Luận văn tốt nghiệp thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dương phòng và điều trị bệnh cho gà lai chọi tại trại gà anh lê thành sự xã đỗ sơn huyện thanh ba tỉnh phú thọ

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dương phòng và điều trị bệnh cho gà lai chọi, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Tác giả: Trần Văn Duy
• Người hướng dẫn: PGS. Từ Trung Kiên
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng, Phòng Và Điều Trị Bệnh Cho Gà Lai Chọi Tại Trại Gà Anh Lê Thành
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích và yêu cầu của đề tài
• 1.2.1. Mục đích của đề tài
• 1.2.2. Yêu cầu của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.1.2. Đặc điểm khí hậu
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 2.1.3. Điều kiện cơ sở vật chất của trại
• 2.1.4. Cơ cấu tổ chức của trại
• 2.1.5. Thuận lợi, khó khăn
• 2.1.5.1. Thuận lợi
• 2.1.5.2. Khó khăn
• 2.2. Tổng quan và các nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2.1.1. Một số đặc điểm của gà lai Chọi
• 2.2.1.2. Đặc điểm sinh lý tiêu hóa ở gà
• 2.2.1.2.1. Tiêu hóa ở miệng
• 2.2.1.2.2. Tiêu hóa ở diều
• 2.2.1.2.3. Tiêu hóa ở dạ dày
• 2.2.1.2.3.1. Tiêu hóa ở dạ dày tuyến
• 2.2.1.2.3.2. Tiêu hóa ở dạ dày cơ
• 2.2.1.2.4. Tiêu hóa ở ruột
• 2.2.1.3. Đặc điểm sinh lý và giải phẫu cơ quan hô hấp của gà
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung tiến hành
• 3.3. Phương pháp tiến hành và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng
• 4.2. Quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng
• 4.3. Kết quả thực hiện quy trình sản xuất
• 4.4. Kết quả quy trình thực hiện quy trình phòng bệnh và sử dụng vắc-xin tại trại
• 4.5. Phòng bệnh và sử dụng vắc-xin tại trại
• 4.6. Kết quả điều trị trên đàn gà lai Chọi
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG THỜI GIAN THỰC TẬP

Tóm tắt

I. Chăm sóc gà lai chọi

Quy trình chăm sóc gà lai chọi tại trại gà Anh Lê Thành được thực hiện với mục tiêu đảm bảo sức khỏe và phát triển tối ưu cho đàn gà. Việc nuôi gà cần chú trọng đến chế độ dinh dưỡng hợp lý, bao gồm thức ăn giàu protein và vitamin. Theo nghiên cứu, thức ăn cho gà lai chọi cần được cân đối giữa các thành phần dinh dưỡng để đảm bảo sự phát triển đồng đều. Đặc biệt, việc theo dõi tình trạng sức khỏe của gà là rất quan trọng. Các dấu hiệu như ăn uống kém, lông xù, hoặc có biểu hiện bệnh lý cần được phát hiện sớm để có biện pháp xử lý kịp thời. "Chăm sóc gà con là một trong những yếu tố quyết định đến sự thành công trong chăn nuôi". Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chăm sóc ngay từ giai đoạn đầu đời của gà.

1.1. Thức ăn cho gà

Chế độ thức ăn cho gà tại trại được thiết kế khoa học, bao gồm các loại thức ăn hỗn hợp và thức ăn tự nhiên. Gà lai chọi cần được cung cấp thức ăn có hàm lượng dinh dưỡng cao, đặc biệt là protein thô và năng lượng trao đổi. Theo số liệu từ trại, tỷ lệ chuyển hóa thức ăn đạt khoảng 1,8 - 2,0 kg thức ăn cho 1 kg tăng trọng. Việc sử dụng thức ăn chất lượng không chỉ giúp gà phát triển tốt mà còn giảm thiểu bệnh tật. "Thức ăn là nguồn năng lượng chính cho sự phát triển của gà, vì vậy cần phải chú trọng đến chất lượng và nguồn gốc của thức ăn".

II. Điều trị bệnh cho gà

Việc điều trị bệnh gà tại trại gà Anh Lê Thành được thực hiện theo quy trình nghiêm ngặt. Các bệnh thường gặp ở gà lai chọi bao gồm bệnh Newcastle, bệnh cúm gia cầm và các bệnh ký sinh trùng. Để phòng ngừa, trại áp dụng lịch tiêm phòng vắc-xin định kỳ. "Phòng bệnh hơn chữa bệnh" là nguyên tắc được áp dụng triệt để tại đây. Khi phát hiện gà có triệu chứng bệnh, cần nhanh chóng chẩn đoán và điều trị kịp thời để tránh lây lan trong đàn. Việc sử dụng thuốc kháng sinh và các loại vắc-xin cần tuân thủ đúng quy định để đảm bảo an toàn thực phẩm.

2.1. Phương pháp điều trị

Phương pháp điều trị gà tại trại bao gồm việc sử dụng thuốc kháng sinh và các loại vắc-xin phù hợp. Trại thường xuyên theo dõi tình hình sức khỏe của đàn gà và thực hiện các biện pháp điều trị kịp thời. Việc chẩn đoán bệnh được thực hiện thông qua các dấu hiệu lâm sàng và xét nghiệm. "Việc điều trị bệnh cho gà cần phải nhanh chóng và hiệu quả để bảo vệ sức khỏe của toàn đàn". Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc có kiến thức chuyên môn trong việc chăm sóc và điều trị bệnh cho gà.

