tại các trường đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nguyễn Thị Thu Hằng (2010) và Hoàng Nguyên Phong (2010) phân tích các mô hình liên kết R&D giữa trường đại học và khối doanh nghiệp sản xuất.

3. Các công trình nghiên cứu chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off

• Nghiên cứu quốc tế: Dante Di Gregorio (2003) giải thích nguyên nhân tạo lập doanh nghiệp công nghệ giữa các trường đại học dựa trên chính sách đầu tư vốn cổ phần và tỷ lệ chia sẻ quyền tác giả. Aidan Stennett (2011) khảo sát rào cản chính sách R&D tại Vương quốc Anh và Bắc Ireland. Maria Neves và Mario Franco (2018) nghiên cứu các rào cản nội bộ và cơ chế đánh giá giảng viên trong việc tạo lập spin-off tại Bồ Đào Nha.
• Nghiên cứu trong nước: Vũ Cao Đàm (2014) luận giải về triết lý phát triển KH&CN và giáo dục, xác định bản chất của doanh nghiệp KH&CN là đơn vị thực hiện chức năng triển khai thực nghiệm và sản xuất pilot. Mai Hà, Hoàng Văn Tuyên và Đào Thanh Trường (2015) hệ thống hóa cơ sở lý luận và đánh giá khung pháp lý cho doanh nghiệp KH&CN từ Nghị định 80/2007/NĐ-CP. Hoàng Văn Tuyên (2006) nghiên cứu các hình thức đầu tư tài chính cho doanh nghiệp KH&CN. Nguyễn Thị Phố và Mai Ngọc Khương (2021) phân tích chính sách hợp tác giữa Trường ĐH Bách khoa – ĐHQG TP.HCM và doanh nghiệp công nghiệp. Phạm Hồng Quất, Phạm Thị Hồng Hạnh và Lương Văn Thường (2021) nghiên cứu cơ chế giao quyền sở hữu, quyền sử dụng kết quả nghiên cứu hình thành doanh nghiệp KH&CN khởi nguồn.

Khoảng trống nghiên cứu luận án giải quyết

1. Chưa có công trình nghiên cứu hệ thống hóa khung chính sách tác động đồng thời lên 4 yếu tố cốt lõi (SHTT, đầu tư tài chính, nguồn nhân lực, liên kết doanh nghiệp) đối với mô hình spin-off trong trường đại học.
2. Các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam chủ yếu dừng lại ở phân tích chính sách vĩ mô hoặc khảo sát trường đại học công lập, chưa có khảo sát định lượng và định tính chuyên sâu tại các trường đại học kỹ thuật ngoài công lập (như trường hợp Trường ĐH Công nghệ TP.HCM).
3. Thiếu các đề xuất giải pháp chính sách đồng bộ gắn với bối cảnh thực thi quyền tự chủ đại học và quy hoạch phát triển KH&CN đô thị tại TP.HCM.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án kết hợp các lý thuyết khoa học quản lý và kinh tế học để xây dựng khung phân tích:

• Mô hình Ba vòng xoắn ốc (Triple Helix Model): Phân tích mối quan hệ tương tác giữa Nhà nước – Trường đại học – Doanh nghiệp trong quá trình đổi mới sáng tạo và TMH tri thức.
• Lý thuyết Kinh tế Thể chế (Institutional Economics): Dựa trên quan điểm của North (1990) và Farsi cùng cộng sự (2011) để phân tích tác động của thể chế chính thức (văn bản quy phạm pháp luật, quy định quản lý TSTT, cơ chế tài chính) và thể chế phi chính thức (văn hóa kinh doanh học thuật, chuẩn mực đạo đức, thái độ của nhà khoa học).
• Lý thuyết Dựa trên Nguồn lực (Resource-Based View - RBV): Đánh giá các nguồn lực nội tại của trường đại học (nhân lực nghiên cứu, tài sản trí tuệ, cơ sở vật chất, vốn đầu tư) ảnh hưởng đến khả năng hình thành spin-off theo mô hình của Henry Bigne (2015).
• Lý thuyết Chuỗi kết quả chính sách và Đánh giá tác động chính sách: Nhận diện chuỗi tác động từ đầu vào chính sách, hoạt động thực thi, kết quả đầu ra đến tác động trung gian và dài hạn đối với sự phát triển của spin-off.

