Hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty cổ phần thương mại dịch vụ hoa sơn

Bài viết phân tích quy trình hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty cổ phần thương mại dịch vụ Hoa Sơn.

• Tác giả: Nông Văn Đức
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Cải Tiến Kế Toán Tiền Lương Tại Công Ty Cổ Phần Thương Mại Dịch Vụ Hoa Sơn
• Loại tài liệu: Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG – TIỀN LƯƠNG VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG CỦA CÔNG TY CP TM & DV HOA SƠN
• 1.1. Đặc điểm lao động của Công ty CP TM & DV Hoa Sơn
• 1.2. Tính chất, số lượng lao động của Công ty CP TM & DV Hoa Sơn
• 1.3. Phân loại lao động của Công ty CP TM & DV Hoa Sơn
• 1.4. Các hình thức trả lương của Công ty CP TM & DV Hoa Sơn
• 1.5. Chế độ tiền lương tại Công ty CP TM & DV Hoa Sơn
• 1.6. Các hình thức trả lương tại Công ty CP TM & DV Hoa Sơn
• 1.7. Chế độ trích lập, nộp và sử dụng các khoản trích theo lương tại Công ty CP TM & DV Hoa Sơn
• 1.8. Tổ chức quản lý lao động và tiền lương tại Công ty CP TM & DV Hoa Sơn
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CP TM & DV HOA SƠN
• 2.1. Kế toán tiền lương tại Công ty CP TM & DV Hoa Sơn
• 2.2. Chứng từ sử dụng
• 2.3. Phương pháp tính lương
• 2.4. Tài khoản sử dụng
• 2.5. Quy trình kế toán
• 2.6. Kế toán các khoản trích theo lương tại Công ty CP TM & DV Hoa Sơn
• 2.7. Chứng từ sử dụng
• 2.8. Tài khoản sử dụng
• 2.9. Quy trình kế toán
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CP TM & DV HOA SƠN
• 3.1. Đánh giá chung về thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương và phương hướng hoàn thiện
• 3.2. Nhược điểm
• 3.3. Các giải pháp hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty CP TM & DV Hoa Sơn
• 3.4. Về việc lập các bảng, sổ trong công tác hạch toán các khoản trích theo lương
• 3.5. Xây dựng chế độ tiền thưởng hợp lý
• 3.6. Tăng cường đào tạo cán bộ quản lý và công nhân
• 3.7. Về công nghệ, máy móc
• 3.8. Về việc trả lương cho người lao động
• 3.9. Về quy chế nội bộ
• 3.10. Về việc tuyển dụng lao động
• 3.11. Về quản lý thời gian lao động và chất lượng lao động
• 3.12. Những điều kiện thực hiện giải pháp
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cải Tiến Kế Toán Tiền Lương Tại Hoa Sơn

Cải tiến kế toán tiền lương là một trong những yếu tố quan trọng giúp Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Hoa Sơn nâng cao hiệu quả quản lý và tối ưu hóa quy trình làm việc. Việc cải tiến này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác trong việc tính toán và phân bổ tiền lương cho nhân viên. Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc áp dụng các công nghệ mới vào kế toán tiền lương sẽ giúp công ty duy trì vị thế trên thị trường.

1.1. Đặc Điểm Lao Động Tại Công Ty Hoa Sơn

Công ty CP TM & DV Hoa Sơn hiện có 125 cán bộ công nhân viên với nhiều trình độ khác nhau. Việc phân loại lao động theo trình độ và giới tính giúp công ty quản lý hiệu quả hơn, từ đó có thể áp dụng các chính sách tiền lương phù hợp.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Tiền Lương Trong Quản Lý

Kế toán tiền lương không chỉ là công cụ tính toán mà còn là phương tiện để đánh giá hiệu quả công việc của nhân viên. Việc quản lý tốt tiền lương sẽ tạo động lực cho nhân viên, từ đó nâng cao năng suất lao động.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Tiền Lương Tại Hoa Sơn

Mặc dù đã có những bước tiến trong việc cải tiến kế toán tiền lương, nhưng Công ty Hoa Sơn vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như tính chính xác trong việc ghi chép, sự phức tạp trong quy trình tính lương và việc tuân thủ các quy định pháp luật là những yếu tố cần được giải quyết.

2.1. Vấn Đề Ghi Chép Và Tính Toán

Việc ghi chép không chính xác có thể dẫn đến sai sót trong tính toán tiền lương, ảnh hưởng đến tâm lý nhân viên. Công ty cần cải thiện quy trình ghi chép để đảm bảo tính chính xác.

2.2. Tuân Thủ Pháp Luật Lao Động

Công ty cần đảm bảo rằng tất cả các quy trình liên quan đến tiền lương đều tuân thủ các quy định của pháp luật lao động. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến các rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

III. Phương Pháp Cải Tiến Kế Toán Tiền Lương Tại Hoa Sơn

Để cải tiến kế toán tiền lương, Công ty Hoa Sơn có thể áp dụng một số phương pháp như sử dụng phần mềm kế toán hiện đại, đào tạo nhân viên và cải thiện quy trình làm việc. Những phương pháp này sẽ giúp tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả công việc.

