Chuyên đề hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa - ĐH KTQD

Bài viết phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại công ty cổ phần xây dựng văn hóa, nâng cao hiệu quả quản lý.

• Tác giả: Lê Lan Huệ
• Người hướng dẫn: ThS. Hàn Thị Lan Thư
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Cải Tiến Kế Toán Nguyên Vật Liệu Tại Công Ty Cổ Phần Xây Dựng Văn Hóa
• Loại tài liệu: Chuyên Đề Thực Tập
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM VÀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG VĂN HÓA
• 1.1. Đặc điểm nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa
• 1.2. Đặc điểm luân chuyển nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa
• 1.2.1. Nguồn cung cấp nguyên vật liệu
• 1.2.2. Quá trình thu mua nguyên vật liệu đến nhập kho
• 1.2.3. Quá trình dự trữ, bảo quản
• 1.2.4. Quy trình xuất nguyên vật liệu đến khi tham gia vào quá trình sử dụng (sản xuất, cho QLDN, …)
• 1.2.5. Tổ chức quản lý nguyên vật liệu của Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa
• 1.3. Tính giá nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG VĂN HÓA
• 2.1. Kế toán chi tiết nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa
• 2.2. Chứng từ và thủ tục luân chuyển các chứng từ nguyên vật liệu
• 2.3. Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa
• 2.4. Quy trình ghi sổ tổng hợp
• 2.5. Kế toán tổng hợp nhập, xuất nguyên vật liệu
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG VĂN HÓA
• 3.1. Đánh giá chung về thực trạng kế toán nguyên vật liệu tại Công ty và phương hướng hoàn thiện
• 3.2. Nhược điểm
• 3.3. Phương hướng hoàn thiện
• 3.4. Các giải pháp hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa
• 3.4.1. Về công tác quản lý nguyên vật liệu
• 3.4.2. Về tài khoản sử dụng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cải tiến kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa

Cải tiến kế toán nguyên vật liệu là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa. Việc quản lý nguyên vật liệu không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn đảm bảo chất lượng sản phẩm. Trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay, việc tối ưu hóa quy trình kế toán nguyên vật liệu trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

1.1. Đặc điểm nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa

Nguyên vật liệu tại Công ty được phân loại thành nhiều nhóm khác nhau như nguyên vật liệu chính, phụ và phế liệu. Mỗi loại nguyên vật liệu có vai trò và cách thức quản lý riêng, ảnh hưởng trực tiếp đến quy trình sản xuất.

1.2. Vai trò của kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp

Kế toán nguyên vật liệu không chỉ giúp theo dõi số lượng và giá trị của nguyên vật liệu mà còn đảm bảo tính minh bạch trong quản lý tài chính. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và giảm thiểu lãng phí.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý nguyên vật liệu

Quản lý nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa gặp phải nhiều thách thức như tình trạng lãng phí, khó khăn trong việc kiểm soát chất lượng và giá cả nguyên vật liệu. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả sản xuất.

2.1. Tình trạng lãng phí trong sử dụng nguyên vật liệu

Lãng phí nguyên vật liệu xảy ra do nhiều nguyên nhân như quản lý kém, không tuân thủ định mức sử dụng. Việc này không chỉ làm tăng chi phí mà còn ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.

2.2. Khó khăn trong kiểm soát chất lượng nguyên vật liệu

Việc kiểm soát chất lượng nguyên vật liệu gặp khó khăn do thiếu quy trình kiểm tra chặt chẽ. Điều này dẫn đến việc sử dụng nguyên vật liệu không đạt tiêu chuẩn, ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng công trình.

III. Phương pháp cải tiến quy trình kế toán nguyên vật liệu hiệu quả

Để cải tiến quy trình kế toán nguyên vật liệu, Công ty cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và công nghệ thông tin. Việc này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác trong quản lý.

3.1. Ứng dụng phần mềm kế toán trong quản lý nguyên vật liệu

Sử dụng phần mềm kế toán giúp tự động hóa quy trình ghi chép và theo dõi nguyên vật liệu. Điều này giúp giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian cho nhân viên kế toán.