III. Phòng bệnh cho gà

Phòng bệnh cho gà là một trong những yếu tố quan trọng trong quy trình chăm sóc gà tại trại. Việc thực hiện các biện pháp phòng bệnh như vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng vắc-xin định kỳ và theo dõi sức khỏe đàn gà là rất cần thiết. "Một môi trường sạch sẽ và an toàn sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh cho gà". Trại gà Anh Lê Thành đã áp dụng các biện pháp vệ sinh nghiêm ngặt, bao gồm việc sát trùng chuồng trại và dụng cụ chăn nuôi. Điều này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe của gà mà còn nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

3.1. Vệ sinh chuồng trại

Vệ sinh chuồng trại là một trong những biện pháp phòng bệnh cho gà hiệu quả. Trại gà Anh Lê Thành thực hiện vệ sinh định kỳ, bao gồm việc dọn dẹp phân, rửa sạch chuồng và sát trùng bằng các hóa chất chuyên dụng. "Vệ sinh chuồng trại không chỉ giúp ngăn ngừa bệnh tật mà còn tạo môi trường sống tốt cho gà". Việc duy trì môi trường sạch sẽ sẽ giúp gà phát triển khỏe mạnh và giảm thiểu chi phí điều trị bệnh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp Việt Nam, trong đó chăn nuôi gia cầm có tốc độ tăng trưởng nhanh nhằm đáp ứng nhu cầu thực phẩm ngày càng cao. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê (2020), năm 2019 tổng đàn gia cầm cả nước đạt khoảng 481,1 triệu con, riêng đàn gà chiếm 382,6 triệu con. Xu hướng tiêu dùng nội địa ngày càng ưa chuộng các giống gà lông màu có chất lượng thịt săn chắc, thơm ngon và thời gian nuôi hợp lý. Gà lai Chọi – con lai thương phẩm giữa gà trống Chọi Việt Nam và gà mái Lương Phượng ($\text{♂}$ Chọi $\times$ $\text{♀}$ Lương Phượng) – sở hữu ưu thế lai với sức sống cao, khả năng thích nghi tốt, sinh trưởng nhanh và giá trị thương phẩm cao.

Tuy nhiên, điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm tại khu vực miền núi phía Bắc (nhiệt độ trung bình 23,4°C, độ ẩm trung bình 85,1%) tạo áp lực dịch tễ lớn, khiến đàn gà dễ mắc các bệnh truyền nhiễm và ký sinh trùng nguy hiểm như Newcastle, Gumboro, Cúm gia cầm (H5N1), Cầu trùng, Đầu đen và phức hợp hô hấp mạn tính (CRD/C-CRD). Để hạn chế rủi ro dịch bệnh và nâng cao hiệu quả chăn nuôi, việc chuẩn hóa quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng kết hợp thú y phòng trị bệnh tại cơ sở sản xuất quy mô bán công nghiệp là yêu cầu thực tiễn cấp bách.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn gà thịt lai Chọi theo từng giai đoạn sinh trưởng.
2. Chẩn đoán, xác định tình hình nhiễm bệnh và đánh giá hiệu quả phác đồ điều trị bệnh trên đàn gà thịt lai Chọi nuôi tại trang trại.
3. Khảo sát và thực hiện lịch phòng bệnh bằng vắc-xin cho đàn gà tại cơ sở.

Nhiệm vụ và yêu cầu của đề tài:

1. Đánh giá quy trình chăn nuôi thực tế tại trang trại.
2. Nắm bắt các đặc điểm sinh lý, sinh trưởng và nhu cầu dinh dưỡng của gà thịt.
3. Thực hiện hoàn chỉnh quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng gà thịt từ 01 ngày tuổi đến xuất bán.
4. Thực hành công tác vệ sinh thú y, chẩn đoán bệnh lâm sàng, thực hiện lịch tiêm phòng vắc-xin và điều trị các bệnh phát sinh trên đàn gà.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng: Đàn gà thịt lai Chọi ($\text{♂}$ Chọi $\times$ $\text{♀}$ Lương Phượng) với quy mô tổng đàn theo dõi là 8.000 con; các loại hóa chất sát trùng, vắc-xin và thuốc thú y đặc trị.
• Phạm vi không gian: Trang trại chăn nuôi gia cầm của hộ anh Lê Thành Sự, khu 5, xã Đỗ Sơn, huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ.
• Phạm vi thời gian: Quá trình theo dõi, thu thập số liệu và thực nghiệm diễn ra liên tục từ ngày 28/5/2020 đến ngày 28/11/2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết

Đề tài dựa trên các cơ sở khoa học về giải phẫu, sinh lý và bệnh học gia cầm:

• Đặc điểm giống gà lai Chọi: Con lai có ngoại hình cân đối, cử động nhanh nhẹn; gà 01 ngày tuổi có lông màu vàng đen hoặc đen tuyền; khối lượng sơ sinh đạt 33 - 36 g/con; khi xuất bán (khoảng 15 tuần tuổi) đạt khối lượng 2,3 - 2,6 kg/con.
• Sinh lý tiêu hóa: Gia cầm có tốc độ trao đổi chất cao, đường tiêu hóa ngắn, thời gian lưu thức ăn chỉ từ 2 đến 4 giờ. Quá trình tiêu hóa cơ học diễn ra chủ yếu ở dạ dày cơ, tiêu hóa hóa học nhờ dịch vị axit tại dạ dày tuyến (pH 3,1 - 4,5) và enzyme tại ruột non (pH 7,2 - 7,5). Gia cầm không có enzyme nội sinh phân giải xơ nên tỷ lệ xơ thô trong khẩu phần được khống chế dưới 4,0 - 7,0%.
• Cơ chế hô hấp: Hệ hô hấp gồm phổi và hệ thống 9 túi khí (4 đôi đối xứng và 1 túi khí đơn). Cơ chế hô hấp kép giúp không khí giàu oxy đi qua phổi cả khi hít vào và thở ra, đảm bảo dung tích trao đổi khí 169 cm³.
• Bệnh học thú y: Khung bệnh lý truyền nhiễm và ký sinh trùng thường gặp ở gà nuôi thịt gồm: Bệnh Bạch lỵ (Salmonella gallinarum, Salmonella pullorum), Bệnh CRD (Mycoplasma gallisepticum), Bệnh Viêm ruột hoại tử (Clostridium perfringens type A, C), Bệnh hô hấp phức hợp ORT (Ornithobacterium rhinotracheale), Bệnh Đầu đen (Histomonas meleagridis) và Bệnh Cầu trùng (Eimeria spp.).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu ứng dụng phương pháp thực nghiệm lâm sàng và theo dõi thực địa trên toàn bộ đàn gà $n = 8.000$ con:

• Phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng: Kiểm soát vi khí hậu chuồng nuôi (nhiệt độ, ẩm độ, chế độ chiếu sáng), kỹ thuật úm gà con và phân chia giai đoạn dinh dưỡng bằng thức ăn công nghiệp chuyên dụng.
• Phương pháp vệ sinh phòng bệnh: Sát trùng chuồng trại theo nguyên tắc "cùng vào - cùng ra" (all in - all out), quản lý nguồn nước, kiểm soát người và phương tiện ra vào trại.
• Phương pháp chẩn đoán và điều trị: Theo dõi triệu chứng lâm sàng hàng ngày, phát hiện sớm cá thể ủ bệnh, cách ly và điều trị toàn đàn kết hợp phác đồ bổ trợ gan thận.
• Chỉ tiêu theo dõi và công thức tính toán:
  • Tỷ lệ nuôi sống (%):

$$\text{Tỷ lệ nuôi sống (%)} = \frac{\sum \text{Số gà cuối kỳ (con)}}{\sum \text{Số gà đầu kỳ (con)}} \times 100$$

• Tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng (FCR) từng tuần:

$$FCR_w = \frac{\text{Khối lượng thức ăn tiêu thụ trong tuần (kg)}}{\text{Khối lượng gà tăng trong tuần (kg)}}$$

• Phương pháp xử lý số liệu: Thu thập dữ liệu thô hàng ngày, xử lý và thống kê mô tả bằng các công thức toán học trên phần mềm Microsoft Excel.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của việc phát triển chăn nuôi gà lông màu thương phẩm, nêu bật ưu thế của con lai Chọi $\times$ Lương Phượng tại vùng bán sơn địa Phú Thọ. Xác định rõ mục tiêu, nội dung công việc và các yêu cầu kỹ thuật cần đạt được trong thời gian thực tập tốt nghiệp.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng hợp các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tại huyện Thanh Ba và hiện trạng cơ sở vật chất của trại gà Lê Thành Sự. Trang trại được xây dựng từ năm 2015 trên diện tích hơn 20.000 m², bố trí 10 chuồng nuôi với sức chứa từ 3.000 đến 8.000 con/chuồng, trang bị hệ thống máng treo, đường uống tự động, quạt thông gió công nghiệp và sân chơi có giàn che mát.

Đồng thời, tác giả hệ thống hóa các công trình nghiên cứu trong nước (Đào Văn Khanh, Phạm Sỹ Lăng, Bùi Hữu Đoàn, Nguyễn Bá Mùi) và quốc tế (Winkler & Weinberg) về sinh lý trao đổi chất, ảnh hưởng của mùa vụ, mật độ nuôi và các đặc tính sinh học của mầm bệnh vi khuẩn, ký sinh trùng đường ruột và đường hô hấp ở gia cầm.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Mô tả chi tiết quy mô nghiên cứu trên đàn 8.000 con gà lai Chọi tại xã Đỗ Sơn trong 6 tháng. Thiết lập nội dung theo dõi bao gồm: công tác chuẩn bị chuồng trại, quy trình úm gà 1 - 28 ngày tuổi, quy trình nuôi thịt từ 28 ngày tuổi đến xuất bán, lịch sử dụng vắc-xin, quy trình vệ sinh sát trùng, phương pháp chẩn đoán và các phác đồ điều trị 4 bệnh mắc phải trong kỳ thực tập.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương 4 cung cấp toàn bộ dữ liệu thực nghiệm thu được từ quá trình chăm sóc, quản lý dịch tễ và điều trị bệnh trên đàn gà:

• Khẩu phần dinh dưỡng: Sử dụng 3 mã thức ăn của Công ty CP Công nghệ sinh học Tân Việt phù hợp theo từng lứa tuổi (VH-12S, VH-15, VH-13), đảm bảo mức Protein thô (CP) từ 16,0% đến 21,0%, Năng lượng trao đổi (ME) từ 3.000 đến 3.100 Kcal/kg và hoàn toàn không chứa kháng sinh phòng ngừa trộn sẵn.
• Kỹ thuật úm và quản lý tiểu khí hậu: Chuẩn bị chuồng để trống 10 - 15 ngày, sát trùng bằng vôi nước và Terminator. Quây úm chia ô 16 m²/600 con. Nhiệt độ úm duy trì 33 - 35°C ở những ngày đầu và hạ dần về 23 - 25°C khi gà lớn. Chế độ chiếu sáng giảm dần từ 24 giờ/ngày (1 - 3 ngày tuổi) xuống 8 giờ/ngày (15 - 28 ngày tuổi) và tận dụng hoàn toàn ánh sáng tự nhiên trong giai đoạn nuôi thịt.
• Tỷ lệ nuôi sống: Tỷ lệ sống cộng dồn toàn kỳ đạt 98,02%, số gà hao hụt trong suốt 15 tuần chỉ chiếm 1,98% (155 con chết trên tổng đàn 8.000 con).
• Chỉ số chuyển hóa thức ăn (FCR): FCR trung bình toàn đàn đạt 3,02 kg thức ăn/kg tăng khối lượng. FCR biến động qua các tuần: thấp nhất ở tuần 1 (1,25), tăng dần và ổn định ở giai đoạn 10 - 12 tuần (2,67 - 2,93), đạt đỉnh ở tuần 15 (4,84) khi gà hoàn thiện bộ lông và tích lũy mỡ.
• Công tác an toàn sinh học và vắc-xin: Thực hiện 19 lần sát trùng chuồng trại trước/sau nuôi, 56 lần vệ sinh chuồng nền, 78 lần kiểm soát sát trùng người và phương tiện, 97 lần xử lý gà chết. Triển khai lịch vắc-xin 9 bước nghiêm ngặt phòng ngừa: Cầu trùng (Livacox T), Newcastle (Avinew, Galimune ND), Viêm phế quản truyền nhiễm (Bioral H120, Gallivac IB88), Gumboro (IBD Blen), Đậu (Diftersec), Sưng phù đầu (Nemovac), Sổ mũi truyền nhiễm (Hemovac), Viêm thanh khí quản truyền nhiễm (ILT) và Cúm gia cầm (H5N1).
• Kết quả điều trị: Chẩn đoán và can thiệp điều trị thành công 4 bệnh phổ biến gồm Cầu trùng (tỷ lệ khỏi 99,82%), Tiêu chảy (99,83%), Đầu đen (99,84%) và phức hợp C-CRD (99,86%).
• Công tác kiêm nhiệm: Tác giả tham gia 115 lượt công việc phụ trợ như vận chuyển vật liệu, thức ăn, phát quang vườn thả, gia cố chuồng trại và hỗ trợ tiêm phòng thú y cho các hộ dân lân cận.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đúc kết những bài học thực tiễn về kỹ thuật chăn nuôi gà lai Chọi bán thâm canh, khẳng định tính hiệu quả của mô hình và đề xuất giải pháp tiếp tục duy trì nghiêm ngặt an toàn sinh học.

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính từ số liệu thực nghiệm

Chỉ tiêu theo dõi	Giá trị thực tế ghi nhận	Ghi chú / Đơn vị
Quy mô đàn khởi điểm	8.000	Con (01 ngày tuổi)
Số lượng xuất bán (15 tuần tuổi)	7.845	Con
Tỷ lệ nuôi sống cộng dồn	98,02	% (Tỷ lệ chết toàn kỳ: 1,98%)
Khối lượng tăng trọng tích lũy	2.887,88	g/con
Hệ số chuyển hóa thức ăn trung bình (FCR)	3,02	kg thức ăn / kg tăng khối lượng
Mức FCR tuần thấp nhất	1,25	Tuần thứ 1
Mức FCR tuần cao nhất	4,84	Tuần thứ 15

Thành phần dinh dưỡng thức ăn chăn nuôi áp dụng tại trại:

Thành phần dinh dưỡng	Đơn vị	Giai đoạn 1 - 54 ngày (VH-12S)	Giai đoạn 55 - 100 ngày (VH-15)	Giai đoạn 100 ngày - xuất bán (VH-13)
Năng lượng trao đổi (ME)	Kcal/kg	3.000	3.000	3.100
Protein thô (CP)	%	21,0	16,0	18,0
Canxi (Ca)	%	0,7 – 1,2	0,7 – 1,1	0,7 – 1,2
Photpho (P)	%	0,5 – 1,2	0,5 – 1,2	0,5 – 1,2
Xơ thô (CF) tối đa	%	4,0	7,0	4,5
Độ ẩm tối đa	%	13,0	13,0	13,0
Lysine tối thiểu	%	1,1	0,7	0,9
Kháng sinh	%	0	0	0