3.1. Sử Dụng Phần Mềm Kế Toán Hiện Đại

Việc áp dụng phần mềm kế toán sẽ giúp tự động hóa nhiều quy trình, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian cho nhân viên. Công ty nên đầu tư vào các phần mềm phù hợp với nhu cầu.

3.2. Đào Tạo Nhân Viên Về Kế Toán

Đào tạo nhân viên về quy trình kế toán tiền lương sẽ giúp họ nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết, từ đó nâng cao hiệu quả công việc và giảm thiểu sai sót.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Cải Tiến Kế Toán Tiền Lương

Việc cải tiến kế toán tiền lương không chỉ mang lại lợi ích cho công ty mà còn cho nhân viên. Các ứng dụng thực tiễn từ việc cải tiến này đã giúp công ty nâng cao hiệu quả làm việc và tạo động lực cho nhân viên.

4.1. Kết Quả Từ Việc Cải Tiến

Sau khi áp dụng các phương pháp cải tiến, công ty đã ghi nhận sự tăng trưởng trong năng suất lao động và sự hài lòng của nhân viên. Điều này cho thấy rằng việc cải tiến kế toán tiền lương là cần thiết.

4.2. Tác Động Đến Tâm Lý Nhân Viên

Cải tiến kế toán tiền lương đã tạo ra một môi trường làm việc tích cực hơn, giúp nhân viên cảm thấy được trân trọng và động viên họ làm việc hiệu quả hơn.

V. Kết Luận Về Cải Tiến Kế Toán Tiền Lương Tại Hoa Sơn

Cải tiến kế toán tiền lương là một quá trình liên tục và cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý tại Công ty CP TM & DV Hoa Sơn. Việc áp dụng các phương pháp hiện đại và đào tạo nhân viên sẽ giúp công ty duy trì vị thế cạnh tranh trong thị trường.

5.1. Tương Lai Của Kế Toán Tiền Lương

Trong tương lai, công ty cần tiếp tục cải tiến và áp dụng các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả kế toán tiền lương, từ đó tạo ra giá trị bền vững cho doanh nghiệp.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Tiến

Công ty nên xem xét việc hợp tác với các chuyên gia trong lĩnh vực kế toán để tìm ra các giải pháp tối ưu nhất cho việc cải tiến kế toán tiền lương.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong quản lý kinh tế của doanh nghiệp, hạch toán kế toán đóng vai trò là công cụ quản lý phục vụ cho việc kiểm soát chi phí và điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh. Tiền lương không chỉ là nguồn thu nhập chính bảo đảm đời sống cho người lao động mà còn là đòn bẩy kinh tế thúc đẩy năng suất, kích thích sự sáng tạo và gắn kết nhân sự với doanh nghiệp. Việc xác định đúng đắn, đầy đủ chi phí tiền lương và các khoản trích theo lương (Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm thất nghiệp, Kinh phí công đoàn) là yêu cầu đối với việc quản lý tài chính và tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành.

Từ thực tiễn thực tập tại Công ty Cổ phần Thương mại & Dịch vụ Hoa Sơn, chuyên đề tốt nghiệp tập trung giải quyết các nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu cụ thể:

1. Mục tiêu nghiên cứu: Tìm hiểu, hệ thống hóa và đánh giá thực trạng công tác quản lý lao động, kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại doanh nghiệp; chỉ ra những ưu điểm, tồn tại trong việc tổ chức hạch toán và quản trị chi phí lao động; từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương phù hợp với quy mô và đặc điểm hoạt động của công ty.
2. Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương, bao gồm hệ thống chứng từ, tài khoản kế toán, sổ sách kế toán và quy trình tính - trả lương, trích lập bảo hiểm và kinh phí công đoàn.
3. Phạm vi nghiên cứu:
   • Không gian: Công ty Cổ phần Thương mại & Dịch vụ Hoa Sơn.
   • Thời gian: Dữ liệu và số liệu thực tế được khảo sát, thu thập chủ yếu trong năm tài chính 2011 và trọng tâm là kỳ kế toán tháng 06/2012.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung pháp lý và cơ sở lý thuyết

Chuyên đề vận dụng hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước và quy chế nội bộ của doanh nghiệp:

• Hệ thống văn bản pháp luật: Bộ luật Lao động sửa đổi năm 2002 và năm 2007; Luật Bảo hiểm xã hội; Nghị định số 114/2002/NĐ-CP; Nghị định số 59/CP ngày 03/10/1996; Nghị định số 28/CP ngày 28/03/1997; Nghị định số 06/CP ngày 21/01/1997; Nghị định số 197/CP ngày 31/12/1994 của Chính phủ; Thông tư số 28/2007/TT-BLĐTBXH; Thông tư số 13/2003/TT-BLĐTBXH; Thông tư số 14/2003/TT-BLĐTBXH; Thông tư số 14/LĐTBXH-TT ngày 10/04/1997 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.
• Quy chế nội bộ doanh nghiệp: Nội quy lao động, thỏa ước lao động tập thể, quy chế trả lương, quy chế khen thưởng, quy chế tuyển dụng và quy chế đào tạo nâng bậc của Công ty CP TM & DV Hoa Sơn.
• Tỷ lệ trích lập các khoản theo lương: Tổng tỷ lệ trích theo lương theo quy định áp dụng là 32,5%, bao gồm:
  • Doanh nghiệp chịu 23% tính vào chi phí sản xuất kinh doanh (BHXH: 17%, BHYT: 3%, BHTN: 1%, KPCĐ: 2%).
  • Người lao động chịu 9,5% khấu trừ trực tiếp vào tiền lương hàng tháng (BHXH: 7%, BHYT: 1,5%, BHTN: 1%).
• Hệ thống tài khoản và hình thức sổ: Sử dụng Tài khoản 334 ("Phải trả cho công nhân viên"), Tài khoản 338 ("Phải trả, phải nộp khác" cùng các tài khoản chi tiết 3383, 3384, 3388) và ghi sổ theo hình thức Nhật ký chung.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu kế toán và thống kê kinh tế:

• Phương pháp thu thập và tổng hợp dữ liệu: Thu thập số liệu sơ cấp từ hệ thống chứng từ kế toán gốc (Bảng chấm công, Bảng thanh toán tiền lương, Bảng phân bổ tiền lương, Giấy đề nghị tạm ứng, Phiếu chi, Phiếu báo làm thêm giờ...).
• Phương pháp hạch toán kế toán: Phương pháp chứng từ kế toán, phương pháp tài khoản kế toán và phương pháp ghi sổ kép để mô tả chu chuyển chứng từ và hạch toán số phát sinh Nợ - Có.
• Phương pháp phân tích, so sánh và thống kê mô tả: Thống kê cơ cấu lao động theo giới tính và trình độ học vấn; phân tích cơ cấu chi phí lương theo từng bộ phận phòng ban.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thực tế tại Phòng Hành chính - Nhân sự và Phòng Kế toán của Công ty Cổ phần Thương mại & Dịch vụ Hoa Sơn.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Đặc điểm lao động - tiền lương và quản lý lao động, tiền lương của Công ty CP TM & DV Hoa Sơn

Chương 1 giới thiệu khái quát về đặc điểm nhân sự, cơ chế quản lý và các chính sách lao động - tiền lương tại Công ty CP TM & DV Hoa Sơn. Tổng số cán bộ, công nhân viên của công ty tại thời điểm khảo sát là 125 người.

Cơ cấu lao động của công ty:

Tiêu thức phân loại	Số lượng (người)	Tỷ lệ (%)
Theo trình độ chuyên môn
- Trên đại học	7	5,6%
- Đại học	20	16,0%
- Cao đẳng / Trung cấp	35	28,0%
- Trung học phổ thông	63	50,4%
Theo giới tính
- Lao động nam	89	71,2%
- Lao động nữ	36	28,8%
Tổng cộng	125	100%

Về quản lý quỹ tiền lương, nguồn hình thành quỹ tiền lương của doanh nghiệp bao gồm: quỹ lương theo đơn giá được giao, quỹ lương bổ sung theo chế độ nhà nước, quỹ lương từ các hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ khác và quỹ tiền lương dự phòng từ năm trước chuyển sang. Doanh nghiệp quy định giới hạn trích lập các quỹ từ tổng quỹ lương:

• Dự phòng đối với người lao động có năng suất, chất lượng cao, có thành tích: tối đa 10% tổng quỹ lương.
• Quỹ khuyến khích người lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao, tay nghề giỏi: tối đa không quá 2% tổng quỹ lương.
• Quỹ dự phòng cho năm sau: tối đa không quá 12% tổng quỹ lương.

Về chế độ tiền lương và phụ cấp:

• Doanh nghiệp áp dụng hình thức trả lương theo thời gian làm việc.
• Tiền lương tối thiểu chung áp dụng để tính lương cơ bản là 1.000.000 đồng (năm 2011).
• Số ngày công quy định chuẩn trong tháng là 24 ngày.
• Phụ cấp: Phụ cấp xăng xe 150.000 đồng/tháng, phụ cấp điện thoại 100.000 đồng/tháng (áp dụng đối với nhân viên đi làm đủ 24 công); phụ cấp tiền ăn ca; phụ cấp trách nhiệm, chức vụ, thâm niên và hoa hồng doanh thu đối với nhân viên bộ phận bán hàng.
• Lịch trả lương định kỳ vào ngày mùng 5 hàng tháng; thưởng cuối năm phát một lần vào dịp Tết Âm lịch dựa trên đánh giá xếp loại thi đua A, B, C.
• Công tác tuyển dụng: Thời gian thử việc là 60 ngày, người lao động nhận 80% mức lương vị trí; thời hạn báo trước khi chấm dứt thử việc ít nhất là 02 ngày. Công ty giao kết 3 loại hợp đồng: HĐLĐ không xác định thời hạn, HĐLĐ xác định thời hạn từ 12 đến 36 tháng, và hợp đồng mùa vụ.
• Quy định nâng bậc lương: Xét duyệt định kỳ hàng năm. Viên chức chuyên môn giữ bậc lương ít nhất 2 năm (24 tháng) với ngạch có hệ số khởi điểm bậc 1 dưới 1,78; và ít nhất 3 năm (36 tháng) đối với ngạch có hệ số bậc 1 từ 1,78 trở lên.
• Xây dựng kế hoạch lao động tiền lương: Đơn giá tiền lương được lập dựa trên 4 phương pháp (theo đơn vị sản phẩm/sản phẩm quy đổi, theo tổng doanh thu, theo doanh thu trừ chi phí không lương, và theo lợi nhuận kế hoạch).

