Hoàn thiện kế toán hạch toán nguyên vật liệu tại công ty TNHH MTV Xây Dựng Đo Đạc Gia Việt

Bài viết phân tích quy trình kế toán hạch toán nguyên vật liệu tại công ty TNHH MTV Xây dựng Đo đạc Gia Việt, giúp nâng cao hiệu quả quản lý.

• Tác giả: Lê Thị Thùy Vương
• Người hướng dẫn: Thạc Sĩ Nguyễn Tài Yên
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghiệp TP.HCM
• Chuyên ngành: Kế Toán – Kiểm Toán
• Đề tài: Hoàn Thiện Kế Toán Hạch Toán Nguyên Vật Liệu Tại Công Ty TNHH MTV Xây Dựng Đo Đạc Gia Việt
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu các chương của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠCH TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 2.1. Đặc điểm hạch toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp xây lắp
• 2.2. Đặc điểm và vai trò của nguyên vật liệu
• 2.3. Yêu cầu quản lý nguyên vật liệu
• 2.4. Vai trò và nhiệm vụ hạch toán nguyên vật liệu
• 2.5. Phân loại và tính giá nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp xây lắp
• 2.5.1. Phân loại nguyên vật liệu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC HẠCH TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY XÂY DỰNG – DO ĐẠC GIA VIỆT
• 3.1. Đặc điểm chung của công ty TNHH MTV Xây Dựng- Đo Đạc Gia Việt
• 3.2. Quá trình hình thành và phát triển của công ty
• 3.3. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của công ty
• 3.4. Đặc điểm tổ chức kinh doanh
• 3.5. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán của Công ty
• 3.5.1. Tổ chức bộ máy kế toán
• 3.5.2. Chức năng nhiệm vụ của các bộ phận
• 3.6. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán của công ty
• 3.6.1. Những thông tin chung về tổ chức công tác kế toán
• 3.6.2. Hệ thống chứng từ kế toán
• 3.6.3. Hệ thống tài khoản kế toán
• 3.6.4. Hệ thống sổ kế toán
• 3.6.5. Hệ thống báo cáo kế toán
• 3.7. Thực trạng công tác hạch toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH MTV Đo Đạc- Xây Dựng Gia Việt
• 3.7.1. Đặc điểm phân loại và quản lý nguyên vật liệu tại công ty
• 3.7.2. Đặc điểm nguyên vật liệu
• 3.7.3. Phân loại nguyên vật liệu
• 3.7.4. Công tác quản lý nguyên vật liệu tại công ty
• 3.7.5. Tính giá nguyên vật liệu tại công ty
• 3.7.5.1. Tính giá nguyên vật liệu nhập kho
• 3.7.5.2. Tính giá nguyên vật liệu xuất kho
• 3.7.6. Kế toán Nguyên vật liệu tại công ty TNHH MTV Xây dựng- Đo đạc Gia Việt
• 3.7.6.1. Chứng từ kế toán
• 3.7.6.2. Tài khoản sử dụng
• 3.7.6.3. Sổ sách sử dụng
• 3.7.6.4. Quy trình kế toán
• 3.7.7. Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh
• 3.7.8. Trình bày thông tin lên báo cáo tài chính
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG PHÁP VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Phương pháp nghiên cứu
• 4.1.1. Phương pháp định tính
• 4.1.2. Quy trình nghiên cứu
• 4.2. Kết quả nghiên cứu
• 4.3. Ưu điểm của kế toán nguyên vật liệu của công ty
• 4.4. Những điểm tồn tại về hạch toán nguyên vật liệu tại doanh nghiệp cần phải hoàn thiện
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN
• 5.1. Kết luận chung về hoàn thiện kế toán hạch toán nguyên vật liệu tại công ty TNHH Gia Việt
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cải Tiến Kế Toán Nguyên Vật Liệu Tại Công Ty Gia Việt

Cải tiến kế toán nguyên vật liệu là một trong những yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và quản lý chi phí tại Công ty TNHH MTV Xây dựng – Đo đạc Gia Việt. Việc tổ chức hạch toán nguyên vật liệu một cách khoa học không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc cải tiến này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

1.1. Lý Do Cần Cải Tiến Kế Toán Nguyên Vật Liệu

Cải tiến kế toán nguyên vật liệu giúp doanh nghiệp quản lý tốt hơn về chi phí, từ đó nâng cao lợi nhuận. Việc này cũng giúp giảm thiểu thất thoát và lãng phí trong quá trình sản xuất.

1.2. Mục Tiêu Cải Tiến Kế Toán Nguyên Vật Liệu

Mục tiêu chính của việc cải tiến là tối ưu hóa quy trình kế toán, đảm bảo tính chính xác và kịp thời trong việc ghi chép và báo cáo nguyên vật liệu.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Kế Toán Nguyên Vật Liệu Tại Công Ty Gia Việt

Công ty Gia Việt đang đối mặt với nhiều thách thức trong công tác kế toán nguyên vật liệu. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất mà còn tác động đến khả năng cạnh tranh của công ty trên thị trường.

