Cấu Trúc Vốn Mục Tiêu Tại Các Công Ty Cổ Phần Việt Nam Trong Thời Kỳ Suy Thoái Kinh Tế

Tài liệu phân tích cấu trúc vốn mục tiêu tại các công ty cổ phần Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quản lý tài chính và đầu tư.

• Tác giả: Trần Thị Kim Oanh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Ngọc Thạch
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Cấu Trúc Vốn Mục Tiêu Tại Các Công Ty Cổ Phần Việt Nam Trong Thời Kỳ Suy Thoái Kinh Tế
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cấu Trúc Vốn Mục Tiêu Trong Suy Thoái

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, Việt Nam không tránh khỏi những tác động tiêu cực từ suy thoái kinh tế. Theo Tổng cục Thống kê, năm 2010 có 47.000 doanh nghiệp giải thể hoặc ngừng hoạt động. Nguyên nhân chính là do quy mô kinh doanh và vốn đầu tư thấp, đặc biệt là cấu trúc vốn chưa phù hợp, dẫn đến hiệu quả đầu tư và khả năng cạnh tranh yếu. Luận án này tập trung nghiên cứu tác động của suy thoái kinh tế và các yếu tố vi mô, vĩ mô đến việc lựa chọn cấu trúc vốn của doanh nghiệp. Đồng thời, xác định ngưỡng cấu trúc vốn mục tiêu của các công ty cổ phần niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn suy thoái và phục hồi kinh tế. Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp các doanh nghiệp Việt Nam đưa ra các quyết định tài chính doanh nghiệp phù hợp để vượt qua giai đoạn khó khăn.

1.1. Bối Cảnh Kinh Tế Vĩ Mô Ảnh Hưởng Đến Cấu Trúc Vốn

Nền kinh tế thế giới năm 2007 bắt đầu bộc lộ những dấu hiệu bất ổn do khủng hoảng tín dụng tại Mỹ, dẫn đến suy giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Năm 2009, tăng trưởng kinh tế toàn cầu chạm đáy ở mức -1,68%. Việt Nam, với nền kinh tế đang phát triển, cũng chịu ảnh hưởng lớn. Tăng trưởng kinh tế chậm lại, vốn đầu tư nước ngoài giảm, thâm hụt thương mại gia tăng, và lạm phát tăng cao. Điều này tạo ra áp lực lớn lên các công ty cổ phần trong việc quản lý cấu trúc vốn hiệu quả.

1.2. Tác Động Của Chính Sách Tiền Tệ Đến Quyết Định Tài Chính

Trong bối cảnh suy thoái kinh tế, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt, tăng lãi suất và hạn chế tín dụng. Điều này làm tăng chi phí hoạt động của doanh nghiệp và gây khó khăn trong việc huy động vốn. Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), gặp khó khăn trong sản xuất kinh doanh và phải giải thể hoặc tạm ngừng hoạt động. Việc lựa chọn cấu trúc vốn phù hợp trở nên quan trọng hơn bao giờ hết để đảm bảo khả năng thanh toán và duy trì hoạt động.

II. Thách Thức Về Quản Trị Tài Chính Trong Suy Thoái Kinh Tế

Các công ty cổ phần Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì cấu trúc vốn ổn định trong thời kỳ suy thoái kinh tế. Sự biến động của thị trường, lãi suất tăng cao, và khả năng tiếp cận vốn hạn chế đòi hỏi các nhà quản trị phải có chiến lược quản trị tài chính linh hoạt và hiệu quả. Việc xác định cấu trúc vốn mục tiêu và điều chỉnh tỷ lệ nợ và vốn chủ sở hữu phù hợp là yếu tố then chốt để vượt qua giai đoạn khó khăn. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tài chính của doanh nghiệp trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế.

2.1. Rủi Ro Thanh Khoản Và Khả Năng Sinh Lời Giảm Sút

Trong suy thoái kinh tế, các doanh nghiệp thường gặp khó khăn trong việc duy trì thanh khoản do doanh thu giảm và chi phí tăng. Khả năng sinh lời cũng bị ảnh hưởng tiêu cực do nhu cầu thị trường giảm và áp lực cạnh tranh gia tăng. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải quản lý dòng tiền hiệu quả và tìm kiếm các giải pháp để cải thiện hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro tài chính.