Chương 2: Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty CP TM & DV Hoa Sơn

Chương 2 trình bày chi tiết thực trạng luân chuyển chứng từ, phương pháp tính toán và quy trình hạch toán trên sổ kế toán.

Hệ thống chứng từ sử dụng: Bảng chấm công, Bảng thanh toán tiền lương, Bảng thanh toán tiền thưởng, Bảng phân bổ tiền lương và các khoản trích theo lương, Giấy đề nghị tạm ứng, Phiếu chi xuất quỹ lương/tạm ứng, Phiếu báo làm thêm giờ, Bảng tính thuế TNCN, Bảng tổng hợp thanh toán tiền trợ cấp BHXH.

Phương pháp và công thức tính lương:

• Lương cơ bản ($L_{cb}$): $L_{cb} = H_{sl} \times L_{tt}$
• Lương thời gian làm việc thực tế ($L_{tg}$): $L_{tg} = \left(\frac{L_{cb}}{24}\right) \times NC_{tt}$ (với $NC_{tt}$ là số ngày công làm việc thực tế).
• Tổng thu nhập: $\text{Tổng thu nhập} = L_{tg} + \text{Các khoản phụ cấp} + \text{Lương làm thêm} + \text{Tiền thưởng (nếu có)}$.
• Lương thực lĩnh: $\text{Thực lĩnh} = \text{Tổng thu nhập} - \text{Các khoản giảm trừ (BHXH 7%, BHYT 1,5%, BHTN 1%, Tạm ứng)}$.

Ví dụ hạch toán chi tiết tại các bộ phận (Số liệu tháng 06/2012):

1. Bộ phận Văn phòng (Kế toán trưởng Nguyễn Thị Phương):
   • $H_{sl} = 3,25$; $L_{tt} = 1.000.000$ đ; $NC_{tt} = 26$ công $\rightarrow L_{cb} = 3.250.000$ đ; $L_{tg} = (3.250.000 / 24) \times 26 = 3.696.875$ đ.
   • Phụ cấp trách nhiệm: 1.000.000 đ; Phụ cấp chức vụ: 1.500.000 đ; Phụ cấp thâm niên: 150.000 đ.
   • Tổng thu nhập = 6.346.875 đ.
   • Các khoản giảm trừ lương: BHXH (7%) = 238.875 đ; BHYT (1,5%) = 51.188 đ; BHTN (1%) = 34.125 đ. Tổng giảm trừ = 324.188 đ.
   • Thực lĩnh = $6.346.875 - 324.188 = 6.022.688$ đ.
2. Bộ phận Bán hàng (Cửa hàng trưởng Mai Thu Hằng):
   • $H_{sl} = 3,12$; $NC_{tt} = 26$ công; làm thêm 3 ngày Chủ nhật.
   • $L_{cb} = 3.120.000$ đ; $L_{tg} = 3.549.000$ đ; Lương làm thêm ngày nghỉ = 863.200 đ.
   • Thưởng vượt doanh thu = 1.500.000 đ; Phụ cấp trách nhiệm = 800.000 đ; Tiền ăn ca = 360.000 đ.
   • Tổng thu nhập = 7.072.200 đ.
   • Giảm trừ bảo hiểm (9,5% trên $L_{cb}$): BHXH (229.320 đ) + BHYT (49.140 đ) + BHTN (32.760 đ) = 311.220 đ.
   • Thực lĩnh = $7.072.200 - 311.220 = 6.760.980$ đ.

Tổng hợp thanh toán lương toàn công ty tháng 06/2012 (Biểu số 5):

STT	Bộ phận	Số người	Lương cơ bản (đ)	Tổng lương (đ)	BHXH trừ lương (7%) (đ)	BHYT trừ lương (1,5%) (đ)	BHTN trừ lương (1%) (đ)	Tạm ứng (đ)	Thực lĩnh (đ)
1	Hành chính - Văn phòng	24	71.153.254	101.578.125	4.980.728	1.067.299	711.533	3.000.000	91.818.565
2	Kinh doanh + Kế hoạch	40	92.698.542	168.368.598	6.488.898	1.390.478	926.985	-	160.489.222
3	Bán hàng	28	51.285.014	86.050.057	3.589.951	769.275	512.850	-	81.177.981
4	Vận chuyển - Giao hàng	23	40.002.625	49.284.566	2.800.184	600.039	400.026	-	45.884.343
5	Bảo vệ + Tạp vụ	10	24.221.540	25.256.000	1.695.508	363.323	242.215	-	23.197.169
	Tổng cộng	125	279.360.975	430.537.346	19.555.268	4.190.415	2.793.610	3.000.000	400.998.053

Quy trình ghi sổ kế toán: Hàng tháng, từ các chứng từ gốc (bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương, phiếu chi, giấy tạm ứng), kế toán định khoản và ghi vào Sổ Nhật ký chung, đồng thời vào Sổ chi tiết các tài khoản (TK 111, 334, 338, 641, 642). Cuối kỳ, từ Nhật ký chung chuyển số liệu sang Sổ cái các TK 111, 334, 338, 641, 642; đối chiếu với Bảng tổng hợp chi tiết để lập Bảng cân đối số phát sinh và Báo cáo tài chính.