                  KHUNG PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP SPIN-OFF
       [CHÍNH SÁCH SHTT]             [CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH]          [CHÍNH SÁCH NHÂN LỰC]
    Quyền tác giả, sở hữu         Vốn mồi, quỹ đầu tư, cơ chế     Khuyến khích kinh thương, cơ
      và định giá TSTT             phân chia doanh thu/cổ phần    chế làm việc cho nhà khoa học
                              [CHÍNH SÁCH LIÊN KẾT TỔ CHỨC]
                           Vườn ươm, trung tâm CGCN, kết nối
                           doanh nghiệp sản xuất công nghiệp

Cách tiếp cận nghiên cứu

• Tiếp cận quản lý: Nhận diện và đánh giá sự tác động của hệ thống chính sách đối với hoạt động R&D và TMH trong trường đại học.
• Tiếp cận tâm lý học: Phân tích động lực, rào cản nhận thức và tâm lý của giảng viên, nhà khoa học khi tham gia thành lập doanh nghiệp.
• Tiếp cận nội quan và ngoại quan: Kết hợp góc nhìn đánh giá chủ quan từ nội bộ trường đại học với đánh giá khách quan từ cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp đối tác.
• Tiếp cận quan sát tham dự: Tác giả trực tiếp tham gia công tác giảng dạy và quản lý tại trường đại học để thu thập dữ liệu thực tế.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng phương pháp hỗn hợp (kết hợp định tính và định lượng):

Phương pháp	Công cụ và Quy mô mẫu	Kỹ thuật phân tích	Mục đích sử dụng
Nghiên cứu tài liệu	Văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo tổng kết KH&CN giai đoạn 2016–2020 của Bộ GD&ĐT, Bộ KH&CN, Sở KH&CN TP.HCM, kỷ yếu và báo cáo tự đánh giá của 3 trường đại học.	Phân tích tài liệu sơ cấp và thứ cấp, tổng hợp, phân loại thể chế.	Xây dựng cơ sở lý luận, làm rõ các khái niệm, xác định hệ thống chính sách và bối cảnh nghiên cứu.
Nghiên cứu định tính	Phỏng vấn sâu 15 chuyên gia/nhà quản lý (06 lãnh đạo cấp trường/viện: 02 Hiệu trưởng, 03 Viện trưởng, 01 Phó Viện trưởng; 07 cán bộ quản lý KH&CN/SHTT; 01 nguyên lãnh đạo Phòng SHTT – Sở KH&CN TP.HCM; 01 Giám đốc Trung tâm Thông tin và Thống kê KH&CN TP.HCM).	Phân tích nội dung (Content analysis), đối chiếu ma trận ý kiến chuyên gia.	Hiệu chỉnh thang đo, làm rõ các rào cản thể chế, giải thích cơ chế tác động của chính sách.
Nghiên cứu định lượng	Bảng hỏi khảo sát 150 phiếu hợp lệ (50 phiếu tại ĐH Công nghệ TP.HCM, 50 phiếu tại ĐH Bách khoa TP.HCM, 50 phiếu tại ĐH FPT).	Phần mềm SPSS: Thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach’s Alpha), phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích nhân tố khẳng định (CFA), phân tích tương quan và hồi quy logistics.	Đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhóm chính sách (SHTT, tài chính, nhân lực, liên kết) đến spin-off và TMH.
Thống kê và so sánh	Số liệu công bố khoa học, bài báo ISI/Scopus, số lượng TSTT, hợp đồng CGCN, nguồn thu 5 năm (2016–2020) của 3 trường.	Thống kê mô tả, lập bảng so sánh đối chiếu giữa các trường công lập và ngoài công lập.	Đánh giá thực trạng tiềm lực KH&CN và hiệu quả TMH sản phẩm R&D trên thực tế.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án

Chương 1 hệ thống hóa các nghiên cứu đã công bố trong và ngoài nước liên quan đến spin-off, chuyển giao công nghệ và chính sách phát triển doanh nghiệp khởi nguồn tri thức:

• Phân tích các nhóm công trình: Phân tích chi tiết ba nhóm nghiên cứu chính: nghiên cứu về bản chất và mô hình spin-off; nghiên cứu về các rào cản và cơ chế TMH kết quả nghiên cứu; nghiên cứu về thể chế và chính sách thúc đẩy doanh nghiệp KH&CN.
• Đánh giá tổng quan: Khẳng định tính đúng đắn của việc lựa chọn mô hình spin-off nhằm TMH tài sản trí tuệ. Chỉ ra những hạn chế của các công trình trước đây: chủ yếu phân tích lý thuyết chung hoặc nghiên cứu trường hợp công lập, thiếu khung chính sách tích hợp 4 nhân tố (SHTT, tài chính, nhân lực, liên kết) và thiếu dữ liệu thực chứng từ các trường đại học ngoài công lập tại Việt Nam.
• Xác định nhiệm vụ của luận án: Luận án tập trung giải quyết khoảng trống nghiên cứu thông qua việc xây dựng khung lý thuyết hoàn chỉnh và tiến hành khảo sát thực nghiệm tại địa bàn TP.HCM.