2.2. Ảnh Hưởng Của Đòn Bẩy Tài Chính Đến Hiệu Quả Hoạt Động

Đòn bẩy tài chính có thể giúp doanh nghiệp tăng lợi nhuận trong điều kiện kinh tế thuận lợi, nhưng cũng có thể làm tăng rủi ro tài chính trong suy thoái kinh tế. Việc sử dụng nợ quá mức có thể dẫn đến tình trạng mất khả năng thanh toán và phá sản. Do đó, các doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ lưỡng việc sử dụng đòn bẩy tài chính và duy trì tỷ lệ nợ hợp lý.

III. Phương Pháp Xác Định Cấu Trúc Vốn Mục Tiêu Hiệu Quả

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp định lượng để xác định cấu trúc vốn mục tiêu của các công ty cổ phần Việt Nam trong thời kỳ suy thoái kinh tế. Mô hình nghiên cứu bao gồm các yếu tố vi mô (khả năng sinh lời, quy mô, cơ cấu tài sản, tốc độ tăng trưởng, rủi ro kinh doanh, khả năng thanh khoản, thuế) và vĩ mô (tăng trưởng kinh tế, lạm phát, lãi suất, thị trường chứng khoán). Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho các doanh nghiệp trong việc đưa ra các quyết định tài chính tối ưu.

3.1. Mô Hình Nghiên Cứu Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Cấu Trúc Vốn

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên các lý thuyết về cấu trúc vốn, bao gồm lý thuyết đánh đổi (trade-off theory) và lý thuyết trật tự phân hạng (pecking order theory). Mô hình này xem xét tác động của các yếu tố vi mô và vĩ mô đến việc lựa chọn cấu trúc vốn của doanh nghiệp trong bối cảnh suy thoái kinh tế và phục hồi kinh tế.

3.2. Sử Dụng Dữ Liệu Bảng Để Phân Tích Thực Trạng Cấu Trúc Vốn

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng (panel data) của các công ty cổ phần niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2007-2016. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính và các nguồn thông tin công khai khác. Các phương pháp thống kê được sử dụng để phân tích dữ liệu và kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.

3.3. Ứng Dụng Mô Hình Hồi Quy Ngưỡng Để Xác Định Ngưỡng Mục Tiêu

Mô hình hồi quy ngưỡng (threshold regression) được sử dụng để xác định ngưỡng cấu trúc vốn mục tiêu của các doanh nghiệp trong thời kỳ suy thoái và phục hồi kinh tế. Phương pháp này cho phép xác định sự thay đổi trong mối quan hệ giữa các yếu tố ảnh hưởng và cấu trúc vốn khi vượt qua một ngưỡng nhất định.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Cấu Trúc Vốn Mục Tiêu Tại Việt Nam

Kết quả nghiên cứu cho thấy ngưỡng cấu trúc vốn mục tiêu của các doanh nghiệp Việt Nam trong thời kỳ suy thoái kinh tế là 54,39% và trong thời kỳ phục hồi là 59,66%. Suy thoái kinh tế và khả năng sinh lời có tác động nghịch chiều đến việc lựa chọn cấu trúc vốn, trong khi cơ cấu tài sản có tác động thuận chiều. Các biến kinh tế vĩ mô cũng có mối quan hệ hai chiều với việc lựa chọn cấu trúc vốn của doanh nghiệp.

4.1. Tác Động Của Suy Thoái Đến Tỷ Lệ Nợ Của Doanh Nghiệp

Trong thời kỳ suy thoái kinh tế, các doanh nghiệp thường có xu hướng giảm tỷ lệ nợ để giảm thiểu rủi ro tài chính. Tuy nhiên, việc giảm nợ quá mức có thể làm giảm khả năng tăng trưởng và lợi nhuận của doanh nghiệp. Do đó, việc duy trì tỷ lệ nợ hợp lý là rất quan trọng.

4.2. Vai Trò Của Khả Năng Sinh Lời Trong Quyết Định Vay Nợ

Khả năng sinh lời là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định vay nợ của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp có khả năng sinh lời cao thường có xu hướng vay nợ nhiều hơn để tận dụng lợi thế của đòn bẩy tài chính. Tuy nhiên, trong suy thoái kinh tế, khả năng sinh lời giảm sút có thể làm tăng rủi ro tài chính và hạn chế khả năng vay nợ của doanh nghiệp.