3.2. Xây dựng quy trình kiểm soát chất lượng nguyên vật liệu

Cần thiết lập quy trình kiểm soát chất lượng chặt chẽ từ khâu thu mua đến khi nguyên vật liệu được đưa vào sản xuất. Việc này giúp đảm bảo nguyên vật liệu luôn đạt tiêu chuẩn chất lượng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu cải tiến kế toán

Việc áp dụng các phương pháp cải tiến trong kế toán nguyên vật liệu đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Công ty. Các số liệu cho thấy chi phí nguyên vật liệu đã giảm đáng kể, đồng thời chất lượng sản phẩm cũng được nâng cao.

4.1. Kết quả đạt được từ việc cải tiến quy trình

Sau khi áp dụng các phương pháp mới, Công ty đã giảm được 15% chi phí nguyên vật liệu. Điều này cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc quản lý và sử dụng nguyên vật liệu.

4.2. Phản hồi từ nhân viên và khách hàng

Nhân viên và khách hàng đều có phản hồi tích cực về chất lượng sản phẩm sau khi cải tiến quy trình kế toán. Điều này không chỉ nâng cao uy tín của Công ty mà còn tạo ra sự hài lòng cho khách hàng.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho kế toán nguyên vật liệu

Cải tiến kế toán nguyên vật liệu là một quá trình liên tục và cần thiết cho sự phát triển bền vững của Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa. Việc áp dụng công nghệ và quy trình quản lý hiện đại sẽ giúp Công ty duy trì vị thế cạnh tranh trong ngành xây dựng.

5.1. Định hướng phát triển kế toán nguyên vật liệu trong tương lai

Công ty sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để nâng cao hiệu quả quản lý nguyên vật liệu. Điều này sẽ giúp Công ty phát triển bền vững và tối ưu hóa chi phí.

5.2. Tầm quan trọng của việc duy trì quy trình cải tiến

Việc duy trì quy trình cải tiến không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguyên vật liệu mà còn tạo ra giá trị lâu dài cho Công ty. Điều này cần sự cam kết từ ban lãnh đạo và toàn thể nhân viên.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh gay gắt, mục tiêu cốt lõi của các doanh nghiệp sản xuất và xây dựng là tối đa hóa lợi nhuận, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động và củng cố vị thế trên thị trường. Đặc thù của ngành xây dựng là sản phẩm có quy mô lớn, thời gian thi công kéo dài, trải qua nhiều công đoạn phức tạp và tiêu hao khối lượng lớn nguyên vật liệu (NVL). Chi phí nguyên vật liệu thường chiếm tỷ trọng chủ yếu trong tổng chi phí sản xuất và cơ cấu giá thành công trình. Do đó, việc quản lý chặt chẽ từ khâu lập dự toán, thu mua, bảo quản, dự trữ đến hạch toán xuất dùng có ý nghĩa sống còn đối với hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Xuất phát từ thực tiễn công tác quản trị tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa, đề tài "Hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa" được thực hiện nhằm giải quyết các vấn đề chuyên môn về tổ chức hạch toán và kiểm soát vật tư. Nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể bao gồm:

1. Hệ thống hóa đặc điểm luân chuyển, phân loại và tổ chức quản lý nguyên vật liệu trong hoạt động xây lắp của công ty.
2. Khảo sát và phân tích toàn diện thực trạng công tác kế toán chi tiết và kế toán tổng hợp nguyên vật liệu tại đơn vị, từ hệ thống chứng từ, trình tự luân chuyển đến việc vận hành phần mềm kế toán máy.
3. Đánh giá những ưu điểm đạt được, chỉ ra các tồn tại hạn chế trong công tác quản lý và hạch toán; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu phù hợp với đặc thù xây dựng.