Hiệu quả điều trị các bệnh phát sinh trên đàn gà:

Tên bệnh	Phác đồ điều trị áp dụng	Số con điều trị (con)	Số con khỏi (con)	Tỷ lệ khỏi (%)
Cầu trùng	Diclazuril (1 ml/4-5 lít nước), uống 3 ngày, nghỉ 2 ngày, uống tiếp 1 ngày	7.939	7.925	99,82
Tiêu chảy	Amoxicillin (100 g/1 tấn thể trọng/ngày) $\times$ 3 - 5 ngày + Bổ gan thận	7.899	7.886	99,83
Đầu đen	Sulfamonomethoxine (1 g/20-24 kg thể trọng/ngày) $\times$ 3 - 5 ngày + Bổ gan thận	7.877	7.865	99,84
C-CRD	Doxycyclin 20% + Tylosin 15% (10 g/100 kg thể trọng/ngày) $\times$ 3 - 5 ngày + Bổ gan thận	7.861	7.850	99,86

Giải pháp kỹ thuật tác giả đề xuất

• Áp dụng triệt để thời gian để trống chuồng (10 - 15 ngày) giữa hai lứa nuôi, kết hợp rửa áp lực cao, quét nước vôi và phun hóa chất sát trùng đa tầng (Terminator, Iodine 10%).
• Kiểm soát nguồn nhiệt úm chủ động bằng hành vi đàn gà (quan sát hiện tượng tản đều, tụ góc hoặc tản xa nguồn nhiệt) thay vì chỉ phụ thuộc vào nhiệt kế cố định.
• Khi điều trị bệnh, thực hiện nguyên tắc tách riêng cá thể nặng để chăm sóc đặc biệt, đồng thời dùng thuốc điều trị can thiệp sớm cho toàn đàn kết hợp thuốc bổ trợ giải độc gan thận.

Đóng góp của đề tài

Khóa luận hoàn thiện bộ quy trình thực nghiệm khép kín từ khâu chọn giống, kỹ thuật úm, quản lý dinh dưỡng không kháng sinh trộn sẵn đến lịch trình vắc-xin 9 bước và phác đồ trị bệnh chi tiết. Tác giả chứng minh giống gà lai Chọi nuôi bán thâm canh tại địa bàn trung du Phú Thọ đạt tỷ lệ nuôi sống vượt trội (98,02%) và hệ số FCR ở mức cạnh tranh (3,02), cung cấp cơ sở dữ liệu kiểm chứng cho mô hình hợp tác xã chăn nuôi tại địa phương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trên một đợt nuôi thực nghiệm ($n = 8.000$ con) tại một trang trại đơn lẻ trong khung thời gian từ tháng 5 đến tháng 11 (mùa hè chuyển thu - đông), chưa khảo sát so sánh đối chứng liên tục giữa các mùa vụ khác nhau trong năm và giữa các công thức thức ăn khác nhau.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu ảnh hưởng của tiểu khí hậu mùa đông lạnh và mùa xuân ẩm ướt lên năng suất thịt của gà lai Chọi; khảo sát các giải pháp tối ưu hóa dinh dưỡng trong 2 tuần cuối trước khi xuất bán nhằm giảm hệ số FCR ở giai đoạn tích lũy mỡ (tuần 14 - 15).

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Sinh viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi - Thú y, kỹ thuật viên trại gia cầm và các chủ trang trại, nông hộ đang định hướng nuôi gà thịt thả vườn hoặc bán thâm canh.
• Nội dung tham khảo giá trị:
  • Quy trình úm gà con 1 - 28 ngày tuổi: Các mốc điều chỉnh nhiệt độ (33 - 35°C giảm dần về 23 - 25°C) và chế độ chiếu sáng (24h $\rightarrow$ 16h $\rightarrow$ 12h $\rightarrow$ 8h).
  • Lịch phòng vắc-xin 9 bước: Phù hợp áp dụng cho các vùng chăn nuôi có áp lực dịch bệnh cao.
  • Bộ phác đồ điều trị 4 bệnh thực địa: Liều lượng và cách dùng của Diclazuril, Amoxicillin, Sulfamonomethoxine và phức hợp Doxycyclin + Tylosin.

Câu hỏi thường gặp

1. Giống gà được nuôi trong khóa luận có nguồn gốc lai tạo như thế nào và đặc điểm khối lượng khi xuất bán? Gà lai Chọi là con lai thương phẩm giữa gà bố là gà Chọi Việt Nam và gà mẹ là gà Lương Phượng ($\text{♂}$ Chọi $\times$ $\text{♀}$ Lương Phượng). Khối lượng sơ sinh khi nhập trại đạt 33 - 36 g/con; khi kết thúc nuôi thịt ở 15 tuần tuổi, khối lượng tích lũy đạt 2.887,88 g/con (trung bình lúc xuất bán đạt 2,3 - 2,6 kg/con).

