phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn gồm 4 chƣơng Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và những vấn đề cơ bản về chiến lƣợc phát triển của doanh nghiệp Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng chiến lƣợc phát triển của Công ty Cổ phần Cầu đƣờng Long Biên Chƣơng 4: Đề xuất hoàn thiện chiến lƣợc phát triển của Công ty Cổ phần Cầu đƣờng Long Biên và các giải pháp thực hiện. 3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHIẾN LƢỢC PHÁT TRIỂN CỦA DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Các công trình nghiên cứu trên thế giới: Khái niệm chiến lƣợc có từ thời Hy Lạp cổ đại.
Thuật ngữ này vốn có nguồn gốc sâu xa từ quân sự, xuất phát từ “strategos” nghĩa là vai trò của vị tƣớng trong quân đội. Sau đó, phát triển thành “nghệ thuật của tƣớng lĩnh” nhằm nói đến các kỹ năng hành xử và tâm lý của tƣớng lĩnh. Đến khoảng năm 330 trƣớc Công Nguyên, tức là thời Alexander Đại đế, khái niệm chiến lƣợc dùng để chỉ kỹ năng quản lý để khai thác các lực lƣợng để đè bẹp đối phƣơng và tạo dựng hệ thống thống trị toàn cục. Trong lịch sử loài ngƣời, rất nhiều các nhà lý luận quân sự nhƣ Tôn Tử, Alexander, Clausewitz, Napoleon, Stonewall Jackson, Douglas MacArthur đã đề cập và viết về chiến lƣợc trên nhiều góc độ khác nhau.
Luận điểm cơ bản của chiến lƣợc là một bên đối phƣơng có thể đè bẹp đối thủ - thậm chí là đối thủ mạnh hơn, đông hơn - nếu họ có thể dẫn dắt thế trận và đƣa đối thủ vào trận địa thuận lợi cho việc triển khai các khả năng của mình (2, trang 258). Những gì mà các nhà chiến lƣợc quân sự trải nghiệm và tích lũy đƣợc đã giúp ích rất nhiều cho các nhà chiến lƣợc kinh tế. Các lý thuyết chiến lƣợc quân sự đã trở nên quen thuộc và là tài liệu tham khảo quý báu cho các nhà chiến lƣợc kinh tế. Sau đây là một số công trình nghiên cứu trên thế giới về chiến lƣợc phát triển của doanh nghiệp: - Fred R.David (2007), Khái niệm về quản trị chiến lược, NXB Thống kê.
Theo đó, cuốn sách đã nêu lên, phân tích Đây là cuốn sách trình bày hệ thống các vấn đề về chiến lƣợc và đƣa ra cái nhìn tổng quát về chiến lƣợc.Bizzell (2003), Chiến lược và sách lược kinh doanh, NXB Thống kê. Cuốn sách cung cấp cho ngƣời đọc những kiến thức cần thiết từ khái niệm chiến lƣợc, sách lƣợc kinh doanh đến phân tích môi trƣờng kinh doanh cụ thể, hoạch định chiến lƣợc, triển khai chiến lƣợc. Porter (2006), Chiến lược cạnh tranh, NXB Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh. Nội dung tài liệu cơ bản nói về những vấn đề liên quan đến chiến lƣợc cạnh tranh nhƣ: các chiến lƣợc cạnh tranh chung, phân tích đối thủ, tín hiệu thị trƣờng, chiến lƣợc đối với khách hàng, môi trƣờng ngành tổng quát, quyết định chiến lƣợc.
Các công trình nghiên cứu tại Việt Nam: Một số cuốn sách trong nƣớc đã đề cập đến chiến lƣợc phát triển của doanh nghiệp, tiêu biểu nhƣ: - PGS.TS Hoàng Văn Hải (2013), Quản trị chiến lược, NXB ĐHQGHN: Cuốn sách này gồm 6 chƣơng: 1) Xác định sứ mệnh và mục tiêu chiến lƣợc; 2) Phân tích chiến lƣợc; 3) Các giải pháp chiến lƣợc; 4)Tái cấu trúc tổ chức và thiết lập hệ thống trợ lực chiến lƣợc; 5) Văn hóa và lãnh đạo chiến lƣợc; 6) Nhận thức và phản ứng chiến lƣợc. Tựu trung lại, cuốn sách tập trung nghiên cứu ba giai đoạn có mối liên hệ chặt chẽ với nhau của quản trị chiến lƣợc: 1) Hoạch định chiến lƣợc (Chƣơng 1 đến chƣơng 3); 2) Thực thi chiến lƣợc (Chƣơng 4, chƣơng 5); 3) Kiểm soát chiến lƣợc (Chƣơng 6). Toàn bộ cuốn sách đã nêu lên các vấn đề về chiến lƣợc, quản trị chiến lƣợc bằng những lý luận chặt chẽ, có chiều sâu và hết sức hữu ích đối với những ai nghiên cứu về chiến lƣợc.TS Đào Duy Huân (2004), Quản trị chiến lược trong toàn cầu hóa kinh tế, Nhà xuất bản thống kê. Trong cuốn sách này, tác giả nghiên cứu những vấn đề cơ bản về chiến lƣợc kinh doanh trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế.