Chương 2. Cơ sở lý luận chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off nhằm thương mại hóa sản phẩm R&D trong các trường đại học

Chương 2 làm rõ các khái niệm nền tảng và thiết lập khung lý thuyết nghiên cứu:

• Hệ thống khái niệm cơ bản:
  • Spin-off trong trường đại học: Là pháp nhân độc lập được thành lập từ tổ chức mẹ (trường đại học, viện nghiên cứu) hoặc do cán bộ, giảng viên, nhà nghiên cứu sáng lập nhằm khai thác thương mại các TSTT, kết quả R&D được tạo ra từ trường đại học.
  • Phân biệt Spin-off và Startup: Spin-off dựa trên quyền SHTT và công nghệ lõi được tạo ra từ trường đại học, có sự tham gia của tổ chức mẹ hoặc nhà nghiên cứu; Startup có thể hình thành từ ý tưởng kinh doanh tự do ngoài môi trường học thuật.
  • Chính sách phát triển spin-off: Hệ thống quan điểm, mục tiêu, công cụ và quy định pháp lý của Nhà nước và trường đại học nhằm hỗ trợ, điều tiết và tạo môi trường thuận lợi cho việc hình thành, vận hành và thương mại hóa sản phẩm của spin-off.
• Bốn nhóm chính sách bộ phận:
  1. Chính sách quản lý SHTT: Quy định về xác lập quyền sở hữu, phân chia quyền tài sản giữa trường đại học và nhà khoa học, thủ tục định giá TSTT góp vốn vào spin-off.
  2. Chính sách đầu tư tài chính: Cơ chế cấp vốn mồi (seed funding), quỹ phát triển KH&CN nội bộ, chính sách ưu đãi thuế, thu hút quỹ đầu tư mạo hiểm.
  3. Chính sách phát triển nguồn nhân lực: Cơ chế khuyến khích tinh thần kinh thương học thuật, chính sách cho phép giảng viên/nhà nghiên cứu kiêm nhiệm quản lý hoặc tham gia điều hành spin-off, cơ chế đánh giá thi đua gắn với sáng chế và TMH.
  4. Chính sách liên kết tổ chức: Phát triển hệ thống vườn ươm doanh nghiệp, trung tâm CGCN, kết nối mạng lưới doanh nghiệp công nghiệp và chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo đặc thù của TP.HCM.

Nhóm chính sách	Mục tiêu tác động	Công cụ / Thiết chế thực thi
Quản lý sở hữu trí tuệ	Bảo vệ và khai thác thương mại tài sản trí tuệ; phân chia lợi ích minh bạch.	Quy chế SHTT nội bộ, hợp đồng chuyển giao/cấp phép bản quyền, quy trình định giá TSTT.
Đầu tư tài chính	Cung ứng nguồn vốn cho giai đoạn R&D, thử nghiệm pilot và mở rộng sản xuất.	Quỹ KH&CN trường, quỹ đầu tư mạo hiểm, vốn đối ứng công - tư, ưu đãi thuế doanh nghiệp.
Phát triển nguồn nhân lực	Nâng cao năng lực quản trị kinh doanh cho nhà khoa học; tạo động lực thương mại hóa.	Quy định vị trí việc làm linh hoạt, chương trình đào tạo kỹ năng kinh thương, tiêu chí thi đua.
Liên kết doanh nghiệp	Kết nối cung - cầu công nghệ; xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ hoàn chỉnh.	Vườn ươm công nghệ, Trung tâm Chuyển giao công nghệ, mạng lưới đối tác công nghiệp.

Chương 3. Thực trạng hoạt động và các chính sách đối với doanh nghiệp spin-off trong trường đại học tại Việt Nam hiện nay

Chương 3 phân tích thực trạng chính sách quốc gia, chính sách của TP.HCM và đánh giá thực tiễn triển khai tại 3 trường đại học khảo sát trong giai đoạn 2016–2020:

• Bối cảnh chính sách vĩ mô: Phân tích các chủ trương, nghị quyết (Nghị quyết 14/2005/NQ-CP, Nghị quyết 20/NQ-TW, Luật KH&CN 2013, Luật CGCN 2017, Quyết định 2133/QĐ-TTg đặt mục tiêu 15 spin-off năm 2020 và 20 spin-off năm 2030; các Quyết định 36/QĐ-TTg, 118/QĐ-TTg, 127/QĐ-TTg, 130/QĐ-TTg, 157/QĐ-TTg năm 2021). Đánh giá cơ chế tự chủ theo Nghị định 115/2005/NĐ-CP, Nghị định 96/2010/NĐ-CP và Nghị định 80/2007/NĐ-CP về doanh nghiệp KH&CN.
• Thực trạng tại Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH):
  • Cơ cấu tổ chức đào tạo và nghiên cứu gồm các viện, trung tâm và khoa chuyên môn khối kỹ thuật.
  • Thống kê công bố khoa học: số bài báo trong nước theo lĩnh vực, số bài báo quốc tế thuộc danh mục ISI/Scopus tăng trưởng qua 5 năm.
  • Số lượng tài sản trí tuệ và quyền tác giả cấp khoa, cấp trường giai đoạn 2016–2020.
  • Thống kê nguồn thu của các Viện, Trung tâm và tổng chi đầu tư cho NCKH, CGCN (2016–2020).
  • Nhận diện các khó khăn: cơ chế định giá TSTT góp vốn chưa rõ ràng; hạn chế về nguồn vốn thử nghiệm; thiếu nhân lực am hiểu cả công nghệ lẫn quản trị kinh doanh.
• So sánh với Trường ĐH Bách khoa – ĐHQG TP.HCM và Trường ĐH FPT:
  • Trường ĐH Bách khoa TP.HCM (công lập): Có thế mạnh về số lượng đề tài NCKH nghiệm thu, công bố quốc tế và các hợp đồng CGCN liên kết với địa phương/doanh nghiệp; tuy nhiên gặp rào cản về thủ tục quản lý tài sản công khi thành lập doanh nghiệp trực thuộc trường.
  • Trường ĐH FPT (ngoài công lập): Có tính chủ động và linh hoạt cao trong liên kết doanh nghiệp thuộc tập đoàn, định hướng ứng dụng thực tế nhanh; song nguồn lực nghiên cứu học thuật chuyên sâu và số lượng sáng chế đăng ký SHTT giai đoạn 2016–2020 còn khiêm tốn.
• Đánh giá tác động và các rào cản thực thi chính sách:
  • Xử lý dữ liệu khảo sát 150 phiếu qua SPSS cho thấy 4 nhóm rào cản lớn nhất: Rào cản về cơ chế quản lý SHTT; Rào cản về cơ chế đầu tư tài chính và vốn mồi; Rào cản về phát triển nguồn nhân lực và thời gian nghiên cứu của giảng viên; Rào cản về liên kết tổ chức và mạng lưới phân phối sản phẩm.

Chương 4. Đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off trong trường đại học Việt Nam

Chương 4 đề xuất khung giải pháp hoàn thiện chính sách đến năm 2030 dựa trên căn cứ năng lực thực tiễn của các trường đại học:

• Nhóm giải pháp hoàn thiện chính sách quản lý SHTT:
  • Hoàn thiện quy định pháp lý về phân chia tỷ lệ sở hữu TSTT giữa cơ sở đào tạo và tác giả sáng chế.
  • Ban hành hướng dẫn thống nhất về thủ tục định giá TSTT vô hình làm cơ sở góp vốn thành lập doanh nghiệp spin-off.
  • Đơn giản hóa quy trình đăng ký bảo hộ và chuyển giao quyền sử dụng sáng chế.
• Nhóm giải pháp hoàn thiện chính sách đầu tư tài chính:
  • Thiết lập cơ chế quỹ vốn mồi và quỹ đầu tư mạo hiểm nội bộ trong trường đại học.
  • Quy định rõ cơ chế tài chính cho phép trích nguồn thu từ các hoạt động dịch vụ KH&CN để tái đầu tư cho hoạt động R&D giai đoạn pilot.
  • Ban hành chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế chuyển giao công nghệ cho các spin-off trong những năm đầu thành lập.
• Nhóm giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển nguồn nhân lực:
  • Xây dựng cơ chế cho phép giảng viên, nghiên cứu viên tham gia điều hành spin-off hoặc làm việc bán thời gian tại doanh nghiệp mà không bị vướng quy định công chức/viên chức.
  • Đổi mới tiêu chí đánh giá thi đua, công nhận sáng chế và kết quả TMH tương đương với công bố bài báo khoa học.
  • Đào tạo bổ sung kỹ năng quản trị kinh doanh, gọi vốn và thương mại hóa cho đội ngũ nghiên cứu.
• Nhóm giải pháp hoàn thiện chính sách liên kết tổ chức hoạt động:
  • Kiện toàn mô hình vườn ươm doanh nghiệp và Trung tâm chuyển giao công nghệ (TTO) chuyên nghiệp trong trường đại học.
  • Xây dựng cơ chế hợp tác công - tư giữa trường đại học và các doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn.
  • Tận dụng các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của UBND TP.HCM để tạo mạng lưới kết nối thị trường.
• Điều kiện thực hiện: Điều kiện về sự hoàn thiện của hành lang pháp lý quốc gia (Luật SHTT, Luật Giáo dục đại học, Luật Quản lý tài sản công), điều kiện về năng lực tự chủ của trường đại học và sự phát triển đồng bộ của thị trường KH&CN.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

1. Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về doanh nghiệp spin-off và khung chính sách phát triển spin-off nhằm TMH sản phẩm R&D trong cơ sở giáo dục đại học, tích hợp 4 nhóm chính sách: SHTT, tài chính, nhân lực và liên kết tổ chức.
2. Làm rõ nội hàm khái niệm "nhóm nhân tố rào cản TMH qua spin-off" tại các nước đang phát triển, bổ sung cơ sở lý luận về mối quan hệ giữa thể chế hỗ trợ và động lực kinh thương của nhà khoa học.
3. Xây dựng khung phân tích đánh giá tác động của chính sách đối với sự phát triển của spin-off theo cách tiếp cận lý thuyết đổi mới và mô hình Ba vòng xoắn ốc (Triple Helix).

