Chương 1 đề cập đến khái niệm, đối tượng, nguyên tắc, chế độ chính sách BHXH, chính sách BHYT của Việt Nam; một số hiệp định, cam kết của Việt Nam về chuyên ngành BHXH, BHYT khi tham gia vào quá trinh hội nhập quốc tế. Đồng thời, đưa ra chính sách BHXH, BHYT của một số nước trong khu vực Đông Nam Á và trên thế giới; nêu lên một số kinh nghiệm quốc tế về chính sách BHXH, BHYT trong các cuộc hội thảo từ một số nước để học hỏi và áp dụng phù hợp vào Việt Nam. Từ đó, có cái nhìn bao quát, tổng thể về an sinh xã hội của Việt Nam và quốc tế. Chương 2: Thực trạng chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế của Việt Nam Chương 2 nêu lên những nội dung cơ bản của chính sách BHXH, BHYT của Việt Nam hiện nay; cũng như chỉ ra những thành tựu, hạn chế về chính sách BHXH, BHYT tại Việt Nam.
Từ đó, có giải pháp cụ thể sao cho trụ cột an sinh xã hội của Việt Nam ngày càng hiện đại và phù hợp với xu hướng của thế giới. Chương 3: Giải pháp xây dựng chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế của Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế Chương 3 trình bày một số vấn đề đặt ra trong việc xây dựng chính sách, mô hình chính sách BHXH, BHYT của Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế từ việc học hỏi kinh nghiệm, lựa chọn và chắt lọc những mô hình tổ chức phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của Việt Nam để áp dụng; cũng như nêu ra một số giải pháp về nhận thức, cơ chế chính sách và thực hiện để chính sách BHXH, BHYT của Việt Nam được đổi mới, tương đồng với các nước trong khu vực và trên thế giới. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄNVỀ CHÍNH SÁCHBẢO HIỂM XÃ HỘI, BẢO HIỂM Y TẾ 1. Cơ sở lý luận về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế 1.
Khái quát chung về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế Khái niệm BHXH là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ BHXH – theo Khoản 1 Điều 3 của Luật BHXH quy định BHYT là hình thức bảo hiểm được áp dụng trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận, do Nhà nước tổ chức thực hiện và các đối tượng có trách nhiệm tham gia – theo Khoản 1 Điều 2 của Luật BHYT. Nguyên tắc: Nguyên tắc tính đóng, hưởng BHXH được quy định tại Điều 5 của Luật BHXH như sau: Mức hưởng BHXH được tính trên cơ sở mức đóng, thời gian đóng BHXH và có chia sẻ giữa những người tham gia BHXH. Mức đóng BHXH bắt buộc được tính trên cơ sở tiền lương tháng của người lao động. Mức đóng BHXH tự nguyện được tính trên cơ sở mức thu nhập tháng do người lao động lựa chọn.
Thời gian đóng BHXH đã được tính hưởng BHXH một lần thì không tính vào thời gian làm cơ sở tính hưởng các chế độ BHXH. Quỹ BHXH được quản lý tập trung, thống nhất, công khai, minh bạch; được sử dụng đúng mục đích và được hạch toán độc lập theo các quỹ thành phần, các nhóm đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định và chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Việc thực hiện BHXH phải đơn giản, dễ dàng, thuận tiện, bảo đảm kịp thời và đầy đủ quyền lợi của ngời tham gia BHXH. Nguyên tắc tính đóng – hưởng BHYT được quy định tại Điều 3 của Luật BHYT như sau: Bảo đảm chia sẻ rủi ro giữa những người tham gia BHYT.
Mức đóng BHYT được xác định theo tỷ lệ phần trăm tiền lương, tiền công, tiền lương hưu, tiền trợ cấp hoặc mức lương tối thiểu của khu vực hành chính. Mức hưởng BHYT theo mức độ bệnh tật, nhóm đối tượng trong phạm vi quyền lợi của người tham gia BHYT. Chi phí khám, chữa bệnh BHYT do quỹ BHYT và người tham gia BHYT cùng chi trả. Quỹ BHYT được quản lý tập trung, thống nhất, công khai, minh bạch, bảo đảm cân đối thu, chi và được Nhà nước bảo hộ.