Đối tượng nghiên cứu của chuyên đề là công tác kế toán nguyên vật liệu (bao gồm kế toán chi tiết và kế toán tổng hợp). Phạm vi nghiên cứu về không gian được thực hiện tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa (địa chỉ: Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội), với phạm vi dữ liệu hạch toán thực tế tập trung vào tháng 01/2015.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung pháp lý và chế độ kế toán áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành tại thời điểm thực hiện:

• Chế độ kế toán: Áp dụng theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ban hành ngày 20/03/2006 của Bộ Tài chính.
• Quy định về hóa đơn, chứng từ: Thực hiện theo Thông tư số 153/2010/TT-BTC ban hành ngày 28/09/2010 của Bộ Tài chính (áp dụng từ tháng 07/2011).
• Phương pháp kế toán hàng tồn kho: Áp dụng phương pháp Kê khai thường xuyên.
• Phương pháp tính thuế Giá trị gia tăng (GTGT): Áp dụng phương pháp khấu trừ thuế.
• Phương pháp tính giá xuất kho: Áp dụng phương pháp bình quân gia quyền sau mỗi lần nhập (tính giá trung bình di động theo ngày trên phần mềm kế toán).
• Hình thức sổ kế toán tổng hợp: Hình thức Nhật ký chung trên hệ thống máy tính.
• Phương pháp kế toán chi tiết vật tư: Phương pháp Sổ đối chiếu luân chuyển.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành kế toán kết hợp phân tích thực tế:

• Phương pháp chứng từ và kiểm kê: Khảo sát trình tự lập, kiểm tra, luân chuyển và bảo quản chứng từ kế toán nhập - xuất vật tư.
• Phương pháp tài khoản và đối ứng: Phân tích quy cách mở tài khoản cấp 2, đối ứng tài khoản trong các nghiệp vụ kinh tế phát sinh.
• Phương pháp tính giá và tổng hợp - cân đối: Xác định đơn giá thực tế nhập kho, tính đơn giá bình quân di động xuất kho và đối chiếu số liệu tổng hợp - chi tiết.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp và thứ cấp trích xuất từ phòng Tài chính - Kế toán, phòng Kế hoạch, Ban kiểm nghiệm và các kho vật tư (Kho ĐA) của Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa trong kỳ hạch toán tháng 01/2015.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Đặc điểm và tổ chức quản lý nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa

Chương 1 tập trung phân tích đặc thù nguyên vật liệu và bộ máy quản lý vật tư trong mối liên hệ với quy trình xây dựng công trình:

• Phân loại nguyên vật liệu: Do tính chất công trình xây dựng đòi hỏi sự kết hợp của nhiều loại vật tư, công ty phân chia NVL thành 4 nhóm chính:
  1. Nguyên vật liệu chính: Cấu thành nên thực thể công trình, bao gồm xi măng, cát, gạch, sắt...
  2. Nguyên vật liệu phụ: Kết hợp với vật liệu chính để hoàn thiện công trình, phục vụ thi công như gỗ lót, cọc...
  3. Phế liệu: Các loại cọc, gỗ dôi dư có khả năng thu hồi và tái chế biến trong thi công.
  4. Vật liệu khác: Nhiên liệu phục vụ vận hành máy móc thiết bị thi công như xăng, dầu diezen.
• Hệ thống mã hóa danh mục vật tư: Công ty xây dựng bảng danh mục vật tư thống nhất (Bảng 1.1) nhằm phục vụ quản lý và nhập liệu phần mềm, tiêu biểu như mã G6L (Gạch 6 lỗ), XM100 (Xi măng 100kg), DEZ1 (Dầu diezen), C10 (Cọc 10m), C15 (Cọc 15m)...
• Nguồn cung cấp và chu trình luân chuyển: NVL được cung ứng từ các đối tác thường xuyên trên địa bàn Hà Nội như Công ty Xây dựng Bạch Đằng, Công ty Xây dựng Cơ sở Hạ tầng U & I, Công ty TNHH Xây dựng và Dịch vụ Làm Sạch Toàn Cầu.
• Quy trình quản lý các khâu:
  • Thu mua: Phòng Kỹ thuật lập dự toán, định mức vật tư cho từng công trình chuyển sang Bộ phận Thu mua tìm kiếm nguồn hàng, báo cáo Giám đốc phê duyệt hợp đồng kinh tế.
  • Nhập kho và bảo quản: Khi vật tư về kho hoặc công trình, Ban kiểm nghiệm (gồm cán bộ KCS/kỹ thuật Trần Văn Minh, kế toán Tô Thị Kim Tuyến, thủ kho Trần Đức Anh) kiểm tra chủng loại, phẩm chất, quy cách và lập Biên bản kiểm nghiệm vật tư. Hàng đạt chuẩn mới được nhập kho dưới sự giám sát của thủ kho. Cát, đá được mua theo tiến độ thi công nên lưu kho ngắn; cọc, gỗ tái chế được bảo quản kho riêng tránh mối mọt.
  • Xuất kho: Căn cứ dự toán công trình và kế hoạch cấp vật tư được Giám đốc phê duyệt, kế toán lập Phiếu xuất kho để thủ kho xuất vật tư chuyển tới các đơn vị thi công (như Công trình Áng, Công trình Đại Mỗ).
• Nguyên tắc tính giá nguyên vật liệu:
  • Giá nhập kho: $\text{Giá nhập kho} = \text{Giá mua chưa thuế GTGT} + \text{Chi phí thu mua, vận chuyển, bốc dỡ}$.
  • Giá phế liệu thu hồi: Xác định theo quyết định của Giám đốc, căn cứ trên đơn giá nhập kho gần nhất.
  • Giá xuất kho: Tính theo phương pháp đơn giá bình quân gia quyền sau mỗi lần nhập, được xử lý tự động thông qua chức năng "Tính giá trung bình di động theo ngày" trên phần mềm kế toán.