2.1. Khó Khăn Trong Quản Lý Nguyên Vật Liệu

Việc quản lý nguyên vật liệu gặp khó khăn do số lượng lớn và đa dạng chủng loại. Điều này dẫn đến việc khó khăn trong việc theo dõi và kiểm soát chất lượng nguyên vật liệu.

2.2. Thiếu Hệ Thống Thông Tin Hiệu Quả

Hệ thống thông tin kế toán hiện tại chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý, dẫn đến việc thông tin không được cập nhật kịp thời và chính xác.

III. Phương Pháp Cải Tiến Kế Toán Nguyên Vật Liệu Tại Công Ty Gia Việt

Để cải tiến kế toán nguyên vật liệu, công ty cần áp dụng một số phương pháp và giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguyên vật liệu.

3.1. Áp Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Kế Toán

Sử dụng phần mềm kế toán hiện đại giúp tự động hóa quy trình ghi chép và báo cáo, từ đó giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian.

3.2. Đào Tạo Nhân Viên Về Kế Toán Nguyên Vật Liệu

Đào tạo nhân viên về quy trình và phương pháp kế toán nguyên vật liệu sẽ giúp nâng cao năng lực quản lý và sử dụng nguyên vật liệu hiệu quả hơn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu Tại Công Ty Gia Việt

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc cải tiến kế toán nguyên vật liệu đã mang lại nhiều lợi ích cho công ty. Những ứng dụng thực tiễn này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn cải thiện khả năng cạnh tranh của công ty.

4.1. Tăng Cường Hiệu Quả Sử Dụng Nguyên Vật Liệu

Việc cải tiến giúp công ty sử dụng nguyên vật liệu hiệu quả hơn, giảm thiểu lãng phí và tiết kiệm chi phí sản xuất.

4.2. Cải Thiện Chất Lượng Sản Phẩm

Chất lượng sản phẩm được cải thiện nhờ vào việc quản lý nguyên vật liệu chặt chẽ và khoa học, từ đó nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

V. Kết Luận Về Cải Tiến Kế Toán Nguyên Vật Liệu Tại Công Ty Gia Việt

Cải tiến kế toán nguyên vật liệu là một yếu tố quan trọng giúp Công ty Gia Việt nâng cao hiệu quả sản xuất và quản lý chi phí. Việc áp dụng các phương pháp cải tiến sẽ giúp công ty phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Tương Lai Của Kế Toán Nguyên Vật Liệu

Trong tương lai, công ty cần tiếp tục cải tiến và áp dụng các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả quản lý nguyên vật liệu.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Tiến Thêm

Cần có các giải pháp cụ thể để tiếp tục cải tiến quy trình kế toán, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu chi phí.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp tập trung giải quyết yêu cầu quản trị và hạch toán nguyên vật liệu trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hội nhập sâu rộng sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Áp lực cạnh tranh buộc các doanh nghiệp xây lắp phải tối ưu hóa chất lượng công trình và hạ giá thành thi công. Trong cơ cấu chi phí xây dựng cơ bản, chi phí nguyên vật liệu thường chiếm tỷ trọng áp đảo, dao động từ 70% đến 75% theo mặt bằng chung và chiếm khoảng 65% tổng chi phí thực tế tại đơn vị khảo sát. Do đó, việc quản lý thất thoát, kiểm soát định mức và ghi chép sổ sách chính xác đối với nguyên vật liệu là điều kiện then chốt để bảo toàn vốn và gia tăng lợi nhuận.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể gồm 03 nội dung:

1. Tập hợp và hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn cơ bản về kế toán nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp xây lắp.
2. Thu thập dữ liệu thực tế nhằm phân tích, đánh giá thực trạng công tác hạch toán kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH MTV Xây dựng – Đo đạc Gia Việt.
3. Nhận diện các ưu điểm và hạn chế tồn tại, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại doanh nghiệp.

Để đạt được mục tiêu trên, tác giả đặt ra 04 câu hỏi nghiên cứu:

1. Đặc điểm của hoạt động sản xuất kinh doanh và đặc điểm nguyên vật liệu ảnh hưởng như thế nào đến kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH MTV Xây dựng – Đo đạc Gia Việt?
2. Công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH MTV Xây dựng – Đo đạc Gia Việt hiện đang được tiến hành theo quy trình nào?
3. Kế toán nguyên vật liệu tại công ty đã đạt được những thành tựu gì nhằm đáp ứng nhu cầu quản trị và còn những tồn tại nào cần hoàn thiện?
4. Những giải pháp nào cần được thực hiện để hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại công ty, và điều kiện bảo đảm tính khả thi cho các giải pháp đó là gì?