4.3. Ảnh Hưởng Của Cơ Cấu Tài Sản Đến Cấu Trúc Vốn

Cơ cấu tài sản cũng có ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp có nhiều tài sản cố định thường có xu hướng vay nợ nhiều hơn vì tài sản cố định có thể được sử dụng làm tài sản thế chấp. Tuy nhiên, trong suy thoái kinh tế, giá trị tài sản có thể giảm sút, làm tăng rủi ro tài chính và hạn chế khả năng vay nợ của doanh nghiệp.

V. Gợi Ý Chính Sách Để Tối Ưu Cấu Trúc Vốn Trong Suy Thoái

Nghiên cứu này đưa ra một số gợi ý chính sách để giúp các công ty cổ phần Việt Nam đạt được cấu trúc vốn mục tiêu trong thời kỳ suy thoái kinh tế. Các gợi ý này bao gồm việc thay đổi nhận thức của nhà quản trị, thành lập bộ phận chuyên trách, thiết lập cấu trúc vốn theo ngưỡng mục tiêu, và điều chỉnh chính sách tài chính phù hợp. Đồng thời, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước cần có các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn và giảm thiểu rủi ro tài chính.

5.1. Nâng Cao Nhận Thức Về Quản Lý Rủi Ro Cho Doanh Nghiệp

Các nhà quản trị cần nâng cao nhận thức về quản lý rủi ro và xây dựng các chiến lược phòng ngừa rủi ro tài chính hiệu quả. Điều này bao gồm việc đánh giá và kiểm soát các rủi ro liên quan đến cấu trúc vốn, lãi suất, tỷ giá, và thanh khoản.

5.2. Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Tiếp Cận Vốn Với Lãi Suất Ưu Đãi

Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước cần có các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn với lãi suất ưu đãi, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME). Điều này có thể được thực hiện thông qua các chương trình tín dụng ưu đãi, bảo lãnh tín dụng, và giảm thuế.

5.3. Điều Chỉnh Chính Sách Tiền Tệ Linh Hoạt Để Ổn Định Kinh Tế

Ngân hàng Nhà nước cần điều chỉnh chính sách tiền tệ linh hoạt để ổn định kinh tế vĩ mô và giảm thiểu tác động tiêu cực của suy thoái kinh tế đến doanh nghiệp. Điều này bao gồm việc điều chỉnh lãi suất, tỷ giá, và cung tiền một cách phù hợp.

VI. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Tái Cấu Trúc Doanh Nghiệp

Luận án này có một số hạn chế, chẳng hạn như phạm vi nghiên cứu chỉ giới hạn trong các công ty cổ phần niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam. Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các loại hình doanh nghiệp khác và các quốc gia khác. Đồng thời, cần nghiên cứu sâu hơn về tác động của các yếu tố định tính đến cấu trúc vốn của doanh nghiệp.

6.1. Nghiên Cứu So Sánh Cấu Trúc Vốn Giữa Các Ngành Nghề

Các nghiên cứu tiếp theo có thể so sánh cấu trúc vốn giữa các ngành nghề khác nhau để xác định các yếu tố đặc thù của từng ngành ảnh hưởng đến quyết định tài chính của doanh nghiệp.

6.2. Phân Tích Tác Động Của Vòng Đời Doanh Nghiệp Đến Cấu Trúc Vốn

Vòng đời doanh nghiệp cũng có thể ảnh hưởng đến cấu trúc vốn. Các nghiên cứu tiếp theo có thể phân tích tác động của vòng đời doanh nghiệp (giai đoạn khởi đầu, tăng trưởng, trưởng thành, suy thoái) đến quyết định tài chính của doanh nghiệp.