Đóng góp về mặt thực tiễn

1. Cung cấp bức tranh thực nghiệm toàn diện về thực trạng phát triển spin-off và hoạt động TMH sản phẩm R&D tại 3 trường đại học khối kỹ thuật điển hình tại TP.HCM (Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, Trường ĐH FPT) giai đoạn 2016–2020.
2. Chỉ ra các điểm nghẽn thực tế trong thực thi chính sách tại trường đại học ngoài công lập (HUTECH) về định giá TSTT, cơ chế góp vốn và huy động tài chính.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp chính sách và lộ trình hoàn thiện thể chế đến năm 2030 có tính khả thi, làm tài liệu tham khảo cho các cơ quan hoạch định chính sách (Bộ KH&CN, Bộ GD&ĐT, UBND TP.HCM) và các trường đại học trong quá trình đổi mới quản trị đại học.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về phạm vi nghiên cứu: Luận án giới hạn khảo sát thực nghiệm tại 3 trường đại học khối kỹ thuật trên địa bàn TP.HCM; dữ liệu nghiên cứu tập trung trong giai đoạn 2016–2020.
• Hạn chế về đối tượng: Luận án tập trung vào các sản phẩm R&D có tính ứng dụng công nghệ, không nghiên cứu việc TMH các kết quả nghiên cứu cơ bản.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng phạm vi khảo sát định lượng trên quy mô toàn quốc đối với các khối ngành khác (khoa học tự nhiên, nông nghiệp, y dược, khoa học xã hội).
  • Nghiên cứu sâu hơn về cơ chế định giá tài sản trí tuệ vô hình trong việc thành lập spin-off khi các quy định pháp luật về quản lý tài sản công và SHTT được cập nhật sau năm 2020.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Cơ quan quản lý nhà nước (Bộ KH&CN, Bộ GD&ĐT, Sở KH&CN các tỉnh/thành): Tham khảo khung đề xuất chính sách (Bảng 4.1 trong văn bản) để xây dựng hành lang pháp lý thúc đẩy doanh nghiệp khởi nguồn tri thức và hoàn thiện cơ chế tự chủ đại học.
• Lãnh đạo các trường đại học và viện nghiên cứu: Vận dụng mô hình tổ chức, quy chế quản lý SHTT nội bộ, cơ chế thành lập vườn ươm và trung tâm CGCN nhằm nâng cao hiệu quả TMH kết quả R&D.
• Nghiên cứu sinh, giảng viên chuyên ngành Quản lý KH&CN, Quản trị kinh doanh, Quản lý giáo dục: Sử dụng cơ sở lý thuyết, phương pháp luận nghiên cứu hỗn hợp và hệ thống tài liệu tổng thuật về spin-off học thuật.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khái niệm doanh nghiệp spin-off trong trường đại học được luận án định nghĩa như thế nào?
Doanh nghiệp spin-off trong trường đại học là một pháp nhân độc lập, hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận, được thành lập từ tổ chức mẹ (trường đại học/viện nghiên cứu) hoặc do ít nhất một thành viên/nhóm nhà khoa học của trường sáng lập, nhằm khai thác thương mại các tài sản trí tuệ và kết quả R&D công nghệ cao được tạo ra từ cơ sở nghiên cứu.

2. Điểm khác biệt căn bản giữa spin-off và startup học thuật được luận án chỉ ra là gì?
Spin-off luôn gắn liền với việc chuyển nhượng hoặc cấp phép quyền sử dụng các tài sản trí tuệ, bằng sáng chế hoặc công nghệ lõi được tạo ra từ tổ chức nghiên cứu mẹ, đồng thời cơ sở nghiên cứu hoặc nhà phát minh thường nắm giữ cổ phần. Trong khi đó, startup khởi nghiệp có thể dựa trên các ý tưởng kinh doanh tự do, không nhất thiết phải bắt nguồn từ kết quả R&D của trường đại học.

3. Khung chính sách hoàn thiện được luận án đề xuất bao gồm những nhóm yếu tố cốt lõi nào?
Khung chính sách hoàn thiện gồm 4 nhóm trụ cột tác động trực tiếp đến sự phát triển của spin-off: (1) Chính sách quản lý sở hữu trí tuệ; (2) Chính sách đầu tư tài chính; (3) Chính sách phát triển nguồn nhân lực; (4) Chính sách liên kết tổ chức hoạt động của doanh nghiệp spin-off.

4. Dữ liệu thực nghiệm của luận án được thu thập từ những cơ sở giáo dục đại học nào?
Dữ liệu thực nghiệm được thu thập tại 3 trường đại học trên địa bàn TP.HCM đại diện cho các mô hình quản trị khác nhau: Trường Đại học Công nghệ TP.HCM – HUTECH (nghiên cứu trường hợp điển hình - ngoài công lập), Trường Đại học Bách khoa – ĐHQG TP.HCM (đối chứng - công lập) và Trường Đại học FPT (đối chứng - ngoài công lập thuộc doanh nghiệp).