---

Chương 2: Thực trạng kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa

Chương 2 mô tả chi tiết toàn bộ nghiệp vụ kế toán chi tiết và kế toán tổng hợp phát sinh tại đơn vị trong tháng 01/2015:

Kế toán chi tiết nguyên vật liệu

• Hệ thống chứng từ kế toán: Sử dụng Hóa đơn GTGT (mẫu 01 GTKT-3LL theo QĐ 15 hoặc 01GTKT3/001 theo TT 153), Biên bản kiểm nghiệm vật tư (mẫu 03-VT), Phiếu nhập kho (mẫu 01-VT lập thành 2 liên), Kế hoạch cấp vật tư và Phiếu xuất kho (mẫu 02-VT lập thành 3 liên: Liên 1 lưu phòng kế hoạch, Liên 2 giao thủ kho chuyển kế toán ghi sổ, Liên 3 giao đơn vị thi công).
• Tổ chức ghi chép chi tiết:
  • Tại kho: Thủ kho ghi chép số lượng nhập, xuất, tồn theo từng thứ vật tư trên Thẻ kho (Bảng 2-11), không theo dõi giá trị tiền tệ.
  • Tại phòng Kế toán: Kế toán vật liệu nhập số liệu từ chứng từ gốc vào phần mềm máy tính. Hệ thống tự động trích xuất Sổ chi tiết vật tư (Bảng 2-14), Bảng kê phiếu nhập (Bảng 2-12), Bảng kê phiếu xuất (Bảng 2-13, Bảng 1-2), Bảng tổng hợp phát sinh nhập (Bảng 2-15), Bảng tổng hợp phát sinh xuất (Bảng 2-16) và Bảng tổng hợp phát sinh theo tài khoản đối ứng (Bảng 2-17).
  • Trình tự đối chiếu được thực hiện cuối tháng giữa Thẻ kho của thủ kho và Bảng tổng hợp nhập - xuất - tồn của kế toán theo phương pháp Sổ đối chiếu luân chuyển (Sơ đồ 2-3).

Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu

• Tài khoản kế toán sử dụng:
  • TK 152 - Nguyên vật liệu (chi tiết: TK 1521 - Nguyên vật liệu chính, TK 1522 - Vật liệu phụ, TK 1523 - Nhiên liệu).
  • TK 331 - Phải trả cho người bán; TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (TK 1331).
  • Các tài khoản chi phí liên quan: TK 621 - Chi phí NVL trực tiếp (chi tiết: TK 62112 - Công trình Áng, TK 62113 - Công trình Đại Mỗ), TK 627 - Chi phí sản xuất chung, TK 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp, TK 154 - Chi phí SXKD dở dang, TK 111, TK 112, TK 141.
  • Công ty không sử dụng TK 151 (Hàng mua đang đi trên đường) do vật tư mua về luôn có hóa đơn đi kèm đồng thời.
• Trình tự ghi sổ tổng hợp: Thực hiện theo hình thức Nhật ký chung (Sơ đồ 2-4). Số liệu từ chứng từ được nhập vào máy, phần mềm tự động định khoản, cập nhật Sổ Nhật ký chung (Bảng 2-19) và kết chuyển sang Sổ Cái TK 152 (Bảng 2-20) cùng các tài khoản liên quan, làm căn cứ lập Bảng cân đối số phát sinh và Báo cáo tài chính.