Chương 3: Hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty CP TM & DV Hoa Sơn

Chương 3 đưa ra các đánh giá tổng hợp về thực trạng hạch toán và đề xuất hệ thống giải pháp:

• Đánh giá chung: Công ty đã thực hiện cơ bản đúng các quy định về đăng ký, trích nộp BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ theo tỷ lệ Nhà nước ban hành; hình thức hạch toán lương theo thời gian kết hợp phụ cấp và hoa hồng đã đáp ứng được việc theo dõi thu nhập người lao động. Tuy nhiên, công tác lập bảng biểu, sổ chi tiết trích nộp bảo hiểm còn tồn tại nhược điểm; việc theo dõi giờ công, tính toán thủ công và phân phối quỹ thưởng chưa bao quát hết hiệu quả lao động thực tế.
• Hệ thống giải pháp đề xuất:
  1. Hoàn thiện việc lập các bảng, sổ trong hạch toán các khoản trích theo lương: Hoàn thiện biểu mẫu theo dõi trích nộp bảo hiểm và kinh phí công đoàn chi tiết theo từng đối tượng và từng bộ phận nhằm phục vụ việc kiểm tra đối chiếu số liệu với cơ quan bảo hiểm.
  2. Xây dựng chế độ tiền thưởng hợp lý: Cải tiến quy chế bình xét thi đua, phân loại mức thưởng gắn chặt với năng suất lao động cá nhân và kết quả kinh doanh định kỳ.
  3. Tăng cường đào tạo cán bộ quản lý và công nhân: Tổ chức các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ quản trị nhân sự và hạch toán kế toán.
  4. Đổi mới công nghệ, máy móc: Ứng dụng phần mềm kế toán và thiết bị quản lý chấm công tự động để giảm thiểu sai sót do tính toán thủ công.
  5. Hoàn thiện phương thức trả lương: Tối ưu hóa cơ chế chi trả thu nhập, bảo đảm đúng kỳ hạn và giảm thiểu phát sinh thủ tục tạm ứng tiền mặt qua quỹ.
  6. Hoàn thiện quy chế nội bộ: Rà soát, bổ sung quy chế tiền lương, tiền thưởng và thỏa ước lao động tập thể sát với các điều chỉnh luật định.
  7. Hoàn thiện công tác tuyển dụng: Nâng cao chất lượng đánh giá ứng viên trong giai đoạn thử việc 60 ngày trước khi ký kết HĐLĐ chính thức.
  8. Quản lý thời gian và chất lượng lao động: Tăng cường kiểm soát ngày công thực tế, hạn chế tình trạng làm thêm giờ không hiệu quả.
  9. Xác định các điều kiện thực hiện giải pháp: Nêu rõ các điều kiện về tài chính, sự phối hợp giữa phòng Kế toán và phòng Hành chính - Nhân sự dưới sự phê duyệt của Ban Giám đốc.

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa toàn diện số liệu thực tế: Khóa luận cung cấp bức tranh số liệu về chi phí nhân công và trích theo lương của toàn bộ 125 cán bộ công nhân viên tại Công ty CP TM & DV Hoa Sơn trong tháng 06/2012 với tổng quỹ lương phát sinh là 430.537.346 đồng, tổng tiền bảo hiểm khấu trừ vào lương là 26.539.293 đồng, số tiền tạm ứng 3.000.000 đồng và tổng thực lĩnh là 400.998.053 đồng.
• Làm rõ quy trình luân chuyển chứng từ: Minh họa cụ thể các bước lập chứng từ từ bảng chấm công, bảng thanh toán lương từng bộ phận (Văn phòng, Bán hàng), giấy đề nghị tạm ứng, phiếu chi đến việc hạch toán trên hệ thống tài khoản TK 334, TK 338 và vào sổ Nhật ký chung.
• Đề xuất giải pháp mang tính ứng dụng: Các nhóm giải pháp hoàn thiện được thiết kế bám sát thực trạng quản lý và quy mô 125 lao động của doanh nghiệp thương mại dịch vụ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi dữ liệu nghiên cứu chỉ tập trung phân tích sâu trong kỳ kế toán tháng 06/2012 tại một đơn vị cụ thể là Công ty CP TM & DV Hoa Sơn; chưa mở rộng so sánh biến động chi phí lương và trích theo lương qua nhiều năm tài chính liên tiếp.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Nghiên cứu tác động của các thay đổi trong Luật Lao động, Luật BHXH và chính sách thuế TNCN mới đối với việc lập kế hoạch quỹ tiền lương của doanh nghiệp; nghiên cứu mô hình tích hợp tự động hóa giữa phần mềm chấm công nhân sự và phần mềm kế toán tài chính.