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Đức Minh đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu nghiên cứu về cơ sở lý luận và thực tiễn của chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off nhằm thương mại hóa sản phẩm R&D trong các trường đại học kỹ thuật tại Việt Nam. Bằng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp khảo sát 150 mẫu và phỏng vấn sâu 15 chuyên gia tại TP.HCM, tác giả đã nhận diện rõ các rào cản về SHTT, tài chính, nhân lực và liên kết tổ chức. Kết quả nghiên cứu cung cấp khung giải pháp chính sách đồng bộ đến năm 2030, đóng góp cơ sở khoa học cho công tác quản trị đại học tự chủ và hoàn thiện thể chế khoa học công nghệ quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. TONG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIEN QUAN DEN 90 0. Các công trình nghiên cứu đã công bồ liên quan đến đề tài luận án. Các công trình nghiên cứu spin-off và doanh nghiệp spin-oƒƒ.

Các công trình nghiên cứu thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu. Các công trình nghiên cứu chính sách phát triển doanh nhiệp J1⁄/1118742/1-814119⁄/1-82/18/11S000nẺaa. Đánh giá các nghiên cứu đã công bố liên quan đến đề tài luận án. Những điểm mà luận án cần tập trung nghiên cứu giải quyết .- 39 Tiểu kết Chương Ï .--- e- e<©cẻ©ce£teEke++EEEEkEEkEEEEEEEEEkETEEEEEErkrrkrrkrrerrerrerke 4I Chương 2.

CƠ SỞ LÝ LUẬN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIEN DOANH NGHIỆP SPIN-OFF NHAM THƯƠNG MẠI HOA SAN PHAM R&D TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HOC. Các khái niệm cơ bản của dé tải .-¿- Sex +ESEEEE+EEEEEEEESEEEEEESErEkrkrrrrerkea 42 PIN NV C. Khái niệm doanh nghiép SDIH-Oj[ƒ. cà ST khhiikeiierirersee 43 2.

Khai niệm doanh nghiệp spin-off trong trường đại học. Khái niệm chính sách phát triển các doanh nghiệp spin-off. Khái niệm về nghiên cứu và triển khai (R&D) cececcsccscescesvesvessesvesseseeseesee 63 2. Khái niệm thương mại hóa kết quả nghién CU.

Lý thuyết nghiên cứu chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off trong trurOng 0::18. Tiếp cận liên ñgÀHhh. Các lý thuyết thương mại sản phẩm, liên kết R&D. Lý thuyết đồi mới Khoa học và công nghệ quốc gia.

Lý thuyết và phương pháp đánh giá tác động chính sách. Nội dung chính sách phát triển các doanh nghiệp spin-off trong 0/15 0:18:11. Chính sách khuyến khích tinh thân kinh thương, khởi nghiệp. Chính sách quản ly sở hữu trí tuệ trường đại NOC.

Chính sách đâu tur tài NINN. Chính sách phát triển nguôn nhân UC cescccscescscesssessssesssesssesssessssesssesessecssees 78 2. Chính sách liên kết doanh nghiệp spin-Offvcccccccsscossscssscessseesssessssessseseseesssees 81 2. Chinh sach thuc thi quyền tự chịu trách nhiệm cho các trường đại hoc.

Chính sách phát triển Khoa học và công nghệ đổi mới sảng tạo của Thành phố HO Chí Minh. - +: + £+E£+EE+EE£EEEEEEEEEEESEEEEEEEEEEEEEE11127112111211 211 xe, 85 Tid Ket Ching 0209NNnNnnnnnn he agaaŨŨỒ. THUC TRANG HOAT DONG VA CAC CHINH SACH DOI VOI DOANH NGHIEP SPIN-OFF TRONG TRUONG DAI HOC TẠI VIET NAM HIEN NAY. Khái quát về trường đại học Việt Nam hiện nay.

Trường đại học CONG ÌẬP. SG St kg kế 87 3. Trường dai hoc ngoài CONG AP. Chính sách phát triển các doanh nghiệp spin-off trong trường đại học.

Chính sách khuyến khích tinh than kinh thương, khởi nghiệp. Chính sách quản ly sở hữu trí tuệ trường đại hOC. Chính sách đâu tư tài CHInh coecceccecscsscessessessssssessessesssssssssessessssssessessessseeses 92 3. Chính sách phát triển nguôn nhân Ïực.- 5c 5 s+ce+cs+x+Ezterxerxee 97 3.

Chính sách liên kết doanh nghiệp spin-0ƒ[. Chính sách thực thi quyên tự chủ cho các trường đại học. Chính sách phát triển Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo của Thành pho Hô Chí ÌMiHLH.- 5-5 SE SE‡EE‡EE‡EE*EEEEEEEEEEEEEEEEEE12112112111111111 1110. Thực trạng chính sách của Nhà nước trong việc phát triển doanh nghiệp spin-off trong trường đại học ở Việt Nam.