Về phạm vi và đối tượng nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng công tác kế toán nguyên vật liệu tại doanh nghiệp, bao gồm quy trình lập và luân chuyển chứng từ, phương pháp hạch toán chi tiết và tổng hợp, hệ thống tài khoản, hình thức ghi sổ và công tác lập báo cáo kế toán liên quan đến thu mua, nhập kho, xuất kho và bảo quản nguyên vật liệu.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH MTV Xây dựng – Đo đạc Gia Việt (trụ sở tại 1168 Kha Vạn Cân, phường Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh).
• Phạm vi thời gian: Tập trung nghiên cứu và thu thập dữ liệu trong năm tài chính 2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý thuyết dựa trên hệ thống văn bản pháp quy kế toán và tài liệu học thuật chuyên ngành:

• Khung pháp lý và chuẩn mực kế toán: Áp dụng Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 02 (VAS 02) về Hàng tồn kho ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC; Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC và Thông tư số 200/2014/TT-BTC; tham chiếu quy định hướng dẫn chứng từ kế toán theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC.
• Cơ sở học thuật chuyên môn: Kế thừa các quan điểm lý luận về quản lý và hạch toán vật tư xây lắp từ giáo trình của GS.TS Đặng Thị Loan (2011).

Về phương pháp nghiên cứu, đề tài vận dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp quan sát thực tế và phân tích tài liệu thứ cấp:

• Quy trình nghiên cứu: Thu thập chứng từ gốc phát sinh (hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, biên bản bàn giao), các bảng kê, sổ kế toán chi tiết, sổ Nhật ký chung và báo cáo tài chính năm 2017 của Công ty TNHH MTV Xây dựng – Đo đạc Gia Việt.
• Phương pháp xử lý dữ liệu: Phương pháp thống kê, mô tả, phân tích kinh tế và tổng hợp đối chiếu số liệu giữa chứng từ với sổ kế toán tổng hợp nhằm đánh giá tính chính xác, kịp thời và mức độ tuân thủ quy chuẩn kế toán hiện hành.

Ngoài ra, khóa luận thực hiện tổng quan 03 công trình nghiên cứu trước đây để rút ra bài học kinh nghiệm:

• Luận văn thạc sĩ của Trần Thị Thùy Vân (2011) tại Công ty Cổ phần Traphaco: Chỉ ra các bất cập khi tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân cả kỳ dự trữ gây dồn ứ công việc cuối kỳ và chậm trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho.
• Chuyên đề tốt nghiệp của Trần Thị Hồng Thúy (2010) tại Công ty Xây lắp An Dương: Phân tích sự hạn chế của phương pháp thẻ song song khi khối lượng nghiệp vụ phát sinh quá lớn, từ đó kiến nghị áp dụng phương pháp sổ số dư.
• Luận văn tốt nghiệp của Đào Thị Hằng (2010) tại Xí nghiệp 1 – Công ty Cổ phần Đầu tư Xây lắp Dầu khí số 1 Nghệ An: Nhấn mạnh việc thiếu sổ giao nhận chứng từ, thiếu hệ thống mã danh điểm vật tư và đề xuất giải pháp ứng dụng phần mềm kế toán máy.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu tổng quan về đề tài nghiên cứu

Chương này khái quát tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh các doanh nghiệp xây lắp cần hạ giá thành sản phẩm để cạnh tranh. Tác giả công bố hệ thống 03 mục tiêu nghiên cứu, 04 câu hỏi nghiên cứu định hướng, đồng thời xác lập giới hạn không gian tại Công ty Gia Việt và thời gian nghiên cứu trong năm tài chính 2017. Bố cục toàn bài khóa luận được cấu trúc thành 05 chương logic từ lý luận, phân tích thực trạng đến đề xuất giải pháp hoàn thiện.

Chương 2: Cơ sở lý luận về hoạch toán nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp xây lắp

Chương 2 trình bày toàn diện cơ sở lý thuyết về nguyên vật liệu (NVL) trong hoạt động xây lắp:

• Bản chất và đặc điểm: Theo Khoản 1, Điều 25, Thông tư 200/2014/TT-BTC, NVL là đối tượng lao động mua ngoài hoặc tự chế biến dùng cho sản xuất kinh doanh. Trong xây lắp, NVL mang tính đặc thù: chủng loại đa dạng (sắt, thép, xi măng, gạch, đá, cát...), khối lượng rất lớn (lên tới hàng nghìn tấn), chi phí chiếm tỷ trọng từ 70% đến 75% giá trị công trình. NVL chuyển toàn bộ giá trị một lần vào giá thành sản phẩm và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ hao mòn tự nhiên, thời tiết do lưu kho bãi ngoài trời hoặc rải rác tại các công trình.
• Phân loại nguyên vật liệu: Được phân chia theo 04 tiêu chí: (1) Vai trò, tác dụng (vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, vật liệu và thiết bị xây dựng cơ bản, vật liệu khác); (2) Quyền sở hữu (tự có hoặc nhận gia công, giữ hộ); (3) Nguồn hình thành (mua ngoài, tự chế, thuê ngoài gia công, nhận cấp phát, góp vốn); (4) Nơi sử dụng (phục vụ quản lý, thi công hoặc bán hàng).
• Phương pháp tính giá: Tuân thủ VAS 02 theo nguyên tắc giá gốc. Giá nhập kho mua ngoài bao gồm giá mua chưa thuế GTGT (khấu trừ) cộng chi phí thu mua và trừ hao hụt ngoài định mức. Giá xuất kho gồm 04 phương pháp: Thực tế đích danh, Nhập trước - Xuất trước (FIFO), Bình quân gia quyền cả kỳ dự trữ và Bình quân gia quyền sau mỗi lần nhập.
• Phương pháp hạch toán chi tiết: Khái quát cơ chế vận hành, ưu - nhược điểm của 03 phương pháp: Thẻ song song (ghi chép đồng thời tại kho và phòng kế toán, thích hợp với ít danh điểm), Sổ đối chiếu luân chuyển (ghi sổ một lần vào cuối tháng) và Sổ số dư (thủ kho theo dõi số lượng, kế toán theo dõi số tiền qua Bảng lũy kế nhập xuất tồn).
• Hạch toán tổng hợp: Khẳng định doanh nghiệp xây lắp bắt buộc phải áp dụng phương pháp Kê khai thường xuyên do tính chất sản phẩm đơn chiếc, chu kỳ dài. Hệ thống tài khoản sử dụng gồm TK 152 (chi tiết từ 1521 đến 1528), TK 133, TK 151, TK 154, TK 623. Đồng thời, chương này phân tích 04 hình thức kế toán tổng hợp: Nhật ký chung, Nhật ký – Sổ cái, Chứng từ ghi sổ và Nhật ký – Chứng từ.