6.3. Nghiên Cứu Về Tái Cấu Trúc Doanh Nghiệp Trong Khủng Hoảng

Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế, tái cấu trúc doanh nghiệp là một giải pháp quan trọng để giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn. Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích các chiến lược tái cấu trúc doanh nghiệp hiệu quả và tác động của chúng đến cấu trúc vốn và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu một pha mới của chu kỳ kinh tế - pha phục hồi. Hầu hết kinh tế tại các khu vực đều phục hồi, Mỹ tăng trưởng 2,53%, các nước phát triển OECD đạt 2,93%, các nước châu Âu phục hồi chậm, đạt 2,08%. Một số nước khu vực châu Á đạt mức tăng trưởng kinh tế cao, tương đương 7,27% cao hơn so với năm 2006 (IMF, 2010). Suy thoái kinh tế thế giới gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của nhiều quốc gia, khiến quá trình phục hồi kinh tế thiếu bền 2 vững.

Cụ thể, năm 2010, kinh tế thế giới có dấu hiệu phục hồi nhưng vẫn ẩn chứa những rủi ro và bộc lộ các dấu hiệu kìm hãm đà hồi phục như tỷ lệ thất nghiệp vẫn cao, nguy cơ vỡ nợ công ở châu Âu, tăng trưởng kinh tế nhiều nước đang phát triển chưa khôi phục mức trung bình của thời kỳ trước suy thoái, sự thiếu hợp tác giữa các nền kinh tế tăng lên hình thành nguy cơ xung đột thương mại, nguy cơ lạm phát tăng (đặc biệt tại các nước đang phát triển), sự phối hợp thiếu đồng bộ giữa chính sách tài khóa (CSTK) và chính sách tiền tệ (CSTT) làm suy giảm niềm tin vào chính sách kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, suy thoái kinh tế cũng như chu kỳ kinh tế xảy ra theo định kỳ. Đó là quy luật không thể tránh khỏi của nền kinh tế thị trường. Do đó, các doanh nghiệp và quốc gia chủ động thực hiện các chính sách kinh tế để hạn chế những tổn thất do chu kỳ kinh tế gây ra.

Sau khi nền kinh tế vượt qua pha suy thoái và bước sang pha phục hồi, để khắc phục những hậu quả này, các quốc gia trong đó có doanh nghiệp thường thực hiện tái cấu trúc kinh tế và bên cạnh đó, việc điều chỉnh các thể chế tài chính toàn cầu là điều tất yếu (Nguyễn Ngọc Thạch và Lý Hoàng Ánh, 2014). Việt Nam, một nền kinh tế đang phát triển quy mô nhỏ, tham gia ngày càng sâu và rộng vào hệ thống kinh tế thế giới. Vì vậy, suy thoái kinh tế thế giới kéo dài đã gây những khó khăn cho nền kinh tế Việt Nam. Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam chậm lại.

Trong thời kỳ suy thoái kinh tế thế giới (quý 1/2007-quý 4/2010), tăng trưởng kinh tế Việt Nam bình quân đạt 6,12%/năm, thấp hơn so với thời kỳ trước suy thoái kinh tế thế giới (quý 1/2000-quý 4/2005) với tốc độ bình quân đạt 6,88%/ năm. Đặc biệt, từ quý 1/2008, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đã bắt đầu giảm, chỉ đạt 7,52%, tiếp tục giảm ở các quý tiếp theo và chạm đáy của sự suy giảm tại quý 1/2009 với mức thấp nhất là 3,12%. Vốn đầu tư nước ngoài (FDI) giảm từ 9,58 tỷ USD vào năm 2008 xuống còn 7,6 tỷ USD vào năm 2009, tương ứng với mức giảm 20,67%. Tình trạng thâm hụt cán cân thương mại trở nên nghiêm trọng, nhất là trong thời kỳ suy thoái kinh tế thế giới với mức nhập siêu trung bình đạt 14,4 tỷ USD.

Chỉ xét riêng năm 2008, thâm hụt cán cân thương mại là 18,03 tỷ USD, cao nhất trong 10 năm gần đây. Lạm phát tăng liên tục đến mức kỷ lục trong vòng 10 năm qua, đạt đỉnh 27,73% 3 vào quý 3/2008, rủi ro tài chính tăng cao (IMF, 2007-2010). Sau thời gian tăng trưởng nóng (2006-2007), TTCK Việt Nam đã bắt đầu sụt giảm và có những biến động khó lường, chỉ số VNINDEX của TTCK Việt Nam đã chạm đáy ở mốc 234,66 điểm vào ngày 24/02/2009 (CTCP Chứng Khoán Sài Gòn, 2006-2007). Suy thoái kinh tế thế giới kéo dài gây bất ổn cho môi trường kinh tế vĩ mô - thị trường xuất khẩu bị thu hẹp, dòng vốn đầu tư quốc tế và nhu cầu tiêu dùng của các nước giảm mạnh, tăng trưởng kinh tế chậm, TTTC suy giảm, lạm phát tăng cao.