Giá trị tham khảo

• Đối với sinh viên ngành Kế toán - Kiểm toán và Quản trị nhân lực: Chuyên đề là tài liệu tham khảo về cấu trúc bài khóa luận/chuyên đề tốt nghiệp đề tài tiền lương và các khoản trích theo lương; cung cấp phương pháp trình bày hệ thống chứng từ, sơ đồ hạch toán và sổ kế toán Nhật ký chung.
• Đối với doanh nghiệp thương mại - dịch vụ: Cung cấp mẫu bảng chấm công, bảng tính lương chi tiết theo bộ phận và bảng tổng hợp thanh toán lương thực tế có thể ứng dụng trong quản trị nội bộ.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ trích nộp các khoản theo lương tại doanh nghiệp được phân bổ như thế nào?

Theo quy định áp dụng trong văn bản, tổng tỷ lệ trích nộp là 32,5% trên mức lương cơ bản, phân bổ cụ thể:

• Doanh nghiệp chịu 23% (tính vào chi phí kinh doanh): BHXH 17%, BHYT 3%, BHTN 1%, KPCĐ 2%.
• Người lao động chịu 9,5% (khấu trừ trực tiếp vào lương): BHXH 7%, BHYT 1,5%, BHTN 1%.

2. Doanh nghiệp áp dụng hình thức trả lương nào và công thức tính ra sao?

Công ty CP TM & DV Hoa Sơn áp dụng hình thức trả lương theo thời gian làm việc. Công thức tính lương thời gian ($L_{tg}$) dựa trên lương cơ bản ($L_{cb}$) và 24 ngày công quy định chuẩn trong tháng: $$L_{cb} = H_{sl} \times L_{tt}$$ $$L_{tg} = \left(\frac{L_{cb}}{24}\right) \times NC_{tt}$$ Tổng thu nhập bằng $L_{tg}$ cộng với các khoản phụ cấp, tiền làm thêm giờ và tiền thưởng.

3. Quy trình tạm ứng lương tại công ty diễn ra như thế nào?

Người lao động có nhu cầu tạm ứng lập Giấy đề nghị tạm ứng gửi Ban Giám đốc phê duyệt; sau khi Giám đốc và Kế toán trưởng ký duyệt, chứng từ được chuyển sang thủ quỹ để lập Phiếu chi xuất quỹ tiền mặt (ghi Nợ TK 334 / Có TK 111). Khi tính lương cuối tháng, kế toán trừ trực tiếp số tiền đã tạm ứng vào bảng thanh toán tiền lương để xác định số tiền thực lĩnh.

4. Cơ cấu nhân sự và quỹ lương tháng 06/2012 của công ty có quy mô ra sao?

Công ty có 125 cán bộ công nhân viên (89 nam, 36 nữ; 50,4% trình độ THPT, 28% cao đẳng/trung cấp, 16% đại học, 5,6% trên đại học). Trong tháng 06/2012, tổng lương toàn công ty là 430.537.346 đồng, tổng khấu trừ bảo hiểm (BHXH, BHYT, BHTN) vào lương là 26.539.293 đồng, tạm ứng 3.000.000 đồng và tổng lương thực lĩnh chi trả cho người lao động là 400.998.053 đồng.

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp của tác giả Nông Văn Đức đã phản ánh chi tiết và có hệ thống thực trạng công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Thương mại & Dịch vụ Hoa Sơn. Thông qua việc phân tích hệ thống chứng từ, tài khoản kế toán và số liệu chi trả lương thực tế tháng 06/2012 cho 125 lao động, nghiên cứu đã chỉ ra các ưu điểm cũng như hạn chế trong quy trình ghi chép và quản lý chi phí nhân công. Các giải pháp hoàn thiện được đề xuất tập trung vào việc chuẩn hóa sổ sách trích nộp bảo hiểm, xây dựng quy chế thưởng hợp lý và nâng cao hiệu quả quản lý thời gian lao động tại doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG – TIỀN LƯƠNG VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG TIỀN LƯƠNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ HOA SƠN 1. Đặc điểm lao động của Công ty CP thương mại và dịch vụ Hoa Sơn 1. Tính chất, số lượng lao động của Công ty CP thương mại và dịch vụ Hoa Sơn Công ty CP thương mại và dịch vụ Hoa Sơn được xây dựng và hình thành từ một tập thể lãnh đaọ và nhân viên có năng lực, nhiệt tình, mẫn cán trong công việc. Trong quá trình hoạt động kinh doanh, tập thể lãnh đạo và nhân viên công ty luôn luôn sáng tạo, hợp tác cùng nhau trong quá trình lao động để không ngừng nâng cao năng suất lao động, cũng như nâng cao trình độ kỹ thuật, kinh nghiệm kinh doanh của người lao động.