Chương 3: Thực trạng công tác hạch toán nguyên vật liệu tại Công ty Xây dựng – Đo đạc Gia Việt

Chương 3 đi sâu khảo sát thực tiễn tại doanh nghiệp:

• Tổng quan đơn vị: Công ty TNHH MTV Đo Đạc – Xây Dựng Gia Việt thành lập năm 2009, trụ sở đặt tại 1168 Kha Vạn Cân, phường Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh; Giấy chứng nhận ĐKKD số 0307561855; người đại diện pháp luật là ông Nguyễn Đình Bình; đại diện phòng Kế toán – Tài chính là ông Nguyễn Đình Trí; tài khoản ngân hàng số 150750039 tại Ngân hàng ACB. Lĩnh vực hoạt động gồm lập và quản lý dự án xây dựng, nhận thầu thi công hạ tầng kỹ thuật, đường giao thông, nhà xưởng, dân dụng và cấp thoát nước.
• Cơ cấu tổ chức và quy trình sản xuất: Bộ máy vận hành trực tuyến gồm Giám đốc, Phó Giám đốc và 06 phòng ban chức năng (Kế toán – Tài chính, Lao động – Tiền lương, Hành chính, Kinh doanh, Kỹ thuật, Sản xuất). Chu trình công nghệ sản xuất tuân thủ trình tự: Nhận thầu/ký hợp đồng -> San nền, chuẩn bị mặt bằng -> Bố trí thiết bị, cung ứng vật tư -> Thi công xây trát, hoàn thiện -> Nghiệm thu, bàn giao và thanh quyết toán.
• Tổ chức bộ máy kế toán: Phân nhiệm thành 07 phần hành trực thuộc Kế toán trưởng: Kế toán tổng hợp, Kế toán công nợ, Kế toán thuế, Kế toán tiền, Kế toán tiền lương, Kế toán NVL/TSCĐ.
• Thực trạng hạch toán nguyên vật liệu:
  • Chế độ áp dụng: Vận dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC, tổ chức sổ theo hình thức Nhật ký chung trên phần mềm kế toán MISA, thực hiện trích khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng.
  • Hệ thống tài khoản: Sử dụng TK 152 chi tiết thành TK 1521 (Vật liệu chính: 15211 - Sắt thép, 15212 - Tiểu ngũ kim, 15213 - Xi măng, 15214 - Vật liệu mộc, 15215 - Vật liệu ngoài trời, 15216 - Vật liệu trang trí, 15217 - Vật liệu điện, 15218 - Vật liệu nước, 15219 - Thiết bị vệ sinh); TK 1522 (Vật kết cấu); TK 1523 (Nhiên liệu); TK 1524 (Phụ tùng thay thế); TK 1525 (Vật liệu khác). Các tài khoản liên quan gồm TK 154 (1541, 1542) và TK 623 (chi tiết 6231 đến 6238). Không sử dụng các tài khoản: TK 113, TK 121, TK 129, TK 139, TK 151, TK 159, TK 221, TK 228, TK 229.
  • Phương pháp tính giá: Áp dụng phương pháp tính giá thực tế đích danh cho cả vật tư nhập kho và xuất kho phục vụ công trình.
  • Quản lý vật tư: Phân loại theo vai trò đối với công trình xây lắp. Doanh nghiệp lập Sổ danh điểm nguyên vật liệu để kiểm soát, hằng tháng kế toán lên báo cáo tổng hợp nhập - xuất - tồn vật tư dựa trên trình tự mã danh điểm.