Nội dung cơ bản của cuốn sách bao gồm: Khái niệm về chiến lƣợc kinh doanh trong 5 toàn cầu hóa kinh tế; các yếu tố môi trƣờng tác động đến chiến lƣợc kinh doanh; phƣơng pháp thiết lập chiến lƣợc; các chiến lƣợc kinh doanh; lựa chọn chiến lƣợc kinh doanh; tổ chức thực hiện chiến lƣợc; kiểm tra đánh giá chiến lƣợc. Ngoài ra, nghiên cứu về chiến lƣợc của doanh nghiệp còn có cuốn “Giáo trình quản trị chiến lƣợc” của Nguyễn Bách Khoa, NXB Thống kê, 2003; cuốn “Chiến lƣợc kinh doanh và kế hoạch hóa nội lực doanh nghiệp” của Phan Thị Ngọc Thuận, NXB Khoa học Kỹ thuật, 2005. Đến nay đã có một số luận văn thạc sĩ nghiên cứu về chiến lƣợc phát triển của doanh nghiệp nhƣ: - “Đánh giá và đề xuất chiến lược phát triển của Tập đoàn Hòa Phát giai đoạn 2007-2012”, Nguyễn Thị Ngọc Diệp, 2011, luận văn thạc sỹ. Luận văn đã phân tích những vấn đề lý luận cơ bản về chiến lƣợc và quản trị chiến lƣợc, đánh giá thực trạng thực thi chiến lƣợc, đề xuất chiến lƣợc phát triển của Tập đoàn Hòa Phát giai đoạn 2007-2012 bằng mô hình Delta Project và Bản đồ chiến lƣợc.
- “Hoàn thiện chiến lược phát triển của Tổng công ty VINACONEX giai đoạn 2011-2015, Nguyễn Viết Hiệu, 2009, luận văn thạc sỹ. Luận văn đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về chiến lƣợc và quản trị chiến lƣợc của doanh nghiệp; khảo sát, phân tích, đánh giá tình hình thực thi chiến lƣợc của Tổng công ty VINACONEX thời điểm năm 2009-2010; đƣa ra các giải pháp hoàn thiện chiến lƣợc phát triển của Tổng công ty VINACONEX giai đoạn 2011-2015 bằng mô hình Delta Project và Bản đồ chiến lƣợc. Luận văn có ý nghĩa thực tiễn đối với nhiều doanh nghiệp có quy mô tƣơng tự VINACONEX. Nhìn chung, các công trình nghiên cứu ở trên đã nghiên cứu chiến lƣợc phát triển của doanh nghiệp từ khía cạnh lý luận và một số trƣờng hợp thực tiễn.
Về lý luận, các vấn đề đƣợc tập trung nghiên cứu và từng bƣớc làm rõ là 6 vai trò của chiến lƣợc, nội dung của chiến lƣợc, quản trị chiến lƣợc, các yếu tố ảnh hƣởng đến chiến lƣợc phát triển của doanh nghiệp. Về thực tiễn đã nghiên cứu chiến lƣợc phát triển của một số tập đoàn, công ty lớn ở Việt Nam. Tuy nhiên chƣa có công trình nào nghiên cứu về chiến lƣợc phát triển của Công ty Cổ phần Cầu đƣờng Long Biên. Kinh nghiệm hoàn thiện chiến lược của một số Công ty: Chiến lƣợc phát triển của Công ty là vô cùng quan trọng.
