Cấu Trúc Sở Hữu, Quản Trị Công Ty và Quyết Định Tài Trợ của Các Công Ty Niêm Yết Tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích cấu trúc sở hữu và quản trị công ty ảnh hưởng đến quyết định tài trợ của các công ty niêm yết tại Việt Nam.

• Tác giả: Vưu Ngọc Hà
• Người hướng dẫn: Pgs.Ts Trần Thị Thùy Linh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Cấu Trúc Sở Hữu, Quản Trị Công Ty Và Quyết Định Tài Trợ Của Các Công Ty Niêm Yết Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.6. Cấu trúc của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Các lý thuyết kinh điển về quyết định tài trợ của doanh nghiệp
• 2.1.1. Lý thuyết cấu trúc vốn của Modigliani và Miller
• 2.1.2. Lý thuyết đánh đổi (The trade-off theory)
• 2.1.3. Lý thuyết trật tự phân hạng (The pecking order theory)
• 2.1.4. Lý thuyết chi phí đại diện (The agency theory)
• 2.2. Các nghiên cứu thực nghiệm trước đây về mối quan hệ giữa cấu trúc sở hữu, quản trị công ty và quyết định tài trợ
• 2.3. Tổng hợp các kết quả nghiên cứu về cấu trúc sở hữu, quản trị công ty và quyết định tài trợ của doanh nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Giả thuyết nghiên cứu
• 3.2.1. Sở hữu nội bộ và quyết định tài trợ
• 3.2.2. Sở hữu nhà nước và quyết định tài trợ
• 3.2.3. Sở hữu nước ngoài và quyết định tài trợ
• 3.2.4. Quy mô HĐQT và quyết định tài trợ
• 3.2.5. Tỷ lệ thành viên hội đồng quản trị độc lập và quyết định tài trợ
• 3.2.6. Tính kiêm nhiệm CEO và chủ tịch HĐQT và quyết định tài trợ
• 3.3. Mô tả các biến
• 3.3.1. Biến phụ thuộc
• 3.3.2. Biến độc lập
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.4.2. Phương pháp kiểm định mô hình
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Phân tích thống kê mô tả
• 4.2. Phân tích tương quan giữa các biến
• 4.3. Kết quả kiểm định mô hình
• 4.3.1. Kết quả hồi quy theo Pooled OLS
• 4.3.2. Kết quả hồi quy theo REM và FEM
• 4.4. Thảo luận các kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Tóm lại các kết quả nghiên cứu chính
• 5.2. Những hạn chế của luận văn
• 5.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng quan về Cấu Trúc Sở Hữu và Quyết Định Tài Trợ Doanh Nghiệp Niêm Yết

Cấu trúc sở hữu và quyết định tài trợ là hai yếu tố quan trọng trong quản trị doanh nghiệp. Chúng ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ làm rõ mối quan hệ giữa chúng, từ đó cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách thức mà các doanh nghiệp có thể tối ưu hóa cấu trúc tài chính của mình.

1.1. Khái niệm Cấu Trúc Sở Hữu và Quyết Định Tài Trợ

Cấu trúc sở hữu đề cập đến cách thức mà quyền sở hữu và quyền kiểm soát được phân bổ trong một doanh nghiệp. Quyết định tài trợ liên quan đến việc lựa chọn nguồn vốn để tài trợ cho hoạt động và đầu tư của doanh nghiệp. Sự kết hợp giữa hai yếu tố này có thể tạo ra những ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

1.2. Tầm quan trọng của Nghiên Cứu Cấu Trúc Sở Hữu

Nghiên cứu cấu trúc sở hữu giúp hiểu rõ hơn về cách thức mà các nhà đầu tư và cổ đông ảnh hưởng đến quyết định tài chính của doanh nghiệp. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ.

II. Vấn Đề và Thách Thức trong Cấu Trúc Sở Hữu Doanh Nghiệp Niêm Yết

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về cấu trúc sở hữu, nhưng vẫn còn nhiều thách thức mà các doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam phải đối mặt. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến quyết định tài trợ và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

2.1. Thách Thức từ Cấu Trúc Sở Hữu Nội Bộ

Cấu trúc sở hữu nội bộ có thể dẫn đến xung đột lợi ích giữa các cổ đông và ban quản lý. Điều này có thể gây khó khăn trong việc đưa ra quyết định tài chính hợp lý và hiệu quả.

