Đặt vấn đề Trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, ngành chăn nuôi luôn chiếm một vị thế cực kì quan trọng trong sự phát triển chung của nền kinh tế đất nước. Ngành chăn nuôi ở nước ta hiện nay đang phát triển rất manh, đặc biệt là chăn nuôi gia cầm. Theo số liệu của Tổng cục thống kê (2020): năm 2019 nước ta có khoảng 481,1 triệu gia cầm; tổng đàn gà 382,6 triệu con. Ngành chăn nuôi gia cầm phát triển đã góp phần giải quyết việc làm, nâng cao mức thu nhập cho người chăn nuôi, tạo ra các sản phẩm có giá trị kinh tế cao phục vụ cho nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
Mặt khác, ngành chăn nuôi còn cung cấp sản phẩm phụ cho các ngành công nghiệp chế biến, cung cấp phân bón cho ngành trồng trọt. Trong những năm gần đây, ngành chăn nuôi nước ta đã có những bước phát triển đáng kể cả về số lượng cũng như chất lượng, đặc biệt là chăn nuôi gia cầm do nhu cầu thực phẩm ngày càng tăng cao của người dân. Đáp ứng nhu cầu ấy đã có nhiều giống gà có khả năng sản xuất thịt, trứng được đưa vào chăn nuôi theo hướng công nghiệp. Đặc biệt là các giống gà lông màu có ưu điểm tốc độ sinh trưởng tương đối nhanh, năng suất thịt cao, chất lượng thịt tốt, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng.
Gà lai Chọi là giống gà được lai giữa con bố là gà Chọi và con mẹ là gà Lương Phượng. Gà lai Chọi thích nghi với hầu hết điều kiện các địa phương ở Việt Nam, con giống khỏe manh, tỉ lệ nuôi sống rất cao, tăng trưởng nhanh, dễ chăm sóc và nuôi dưỡng, hiệu quả kinh tế cao hơn các giống vật nuôi khác. Chất lượng thịt của giống gà lai Chọi rất ngon và phù hợp với thị hiếu cuả người tiêu dùng, nuôi với trọng lượng vừa phải rất dễ bán. Luan van 2 Nước ta nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm quanh năm là điều kiện phát triển tốt cho các mầm bệnh.
Gia cầm nói chung và gà nói riêng là loài vật nuôi mẫn cảm, đặc biệt là các bệnh truyền nhiễm. Thực tế chăn nuôi cho thấy, gà là một vật nuôi rất mẫn cảm với bệnh truyền nhiễm như: H5N1, Newcastle, Kí sinh trùng… Những bệnh này có ảnh hưởng rất lớn tới số lượng và chất lượng đàn gà. Từ đó gây thiệt hại nghiêm trọng đến kinh tế và sự phát triển của chăn nuôi gà, đặc biệt là chăn nuôi gà công nghiệp. Xuất phát từ tình hình thực tế, được sự đồng ý của Ban Chủ nhiệm Khoa Chăn nuôi Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên cùng với sự giúp đỡ của thầy giáo PGS.
TS Từ Trung Kiên và của nơi thực tập, em thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc,nuôi dương, phòng và điều trị bệnh cho gà Lai Chọi tại trại gà anh Lê Thành Sự xã Đỗ Sơn, huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ”. Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích của đề tài - Thực hiện được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng gà thịt lai Chọi. - Chẩn đoán và xác định được tình hình nhiễm bệnh trên đàn gà thịt lai Chọi nuôi tại trại gà nhà anh Lê Thành Sự, xã Đỗ Sơn, huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ.
- Biết được lịch phòng vắc-xin. Yêu cầu của đề tài - Đánh giá quy trình chăn nuôi tại trại. - Nắm băt được các đặc điểm sinh lý, sinh trưởng, dinh dưỡng ở gà thịt. - Hiểu được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng gà thịt.
- Biết cách phòng bệnh, chẩn đoán và điều trị bệnh cho đàn gà thịt. Luan van 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên 2.