Chỉ tiêu nghiệp vụ (Tháng 01/2015)	Chứng từ căn cứ	Tài khoản Nợ	Tài khoản Có	Số tiền (đồng)
Mua gạch 6 lỗ của Cty Làm Sạch Toàn Cầu	HĐ 0047251 (09/01) / PN01	TK 1521, TK 1331	TK 3314	5.400.000.000 (Chưa VAT) 540.000.000 (VAT 10%)
Mua gạch 6 lỗ của Cty Làm Sạch Toàn Cầu	HĐ 0046995 (22/01) / PN02	TK 1521, TK 1331	TK 331	3.200.000.000 (Chưa VAT) 320.000.000 (VAT 10%)
Xuất gạch thi công Công trình Áng	PX 35 (02/01)	TK 62112	TK 1521	480.000.000
Xuất gạch thi công Công trình Áng	PX 36 (09/01)	TK 62112	TK 1521	480.000.000
Chuyển khoản thanh toán tiền hàng	Giấy báo Nợ BC1 (22/01)	TK 331	TK 1121	6.357.000.000

---

Chương 3: Hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa

Chương 3 trình bày các đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cụ thể:

• Đánh giá ưu điểm:
  • Doanh nghiệp tổ chức quản lý chặt chẽ khâu kiểm nghiệm vật tư đầu vào thông qua Ban kiểm nghiệm độc lập, hạn chế tối đa nhập hàng sai quy cách.
  • Việc ứng dụng kế toán máy trong tính giá bình quân di động giúp tiết kiệm thời gian hạch toán và nâng cao tính kịp thời của số liệu giá thành.
  • Hệ thống mã hóa vật tư rõ ràng, hệ thống sổ chi tiết và thẻ kho được mở tương đối đầy đủ theo danh mục.
• Hạn chế tồn tại:
  • Quản lý công nợ với nhà cung cấp còn gặp áp lực lớn trong bối cảnh giá cả vật liệu biến động và đối tác hạn chế cho mua chịu dài hạn.
  • Công tác luân chuyển chứng từ giữa các ban chỉ huy công trình ngoài hiện trường với phòng Tài chính - Kế toán đôi khi còn độ trễ.
  • Việc theo dõi, hạch toán và đánh giá phế liệu thu hồi (cọc, gỗ dôi dư) còn mang tính ước lượng theo quyết định chủ quan của ban điều hành.
• Phương hướng và giải pháp hoàn thiện:
  • Về công tác quản lý vật tư: Nâng cao chất lượng lập kế hoạch cung ứng bám sát tiến độ thi công; tăng cường kiểm tra định mức tiêu hao thực tế tại hiện trường công trình nhằm ngăn chặn thất thoát; hoàn thiện quy chế đánh giá và quản lý phế liệu tái chế.
  • Về tổ chức hạch toán và tài khoản: Hoàn thiện việc mở chi tiết các tài khoản chi phí theo từng hạng mục công trình cụ thể, đảm bảo đối chiếu khớp đúng giữa kế toán tổng hợp, kế toán chi tiết và thủ kho định kỳ.

---

Kết quả và đóng góp

Số liệu tổng hợp hạch toán thực tế (Tháng 01/2015)

Nghiên cứu đã lượng hóa chi tiết biến động nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa trong kỳ khảo sát:

Danh mục chỉ tiêu	Số lượng / Giá trị phản ánh	Ghi chú nguồn số liệu
Số dư đầu kỳ TK 152 (01/01/2015)	3.820.000.000 đồng	Trích Sổ Cái TK 152 (Bảng 2-20)
Tổng phát sinh Nợ TK 152 trong kỳ	19.405.000.000 đồng	Tổng phát sinh nhập kho trong tháng
Tổng phát sinh Có TK 152 trong kỳ	8.405.000.000 đồng	Tổng phát sinh xuất kho trong tháng
Số dư cuối kỳ TK 152 (31/01/2015)	14.167.000.000 đồng	Số dư Nợ cuối tháng
Nhập kho Gạch 6 lỗ (Kho ĐA)	270.000 viên	HĐ 0047251 (170.000 v) + HĐ 0046995 (100.000 v)
Xuất kho Gạch 6 lỗ thi công	95.000 viên	PX35 (15.000 v), PX36 (15.000 v), PX37 (65.000 v)
Tồn cuối kỳ Gạch 6 lỗ (Kho ĐA)	225.000 viên	Tồn đầu (50.000 v) + Nhập (270.000 v) - Xuất (95.000 v)
Tổng nhập Xi măng trong tháng	500 tấn (Trị giá 450.000.000 đ)	Bảng tổng hợp phát sinh nhập (Bảng 2-15)
Tổng xuất Xi măng trong tháng	700 tấn (Trị giá 630.000.000 đ)	Bảng tổng hợp phát sinh xuất (Bảng 2-16)

Đóng góp thực tiễn của đề tài

Khóa luận đã mô tả chi tiết quy trình kế toán nguyên vật liệu tại một doanh nghiệp xây lắp quy mô lớn, làm rõ cách thức kết hợp giữa phương pháp hạch toán chi tiết (Sổ đối chiếu luân chuyển) với hình thức kế toán tổng hợp Nhật ký chung trên phần mềm máy tính. Các giải pháp hoàn thiện được xây dựng bám sát thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Số liệu minh họa thực tế trong nghiên cứu chủ yếu tập trung vào chu kỳ hạch toán tháng 01/2015 tại một số công trình trọng điểm (Công trình Áng, Công trình Đại Mỗ) và một số chủng loại vật tư chính (gạch 6 lỗ, xi măng, xăng dầu), chưa bao quát toàn bộ chu kỳ niên độ kế toán cả năm.
• Hướng phát triển tiếp theo: Mở rộng nghiên cứu tổ chức kế toán nguyên vật liệu trong điều kiện chuyển đổi và áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính; phát triển thêm nội dung kế toán quản trị chi phí và định mức vật tư trong các dự án xây dựng hạ tầng phức tạp.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện khóa luận, chuyên đề thực tập tốt nghiệp về đề tài kế toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ trong doanh nghiệp xây lắp.
• Nhân viên kế toán vật tư, kế toán chi phí tại các doanh nghiệp xây dựng tham khảo mẫu biểu chứng từ (Phiếu nhập kho, Phiếu xuất kho, Biên bản kiểm nghiệm vật tư), cách thức tổ chức Thẻ kho và phương pháp lập Sổ chi tiết vật tư trên phần mềm kế toán.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa áp dụng phương pháp nào để tính giá nguyên vật liệu xuất kho?

Công ty áp dụng phương pháp đơn giá bình quân gia quyền sau mỗi lần nhập (bình quân di động). Khi phát sinh nghiệp vụ xuất kho, kế toán thao tác trên phần mềm kế toán máy tại phân hệ "Kế toán hàng tồn kho" $\rightarrow$ "Cập nhật số liệu" $\rightarrow$ "Tính giá trung bình di động theo ngày" để phần mềm tự động tính toán và áp giá xuất vào Phiếu xuất kho và Sổ chi tiết.

2. Thành phần Ban kiểm nghiệm vật tư trước khi nhập kho tại công ty gồm những ai?

Căn cứ các Biên bản kiểm nghiệm vật tư (Biểu 2-3, Biểu 2-4), Ban kiểm nghiệm của công ty gồm 3 thành viên:

• Đại diện Phòng Kỹ thuật - Chất lượng (Ông Trần Văn Minh).
• Đại diện Phòng Kế toán (Bà Tô Thị Kim Tuyến).
• Thủ kho phụ trách (Ông Trần Đức Anh).

3. Công ty áp dụng phương pháp kế toán chi tiết nguyên vật liệu nào?

Công ty áp dụng phương pháp Sổ đối chiếu luân chuyển. Thủ kho chỉ theo dõi về mặt số lượng trên Thẻ kho; Phòng Kế toán theo dõi cả số lượng và giá trị trên Sổ chi tiết vật tư, Bảng kê phiếu nhập, Bảng kê phiếu xuất. Cuối tháng, kế toán lập Bảng tổng hợp phát sinh nhập - xuất để đối chiếu với Thẻ kho của thủ kho và Sổ Cái kế toán tổng hợp.