Công ty luôn quan tâm đến việc quản lý năng lực mọi mặt của từng người lao động trong quá trình làm việc. Việc nắm chắc số, chất lượng lao động làm cho việc tổ chức, sắp xếp, bố trí các lao động ở từng bộ phận một cách hợp lý, làm cho quá trình sản xuất kinh doanh của Công ty hoạt động nhịp nhàng và có hiệu quả cao. Tổng số cán bộ, công nhân viên của Công ty hiện nay là 125 người. Phân loại lao động của Công ty CP thương mại và dịch vụ Hoa Sơn Để có thông tin về số lượng và cơ cấu lao động chính xác, Công ty đã tiến hành phân loại lao động.

Việc phân loại lao động nhằm mục đích phục vụ cho nhu cầu quản lý, tính toán chi phí sản xuất kinh doanh, theo dõi các nhu cầu về hoạt động kinh doanh, về trả lương SV: Nông Văn Đức 9 Lớp: KTA – K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp và kích thích lao động. Có nhiều cách phân loại lao động theo các tiêu thức khác nhau. Ở Công ty CP thương mại và dịch vụ Hoa Sơn cơ cấu lao động được phân loại theo trình độ/ giới tính: Ph©n lo¹i Số lượng (người) Tỷ lệ (%) Tổng 125 100% Trªn ®¹i häc 7 5.6% Đại học 20 16% Cao đẳng/trung cấp 35 28% THPT 63 50.4% Giíi tÝnh Tổng 125 100% Lao động nữ 36 28.8% Lao động nam 89 71. Các hình thức trả lương của Công ty CP TM & DV Hoa Sơn Nguồn hình thành quỹ tiền lương Căn cứ vào kết quả thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp xác định nguồn quỹ tiền lương tương ứng để trả lương cho người lao động.

Nguồn bao gồm: Quỹ tiền lương theo theo đơn giá được giao. Quỹ tiền lương bổ sung theo chế độ quy định của nhà nước. Quỹ tiền lương từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ khác ngoài đơn giá tiền lương được giao. SV: Nông Văn Đức 10 Lớp: KTA – K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Quỹ tiền lương dự phòng từ năm trước chuyển sang.

Nguồn quỹ tiền lương nêu trên được gọi là tổng quỹ tiền lương. Sử dụng tổng quỹ tiền lương Để đảm bảo quỹ tiền lương không vượt chi so với quỹ tiền lương được hưởng, dồn chi quỹ tiền lương vào tháng cuối năm hoặc để dự phòng quỹ tiền lương đối với người lao động có năng suất, chất lượng cao, có thành tích trong công tác (tối đa không quá 10% tổng quỹ lương). Quỹ khuyến khích người lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao, tay nghề giỏi (tối đa không vượt quá 2% tổng quỹ lương). Quỹ dự phòng cho năm sau (tối đa không vượt quá 12% tổng quỹ lương).

Quỹ tiền lương của doanh nghiệp gồm: Quỹ tiền lương trong doanh nghiệp là toàn bộ tiền lương (kể cả các khoản phụ cấp) mà doanh nghiệp phải trả cho tất cả các loại lao động do doanh nghiệp quản lý và sử dụng. Thành phần quỹ tiền lương bao gồm nhiều khoản như: lương thời gian, lương sản phẩm, các khoản phụ cấp, tiền thưởng trong kinh doanh. Ngoài ra trong quỹ lương kế hoạch còn được tính cả khoản tiền chi trợ cấp BHXH cho công nhân viên trong thời gian nghỉ ổm đau, thai sản, tai nạn lao động. Thông qua tình hình biến động của quỹ tiền lương sẽ cho phép doanh nghiệp đánh giá được tình hình sử dụng lao động và kết quả lao động, từ đó có biện pháp động viên công nhân viên hăng hái lao động nhằm nâng cao năng suất lao động.

SV: Nông Văn Đức 11 Lớp: KTA – K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Tổng thu nhập của cán bộ công nhân viên trong công ty gồm: Lương cứng tính theo thời gian làm việc và các khoản phụ cấp, trợ cấp, tiền thưởng … 1. Chế độ tiền lương tại Công ty CP TM & DV Hoa Sơn Chế độ tiền lương là sự cụ thể hóa chính sách tiền lương, là văn bản quy định của Nhà nước mà các doanh nghiệp dựa vào đó để trả lương cho công nhân viên trong công ty mình. Các chế độ chính sách về lao động tiền lương đang áp dụng - Căn cứ Luật lao động sửa đổi năm 2002, 2007, Luật BHXH - Nội quy, quy chế của công ty (như nội quy lao động, thoả ước tập thể, quy chế trả lương, quy chế khen thưởng, quy chế tuyển dụng, quy chế đào tạo nâng bậc .) Mức lương tối thiểu: Đảm bảo mức lương ít nhất bằng mức lương tối thiểu hiện hành do Nhà nước quy định. Tuy nhiên, Công ty luôn tìm mọi biện pháp để không ngừng nâng cao mức lương tối thiểu cao hơn, đây là biện pháp tích cực thu hút người lao động.