2. Khẩu phần dinh dưỡng cho gà được phân chia như thế nào qua các giai đoạn nuôi? Trại sử dụng thức ăn công nghiệp của Công ty CP Công nghệ sinh học Tân Việt qua 3 giai đoạn:

• Giai đoạn 1 - 54 ngày tuổi: Dùng cám VH-12S (ME 3.000 Kcal/kg, CP 21,0%, Lysine 1,1%).
• Giai đoạn 55 - 100 ngày tuổi: Dùng cám VH-15 (ME 3.000 Kcal/kg, CP 16,0%, Lysine 0,7%).
• Giai đoạn 100 ngày tuổi đến xuất bán: Dùng cám VH-13 (ME 3.100 Kcal/kg, CP 18,0%, Lysine 0,9%). Tất cả các giai đoạn đều không trộn kháng sinh (0%).

3. Tỷ lệ nuôi sống và hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR) của đàn gà đạt bao nhiêu? Tỷ lệ nuôi sống cộng dồn đến khi xuất bán (15 tuần tuổi) đạt 98,02% (tổng số gà xuất bán là 7.845 con trên 8.000 con ban đầu, tỷ lệ chết toàn kỳ là 1,98%). Hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR) trung bình toàn đàn là 3,02 kg thức ăn/kg thể trọng tăng thêm.

4. Lịch dùng vắc-xin phòng bệnh cho gà tại trại bao gồm những loại nào? Lịch vắc-xin gồm 9 bước: 3 ngày tuổi (Livacox T phòng Cầu trùng), 7 ngày tuổi (Avinew + Bioral H120 + Gallivac IB88 phòng Newcastle, Viêm phế quản truyền nhiễm và biến chủng), 11 ngày tuổi (IBD Blen + Diftersec phòng Gumboro và Đậu), 15 ngày tuổi (Nemovac phòng Sưng phù đầu), 19 ngày tuổi (IBD Blen nhắc lại Gumboro), 22 ngày tuổi (Galimune ND phòng Newcastle), 26 ngày tuổi (Hemovac phòng Sổ mũi truyền nhiễm Coryza), 30 ngày tuổi (ILT phòng Viêm thanh khí quản truyền nhiễm) và 35 ngày tuổi (H5N1 phòng Cúm gia cầm).

5. Phác đồ điều trị bệnh Đầu đen và C-CRD trên đàn gà được thực hiện như thế nào?

• Bệnh Đầu đen: Dùng Sulfamonomethoxine với liều 1 g/20 - 24 kg thể trọng/ngày, uống liên tục 3 - 5 ngày kết hợp thuốc bổ trợ gan thận (tỷ lệ khỏi đạt 99,84%).
• Bệnh phức hợp C-CRD: Dùng kết hợp Doxycyclin 20% + Tylosin 15% với liều 10 g/100 kg thể trọng/ngày, uống liên tục 3 - 5 ngày kết hợp bổ gan thận (tỷ lệ khỏi đạt 99,86%).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trần Văn Duy đã phản ánh đầy đủ quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng và kiểm soát thú y trên đàn 8.000 con gà lai Chọi tại huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ. Kết quả thực nghiệm cho thấy đàn gà đạt tỷ lệ nuôi sống cao (98,02%), tăng trưởng tốt với FCR trung bình 3,02 và các phác đồ điều trị bệnh nội khoa/truyền nhiễm đạt tỷ lệ hồi phục trên 99,8%. Toàn bộ dữ liệu trong công trình mang tính thực chứng cao, là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên ngành Thú y và người chăn nuôi gia cầm bán thâm canh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, ngành chăn nuôi luôn chiếm một vị thế cực kì quan trọng trong sự phát triển chung của nền kinh tế đất nước. Ngành chăn nuôi ở nước ta hiện nay đang phát triển rất manh, đặc biệt là chăn nuôi gia cầm. Theo số liệu của Tổng cục thống kê (2020): năm 2019 nước ta có khoảng 481,1 triệu gia cầm; tổng đàn gà 382,6 triệu con. Ngành chăn nuôi gia cầm phát triển đã góp phần giải quyết việc làm, nâng cao mức thu nhập cho người chăn nuôi, tạo ra các sản phẩm có giá trị kinh tế cao phục vụ cho nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Mặt khác, ngành chăn nuôi còn cung cấp sản phẩm phụ cho các ngành công nghiệp chế biến, cung cấp phân bón cho ngành trồng trọt. Trong những năm gần đây, ngành chăn nuôi nước ta đã có những bước phát triển đáng kể cả về số lượng cũng như chất lượng, đặc biệt là chăn nuôi gia cầm do nhu cầu thực phẩm ngày càng tăng cao của người dân. Đáp ứng nhu cầu ấy đã có nhiều giống gà có khả năng sản xuất thịt, trứng được đưa vào chăn nuôi theo hướng công nghiệp. Đặc biệt là các giống gà lông màu có ưu điểm tốc độ sinh trưởng tương đối nhanh, năng suất thịt cao, chất lượng thịt tốt, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng.

Gà lai Chọi là giống gà được lai giữa con bố là gà Chọi và con mẹ là gà Lương Phượng. Gà lai Chọi thích nghi với hầu hết điều kiện các địa phương ở Việt Nam, con giống khỏe manh, tỉ lệ nuôi sống rất cao, tăng trưởng nhanh, dễ chăm sóc và nuôi dưỡng, hiệu quả kinh tế cao hơn các giống vật nuôi khác. Chất lượng thịt của giống gà lai Chọi rất ngon và phù hợp với thị hiếu cuả người tiêu dùng, nuôi với trọng lượng vừa phải rất dễ bán. Luan van 2 Nước ta nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm quanh năm là điều kiện phát triển tốt cho các mầm bệnh.