Chính vì vậy, hầu hết các Công ty đều xây dựng cho mình một chiến lƣợc riêng, là kim chỉ nam xuyên suốt mọi hoạt động của Công ty. Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, cũng nhƣ những biến đổi của môi trƣờng, kinh tế, xã hội. chiến lƣợc phát triển sẽ nảy sinh các vấn đề bất cập, chính vì vậy việc hoàn thiện chiến lƣợc phát triển cho phù hợp với thời thế mới là điều hết sức cần thiết đối với mỗi Công ty. Công ty Cổ phần Sông Đà 7 cũng đã hoàn thiện chiến lƣợc phát triển của mình đến năm 2020, tầm nhìn 2030.
Trong quá trình triển khai, Công ty đã nhìn nhận và chỉ ra những tồn tại, hạn chế từ chiến lƣợc phát triển của Công ty mình, từ đó đƣa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện chiến lƣợc đó. Cụ thể: - Một số tồn tại, hạn chế, nguyên nhân: + Mô hình tổ chức sản xuất kinh doanh và quản lý hiện nay tuy đã thu đƣợc một số kết quả nhất định, nhƣng vẫn chƣa thực sự hợp lý, tổ chức các đơn vị trực thuộc chƣa theo hình thức ngành nghề tập trung và chuyên sâu. Các đơn vị thành viên vẫn mang nặng ý thức phụ thuộc, chƣa chủ động và tự chịu trách nhiệm. Khả năng phối hợp của bộ máy quản lý điều hành các cấp còn chƣa chuyên nghiệp và hiệu quả chƣa cao, vì vậy cần thiết phải tái cấu trúc tổ chức lao động toàn Công ty.
Nguyên nhân do từ trƣớc tới nay công ty vẫn 7 đang thực hiện theo hình thức giao thầu với khối lƣợng lớn và ổn định trong nhiều năm, nó đã tạo thói quen trong công tác quản trị và thực thi chiến lƣợc + Hiện tại mô hình tổ chức của công ty chƣa hợp lý, lực lƣợng lao động gián tiếp tại các phòng ban công ty chiếm tỷ lệ cao. Công ty còn nhiều công ty con, chi nhánh và các đội sản xuất trực thuộc công ty con, chi nhánh nên bộ máy quản lý cồng kềnh, chi phí quản lý lớn. Do một số dự án đầu tƣ còn vƣớng mắc trong thủ tục pháp lý (chƣa thể tiếp tục triển khai) và một số công trình đã thi công xong nhƣng chƣa quyết toán đƣợc dứt điểm vì vậy công ty vẫn phải bố trí lực lƣợng gián tiếp để thực hiện các nhiệm vụ trên dẫn đến lực lƣợng gián tiếp vẫn còn khá cao (chiếm 24 %). + Hiện tại tình hình tài chính của SD7 đang gặp nhiều khó khăn: mất cân đối trong cơ cấu và sử dụng nguồn vốn, đầu tƣ vƣợt vốn chủ sở hữu, sử dụng vốn ngắn hạn để đầu tƣ dài hạn.
Nên kết quả hoạt động SXKD của công ty trong 3 năm gần đây không đạt chỉ tiêu về lợi nhuận. Nhiều khoản đầu tƣ của SD7 không hiệu quả, một số khoản đầu tƣ ngoài ngành nghề truyền thống của công ty, sau nhiều năm chƣa mang lại lợi nhuận hoặc lợi nhuận thấp. Công ty cần phải tái cơ cấu lại các khoản mục đầu tƣ để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. - Một số giải pháp nhằm hoàn thiện chiến lƣợc của Công ty: + Giải pháp nâng cao các quy trình quản trị: quản trị nhân sự, quản trị tài chính, quản trị hành chính + Giải pháp tái cấu trúc + Giải pháp chiến lƣợc tài chính + Giải pháp về công tác đầu tƣ.
Những vấn đề cơ bản về chiến lƣợc phát triển của doanh nghiệp 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò và yêu cầu của chiến lược phát triển của doanh nghiệp 1. Một số khái niệm Chiến lƣợc và chiến lƣợc phát triển Có nhiều quan niệm về chiến lƣợc: Theo Hoàng Văn Hải (2013), thuật ngữ "chiến lƣợc" đầu tiên đƣợc sử dụng trong lĩnh vực quân sự. Dần dần, chiến lƣợc đƣợc sử dụng trong những lĩnh vực khác nhau của đời sống kinh tế - xã hội.
Thuật ngữ "chiến lƣợc" là sự kết hợp của từ Chiến, nghĩa là chiến đấu, tranh giành và từ Lƣợc, nghĩa là mƣu tính.