Thực trạng chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off trong trường đại học ở Việt Nam nói CÏHHE. Thực trạng triển khai chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off tại một số trường đại học tại Thành phá Hà Chí Minh .--- 2 cs+e+xxs+e+zsrs2 112 3. Hoạt động của doanh nghiệp spin-off tại đại học Công nghệ Thành phố HO Chi Minh 011. Thuong mại hóa và chuyển giao công nghỆ.

VE au go. Vẻ liên kết doanh nhiệp Spin-Off. Hoạt động của doanh nghiệp spin-off tại dai hoc Bách Khoa Thành phố HO Chi Minh 0. Hoạt động của doanh nghiệp spin-off tại trường đại hoc FPT.

Đánh giá chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off tại các trường đại học ViIEt ÌNaIm. Các vấn dé đặt ra đối với chính sách phát triển doanh nghiệp spin-off tại các trường đại học hẲiỆH HTJ. cv TH re 157 3. Thực thi chính sách phát triển doanh nhiép spin-off tại đại học Hutech TP.HCM, đại học Bách Khoa TP.HCM va đại học FPT.« «<< 159 Tid Két CHwong 08 90 0 n he ẽeaa.

ĐÈ XUẤT GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIEN DOANH NGHIỆP SPIN -OFF TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC VIỆT NAM. Bôi cảnh quôc tê và trong nước đôi với việc hoàn thiện chính sách nhà nước nhằm thúc đầy doanh nghiệp spin-off phát triển. Bối cảnh QUOC ẨỂ. Bối cảnh HONG HƯỚC.

Quan điểm của Nhà nước nhằm hoàn thiện chính sách thúc đây doanh nghiệp spin-off phát triỂn.-- 2-2 2£ ++E£+EE+EE£EEEE2EEEEEEEErEerErrrkerreei 179 4. Can cứ nang lực hoạt động mô hình spin-off tại đại học Công Nghệ TP.HCM; đại học Bach Khoa TP.HCM, đại học FPT. Giải pháp hoàn thiện chính sách nhà nước nhằm thúc đây doanh nghiệp spin-off phát triỂn. Nhóm giải pháp hoàn thiện chính sách quản lý sở hữu trí tuệ.

Nhóm giải pháp hoàn thiện chính sách dau tư tài chính. Nhóm giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển nguồn nhân lực. Nhóm giải pháp hoàn thiện chính sách liên kết tổ chức hoạt động của doanh nghiỆT SJDIH-O|. ---- cv kg HH rệt 185 4.

Điều kiện dé thực hiện các giải pháp chính sách phát triển doanh nghiệp U00. DiGU KiGN Att nan nen. 190 Tiểu kết Chương 4(. - + ©c<©ce+©se+keEkEEkEkeEkeEkerkerkerkerrrrkrrkrrkrrrerrkrrkrrerrkee 194 KET LUẬN VÀ KHUYEN NGHỊ,.-- 2 2s ©ssssessesseessessssserssrsee 195 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIÁ LIEN QUAN DEN LUẬN ÁN .-s-csccsscescssErseEsetsstkserserssssssserserssre 199 TÀI LIEU THAM KHẢO.

2-2-5 5° ©5<Ss£ s£EssESs£SseEseEssessessersersee 200 PHU LUC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHU VIET TAT STT | Từ viết tắt Nội dung CGCN Chuyên giao công nghệ ĐH Đại học ĐHBK TP.HCM Đại học Bách khoa Thành phô H6 Chi Minh ĐHCL Đại học Công lập DHDL Dai hoc dan lap DHNCL Đại học ngoài Công lập ĐHQG TP.HCM Đại học Quốc Gia Thành phô Hồ Chí Minh ĐHQGHN Đại học Quốc gia Hà Nội ĐHTT Đại học tư thục DMST Đổi mới sáng tao DN Doanh nghiệp GD&DT Giao duc va Dao tao GDDH Giao duc Dai hoc GS, PGS Giáo sư, Phó giáo su KH&CN Khoa học và Công nghệ NCKH Nghiên cứu khoa học PGS. TS Phó giáo sư Tiến sĩ SHTT Sở hữu trí tuệ TMH Thương mại hóa TP.HCM Thành phố H6 Chi Minh TSTT Tài sản trí tuệ UBND Ủy ban Nhân dân DANH MỤC CÁC BANG Bảng 1. Khung lý thuyết nghiên cứu về chính sách nhằm phát triển doanh nghiép SpITI-O ẨÏ. So sánh công ty (university spin-off) và các doanh nghiệp khởi nghiệp 1/7277.

Dinh nghĩa doanh nghiệp khởi nghiệp spin-off. Bảng đánh giá các tác động của chính sách.- --- 55 5-xssxc+vcseces 71 Bang 2. Hệ thống chính sách tac động đến doanh nghiệp spin-off trường DH. Công bố khoa học của DH Công nghệ TP.