Gia cầm nói chung và gà nói riêng là loài vật nuôi mẫn cảm, đặc biệt là các bệnh truyền nhiễm. Thực tế chăn nuôi cho thấy, gà là một vật nuôi rất mẫn cảm với bệnh truyền nhiễm như: H5N1, Newcastle, Kí sinh trùng… Những bệnh này có ảnh hưởng rất lớn tới số lượng và chất lượng đàn gà. Từ đó gây thiệt hại nghiêm trọng đến kinh tế và sự phát triển của chăn nuôi gà, đặc biệt là chăn nuôi gà công nghiệp. Xuất phát từ tình hình thực tế, được sự đồng ý của Ban Chủ nhiệm Khoa Chăn nuôi Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên cùng với sự giúp đỡ của thầy giáo PGS.

TS Từ Trung Kiên và của nơi thực tập, em thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc,nuôi dương, phòng và điều trị bệnh cho gà Lai Chọi tại trại gà anh Lê Thành Sự xã Đỗ Sơn, huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ”. Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích của đề tài - Thực hiện được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng gà thịt lai Chọi. - Chẩn đoán và xác định được tình hình nhiễm bệnh trên đàn gà thịt lai Chọi nuôi tại trại gà nhà anh Lê Thành Sự, xã Đỗ Sơn, huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ.

- Biết được lịch phòng vắc-xin. Yêu cầu của đề tài - Đánh giá quy trình chăn nuôi tại trại. - Nắm băt được các đặc điểm sinh lý, sinh trưởng, dinh dưỡng ở gà thịt. - Hiểu được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng gà thịt.

- Biết cách phòng bệnh, chẩn đoán và điều trị bệnh cho đàn gà thịt. Luan van 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên 2.

Vị trí địa lý Thanh Ba là huyện miền núi tây bắc tỉnh Phú Thọ. Huyện Thanh Ba có 26 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 1 thị trấn huyện lỵ (Thanh Ba) và 25 xã: Thanh Vân, Hanh Cù, Đông Lĩnh, Đồng Xuân, Yển Khê, Vũ Yển, Đại An, Thái Ninh, Năng Yên, Quảng Nạp, Ninh Dân, Yên Nội, Phương Lĩnh, Mạn Lạn, Khải Xuân, Võ Lao, Thanh Xá, Hoàng Cương, Chí Tiên, Đông Thành, Sơn Cương, Thanh Hà, Đỗ Sơn, Đỗ Xuyên và Lương Lỗ. Diện tích toàn huyện 195,0343 km².402 (1/2020), gồm các dân tộc: Dao, Kinh, Cao Lan. Phía Đông Bắc Thanh Ba giáp huyện Đoan Hùng; phía Tây Bắc giáp huyện Hạ Hòa, Tây Nam giáp huyện Cẩm Khê; phía Nam giáp huyện Tam Nông, Đông Nam giáp thị xã Phú Thọ và huyện Phù Ninh.

Thanh Ba có địa hình đồi gò xen kẽ thung lũng tích tụ xâm thực, dốc từ Tây Bắc xuống Đông Nam. Trên địa bàn huyện có sông Hồng chảy qua. Đặc điểm khí hậu Nhiệt độ không khí trung bình 23,4°C; tháng cao nhất là 28,3°C; tháng thấp nhất là 16,3°C. Độ ẩm trung bình năm là 85,1%; tháng cao nhất là 91%; tháng thấp nhất là 78%.

Lượng mưa trung bình hàng năm là 1577 mm; tháng lớn nhất là 305mm tháng nhỏ nhất 24 mm. Lượng mưa trung bình hàng năm là 1577 mm; tháng lớn nhất là 305 mm tháng nhỏ nhất 24 mm. Luan van 4 Tỉnh Phú Thọ nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa. Tuy tỉnh thuộc vùng Đông bắc nhưng do độ cao không lớn nên ngay trong mùa đông thì khí hậu cũng không lạnh lắm.

Điều kiện kinh tế xã hội Hầu hết các xã, thị trấn ở Thanh Ba có đường ô tô đến trung tâm. Đất đai ở Thanh Ba thích hợp cho việc trồng rừng, trồng lúa, nấm, rau màu và chăn nuôi gia cầm,… Trong những năm qua, nền kinh tế của huyện đã có những bước chuyển biến mạnh mẽ. Cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch theo hướng tích cực, các sản lượng nông nghiệp và chăn nuôi ngày càng tăng. Người dân trên địa bàn chủ yếu làm nông nên đây là điều kiện cho ngành nông nghiệp phát triển.

