CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU Có ai muốn là một nhà đầu tư bình thường? Tất cả chúng ta đều mong muốn đánh bại thị trường và trở thành một nhà đầu tư chuyên nghiệp, chúng ta dành quá nhiều thời gian và nguồn lực không hiệu quả vào những nỗ lực này. Mặc dù đã cố gắng hết sức, nhưng hầu hết chúng ta đều thất bại trong nỗ lực của mình để trở thành một nhà đầu tư chuyên nghiệp. Chúng ta vẫn tiếp tục cố gắng và hy vọng rằng có thể giống như các nhà đầu tư huyền thoại khác như Warren Buffett, George Soros hay Peter Lynch. Chúng ta đọc những quyển sách được viết bởi các nhà đầu tư thành công hoặc viết về họ với hy vọng tìm thấy chìa khóa quan trọng trong việc lựa chọn cổ phiếu từ đó áp dụng và trở thành những nhà đầu tư chuyên nghiệp như họ.
Trong suốt quá trình nghiên cứu, chúng ta thường bị đánh bại bởi những mâu thuẫn và sự bất thường. Ở khía cạnh một người cố vấn, họ la hét để chúng ta mua các doanh nghiệp có dòng tiền và tài sản lưu động lớn vì đó là đầu tư theo như Buffett. Ở một khía cạnh khác, một chuyên gia đầu tư khác cảnh báo chúng ta rằng phương pháp này chỉ có hiệu quả trong thế giới cũ, trong thế giới công nghệ mới, chúng ta phải đặt cược vào các công ty có sự tăng trưởng vượt bậc trong tương lai. Một khía cạnh khác nữa, một chuyên viên tư vấn khéo léo với biểu đồ sinh động cung cấp cho bạn bằng chứng về khả năng của biểu đồ chỉ đúng thời điểm vào và ra khỏi thị trường.
Không có gì đáng ngạc nhiên khi đối mặt với những tuyên bố và phản bác này, chúng ta cuối cùng lại trở nên hoang mang hơn bao giờ hết. Trong chương này, chúng ta lập luận rằng để thành công với bất kỳ chiến lược đầu tư, bạn phải bắt đầu với một triết lý đầu tư nhất quán và phù hợp không chỉ với các thị trường bạn chọn đầu tư mà còn dựa trên đặc tính cá nhân của bạn. Nói cách khác, chìa khóa thành công trong đầu tư có thể không nằm ở việc nhận ra điều gì làm cho người khác thành công mà còn là hiểu về chính bản thân mình. TRIẾT LÝ ĐẦU TƯ LÀ GÌ? Một triết lý đầu tư là một cách suy nghĩ mạch lạc về thị trường, cách thị trường hoạt động (đôi khi là không) và những loại sai lầm trên nền tảng hành vi của nhà đầu tư mà bạn tin tưởng một cách nhất quán.
Tại sao chúng ta cần phải làm giả định về sai lầm của nhà đầu tư? Như chúng ta sẽ tranh luận, hầu hết các chiến lược đầu tư được thiết kế để tận dụng lợi thế các sai phạm của một hoặc tất cả các nhà đầu tư trong định giá cổ phiếu. Những sai lầm đó chính nó ngày càng đi xa hơn bởi các giả định cơ bản hơn về hành vi của con người. Một minh họa, con người là duy lý hay duy tâm khi tham gia vào thị trường đều có thể dẫn đến đà thay đổi giá: cổ phiếu tăng giá mạnh nhất trong thời gian gần đây có nhiều khả năng đi lên trong tương lai gần. Do đó, chúng ta xem xét đến các phần của một triết lý đầu tư.
Sự gian lận của con người Hiểu rõ mỗi triết lý đầu tư là hiểu rõ quan điểm về hành vi của con người. Thực tế, một điểm yếu của tài chính và định giá thông thường là ít chú ý đến hành vi bất thường. Đó không phải là lý thuyết tài chính thông thường, lý thuyết giả định rằng tất cả các nhà đầu tư là duy lý, nhưng nó giả định rằng sự bất hợp lý là ngẫu nhiên và được hủy bỏ. Vì vậy, đối với mọi nhà đầu tư có xu hướng theo dõi đám đông quá nhiều (một nhà đầu tư theo sự biến động giá), sẽ có một nhà đầu tư đi theo hướng ngược lại (một người đi ngược xu thế), và việc đẩy, kéo giá của họ cuối cùng sẽ dẫn đến một mức giá hợp lý.
Điều này thực tế có lẽ là một giả định hợp lý trong dài hạn, nó có thể không đúng trong ngắn hạn. Các học giả và những người tham gia tài chính có cái nhìn hoài nghi về giả định nhà đầu tư duy lý đã phát triển một nhánh tài chính gọi là tài chính hành vi dựa trên tâm lý học, xã hội học và tài chính để cố gắng giải thích cả lý do tại sao các nhà đầu tư hành xử theo cách họ nghĩ và hậu quả của các chiến lược đầu tư. Thông qua cuốn sách này chúng ta kiểm tra những triết lý đầu tư khác nhau, chúng ta sẽ cố gắng ngay từ đầu mỗi triết lý để khám phá các giả định về cơ sở hành vi của con người. Thị trường hiệu quả Một thành phần thứ hai liên quan chặt chẽ của một triết lý đầu tư là quan điểm về thị trường hiệu quả hoặc kém hiệu quả, cái mà bạn cần cho triết lý để trở thành một triết lý thành công.