Chương 4: Phương pháp và kết quả nghiên cứu

Nội dung chương trình bày quy trình nghiên cứu định tính và đánh giá kết quả thực trạng:

• Ưu điểm: Bộ máy kế toán được chuyên môn hóa cao; hệ thống tài khoản chi tiết khoa học bám sát công trình; việc vận hành phần mềm MISA trên nền tảng Nhật ký chung giúp xuất dữ liệu và lập báo cáo tài chính nhanh chóng; quản lý danh mục NVL thông qua Sổ danh điểm vật tư hạn chế sai sót số liệu.
• Hạn chế tồn tại: Tác giả nhận diện các vấn đề trong công tác kiểm soát chứng từ thực tế, bảo quản vật tư tại các công trường phân tán ngoài trời, rủi ro phát sinh chênh lệch hao hụt do thời tiết và áp lực đối chiếu khối lượng nhập - xuất trực tiếp giữa thủ kho và kế toán viên.

Chương 5: Kết luận và giải pháp hoàn thiện

Tổng kết toàn bộ kết quả khảo sát tại Công ty Gia Việt. Đề xuất nhóm giải pháp hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu nhằm nâng cao tính chính xác trong ghi nhận chi phí, cải thiện quy trình luân chuyển chứng từ kho, củng cố quy chế kiểm kê định kỳ tại hiện trường thi công và bảo đảm cung ứng số liệu kịp thời cho việc lập dự toán, thanh quyết toán công trình.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận làm rõ bức tranh thực tế về công tác kế toán nguyên vật liệu tại một doanh nghiệp xây lắp thông qua các số liệu và cứ liệu cụ thể:

• Chỉ ra đặc thù tỷ trọng chi phí: Tại Công ty TNHH MTV Xây dựng – Đo đạc Gia Việt, chi phí nguyên vật liệu chiếm khoảng 65% tổng chi phí sản xuất xây lắp, đóng vai trò quyết định trong việc hình thành giá thành công trình dân dụng và kỹ thuật.
• Phản ánh hệ thống hạch toán thực tế: Doanh nghiệp đã vận dụng hình thức sổ Nhật ký chung tích hợp trên phần mềm MISA, phương pháp kê khai thường xuyên và phương pháp tính giá thực tế đích danh đối với vật tư xuất kho phục vụ thi công.
• Xây dựng danh mục tài khoản chi tiết chuyên biệt cho ngành xây lắp: Hệ thống tài khoản cấp 2, cấp 3 tại công ty được thiết lập đồng bộ theo bảng sau:

Mã tài khoản	Tên tài khoản chi tiết	Nội dung theo dõi
TK 1521	Vật liệu chính	Bao gồm các tiểu khoản: 15211 (Sắt thép), 15212 (Tiểu ngũ kim), 15213 (Xi măng các loại), 15214 (Vật liệu mộc), 15215 (Vật liệu ngoài trời: cát, đá, gạch), 15216 (Vật liệu trang trí), 15217 (Vật liệu điện), 15218 (Vật liệu nước), 15219 (Vật liệu và thiết bị vệ sinh).
TK 1522	Vật kết cấu	Panel bê tông, cọc, ống cống, cửa sắt, cửa kính, cửa cuốn nhôm.
TK 1523	Nhiên liệu	Xăng, dầu, mỡ phục vụ xe và máy móc thi công.
TK 1524	Phụ tùng thay thế	Vật tư thay thế, sửa chữa máy móc (xăm lốp, đèn).
TK 1525	Vật liệu khác	Dây cước, dây thừng, dây đai, bao tải, bạt bảo quản.
TK 154	Chi phí SXKD dở dang	1541 (Các đơn vị sản xuất XN1, XN2), 1542 (Chi phí đội máy thi công).
TK 623	Chi phí sử dụng máy thi công	6231 (Nhân công), 6232 (Vật liệu), 6233 (Dụng cụ), 6234 (Khấu hao máy), 6237 (Dịch vụ mua ngoài), 6238 (Chi phí bằng tiền khác).

• Đóng góp so sánh: Nghiên cứu khẳng định sự khác biệt giữa doanh nghiệp xây lắp (sản phẩm đơn chiếc, vật tư cồng kềnh, tính giá theo từng công trình) so với các ngành sản xuất dược phẩm hay dệt may thông qua việc kế thừa kinh nghiệm từ các nghiên cứu trước (Trần Thị Thùy Vân, Trần Thị Hồng Thúy, Đào Thị Hằng).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự xác định một số hạn chế do điều kiện nghiên cứu thực tế:

• Giới hạn phạm vi dữ liệu: Đề tài tập trung phân tích số liệu trong năm tài chính 2017 tại một doanh nghiệp tư nhân duy nhất là Công ty TNHH MTV Xây dựng – Đo đạc Gia Việt, chưa thực hiện so sánh đối chiếu đa biến giữa các niên độ hoặc giữa nhiều doanh nghiệp cùng quy mô trong ngành.
• Hạn chế thời gian và kinh nghiệm: Nhóm tác giả nêu rõ thời gian thực tập tại doanh nghiệp chưa nhiều, kiến thức thực tế còn bước đầu nên các phân tích chuyên sâu về kế toán quản trị nguyên vật liệu hoặc các trường hợp phát sinh tranh chấp định mức phức tạp chưa được đề cập chi tiết.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng khảo sát chuỗi số liệu tài chính qua nhiều năm liên tục; nghiên cứu sâu hơn về kiểm soát hao hụt định mức vật tư tại công trường ngoài trời và ứng dụng phân hệ kế toán quản trị chi phí chi tiết theo từng hạng mục đấu thầu.