Chăn nuôi gia súc, gia cầm được chú trọng, đàn lợn, gia cầm tăng theo hướng sản suất hàng hóa, phát triển mạnh về số lượng và quy mô. Bên cạnh chăn nuôi, huyện đã tiến hành quy hoạch các vùng nuôi trồng thủy sản, lập các dự án nuôi tập trung theo phương pháp bán thâm canh và công nghiệp. Có thể nói, bức tranh kinh tế Thanh Ba trong giai đoạn gần đây đã có những gam màu sáng, hoạt động kinh tế sôi động hơn đã mang lại hơi thở mới trong cuộc sống của người dân nơi đây. Đời sống vật chất cũng như tinh thần của người dân Thanh Ba được cải thiện rõ rệt nhờ các biện pháp chăm lo đầu tư cơ sở hạ tầng, phát triển văn hóa giáo dục.

Điều kiện cơ sở vật chất của trại - Trang trại được xây dựng và bắt đầu đưa vào hoạt động từ năm 2015. - Trang trại được thiết kế cách xa khu dân cư, có hàng rào thép gai bao quanh. - Trại được lắp đặt, trang bị máng ăn treo đổ tay, đường ống uống tự động, mỗi dãy chuồng gồm 40 - 50 máng ăn và 3 đường nước tự động chạy dọc chuồng. Nền trại đổ bê tông và mái được lợp bằng tấm lợp fibro xi măng.

Luan van 5 - Kho thức ăn được xây dựng ở mỗi đầu chuồng, 1 máy phát điện, mỗi chuồng được lắp đặt từ 4 - 6 cái quạt công nghiệp tùy theo diện tích của chuồng, và một số dụng cụ như bạt, quây úm,… - Trong mỗi chuồng có 1 nhiệt kế để theo dõi nhiệt độ trong chuồng nuôi. - Hệ thống nước cung cấp cho chăn nuôi và sinh hoạt được sử dụng bằng nước giếng khoan và có hệ thống lọc nước rồi bơm lên bể chứa. - Hệ thống điện trại sử dụng dòng điện 3 pha. - Mỗi chuồng được lắp đặt hai camera theo dõi.

- Sân trại là nền đất pha cát. - Do chủ trại là Anh Lê Thành Sự đang làm Ban chủ nhiệm hợp tác xã chăn nuôi của xã Đỗ Sơn nên đây là mô hình tốt để sinh viên về thực tập và rèn luyện cho bản thân. Cơ cấu tổ chức của trại Mỗi khu chuồng nuôi gà của anh Lê Thành Sự được quy hoạch tổng diện tích khoảng 2.000m², bao gồm 2 dãy chuồng nhốt gà quay mặt vào nhau, rộng 1.000m2 (mỗi chuồng 500m² và có thể nuôi được 5.000 con), khu vực sân chơi ở giữa 2 chuồng rộng khoảng 1. Phần sân chơi cho gà được che bằng hệ thống giàn khung thép kiên cố,thường có cây mướp hay cây điền thanh bên trên tạo bóng mát cho gà, nền sân chơi cho gà là nên đất và đất pha cát.

- Diện tích trại hơn 20. - Gồm 10 chuồng nuôi và khác nhau về diện tích nên mật độ nuôi giữa các chuồng khác nhau, dao động từ 3000 - 8000 gà. - Chuồng 3000 gà có chiều dài 30m, rộng 10m. - Chuồng 5000 gà có chiều dài 50m, rộng 12m.

- Chuồng 8000 gà có chiều dài 85m, rộng 11m. - Hệ thống bảo vệ xung quanh được xây rào bao quanh bằng lưới thép b40. Luan van 6 - Đội ngũ quản lý, kỹ thuật, công nhân gồm: + 05 công nhân + 03 sinh viên thực tập + 02 chủ trang trại - Trong quá trình thực tập tại cơ sở, trại tạo điều kiện cho chỗ ở và sinh hoạt theo gia đình chủ trại. Thuận lợi, khó khăn 2.

Thuận lợi - Khu trại được xây dựng xa khu dân cư, giao thông thuận tiện. - Đội ngũ quản lý, cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn cao, tâm huyết với nghề, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. - Trong đợt thực tập tại cơ sở sinh viên đã được học hỏi kinh nghiệm chăn nuôi và phòng trị một số bệnh thường thấy trên đàn gà thịt. - Sinh viên và công nhân tại trại được bố trí chỗ ở và sinh hoạt theo gia đình chủ trại.

- Đội ngũ công nhân có tay nghề cao, năng động, nhiệt tình và có trách nhiệm cao trong công việc. Khó khăn - Khi mô hình chăn nuôi gà thả vườn phát triển mạnh mẽ và trở thành một nghề chuyên nghiệp với quy mô, số lượng ngày một lớn cũng là lúc các loại dịch bệnh ngày càng phức tạp, khó lường hơn. - Do gà là loài có thân nhiệt cao, mẫn cảm với thời tiết và môi trường, đang chơi gặp phải trời mưa lạnh, nhiệt độ thay đổi đột ngột nên dễ bị bệnh. - Giá thức ăn chăn nuôi mỗi ngày một tăng khiến chi phí thức ăn tăng cao gây ảnh không nhỏ tới chăn nuôi của trang trại và các hộ chăn nuôi thuộc hợp tác xã nói chung.

Tổng quan và các nghiên cứu trong và ngoài nước 2. Cơ sở khoa học 2. Một số đặc điểm của gà lai Chọi - Gà Lai Chọi là con lai thương phẩm của gà mái Lương Phượng và gà trống Chọi của Việt Nam (♂ Chọi x ♀ Lương Phượng).