4. Vì sao công ty không sử dụng Tài khoản 151 (Hàng mua đang đi trên đường)?

Theo đặc điểm tổ chức thu mua tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa, khi vật liệu được mua và chuyển về công ty hoặc công trình luôn có đầy đủ hóa đơn GTGT đi kèm đồng thời, không xảy ra trường hợp hàng về chưa có hóa đơn hoặc hóa đơn về mà hàng chưa về, nên kế toán không sử dụng TK 151.

5. Việc phân loại nguyên vật liệu tại công ty có điểm gì đặc thù so với các doanh nghiệp sản xuất thông thường?

Bên cạnh các nhóm vật liệu chính, vật liệu phụ và vật liệu khác (nhiên liệu), công ty thiết lập riêng nhóm "Phế liệu" đối với các loại cọc, gỗ dôi dư sau thi công. Nhóm này được theo dõi riêng do đặc thù ngành xây dựng có thể thu hồi để luân chuyển và tái chế biến sử dụng cho các công trình tiếp theo.

---

Kết luận

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp của tác giả Lê Lan Huệ đã phản ánh hệ thống và chi tiết công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa theo chế độ kế toán QĐ 15/2006/QĐ-BTC và TT 153/2010/TT-BTC. Công ty đã vận dụng hiệu quả hình thức Nhật ký chung trên phần mềm kế toán máy, phương pháp kê khai thường xuyên và phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển trong quản lý vật tư xây lắp. Kết quả nghiên cứu cung cấp bộ số liệu thực tế đầy đủ về luân chuyển chứng từ, hạch toán tài khoản và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị chi phí nguyên vật liệu cho doanh nghiệp xây dựng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM VÀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG VĂN HÓA 1.Đặc điểm nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa: Do công ty hoạt động trong lĩnh vực xây dựng đòi hỏi nhiều công đoạn hoàn thành đồng thời số nguyên vật liệu tham gia cấu thành nên thành phẩm tương đối nhiều…dẫn đến quá trình quản lý nguyên vật liệu sử dụng, tham gia vào quá trình sản xuất tương đối khó. Để phục vụ cho quá trình hạch toán cũng như quá trình kiểm tra, kiểm soát nguyên vật liệu được dễ dàng, đảm bảo tính minh bạch và nguyên vật liệu được bảo quản tốt nhất, Công ty phân loại nguyên vật liệu thành các nhóm sau:  Nguyên vật liệu chính.  Nguyên vật liệu phụ.  Vật liệu khác.

Bên cạnh việc chia nhóm cho nguyên vật liệu như trên công ty còn phân thành các phân nhóm nhỏ trong nhóm để tiện cho quá trình theo dõi hơn như: - Nguyên vật liệu chính: Vì ngành nghề tham gia là xây dựng nên nguyên vật liệu chính cấu thành lên thực thể sản phẩm bao gồm các loại như: Xi măng, Cát, gạch, sắt…. - Nguyên vật liệu phụ: Tuy không đóng vai trò quan trọng đặc biệt như nguyên vật liệu chính nhưng nó có tác dụng nhất định và cần thiết trong quá trình hoàn thành công trình, tạo điều kiện cho quá trình sản xuất được tiến hành bình thường bao gồm: gỗ lót, cọc…được kết hợp với vật liệu chính để hoàn thiện công trình. - Phế liệu: Đặc trưng của ngành xây dựng là trong quá trình sản xuất thường xuất hiện các loại cọc, gỗ có thể tham gia tái chế biến trong xây dựng công trình nên công ty đặc biệt phân thành 1 nhóm nguyên vật liệu. Lê Lan Huệ - TCKT44 3 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: Ths.

