CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG – TIỀN LƯƠNG VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG TIỀN LƯƠNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ HOA SƠN 1. Đặc điểm lao động của Công ty CP thương mại và dịch vụ Hoa Sơn 1. Tính chất, số lượng lao động của Công ty CP thương mại và dịch vụ Hoa Sơn Công ty CP thương mại và dịch vụ Hoa Sơn được xây dựng và hình thành từ một tập thể lãnh đaọ và nhân viên có năng lực, nhiệt tình, mẫn cán trong công việc. Trong quá trình hoạt động kinh doanh, tập thể lãnh đạo và nhân viên công ty luôn luôn sáng tạo, hợp tác cùng nhau trong quá trình lao động để không ngừng nâng cao năng suất lao động, cũng như nâng cao trình độ kỹ thuật, kinh nghiệm kinh doanh của người lao động.
Công ty luôn quan tâm đến việc quản lý năng lực mọi mặt của từng người lao động trong quá trình làm việc. Việc nắm chắc số, chất lượng lao động làm cho việc tổ chức, sắp xếp, bố trí các lao động ở từng bộ phận một cách hợp lý, làm cho quá trình sản xuất kinh doanh của Công ty hoạt động nhịp nhàng và có hiệu quả cao. Tổng số cán bộ, công nhân viên của Công ty hiện nay là 125 người. Phân loại lao động của Công ty CP thương mại và dịch vụ Hoa Sơn Để có thông tin về số lượng và cơ cấu lao động chính xác, Công ty đã tiến hành phân loại lao động.
Việc phân loại lao động nhằm mục đích phục vụ cho nhu cầu quản lý, tính toán chi phí sản xuất kinh doanh, theo dõi các nhu cầu về hoạt động kinh doanh, về trả lương SV: Nông Văn Đức 9 Lớp: KTA – K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp và kích thích lao động. Có nhiều cách phân loại lao động theo các tiêu thức khác nhau. Ở Công ty CP thương mại và dịch vụ Hoa Sơn cơ cấu lao động được phân loại theo trình độ/ giới tính: Ph©n lo¹i Số lượng (người) Tỷ lệ (%) Tổng 125 100% Trªn ®¹i häc 7 5.6% Đại học 20 16% Cao đẳng/trung cấp 35 28% THPT 63 50.4% Giíi tÝnh Tổng 125 100% Lao động nữ 36 28.8% Lao động nam 89 71. Các hình thức trả lương của Công ty CP TM & DV Hoa Sơn Nguồn hình thành quỹ tiền lương Căn cứ vào kết quả thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp xác định nguồn quỹ tiền lương tương ứng để trả lương cho người lao động.
Nguồn bao gồm: Quỹ tiền lương theo theo đơn giá được giao. Quỹ tiền lương bổ sung theo chế độ quy định của nhà nước. Quỹ tiền lương từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ khác ngoài đơn giá tiền lương được giao. SV: Nông Văn Đức 10 Lớp: KTA – K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Quỹ tiền lương dự phòng từ năm trước chuyển sang.
Nguồn quỹ tiền lương nêu trên được gọi là tổng quỹ tiền lương. Sử dụng tổng quỹ tiền lương Để đảm bảo quỹ tiền lương không vượt chi so với quỹ tiền lương được hưởng, dồn chi quỹ tiền lương vào tháng cuối năm hoặc để dự phòng quỹ tiền lương đối với người lao động có năng suất, chất lượng cao, có thành tích trong công tác (tối đa không quá 10% tổng quỹ lương). Quỹ khuyến khích người lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao, tay nghề giỏi (tối đa không vượt quá 2% tổng quỹ lương). Quỹ dự phòng cho năm sau (tối đa không vượt quá 12% tổng quỹ lương).
Quỹ tiền lương của doanh nghiệp gồm: Quỹ tiền lương trong doanh nghiệp là toàn bộ tiền lương (kể cả các khoản phụ cấp) mà doanh nghiệp phải trả cho tất cả các loại lao động do doanh nghiệp quản lý và sử dụng. Thành phần quỹ tiền lương bao gồm nhiều khoản như: lương thời gian, lương sản phẩm, các khoản phụ cấp, tiền thưởng trong kinh doanh. Ngoài ra trong quỹ lương kế hoạch còn được tính cả khoản tiền chi trợ cấp BHXH cho công nhân viên trong thời gian nghỉ ổm đau, thai sản, tai nạn lao động. Thông qua tình hình biến động của quỹ tiền lương sẽ cho phép doanh nghiệp đánh giá được tình hình sử dụng lao động và kết quả lao động, từ đó có biện pháp động viên công nhân viên hăng hái lao động nhằm nâng cao năng suất lao động.
SV: Nông Văn Đức 11 Lớp: KTA – K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Tổng thu nhập của cán bộ công nhân viên trong công ty gồm: Lương cứng tính theo thời gian làm việc và các khoản phụ cấp, trợ cấp, tiền thưởng … 1. Chế độ tiền lương tại Công ty CP TM & DV Hoa Sơn Chế độ tiền lương là sự cụ thể hóa chính sách tiền lương, là văn bản quy định của Nhà nước mà các doanh nghiệp dựa vào đó để trả lương cho công nhân viên trong công ty mình. Các chế độ chính sách về lao động tiền lương đang áp dụng - Căn cứ Luật lao động sửa đổi năm 2002, 2007, Luật BHXH - Nội quy, quy chế của công ty (như nội quy lao động, thoả ước tập thể, quy chế trả lương, quy chế khen thưởng, quy chế tuyển dụng, quy chế đào tạo nâng bậc .) Mức lương tối thiểu: Đảm bảo mức lương ít nhất bằng mức lương tối thiểu hiện hành do Nhà nước quy định. Tuy nhiên, Công ty luôn tìm mọi biện pháp để không ngừng nâng cao mức lương tối thiểu cao hơn, đây là biện pháp tích cực thu hút người lao động.