Vị trí địa lý Thanh Ba là huyện miền núi tây bắc tỉnh Phú Thọ. Huyện Thanh Ba có 26 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 1 thị trấn huyện lỵ (Thanh Ba) và 25 xã: Thanh Vân, Hanh Cù, Đông Lĩnh, Đồng Xuân, Yển Khê, Vũ Yển, Đại An, Thái Ninh, Năng Yên, Quảng Nạp, Ninh Dân, Yên Nội, Phương Lĩnh, Mạn Lạn, Khải Xuân, Võ Lao, Thanh Xá, Hoàng Cương, Chí Tiên, Đông Thành, Sơn Cương, Thanh Hà, Đỗ Sơn, Đỗ Xuyên và Lương Lỗ. Diện tích toàn huyện 195,0343 km².402 (1/2020), gồm các dân tộc: Dao, Kinh, Cao Lan. Phía Đông Bắc Thanh Ba giáp huyện Đoan Hùng; phía Tây Bắc giáp huyện Hạ Hòa, Tây Nam giáp huyện Cẩm Khê; phía Nam giáp huyện Tam Nông, Đông Nam giáp thị xã Phú Thọ và huyện Phù Ninh.
Thanh Ba có địa hình đồi gò xen kẽ thung lũng tích tụ xâm thực, dốc từ Tây Bắc xuống Đông Nam. Trên địa bàn huyện có sông Hồng chảy qua. Đặc điểm khí hậu Nhiệt độ không khí trung bình 23,4°C; tháng cao nhất là 28,3°C; tháng thấp nhất là 16,3°C. Độ ẩm trung bình năm là 85,1%; tháng cao nhất là 91%; tháng thấp nhất là 78%.
Lượng mưa trung bình hàng năm là 1577 mm; tháng lớn nhất là 305mm tháng nhỏ nhất 24 mm. Lượng mưa trung bình hàng năm là 1577 mm; tháng lớn nhất là 305 mm tháng nhỏ nhất 24 mm. Luan van 4 Tỉnh Phú Thọ nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa. Tuy tỉnh thuộc vùng Đông bắc nhưng do độ cao không lớn nên ngay trong mùa đông thì khí hậu cũng không lạnh lắm.
Điều kiện kinh tế xã hội Hầu hết các xã, thị trấn ở Thanh Ba có đường ô tô đến trung tâm. Đất đai ở Thanh Ba thích hợp cho việc trồng rừng, trồng lúa, nấm, rau màu và chăn nuôi gia cầm,… Trong những năm qua, nền kinh tế của huyện đã có những bước chuyển biến mạnh mẽ. Cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch theo hướng tích cực, các sản lượng nông nghiệp và chăn nuôi ngày càng tăng. Người dân trên địa bàn chủ yếu làm nông nên đây là điều kiện cho ngành nông nghiệp phát triển.
Chăn nuôi gia súc, gia cầm được chú trọng, đàn lợn, gia cầm tăng theo hướng sản suất hàng hóa, phát triển mạnh về số lượng và quy mô. Bên cạnh chăn nuôi, huyện đã tiến hành quy hoạch các vùng nuôi trồng thủy sản, lập các dự án nuôi tập trung theo phương pháp bán thâm canh và công nghiệp. Có thể nói, bức tranh kinh tế Thanh Ba trong giai đoạn gần đây đã có những gam màu sáng, hoạt động kinh tế sôi động hơn đã mang lại hơi thở mới trong cuộc sống của người dân nơi đây. Đời sống vật chất cũng như tinh thần của người dân Thanh Ba được cải thiện rõ rệt nhờ các biện pháp chăm lo đầu tư cơ sở hạ tầng, phát triển văn hóa giáo dục.
Điều kiện cơ sở vật chất của trại - Trang trại được xây dựng và bắt đầu đưa vào hoạt động từ năm 2015. - Trang trại được thiết kế cách xa khu dân cư, có hàng rào thép gai bao quanh. - Trại được lắp đặt, trang bị máng ăn treo đổ tay, đường ống uống tự động, mỗi dãy chuồng gồm 40 - 50 máng ăn và 3 đường nước tự động chạy dọc chuồng. Nền trại đổ bê tông và mái được lợp bằng tấm lợp fibro xi măng.