Đối tượng và chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế Đối tƣợng: Điều 2 – Luật BHXH sửa đổi năm 2014 đã bao phủ gần như toàn bộ người lao động có quan hệ lao động gồm: Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, bao gồm: Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động; Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng, áp dụng từ ngày 01/01/2018; Cán bộ, công chức, viên chức; Công nhân quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu; Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân; Người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng lao động quy định tại Luật người lao động Việt nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; Người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng tiền lương; Người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn. Người lao động là công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp, áp dụng từ ngày 01/01/2018. Người sử dụng lao động tham gia BHXH bắt buộc bao gồm các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân; tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam; doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động. Người tham gia BHXH tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này.
Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến BHXH. BHYT là hình thức bảo hiểm bắt buộc, tất cả công dân Việt Nam đều có nghĩa vụ tham gia BHYT, theo Điều 12 của Luật BHYT, các đối tượng tham gia BHYT được chia thành 05 nhóm như sau: a. Nhóm do ngƣời lao động và ngƣời sử dụng lao động đóng bao gồm: Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên; người lao động là người quản lý doanh nghiệp hưởng tiền lương; cán bộ, công chức, viên chức (sau đây gọi chung là người lao động); Người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn theo quy định của pháp luật. Nhóm do tổ chức bảo hiểm xã hội đóng bao gồm: 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Người hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng;Người đang hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng do bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc mắc bệnh thuộc danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày; Người từ đủ 80 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp tuất hằng tháng; Cán bộ xã, phường, thị trấn đã nghỉ việc đang hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng;Người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp hoặc lao động nữ trong thời gian nghỉ chế độ thai sản; c.
Nhóm do ngân sách nhà nƣớc đóng bao gồm: Sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sỹ quan, binh sỹ quân đội đang tại ngũ; sỹ quan, hạ sỹ quan nghiệp vụ và sỹ quan, hạ sỹ quan chuyên môn, kỹ thuật đang công tác trong lực lượng công an nhân dân, học viên công an nhân dân, hạ sỹ quan, chiến sỹ phục vụ có thời hạn trong công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân; học viên cơ yếu được hưởng chế độ, chính sách theo chế độ, chính sách đối với học viên ở các trường quân đội, công an;Cán bộ xã, phường, thị trấn đã nghỉ việc đang hưởng trợ cấp hằng tháng từ ngân sách nhà nước;Người đã thôi hưởng trợ cấp mất sức lao động đang hưởng trợ cấp hằng tháng từ ngân sách nhà nước;Người có công với cách mạng, cựu chiến binh;Đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp đương nhiệm;Trẻ em dưới 6 tuổi;Người thuộc diện hưởng trợ cấp bảo trợ xã hội hằng tháng;Người thuộc hộ gia đình nghèo; người dân tộc thiểu số đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn; người đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; người đang sinh sống tại xã đảo, huyện đảo và lực lượng vũ trang (quân đội – công an); Thân nhân của người có công với cách mạng là cha đẻ, mẹ đẻ, vợ hoặc chồng, con của liệt sỹ; người có công nuôi dưỡng liệt sỹ;Thân nhân của người có công với cách mạng, trừ các đối tượng quy định tại điểm trên khoản này;Thân nhân của các đối tượng quy định tại điểm đầu tiên. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Người đã hiến bộ phận cơ thể người theo quy định của pháp luật;Người nước ngoài đang học tập tại Việt Nam được cấp học bổng từ ngân sách của Nhà nước Việt Nam. Nhóm đƣợc ngân sách nhà nƣớc hỗ trợ mức đóng bao gồm: Người thuộc hộ gia đình cận nghèo; Học sinh, sinh viên. Nhóm tham gia BHYT theo hộ gia đình gồm: Những người thuộc hộ gia đình, trừ đối tượng quy định tại các điểm trên.
Tất cả thành viên thuộc hộ gia đình theo quy định tại mục này phải tham gia bảo hiểm y tế. Mức đóng được giảm dần từ thành viên thứ hai trở đi. Người thứ hai, ba, tư trở đi đóng lần lượt bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất. từ người thứ năm trở đi mức đóng bằng 40% mức đóng người thứ nhất.