Giá trị tham khảo

Khóa luận cung cấp tài liệu tham khảo thực tế cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Kinh tế xây dựng: Cung cấp tư liệu thực chứng về mô hình kế toán chi phí vật tư trong môi trường xây lắp; tham khảo cách xây dựng hệ thống tài khoản cấp 2, cấp 3 theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Nhân sự làm công tác kế toán tại các doanh nghiệp xây lắp vừa và nhỏ: Có thể tham khảo quy trình luân chuyển chứng từ (phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, phiếu yêu cầu NVL) và sơ đồ tổ chức ghi sổ Nhật ký chung kết hợp phần mềm MISA để tối ưu hóa công tác theo dõi vật tư tại công trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH MTV Xây dựng – Đo đạc Gia Việt áp dụng phương pháp nào để tính giá xuất kho nguyên vật liệu?
Công ty áp dụng phương pháp giá thực tế đích danh để xác định trị giá xuất kho của nguyên vật liệu cho từng công trình, hạng mục công trình thi công.

2. Chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong cơ cấu chi phí thi công của Công ty Gia Việt?
Theo số liệu phân tích trong khóa luận, chi phí nguyên vật liệu tại Công ty Gia Việt chiếm khoảng 65% tổng chi phí phát sinh của các công trình xây lắp và xây dựng dân dụng.

3. Doanh nghiệp sử dụng hình thức kế toán ghi sổ nào và vận hành trên phần mềm gì?
Công ty áp dụng hình thức kế toán Nhật ký chung, được thực hiện và đối chiếu trực tiếp trên phần mềm kế toán MISA.

4. Những tài khoản kế toán nào không được Công ty Gia Việt sử dụng trong quá trình hạch toán?
Dựa trên đặc điểm sản xuất kinh doanh, công ty không sử dụng các tài khoản: TK 113, TK 121, TK 129, TK 139, TK 151, TK 159, TK 221, TK 228 và TK 229.

5. Công ty quản lý thứ tự và danh mục nguyên vật liệu nhập - xuất bằng công cụ gì?
Công ty lập và sử dụng Sổ danh điểm nguyên vật liệu. Hằng tháng, kế toán căn cứ vào thứ tự trong sổ danh điểm này để lập báo cáo tổng hợp nhập - xuất - tồn vật tư.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của nhóm tác giả đã phản ánh toàn diện cơ sở lý thuyết và thực tiễn tổ chức hạch toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH MTV Xây dựng – Đo đạc Gia Việt trong năm 2017. Đề tài làm rõ đặc thù quản lý vật tư xây lắp, hệ thống hóa danh mục tài khoản chi tiết và quy trình ghi sổ Nhật ký chung trên phần mềm kế toán MISA. Các nhận định và giải pháp đưa ra đáp ứng yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý chi phí, hạn chế thất thoát vật tư và hoàn thiện bộ máy kế toán tại doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu tổng quan về đề tài nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý luận về hoạch toán nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp xây lắp Chương 3: Thực trạng công tác hạch toán nguyên vật liệu tại công ty TNHH MTV Xây dựng - Đo đạc Gia Việt Chương 4: Phương pháp và kết quả nghiên cứu Chương 5: Kết luận và giải pháp hoàn thiện 3 Khóa Luận Tốt Nghiệp GVHD:Ths.Nguyễn Tài Yên CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠCH TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 2. Đặc điểm hạch toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp xây lắp 2. Đặc điểm và vai trò của nguyên vật liệu:  Khái niệm: Theo điều 25, khoản 1 trích từ thông tư 200/2014/TT-BTC định nghĩa rằng: Nguyên liệu, vật liệu của doanh nghiệp là những đối tượng lao động mua ngoài hoặc tự chế biến dùng cho mục đích sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.  Đặc điểm: - Về mặt nội dung: Nguyên vật liệu bao gồm nhiều thứ như: vôi, cát, gạch, đá, sỏi, xi măng sắt thép… Đây là những nguyên vật liệu rất đặc trưng của ngành xây lắp, khác hẳn với nguyên vật liệu của các ngành sản xuất khác như: sợi trong doanh nghiệp dệt, da trong doanh nghiệp đóng giày, vải trong doanh nghiệp may mặc,… Khi tham gia vào quá trình sản xuất, dưới tác động của lao động, nguyên vật liệu bị tiêu hao toàn bộ hoặc bị thay đổi hình thái vật chất ban đầu đề tạo ra hình thái vật chất của sản phẩm.