2.2. Vấn Đề Quản Trị Doanh Nghiệp

Quản trị doanh nghiệp yếu kém có thể dẫn đến quyết định tài trợ không hợp lý, ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn và sự phát triển của doanh nghiệp. Cần có các biện pháp cải thiện quản trị để tối ưu hóa quyết định tài trợ.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Cấu Trúc Sở Hữu và Quyết Định Tài Trợ

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng để phân tích mối quan hệ giữa cấu trúc sở hữu và quyết định tài trợ của các doanh nghiệp niêm yết. Các mô hình hồi quy sẽ được áp dụng để kiểm tra các giả thuyết nghiên cứu.

3.1. Dữ Liệu Nghiên Cứu

Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính, bản cáo bạch và các tài liệu liên quan đến các công ty niêm yết trên sàn HOSE trong giai đoạn 2008-2013. Số liệu này sẽ giúp phân tích mối quan hệ giữa các biến số.

3.2. Mô Hình Hồi Quy Được Sử Dụng

Mô hình hồi quy Pooled OLS, REM và FEM sẽ được áp dụng để kiểm tra tác động của cấu trúc sở hữu và quản trị công ty đến quyết định tài trợ. Việc lựa chọn mô hình phù hợp sẽ dựa trên các kiểm định thống kê.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu và Ứng Dụng Thực Tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy mối quan hệ giữa cấu trúc sở hữu và quyết định tài trợ có ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả tài chính của doanh nghiệp. Những phát hiện này có thể được áp dụng để cải thiện quản trị doanh nghiệp và tối ưu hóa quyết định tài trợ.

4.1. Phân Tích Kết Quả Hồi Quy

Kết quả hồi quy cho thấy sở hữu nhà nước có tác động tích cực đến tỷ lệ nợ dài hạn, trong khi sở hữu nước ngoài có tác động ngược chiều. Điều này cho thấy sự khác biệt trong cách thức các loại sở hữu ảnh hưởng đến quyết định tài trợ.

4.2. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu

Các doanh nghiệp có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh cấu trúc sở hữu và quản trị công ty nhằm tối ưu hóa quyết định tài trợ, từ đó nâng cao giá trị doanh nghiệp.

V. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Nghiên cứu đã chỉ ra mối quan hệ giữa cấu trúc sở hữu và quyết định tài trợ của doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam. Những phát hiện này mở ra hướng nghiên cứu mới trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp.