Hoạt động TMH, CGCN của DH Công nghệ TP. Số bài báo công bố trong nước theo lĩnh vực của DH Công nghệ TP. Số bài báo công bố các tạp chi ISS, Scopus của DH Công nghệ ¡5:0 —. Số lượng các TSTT thuộc quyền tác giả cấp Khoa qua 5 năm "0102/2000.

Số lượng các TSTT thuộc quyền tác giả qua 5 năm. Thống kê số lượng giảng viên cơ hữu trường ĐH Công nghệ ¡05:90 —. Tổ chức dao tao và nghiên cứu trường DH Công nghệ. Thống kê nguồn thu của Viện và Trung tâm 5 năm 2016-2020.

Thống kê tông chi đầu tư cho NCKH, CGCN 5 năm 2016-2020. Các khó khăn trong hoạt động TMH KQNC R&D. Hop tác TMH sản phẩm.-- ¿2° 2 s9SEEE+E£+EE£EEEEEEEEEEeEkrrxrrerei 142 Bảng 3. Hoạt động CGCN Trường DH Bách Khoa TP.

Số đề tài NCKH nghiệm thu trong năm (chưa tính đề tài Tỉnh/Thành phó) của Trường DH Bách Khoa TP. Công bố khoa học của trường DH Bách Khoa TP. Đề tài liên kết với địa phương, doanh nghiệp và quốc tế của Trường DH Bach Khoa TP.- 5 5c SĂ se sssersereerske 146 Bảng 3. Thống kê số lượng giảng viên cơ hữu của Trường ĐH Bách Khoa ¡5.

Hoạt động NCKH, SHTT giai đoạn 2016-2020 của DH FPT. Thống kê số lượng giảng viên cơ hữu của DH FPT. Những nguyên nhân can trở hoạt động phát triển nguồn nhân lực. Những nguyên nhân cản trở hoạt động SHTTT.

Những nguyên nhân rào cản về đầu tư tài chính. Những nguyên nhân cản trở hoạt động liên kết doanh nghiệp Bảng 3. Tông hợp các giải pháp về SHTT, đầu tư tài chính, phát triển nguồn nhân lực và liên kết doanh nghiệp.----- 2 2 22 sz=se¿ 172 Bảng 4. Khung đề xuất hoàn thiện hệ thống chính sách phát triển [1081340112900 0000007.

193 DANH MỤC CÁC HÌNH VE, DO THỊ Hình 2. Mô phỏng mô hình ba vòng xoắn ốc (triplehelix). Quá trình Nghiên cứu & triển khai .----2- 5552 s+cx+£xezxzzzsersee 68 Hình 2. Sơ đồ chuỗi kết quả chính sách.

Sơ đồ cơ cau tổ chức của DH Công nghệ TP. Hoạt động TMH, CGCN của DH Công nghệ TP. Số bài báo KH&CN công bồ trong nước theo lĩnh vực của DH Cong nghé TP. Số bài báo công bồ các tạp chi ISS, Scopus DH Công nghệ TP.

Số lượng các TSTT thuộc quyền tác giả qua 5 năm. Tổ chức đào tạo và nghiên cứu trường DH Công nghệ. Ly do chon dé tai Trường đại hoc là nơi dao tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài và nâng cao dân trí cho đất nước; thực hiện nghiên cứu khoa học (NCKH), công nghệ tao ra tri thức, sản phẩm mới, phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế. Một trường đại học (ĐH) có 3 chức năng chính là đào tạo, hoạt động khoa học và công nghệ (KH&CN), và phục vụ cộng đồng.

Trong những thập ky gần đây chúng ta đã chứng kiến nhiều sự thay đổi mạnh mẽ về hình thức và cách thức hoạt động của các trường DH, mối liên hệ của ĐH với Chính phủ, khu vực tư nhân, khu vực công nghiệp, thị trường. Hiện nay, có nhiều hình thức tổ chức trong một trường DH như vườn ươm doanh nghiệp, các công ty trong trường ĐH, các trung tâm thực hiện chức năng dịch vụ xã hội, trong đó không thé không ké đến một loại hình tô chức trong trường DH đó là các doanh nghiệp spin- off. Trên thực tiễn, mô hình doanh nghiệp spin-off trong trường DH đã tồn tại từ lâu trên thế giới. Đây là một mô hình hiện đại và có tính ưu việt rất lớn khi nó nằm trong một trường DH, tuy nhiên dường như những ưu điểm của mô hình này chưa thật sự được phát huy trong các trường ĐH ở Việt Nam và chưa thật sự dành được sự quan tâm nhất định ở cả tầm vĩ mô (chính phủ) và vi mô (bản thân các trường DH).

Từ nhiều năm nay, Đảng và Nhà nước đã có những chủ trương, chính sách quan trọng nhăm tăng cường các hoạt động KH&CN trong các trường ĐH. Nhiều văn bản quy phạm pháp luật về chiến lược, kế hoạch, chương trình. của các ngành, lĩnh vực được ban hành, trong đó có các văn bản liên quan đến lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (DMST).