- Về mặt giá trị: Giá trị nguyên vật liệu cần thiết để tạo ra một sản phẩm xây lắp thường rất lớn, có thể lên tới hàng chục, hàng trăm triệu hay hàng tỷ đồng. Khi tham gia vào quá trình sản xuất toàn bộ giá trị của nguyên vật liệu được chuyển dịch một lần vào giá trị sản phẩm. - Về mặt khối lượng: Khối lượng nguyên vật liệu lớn, chẳng hạn khối lượng của xi măng, sắt thép, cát, đá, … có thể lên đến hàng nghìn tấn trong một công trình. Chi phí vận chuyển của nguyên vật liệu phục vụ cho việc sản xuất thi công một đơn vị sản phẩm xây lắp cũng khác nhau trong từng giai đoạn cụ thể, ví dụ với một tòa nhà cao tầng thì chi phí vận chuyển nguyên vật liệu để xây tầng 1 nhỏ hơn nhiều so với chi phí vận chuyển cùng lượng nguyên vật liệu đó để xây tầng thứ 15, 16 (chi phí này được tính vào chi phí nhân công).

4 Khóa Luận Tốt Nghiệp GVHD:Ths.Nguyễn Tài Yên  Vai trò của nguyên vật liệu: Nguyên vật liệu là một trong những yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất. Trong các doanh nghiệp xây lắp, chi phí nguyên vật liệu thường chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng chi phí, từ 70%- 75%. Trong quá trình sản xuất thi công các công trình, nguyên vật liệu chuyển dịch toàn bộ giá trị của nó vào giá trị sản phẩm. Có thể nói nguyên vật liệu là yếu tố cấu thành nên sản phẩm, không có nguyên vật liệu thì sẽ không có sản phẩm.

Nguyên vật liệu có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và số lượng sản phẩm. Số lượng nguyên vật liệu nhiều thì số lượng sản phẩm sẽ nhiều và ngược lại. Mặt khác, muốn sản phẩm có chất lượng tốt thì nguyên vật liệu cũng phải có chất lượng tốt. Vì vậy, một chính sách quản lý và sử dụng nguyên vật liệu có hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển.

Hơn nữa, trong các doanh nghiệp xây lắp, khối lượng nguyên vật liệu rất lớn, nếu công tác quản lý không tốt sẽ gây thất thoát, lãng phí một lượng nguyên vật liệu đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của doanh nghiệp. Trong xu thế thị trường hiện nay, với nguồn lực như nhau thì việc tiết kiệm chi phí nguyên vật liệu đầu vào sẽ đem lại lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp, quyết định sự thành công trong công tác kinh doanh của doanh nghiệp. Tóm lại, nguyên vật liệu có vai trò đặc biệt quan trọng trong doanh nghiệp xây lắp. Do đó, việc tổ chức quản lý nguyên vật liệu là việc làm rất cần thiết và quan trọng trong mỗi doanh nghiệp.

Thực hiện tốt việc này sẽ tạo điều kiện cho quá trình sản xuất diễn ra liên tục, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Yêu cầu quản lý nguyên vật liệu: Theo GS.TS Đặng Thị Loan (2011): Nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp xây lắp có đặc điểm là số lượng lớn, nhiều chủng loại và hay bị ảnh hưởng bởi các tác động bên ngoài. Vì vậy yêu cầu quản lý nguyên vật liệu là một yêu cầu cấp thiết và cần được thực hiện đồng bộ ở tất cả các khâu từ thu mua, dự trữ đến bảo quản và sử dụng. Trong khâu thu mua, nguyên vật liệu phải được quản lý về khối lượng, quy cách, chủng loại, giá mua, thuế và chi phí mua.

Mỗi loại nguyên liệu chỉ được phép hao hụt trong định mức. Bên cạnh đó, quá trình thu mua cũng cần được quản lý chắt chẽ về mặt thời gian, tiến độ thực hiện. 5 Khóa Luận Tốt Nghiệp GVHD:Ths.Nguyễn Tài Yên Trong quá trình bảo quản, để bảo quản tốt nguyên vật liệu dự trữ, giảm thiểu hư hao, mất mát, các doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống kho tàng, bến bãi đủ tiêu chuẩn kỹ thuật, bố trí nhân viên thủ kho có đủ phẩm chất đạo đức và trình độ chuyên môn để quản lý nguyên vật liệu tồn kho và thực hiện các nghiệp vụ nhập xuất kho, tránh việc bố trí kiêm nhiệm chức năng thủ kho với tiếp liệu và kế toán vật tư. Trong khâu sử dụng, cần tổ chức việc ghi chép nhằm phản ánh chính xác tình hình xuất dùng và sử dụng nguyên vật liệu.

Trên cơ sở đó, so sánh với giá thành kế hoạch để đánh giá hiệu quả sử dụng nguyên vật liệu. Từ đó tìm biện pháp sử dụng hợp lý, tiết kiệm nguyên vật liệu. Trong dự trữ nguyên vật liệu, đòi hỏi doanh nghiệp phải tính toán chính xác giá thành kế hoạch trên cơ sở giá thành dự toán, từ đó xác định lượng nguyên vật liệu cần thiết cho mỗi công trình và dự trữ đầy đủ. Tuy nhiên cần nói rõ hơn về vấn đề dự trữ như sau: trong các doanh nghiệp xây lắp, các công trình ở rải rác các nơi nên doanh nghiệp không thể dự trữ nguyên vật liệu vì chi phí bảo quản và vận chuyển quá lớn.