Trong khi tất cả các triết lý đầu tư năng 1 động giả định rằng thị trường không hiệu quả thì các triết lý khác nhau về quan điểm: những phần của thị trường không hiệu quả là gì, có thể xuất hiện và kéo dài trong bao lâu. Một số triết lý đầu tư cho rằng thị trường là đúng ở hầu hết thời gian nhưng thị trường phản ứng thái quá khi những thông tin mới và với lượng lớn của các doanh nghiệp tư nhân được công bố: thị trường tăng quá nhiều khi có tin tốt và giảm quá nhiều khi tin xấu xuất hiện. Chiến lược đầu tư khác được thành lập dựa trên niềm tin rằng thị trường có thể phạm sai lầm, toàn bộ thị trường có thể bị định giá thấp hoặc đánh giá quá cao và một số nhà đầu tư (ví dụ, các nhà quản lý quỹ tương hỗ) có nhiều khả năng mắc phải những sai lầm này hơn những người khác. Tuy nhiên, các chiến lược đầu tư khác có thể dựa trên giả định rằng trong khi thị trường làm tốt công việc định giá cổ phiếu với một lượng thông tin đáng kể như: Báo cáo tài chính, báo cáo phân tích và báo chí tài chính, thị trường đánh giá sai cổ phiếu nơi mà ở đó thông tin không có sẵn.
Chiến thuật và chiến lược Khi bạn có một triết lý đầu tư đúng đắn, bạn phát triển chiến lược đầu tư xây dựng trên triết lý cốt lõi. Xem xét các quan điểm về thị trường hiệu quả được giải thích trong phần trước. Một nhà đầu tư người tin rằng thị trường phản ứng thái quá với tin tức, có thể phát triển một chiến lược mua cổ phiếu sau những đợt thu nhập âm (cổ phiếu công bố thu nhập đạt dưới mức mong đợi) và bán cổ phiếu sau khi thu nhập dương bất ngờ. Nhà đầu tư thứ hai, người tin rằng thị trường tạo ra sai lầm trong tổng hợp, có thể nhìn vào các chỉ số kỹ thuật (như tiền mặt được nắm giữ bởi các quỹ tương hỗ hoặc các nhà đầu tư bán khống cổ phiếu) để tìm hiểu cho dù thị trường là quá mua hoặc quá bán và thiết lập một vị thế đối nghịch.
Nhà đầu tư thứ ba, người tin rằng những sai lầm của thị trường có nhiều khả năng hơn khi thông tin không hiện hữu, có thể tìm kiếm các cổ phiếu không được các nhà phân tích theo dõi hoặc không thuộc sở hữu của các nhà đầu tư tổ chức. Điều đáng chú ý là những triết lý đầu tư giống nhau có thể tạo ra nhiều chiến lược đầu tư. Do đó, một niềm tin rằng các nhà đầu tư định giá quá cao giá trị tăng trưởng và đánh giá thấp giá trị của tài sản hiện có thể có một số chiến lược khác nhau từ đầu tư thụ động mua cổ phiếu với tỷ lệ giá trên thu nhập thấp (P/E) sang một chiến lược đầu tư chủ động mua các công ty giá rẻ và cố gắng thanh lý tài sản. Nói cách khác, số lượng các chiến lược đầu tư sẽ vượt qua số lượng các triết lý đầu tư.
TẠI SAO BẠN CẦN MỘT TRIẾT LÝ ĐẦU TƯ? Hầu hết các nhà đầu tư không có triết lý đầu tư, nhiều nhà quản lý tiền và chuyên gia tư vấn cũng vậy. Họ áp dụng các chiến lược đầu tư có vẻ hiệu quả (đối với các nhà đầu tư khác) và từ bỏ khi nó không còn hiệu quả nữa. Bạn có thể hỏi tại sao lại như vậy và nếu điều này là khả thi bạn có cần một triết lý đầu tư không? Câu trả lời rất đơn giản. Trong trường hợp không có triết lý đầu tư, bạn sẽ có xu hướng chuyển từ chiến lược này sang chiến lược khác chỉ đơn giản dựa trên doanh số tốt hoặc những thành công có ý nghĩa gần đây.
Có ba kết quả tiêu cực cho danh mục đầu tư của bạn: 1. Thiếu một nguyên tắc chỉ đạo hoặc một tập hợp những niềm tin cốt lõi, bạn sẽ dễ dàng trở thành đối tượng của những kẻ thiếu hiểu biết và những kẻ ảo tưởng khi tuyên bố rằng đã tìm thấy chiến lược đánh bại thị trường. Khi bạn chuyển từ chiến lược này sang chiến lược khác, bạn sẽ phải thay đổi danh mục đầu tư, dẫn đến chi phí giao dịch cao, và bạn sẽ trả nhiều tiền thuế nhiều hơn. Mặc dù có thể có những chiến lược phù hợp với một số nhà đầu tư, nhưng chúng có thể không phù hợp với bạn, với mục tiêu bạn đưa ra, sự e ngại rủi ro và đặc tính cá nhân của bạn.
Thêm vào đó việc có một danh mục đầu tư kém khả quan với thị trường, bạn có khả năng sẽ thấy mình tồi tệ hơn. Với những niềm tin cốt lõi vững chắc, bạn sẽ có quyền kiểm soát số phận của bạn hơn. Bạn không chỉ có thể từ chối các chiến lược không phù hợp với niềm tin của bạn về thị trường mà bạn còn có thể điều chỉnh chiến lược đầu tư cho phù hợp với nhu cầu của bạn. Ngoài ra, bạn sẽ có thể có một cái nhìn toàn cảnh về cái gì thực sự khác biệt giữa các chiến lược và những điểm chung giữa chúng.
BỨC TRANH TỔNG THỂ CỦA ĐẦU TƯ Để tìm thấy nơi mà các triết lý đầu tư khác nhau phù hợp với việc đầu tư, chúng ta hãy bắt đầu bằng cách nhìn vào quá trình tạo ra một danh mục đầu tư.