Luan van 5 - Kho thức ăn được xây dựng ở mỗi đầu chuồng, 1 máy phát điện, mỗi chuồng được lắp đặt từ 4 - 6 cái quạt công nghiệp tùy theo diện tích của chuồng, và một số dụng cụ như bạt, quây úm,… - Trong mỗi chuồng có 1 nhiệt kế để theo dõi nhiệt độ trong chuồng nuôi. - Hệ thống nước cung cấp cho chăn nuôi và sinh hoạt được sử dụng bằng nước giếng khoan và có hệ thống lọc nước rồi bơm lên bể chứa. - Hệ thống điện trại sử dụng dòng điện 3 pha. - Mỗi chuồng được lắp đặt hai camera theo dõi.
- Sân trại là nền đất pha cát. - Do chủ trại là Anh Lê Thành Sự đang làm Ban chủ nhiệm hợp tác xã chăn nuôi của xã Đỗ Sơn nên đây là mô hình tốt để sinh viên về thực tập và rèn luyện cho bản thân. Cơ cấu tổ chức của trại Mỗi khu chuồng nuôi gà của anh Lê Thành Sự được quy hoạch tổng diện tích khoảng 2.000m², bao gồm 2 dãy chuồng nhốt gà quay mặt vào nhau, rộng 1.000m2 (mỗi chuồng 500m² và có thể nuôi được 5.000 con), khu vực sân chơi ở giữa 2 chuồng rộng khoảng 1. Phần sân chơi cho gà được che bằng hệ thống giàn khung thép kiên cố,thường có cây mướp hay cây điền thanh bên trên tạo bóng mát cho gà, nền sân chơi cho gà là nên đất và đất pha cát.
- Diện tích trại hơn 20. - Gồm 10 chuồng nuôi và khác nhau về diện tích nên mật độ nuôi giữa các chuồng khác nhau, dao động từ 3000 - 8000 gà. - Chuồng 3000 gà có chiều dài 30m, rộng 10m. - Chuồng 5000 gà có chiều dài 50m, rộng 12m.
- Chuồng 8000 gà có chiều dài 85m, rộng 11m. - Hệ thống bảo vệ xung quanh được xây rào bao quanh bằng lưới thép b40. Luan van 6 - Đội ngũ quản lý, kỹ thuật, công nhân gồm: + 05 công nhân + 03 sinh viên thực tập + 02 chủ trang trại - Trong quá trình thực tập tại cơ sở, trại tạo điều kiện cho chỗ ở và sinh hoạt theo gia đình chủ trại. Thuận lợi, khó khăn 2.
Thuận lợi - Khu trại được xây dựng xa khu dân cư, giao thông thuận tiện. - Đội ngũ quản lý, cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn cao, tâm huyết với nghề, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. - Trong đợt thực tập tại cơ sở sinh viên đã được học hỏi kinh nghiệm chăn nuôi và phòng trị một số bệnh thường thấy trên đàn gà thịt. - Sinh viên và công nhân tại trại được bố trí chỗ ở và sinh hoạt theo gia đình chủ trại.
- Đội ngũ công nhân có tay nghề cao, năng động, nhiệt tình và có trách nhiệm cao trong công việc. Khó khăn - Khi mô hình chăn nuôi gà thả vườn phát triển mạnh mẽ và trở thành một nghề chuyên nghiệp với quy mô, số lượng ngày một lớn cũng là lúc các loại dịch bệnh ngày càng phức tạp, khó lường hơn. - Do gà là loài có thân nhiệt cao, mẫn cảm với thời tiết và môi trường, đang chơi gặp phải trời mưa lạnh, nhiệt độ thay đổi đột ngột nên dễ bị bệnh. - Giá thức ăn chăn nuôi mỗi ngày một tăng khiến chi phí thức ăn tăng cao gây ảnh không nhỏ tới chăn nuôi của trang trại và các hộ chăn nuôi thuộc hợp tác xã nói chung.
Tổng quan và các nghiên cứu trong và ngoài nước 2. Cơ sở khoa học 2. Một số đặc điểm của gà lai Chọi - Gà Lai Chọi là con lai thương phẩm của gà mái Lương Phượng và gà trống Chọi của Việt Nam (♂ Chọi x ♀ Lương Phượng).