Doanh nghiệp chỉ dự trữ tại kho công trình đảm bảo việc thi công chính công trình đó được diễn ra liên tục, không bị ngừng do thiếu nguyên vật liệu. Với cách thức quản lý nguyên vật liệu như vậy, doanh nghiệp sẽ có đầy đủ thông tin về giá trị, hiện vật của từng loại khi cần. Vai trò và nhiệm vụ hạch toán nguyên vật liệu: Theo Đặng Thị Loan (2011), hạch toán nguyên vật liệu là việc ghi chép, phản ánh đầy đủ tình hình thu mua, nhập, xuất và dự trữ nguyên vật liệu lên sổ sách kế toán. Thông qua tài liệu kế toán nguyên vật liệu, nhà quản lý có thể có được thông tin cần thiết về nguyên vật liệu như: vật liệu cố đảm bảo chất lượng không, thừa hay thiếu so với nhu cầu sản xuất, nguồn cung cấp nào tốt… Những thông tin này giúp cho nhà quản lý có những quyết sách đúng đắn, kịp thời, phù hợp với thực tế, đảm bảo yêu cầu quản lý nguyên vật liệu.

Như vậy hạch toán nguyên vật liệu có vai trò quan trọng trong quản lý và sử dụng nguyên vật liệu. Để phát huy được vai trò đó đòi hỏi công tác hạch toán nguyên vật liệu phải đảm bảo những yêu cầu nhất định về quản lý và cần thực hiện tốt các nhiệm vụ sau: 6 Khóa Luận Tốt Nghiệp GVHD:Ths.Nguyễn Tài Yên - Tổ chức chứng từ, tài khoản, sổ kế toán phù hợp với phương pháp kế toán hàng tồn kho, phương pháp kế toán chi tiết nguyên vật liệu. - Ghi chép, tính toán, phản ánh trung thực, chính xác, kịp thời số lượng, chất kượng và giá thành thực tế của nguyên vật liệu nhập kho. - Tập hợp và phản ánh đầy đủ, chính xác, kịp thời số lượng và giá trị nguyên vật liệu tồn kho, phát hiện kịp thời nguyên vật liệu thừa, thiếu, kém phẩm chất, có biện pháp xử lý kịp thời.

- Thực hiện việc phân tích, đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch thu mua, dự trữ và sử dụng nguyên vật liệu. Phân loại và tính giá nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp xây lắp: 2. Phân loại nguyên vật liệu:  Phân loại theo vai trò và tác dụng nguyên vật liệu: Nguyên vật liệu sử dụng trong các doanh nghiệp xây lắp nguyên vật liệu có nhiều loại, nhiều thứ có vai trò, công dụng khác nhau trong quá trình sản xuất kinh doanh. Trong thực tế công tác quản lý và hạch toán ở các doanh nghiệp, đặc trưng dùng để phân loại nguyên vật liệu thông dụng nhất là vai trò và tác dụng của nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất thi công.

Theo đặc trưng này, nguyên vật liệu được phân ra các loại như sau: (trích khoản 1, điều 25 của TT200/2014/TT-BTC) + Nguyên liệu và vật liệu chính (NVLC): là nguyên liệu, vật liệu mà sau quá trình sản xuất thi công sẽ cấu thành hình thái vật chất của sản phẩm. Đó là đối tượng lao động chủ yếu cấu thành nên thực thể sản phẩm xây lắp như: xi măng, sắt thép, nhựa đường, đá, cát, sỏi, … Danh từ nguyên liệu ở đây dùng để chỉ đối tượng lao động chưa qua chế biến công nghiệp. + Nguyên vật liệu phụ: là những vật liệu có tác dụng phụ trong quá trình sản xuất kinh doanh, được sử dụng kết hợp với nguyên vật liệu chính để hoàn thiện và nâng cao tính năng, chất lượng của sản phẩm hoặc được sử dụng để bảo đảm cho công cụ lao động hoạt động bình thường, hoặc dùng để phục vụ cho nhu cầu kỹ thuật, nhu cầu quản lý như cốt pha, ván khuôn ép, bao bì, các loại gia phụ,. + Nhiên liệu: là các loại nhiên liệu ở thể lỏng, thể rắn, thể khí dùng để phục vụ cho công nghệ sản xuất sản phẩm, cho các phương tiện vận chuyển, máy móc, thiết bị thi công như: xăng, dầu… 7 Khóa Luận Tốt Nghiệp GVHD:Ths.Nguyễn Tài Yên + Phụ tùng thay thế: là các loại vật tư được sử dụng cho hoạt động sửa chữa, bảo dưỡng tài sản cố định.

+ Vật liệu và thiết bị xây dựng cơ bản: Là những loại vật liệu và thiết bị được sử dụng cho hoạt động xây lắp, xây dựng cơ bản. Đối với thiết bị xây dựng cơ bản bao gồm cả thiết bị cần lắp, không cần lắp, công cụ, khí cụ và vật kết cấu dùng để lắp đặt vào công trình xây dựng cơ bản.