Công ty áp dụng mức lương cao hơn nhiều so với mức lương tối thiểu hiện hành do Nhà nước quy định đối với lực lượng lao động có chuyên môn, kỹ thuật cao trong Công ty. Chế độ nâng bậc lương: Công ty tổ chức nâng bậc lương cho người lao động theo mức độ công việc đảm nhận và thâm nhiên trong nghề, có quy định cụ thể và công khai thời gian nâng bậc lương cho từng cán bộ công nhân viên. Xét nâng bậc lương, chuyển ngạch lương: Hàng năm công ty họp xem xét đánh giá CBCNV lao động theo đề nghị của từng đơn vị để xét lương, nâng bậc theo các tiêu chuẩn. - Với CBCNV: SV: Nông Văn Đức 12 Lớp: KTA – K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp + Khả năng hoàn thành nhiệm vụ.
+ Chấp hành nội quy lao động, các quy định của công ty. + Có phẩm chất, ý thức, tư cách đạo đức tốt. + Thâm niên công tác. - Với người lao động: + Hoàn thành tốt công việc được giao về số lượng và chất lượng.
+ Chấp hành nội quy lao động, các quy định của công ty. + Có phẩm chất, ý thức, tư cách đạo đức tốt, không vi phạm kỷ luật lao động từ khiển trách trở lên. + Trình độ tay nghề được nâng cao, có nhu cầu phục vụ sản xuất của đơn vị. + Đạt yêu cầu do Hội đồng thi nâng bậc Công ty tổ chức.
Chế độ trả lương, thưởng: Công ty đã xây dựng ban hành quy chế và lịch trả lương vào mùng 5 hàng tháng, áp dụng quy chế thưởng nhằm khuyến khích và động viên người lao động gắn bó lâu dài với Công ty. Thưởng vào các ngày lễ, tết dựa trên năng lực, và thời gian làm việc tại Công ty. Ngoài ra, Công ty còn có chế độ về tạm ứng lương, chế độ trả lương làm thêm giờ. Chế độ thưởng cuối năm căn cứ kết quả bình xét các danh hiệu thi đua của Hội đồng thi đua công ty để thưởng tiền cho các tập thể, cá nhân theo mức quy định của Nhà nước và quy chế khen thưởng của công ty.
Căn cứ kết quả SXKD và đánh giá xếp loại A, B, C cuối năm của từng CBCNV - Lao động để thưởng theo các mức tiền tương ứng. Tiền thưởng cuối năm được phát một lần vào dịp tết âm lịch. SV: Nông Văn Đức 13 Lớp: KTA – K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Chế độ phụ cấp lương: Các khoản phụ cấp xăng xe, điện thoại, phụ cấp tiền ăn dựa trên ngày công làm việc thực tế. Nếu đi làm đủ số ngày công quy định trong tháng là 24 ngày thì sẽ được hưởng mức phụ cấp lần lượt như sau: Xăng xe là 150.000đ/1 tháng, điện thoại 100.
Đối với bộ phận kinh doanh, bán hàng còn được hưởng % hoa hồng theo doanh thu bán hàng đạt được trong tháng. Chế độ bảo hiểm xã hội: Công ty thực hiện đóng bảo hiểm theo quy định của Luật lao động; tạo mọi điều kiện thuận lợi để người lao động được hưởng các chế độ trợ cấp bảo hiểm xã hội trong trường hợp ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thai sản, hưu trí, tử tuất. Có quy định cụ thể về việc thanh toán chế độ ốm đau và thời gian lao động nghỉ ngơi khác được hưởng lương (khám thai, nghỉ sinh con. Các hình thức trả lương tại Công ty CP TM & DV Hoa Sơn Việc tính trả lương có thể thực hiện theo nhiều hình thức khác nhau, tùy thuộc vào đặc điểm hoạt động kinh doanh, tính chất công việc và trình độ quản lý của từng đơn vị.
Thực tế, thường áp dụng hình thức trả lương theo tiền lương thời gian và hình thức tiền lương theo sản phẩm: - Hình thức trả lương theo thời gian: Là hình thức tiền lương theo thời gian làm việc, cấp bậc kỹ thuật và thang lương của người lao động. Để áp dụng trả lương theo thời gian, doanh nghiệp phải theo dõi ghi chép thời gian làm việc của người lao động và mức lương thời gian của họ. Tiền lương thời gian có thể kết hợp với chế độ tiền thưởng để khuyến khích người lao động hăng hái làm việc, tạo nên tiền lương có thưởng. Hình thức trả lương theo thời gian có hạn chế là chưa gắn được tiền lương với kết quả và chất lượng lao động.
SV: Nông Văn Đức 14 Lớp: KTA – K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp - Hình thức tiền lương theo sản phẩm: Là hình thức tiền lương tính theo số lượng, chất lượng sản phẩm, công việc đã hoàn thành đảm bảo yêu cầu chất lượng và đơn giá tiền lương tính cho một đơn vị sản phẩm, công việc đó. Tiền lương sản phẩm có tác dụng khuyến khích người lao động nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Ưu điểm của hình thức này là đảm bảo nguyên tắc phân phối theo số lượng, chất lượng lao động; khuyến khích người lao động quan tâm đến kết quả và chất lượng sản phẩm. Hiện nay, Công ty CP TM & DV Hoa Sơn đang áp dụng hình thức trả lương theo thời gian lao động.