Vì vậy, trong thời kỳ này NHNN đã thực hiện CSTT thắt chặt thận trọng (NHNN Việt Nam bắt đầu điều chỉnh tăng các loại lãi suất chỉ đạo, lãi suất huy động và cho vay tăng cao - cao nhất đạt 20,10% vào quý 3/2008). Bên cạnh đó, lãi suất cho vay tăng làm tăng chi phí hoạt động của doanh nghiệp, trong khi các TCTD hạn chế cấp tín dụng nên doanh nghiệp càng khó khăn trong huy động nguồn vốn này, dẫn đến tình hình sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp trong nước trì trệ.000 doanh nghiệp giải thể, tạm ngừng hoạt động và tình trạng này kéo dài trong những năm tiếp theo, ngay cả khi nền kinh tế thế giới đã có dấu hiệu phục hồi. Từ năm 2011 đến năm 2015, trung bình mỗi năm có khoảng 63.520 doanh nghiệp giải thể và tạm ngừng hoạt động, tương ứng với tốc độ tăng bình quân 76,65% (VCCI, 2011-2015). Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do các doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu là doanh nghiệp vừa và nhỏ, có quy mô kinh doanh, vốn đầu tư thấp, cơ cấu tài chính chưa phù hợp, hiệu quả đầu tư chưa cao, khả năng thanh toán và cạnh tranh thấp.

Đặc biệt trong bối cảnh suy thoái kinh tế thế giới, NHNN thực hiện CSTT thắt chặt – điều chỉnh tăng lãi suất chỉ đạo, tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc thêm 1%, nâng hệ số rủi ro đối với cho vay BĐS và cho vay đầu tư chứng khoán lên 250%. Vì vậy, các tổ chức tín dụng (TCTD) hạn chế cấp tín dụng, doanh nghiệp khó tiếp cận vốn tín dụng, chi phí tài chính tăng cao. Trong khi đó, khả năng sinh lời của doanh nghiệp giảm, tình trạng mất khả năng thanh toán và mất cân đối tài chính càng nghiêm trọng. Doanh nghiệp dễ dẫn đến việc phá sản, giải thể khi không thể cạnh tranh được trên thị trường trong nước và quốc tế trong điều kiện khó khăn (VCCI, 2014).

Vì vậy, phạm vi nghiên cứu của đề tài tập trung vào nguyên nhân này, cụ thể là liên quan đến 4 việc xác định ngưỡng CTV mục tiêu và các yếu tố tác động đến việc lựa chọn CTV của các doanh nghiệp Việt Nam khi nền kinh tế thế giới ở pha suy thoái và so sánh với pha phục hồi. Từ đó, luận án gợi ý chính sách để các doanh nghiệp Việt Nam điều chỉnh việc lựa chọn CTV của mình nhằm đạt được ngưỡng CTV mục tiêu, nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng giá trị doanh nghiệp. Theo số liệu từ báo cáo tài chính (BCTC) của 82 CTCP niêm yết trên hai Sàn Giao dịch Chứng khoán HOSE và HNX, mặc dù vốn kinh doanh của các doanh nghiệp này tăng dần từ quý 1/2007 đến quý 2/2016, với tốc độ tăng bình quân là 3,48%, nhưng việc tăng quy mô này chủ yếu do sự gia tăng nợ phải trả - chiếm 51,07% tổng nguồn vốn (TNV), trong đó nợ ngắn hạn (NNH) chiếm 62,40% nợ phải trả và tiềm ẩn rủi ro cao. Mặc dù trong ngắn hạn, khả năng thanh toán của các doanh nghiệp này được đảm bảo, nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro mất khả năng thanh toán - chỉ số thanh toán ngắn hạn giảm với tốc độ giảm bình quân 5,30% và có khoảng 23,17% số doanh nghiệp nghiên cứu rơi vào tình trạng mất cân đối tài chính kéo dài.