Công ty áp dụng mức lương cao hơn nhiều so với mức lương tối thiểu hiện hành do Nhà nước quy định đối với lực lượng lao động có chuyên môn, kỹ thuật cao trong Công ty. Chế độ nâng bậc lương: Công ty tổ chức nâng bậc lương cho người lao động theo mức độ công việc đảm nhận và thâm nhiên trong nghề, có quy định cụ thể và công khai thời gian nâng bậc lương cho từng cán bộ công nhân viên. Xét nâng bậc lương, chuyển ngạch lương: Hàng năm công ty họp xem xét đánh giá CBCNV lao động theo đề nghị của từng đơn vị để xét lương, nâng bậc theo các tiêu chuẩn. - Với CBCNV: SV: Nông Văn Đức 12 Lớp: KTA – K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp + Khả năng hoàn thành nhiệm vụ.

+ Chấp hành nội quy lao động, các quy định của công ty. + Có phẩm chất, ý thức, tư cách đạo đức tốt. + Thâm niên công tác. - Với người lao động: + Hoàn thành tốt công việc được giao về số lượng và chất lượng.

+ Chấp hành nội quy lao động, các quy định của công ty. + Có phẩm chất, ý thức, tư cách đạo đức tốt, không vi phạm kỷ luật lao động từ khiển trách trở lên. + Trình độ tay nghề được nâng cao, có nhu cầu phục vụ sản xuất của đơn vị. + Đạt yêu cầu do Hội đồng thi nâng bậc Công ty tổ chức.

Chế độ trả lương, thưởng: Công ty đã xây dựng ban hành quy chế và lịch trả lương vào mùng 5 hàng tháng, áp dụng quy chế thưởng nhằm khuyến khích và động viên người lao động gắn bó lâu dài với Công ty. Thưởng vào các ngày lễ, tết dựa trên năng lực, và thời gian làm việc tại Công ty. Ngoài ra, Công ty còn có chế độ về tạm ứng lương, chế độ trả lương làm thêm giờ. Chế độ thưởng cuối năm căn cứ kết quả bình xét các danh hiệu thi đua của Hội đồng thi đua công ty để thưởng tiền cho các tập thể, cá nhân theo mức quy định của Nhà nước và quy chế khen thưởng của công ty.

Căn cứ kết quả SXKD và đánh giá xếp loại A, B, C cuối năm của từng CBCNV - Lao động để thưởng theo các mức tiền tương ứng. Tiền thưởng cuối năm được phát một lần vào dịp tết âm lịch. SV: Nông Văn Đức 13 Lớp: KTA – K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Chế độ phụ cấp lương: Các khoản phụ cấp xăng xe, điện thoại, phụ cấp tiền ăn dựa trên ngày công làm việc thực tế. Nếu đi làm đủ số ngày công quy định trong tháng là 24 ngày thì sẽ được hưởng mức phụ cấp lần lượt như sau: Xăng xe là 150.000đ/1 tháng, điện thoại 100.

Đối với bộ phận kinh doanh, bán hàng còn được hưởng % hoa hồng theo doanh thu bán hàng đạt được trong tháng. Chế độ bảo hiểm xã hội: Công ty thực hiện đóng bảo hiểm theo quy định của Luật lao động; tạo mọi điều kiện thuận lợi để người lao động được hưởng các chế độ trợ cấp bảo hiểm xã hội trong trường hợp ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thai sản, hưu trí, tử tuất. Có quy định cụ thể về việc thanh toán chế độ ốm đau và thời gian lao động nghỉ ngơi khác được hưởng lương (khám thai, nghỉ sinh con. Các hình thức trả lương tại Công ty CP TM & DV Hoa Sơn Việc tính trả lương có thể thực hiện theo nhiều hình thức khác nhau, tùy thuộc vào đặc điểm hoạt động kinh doanh, tính chất công việc và trình độ quản lý của từng đơn vị.

Thực tế, thường áp dụng hình thức trả lương theo tiền lương thời gian và hình thức tiền lương theo sản phẩm: - Hình thức trả lương theo thời gian: Là hình thức tiền lương theo thời gian làm việc, cấp bậc kỹ thuật và thang lương của người lao động. Để áp dụng trả lương theo thời gian, doanh nghiệp phải theo dõi ghi chép thời gian làm việc của người lao động và mức lương thời gian của họ. Tiền lương thời gian có thể kết hợp với chế độ tiền thưởng để khuyến khích người lao động hăng hái làm việc, tạo nên tiền lương có thưởng. Hình thức trả lương theo thời gian có hạn chế là chưa gắn được tiền lương với kết quả và chất lượng lao động.

SV: Nông Văn Đức 14 Lớp: KTA – K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp - Hình thức tiền lương theo sản phẩm: Là hình thức tiền lương tính theo số lượng, chất lượng sản phẩm, công việc đã hoàn thành đảm bảo yêu cầu chất lượng và đơn giá tiền lương tính cho một đơn vị sản phẩm, công việc đó. Tiền lương sản phẩm có tác dụng khuyến khích người lao động nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Ưu điểm của hình thức này là đảm bảo nguyên tắc phân phối theo số lượng, chất lượng lao động; khuyến khích người lao động quan tâm đến kết quả và chất lượng sản phẩm. Hiện nay, Công ty CP TM & DV Hoa Sơn đang áp dụng hình thức trả lương theo thời gian lao động.