5.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy cấu trúc sở hữu có ảnh hưởng đáng kể đến quyết định tài trợ. Cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn để làm rõ mối quan hệ này.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài như chính sách tài chính và môi trường kinh doanh đến cấu trúc sở hữu và quyết định tài trợ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ---------- VƢU NGỌC HÀ CẤU TRÚC SỞ HỮU, QUẢN TRỊ CÔNG TY VÀ QUYẾT ĐỊNH TÀI TRỢ CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ---------- VƢU NGỌC HÀ CẤU TRÚC SỞ HỮU, QUẢN TRỊ CÔNG TY VÀ QUYẾT ĐỊNH TÀI TRỢ CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS TRẦN THỊ THÙY LINH TP. Hồ Chí Minh – Năm 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn: “Cấu trúc sở hữu, quản trị công ty và quyết định tài trợ của các công ty niêm yết tại Việt Nam” là công trình nghiên cứu thực sự của cá nhân tôi dƣới sự hƣớng dẫn khoa học của PGS. Trần Thị Thùy Linh. Các số liệu sử dụng trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, đáng tin cậy và đƣợc xử lý khách quan, trung thực. Các tài liệu tham khảo trong luận văn đều đƣợc trích dẫn rõ ràng. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2014 Học viên thực hiện Vƣu Ngọc Hà LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Trang Trang bìa phụ Lời cam đoan Mục lục Danh mục từ viết tắt Danh mục bảng biểu Danh mục hình vẽ Tóm tắt CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU .1 Lý do chọn đề tài: .2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu .1 Mục tiêu nghiên cứu .2 Câu hỏi nghiên cứu.3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tƣợng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu .4 Phƣơng pháp nghiên cứu .5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài .6 Cấu trúc của đề tài .4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY .1 Các lý thuyết kinh điển về quyết định tài trợ của doanh nghiệp .1 Lý thuyết cấu trúc vốn của Modilligani và Miller: .2 Lý thuyết đánh đổi (The trade-off theory) .3 Lý thuyết trật tự phân hạng (The pecking order theory) .4 Lý thuyết chi phí đại diện (The agency theory) .2 Các nghiên cứu thực nghiệm trƣớc đây về mối quan hệ giữa cấu trúc sở hữu, quản trị công ty và quyết định tài trợ .3 Tổng hợp các kết quả nghiên cứu về cấu trúc sở hữu, quản trị công ty và quyết định tài trợ của doanh nghiệp: .13 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Dữ liệu nghiên cứu: .2 Giả thuyết nghiên cứu: .1 Sở hữu nội bộ và quyết định tài trợ .2 Sở hữu nhà nƣớc và quyết định tài trợ .3 Sở hữu nƣớc ngoài và quyết định tài trợ: .4 Quy mô HĐQT và quyết định tài trợ .5 Tỷ lệ thành viên hội đồng quản trị độc lập và quyết định tài trợ: .6 Tính kiêm nhiêm CEO và chủ tịch HĐQT và quyết định tài trợ .3 Mô tả các biến: .22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Biến phụ thuộc: .2 Biến độc lập .4 Phƣơng pháp nghiên cứu: .1 Mô hình nghiên cứu: .2 Phƣơng pháp kiểm định mô hình: .32 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Phân tích thống kê mô tả: .2 Phân tích tƣơng quan giữa các biến .3 Kết quả kiểm định mô hình .1 Kết quả hồi quy theo Pooled OLS: .2 Kết quả hồi quy theo REM và FEM:.4 Thảo luận các kết quả nghiên cứu: .56 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN .1 Tóm lại các kết quả nghiên cứu chính .2 Những hạn chế của luận văn .3 Hƣớng nghiên cứu tiếp theo.62 Tài liệu tham khảo Phụ lục LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT BCB: Bản cáo bạch BCTC: Báo cáo tài chính BCTN: Báo cáo thƣờng niên CEO: Giám đốc điều hành EBIT: Lợi nhuận trƣớc thuế và lãi vay HĐQT: Hội đồng quản trị FEM: Mô hình ảnh hƣởng cố định HOSE: Sàn giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh NQĐHCĐ: Nghị quyết đại hội cổ đông OLS: Phƣơng pháp hồi quy bình phƣơng bé nhất REM: Mô hình ảnh hƣởng ngẫu nhiên TNDN: Thu nhập doanh nghiệp TSCĐ HH: Tài sản cố định hữu hình LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Tổng hợp các nghiên cứu trƣớc đây Bảng 3.1: Bảng tóm tắt cách tính và nguồn lấy dữ liệu các biến trong mô hình nghiên cứu Bảng 4.1: Thống kê mô tả Bảng 4.2: Ma trận hệ số tƣơng quan Bảng 4.3: Tóm tắt kết quả hồi quy Pooled OLS Bảng 4.4: Kết quả hồi quy IO theo SO Bảng 4.5: Tóm tắt kết quả kiểm định tự tƣơng quan Bảng 4.6: Tóm tắt kết quả kiểm định phƣơng sai thay đổi Bảng 4.8: Tóm tắt kết quả hồi quy theo REM Bảng 4.8: Tóm tắt kết quả hồi quy theo FEM Bảng 4.9: Tóm tắt kết quả kiểm định Hausman LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 4.1: Đồ thị mô tả thống kê biến tỷ số nợ Hình 4.2: Đồ thị mô tả thống kê biến tỷ số nợ ngắn hạn trên vốn chủ sở hữu Hình 4.3: Đồ thị mô tả thống kê biến tỷ số nợ dài hạn trên vốn chủ sở hữu Hình 4.4: Đồ thị mô tả thống kê biến sở hữu nội bộ Hình 4.5: Đồ thị mô tả thống kê biến sở hữu nhà nƣớc Hình 4.6: Đồ thị mô tả thống kê biến sở hữu nƣớc ngoài Hình 4.7: Đồ thị mô tả thống kê biến quy mô HĐQT Hình 4.8: Đồ thị mô tả thống kê biến tỷ lệ thành viên HĐQT độc lập Hình 4.9: Đồ thị mô tả thống kê biến tính kiêm nhiệm CEO và chủ tịch HĐQT LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT Luận văn nghiên cứu tác động của cấu trúc sở hữu thông qua các biến sở hữu nội bộ, sở hữu nhà nƣớc, sở hữu nƣớc ngoài, và quản trị công ty thông qua các biến quy mô HĐQT, tỷ lệ thành viên HĐQT độc lập, tính kiêm nhiêm CEO và chủ tịch HĐQT lên quyết định tài trợ của doanh nghiệp niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2008-2013. Trong nghiên cứu này, tác giả sử dụng số liệu đã công bố của các công ty phi tài chính niêm yết trên sàn HOSE trong khoảng thời gian từ năm 2008 đến năm 2013. Mẫu nghiên cứu khảo sát trên 96 công ty phi tài chính niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2008-2013. Kế thừa nghiên cứu của Bokpin và Arko (2009) trong xây dựng các biến và kiểm định mô hình, luận văn sử dụng dữ liệu bảng hồi quy theo 3 phƣơng pháp: Pooled OLS, REM, FEM. Kết quả nghiên cứu cho thấy sở hữu nƣớc ngoài có tác động ngƣợc chiều lên tỷ số nợ và tỷ số nợ ngắn hạn trên vốn chủ sở hữu, sở hữu nhà nƣớc có tƣơng quan cùng chiều với tỷ số nợ dài hạn trên vốn chủ sở hữu, quy mô HĐQT có tƣơng quan ngƣợc chiều với tỷ số nợ, tỷ số nợ ngắn hạn trên vốn chủ sở hữu và tỷ số nợ dài hạn trên vốn chủ sở hữu, tỷ lệ thành viên HĐQT độc lập có tƣơng quan ngƣợc chiều với tỷ số nợ dài hạn trên vốn chủ sở hữu. Các biến sở hữu nội bộ, tính kiêm nhiệm CEO và chủ tịch HĐQT không có tác động đáng kể đến các chỉ số nợ. Từ khóa: Cấu trúc sở hữu, quản trị công ty, quyết định tài trợ, cấu trúc vốn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1 Lý do chọn đề tài: Quyết định tài trợ là một trong ba quyết định tài chính quan trọng của một doanh nghiệp ảnh hƣởng đến giá trị doanh nghiệp. Cấu trúc sở hữu và quản trị doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định cấu trúc vốn của một doanh nghiệp. Thực vậy, đã có nhiều công trình nghiên cứu thực nghiệm về mối quan hệ giữa quản trị công ty và quyết định tài trợ của doanh nghiệp nhƣ Berger et al. (1997), Wen et al. (2002), Kiel & Nicholson (2003), Anderson et al. (2004), Abor (2007), Bokpin và Arko (2009), Wellalage và Locke (2012), Uwalomwa Uwuigbe et al. Bên cạnh đó, mối quan hệ giữa cấu trúc sở hữu và quyết định tài trợ cũng đã đƣợc đề cập trong các nghiên cứu của Dewenter và Malatesta (2001), Brailsfors et al. Trong bối cảnh Việt Nam, thị trƣờng chứng khoán Việt Nam chính thức đi vào hoạt động vào năm 2000 với việc vận hành sàn giao dịch chứng khoán TP.HCM vào ngày 20/7/2000 và sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội vào ngày 8/3/2005. Trải qua hơn 10 năm hoạt động và phát triển, hoạt động của thị trƣờng chứng khoán đã đạt đƣợc một số kết quả đáng kể. Hiện nay, mặc dù các công ty niêm yết tại Việt Nam đều phải áp dụng quy chế quản trị công ty do Bộ Tài chính ban hành nhƣng vẫn chƣa có nhiều nghiên cứu chuyên sâu về quản trị công ty trong hoạt động của các công ty cổ phần. Phần lớn các nghiên cứu lý thuyết và thực nghiệm về quyết định tài trợ chỉ tập trung vào các nhóm nhân tố liên quan đến đặc điểm riêng biệt của công ty nhƣ lợi nhuận, quy mô, cấu trúc tài sản, rủi ro kinh doanh và cơ hội tăng trƣởng, chƣa có nhiều nghiên cứu thực nghiệm về mối liên hệ giữa cấu trúc sở hữu, quản trị công ty và quyết định tài trợ. Chính vì vậy, tác giả quyết định chọn đề tài “CẤU TRÚC SỞ HỮU, QUẢN TRỊ CÔNG TY VÀ QUYẾT ĐỊNH TÀI TRỢ CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 YẾT TẠI VIỆT NAM” với kỳ vọng tìm ra mối tƣơng quan giữa cấu trúc sở hữu, quản trị công ty và quyết định tài trợ của các doanh nghiệp Việt Nam.2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu 1.1 Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu của bài nghiên cứu là nghiên cứu tác động của cấu trúc sở hữu (sở hữu nội bộ, sở hữu nhà nƣớc, sở hữu nƣớc ngoài) và quản trị công ty (quy mô HĐQT, tỷ lệ thành viên độc lập, tính kiêm nhiệm CEO và chủ tịch HĐQT) đến quyết định tài trợ của các công ty niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam.2 Câu hỏi nghiên cứu Để làm rõ mục tiêu nghiên cứu, tác giả đƣa ra các câu hỏi nghiên cứu sau: Cấu trúc sở hữu và quản trị công ty có tác động đến tỷ số nợ của doanh nghiệp không? Nếu có thì tác động nhƣ thế nào? Cấu trúc sở hữu và quản trị công ty có tác động đến tỷ số nợ ngắn hạn và tỷ số nợ dài hạn trên vốn chủ sở hữu không? Nếu có thì tác động nhƣ thế nào? 1.3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 1.