Tình trạng này trở nên thực sự nghiêm trọng trong thời kỳ suy thoái kinh tế thế giới, khi hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp khó khăn, tốc độ tăng trưởng doanh thu bình quân hàng năm thời kỳ này giảm mạnh với mức 1,88%. Theo đó, lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (VCSH) cũng có xu hướng giảm qua các năm với tốc độ giảm bình quân là 0,87%. Hệ quả là hàng loạt doanh nghiệp mất khả năng thanh toán đối với nợ đến hạn. Theo số liệu thống kê của NHNN, tỷ lệ nợ xấu trung bình của toàn hệ thống ngân hàng giai đoạn này chiếm 2,77% dư nợ với tốc độ tăng bình quân là 26,55%.

Bên cạnh đó, thông qua cơ chế lan truyền thông tin của Lý thuyết Keynes và Lý thuyết bầy đàn (Banerjee, 1992; Chari và Kehoe, 2004), trước những khó khăn của doanh nghiệp, các TCTD cơ cấu lại dư nợ và thu hẹp quy mô tín dụng, thêm vào đó TTCK, TTTP trong nước cũng bị thu hẹp nên khả năng tiếp cận các nguồn vốn của doanh nghiệp trở nên càng khó khăn. Tuy nhiên, trước bối cảnh nền kinh tế bất lợi như vậy, hầu hết các doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa có kế hoạch cụ thể và dài hạn về nguồn vốn mà việc lựa chọn 5 CTV chủ yếu theo quan điểm chủ quan, chưa thực sự dựa trên các lý thuyết CTV hiện đại, gắn với các thời kỳ kinh tế cụ thể. Nhận định này được chứng minh bằng các số liệu sau đây. Khi nền kinh tế thế giới trong thời kỳ suy thoái, có hơn 51,22% doanh nghiệp sử dụng nợ trên ngưỡng nợ mục tiêu, do đó, chưa phát huy được vai trò của đòn cân nợ, nhưng ngược lại làm giảm hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Mặc dù, khi nền kinh tế thế giới phục hồi, tình hình tài chính của doanh nghiệp bắt đầu cải thiện, tuy nhiên số lượng doanh nghiệp sử dụng nợ trên ngưỡng nợ mục tiêu vẫn ở mức cao 39,02%. Mặt khác, trong toàn bộ thời kỳ (quý 1/2007-quý 2/2016), các yếu tố kinh tế vĩ mô chỉ giải thích 16,4% việc lựa chọn CTV của doanh nghiệp, kéo mức đóng góp này thấp xuống trong thời kỳ kinh tế thế giới phục hồi (4%). Trong khi đó, trong thời kỳ suy thoái kinh tế thế giới, tỷ lệ đóng góp này đạt 35%. Điều này chứng tỏ, trong thời kỳ suy thoái kinh tế thế giới, các nhà quản trị tài chính trở nên nhạy cảm hơn với các diễn biến kinh tế vĩ mô trong việc lựa chọn nguồn vốn, nhưng trong thời kỳ kinh tế thế giới phục hồi, trước triển vọng tăng trưởng, những biến động kinh tế vĩ mô bị các nhà quản trị doanh nghiệp xem nhẹ.

Đây có thể là một nguyên nhân dẫn đến tình trạng hàng loạt doanh nghiệp Việt Nam bị mất khả năng thanh toán không chỉ trong thời kỳ suy thoái mà ngay cả khi nền kinh tế thế giới phục hồi. Nhiều doanh nghiệp quá khó khăn buộc phải giải thể, ngừng hoạt động trong những năm này đã chứng minh điều đó. Như vậy, trong thời kỳ suy thoái cũng như kinh tế phục hồi, các nhà quản trị doanh nghiệp Việt Nam chưa xây dựng được CTV mục tiêu phù hợp với những điều kiện kinh tế thay đổi để nâng cao hiệu quả hoạt động và gia tăng giá trị công ty. Tổng quan các nghiên cứu liên quan và khoảng trống khoa học Trong những thập kỷ qua, đã có nhiều công trình nghiên cứu về CTV được công bố.

Nhìn chung, các nghiên cứu tập trung chủ yếu vào một số vấn đề quan trọng.