Hàn Thị Lan Thư - Vật liệu khác : Những nguyên vật liệu ít đóng vai trò trong sản xuất được phân trong nhóm vật liệu khác.Cụ thể bao gồm: xăng, dầu… Bảng 1.1: Danh mục nguyên vật liệu của Công ty CP Xây dựng Văn hóa Mã VT Tên vật tư ĐVT G6L Gạch 6 lỗ Viên XM100 Xi măng 100kg Kg DEZ1 Dầu diêzne Lít C10 Cọc 10m Cọc C15 Cọc 15m Cọc ……….Đặc điểm luân chuyển nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa 1. Nguồn cung cấp nguyên vật liệu - Do đặc trưng ngày xây dựng phát triển mạnh và chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế nên những ngành phụ trợ đi kèm cũng phát triển theo để đáp ứng nhu cầu thị trường. Nguồn cung cấp nguyên vật liệu cho ngành xây dựng luôn phong phú và kịp thời. Do sản xuất những công trình trong thành phố Hà Nội là chủ yếu nên Công ty có những bạn hàng cung cấp nguyên vật liệu quen thuộc như Công ty xây dựng Bạch Đằng, Công ty xây dựng cơ sở hạ tầng U & I.Quá trình thu mua nguyên vật liệu đến nhập kho Sau khi căn cứ theo định mức vật liệu cho từng công trình, khố lượng vật tư sử dụng, tình hình dự trữ nguyên vật liệu thực tế tại Công ty, phòng kế hoạch tiến hành kí kết các hợp đồng kinh tế hoặc giao cho bộ phận thu mua của Công ty đi mua theo kế hoạch đề ra.

Lê Lan Huệ - TCKT44 4 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: Ths. Hàn Thị Lan Thư Bên cung cấp căn cứ theo hợp đồng tiến hành xuất nguyên vật liệu giao cho bên thu mua của công ty theo tiến độ công trình. Nguyên vật liệu được vận chuyển đến kho của Công ty, trước khi nhập kho NVL được ban kiểm nghiệm ( gồm cán bộ KCS, cán bộ kỹ thuật ) xác định phẩm chất, chủng loại, quy cách, số lượng vật liệu mua về và lập biên bản kiểm nghiệm. Sau khi ban kiểm nghiệm kiểm tra quy cách NVL nếu NVL đảm bảo yêu cầu thì vật liệu sẽ được nhập kho dưới sự giám sát của thủ kho.

Đối với những NVL không đúng yêu cầu đã thỏa thuận thì tiến hành được lập biên bản kèm theo, không được nhập vào kho và chờ xử lý của lãnh đạo Công ty.Quá trình dự trữ, bảo quản: - Đặc thù nguyên vật liệu của ngành xây dựng là bền bỉ, có khả năng chịu thời tiết tốt, không hao mòn nên quá trình dự trữ cũng như bảo quản tương đối đơn giản. Các nguyên vật liệu chính như cát, đá được thu mua theo tiến độ công trình nên thời gian dữ trữ, bảo quản tương đối ngắn. Riêng nguyên vật liệu tái chế như cọc, gỗ thì được luân chuyển giữa các công trình và có kho riêng để bảo quản tránh mất mát và mối mọt. Quy trình xuất nguyên vật liệu đến khi tham gia vào quá trình sử dụng (sản xuất, cho QLDN,…): Dựa theo dự toán công trình do phòng kĩ thuật cung cấp và nhu cầu thực tế sản xuất giám đốc phê duyệt đồng ý xuất NVL.

Khi qua phòng kế toán kiểm tra số lượng nguyên vật liệu đảm bảo trong kho lớn hơn số cần xuất trong phiếu đề xuất sẽ lập các giấy tờ cần thiết ( phiếu xuất kho ) giao cho bên sử dụng nguyên vật liệu. Thủ kho nhận xuất nguyên vật liệu ra khỏi kho khi được lệnh. Nguyên vật liệu được xuất khỏi kho, vận chuyển đến nơi cần sử dụng. Lê Lan Huệ - TCKT44 5 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: Ths.

Hàn Thị Lan Thư Yêu cầu trong quá trình sử dụng : nguyên vật liệu được sử dụng hiệu quả, tiết kiệm, tránh lãng phí, sử dụng dựa theo định mức đã đề ra.Tổ chức quản lý nguyên vật liệu của Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa: Việc quản lý nguyên vật liệu là một vấn đề quan trọng. Nguyên vật liệu không chỉ cần được bảo đảm về số lượng mà còn cần đảm bảo về chất lượng, …phục vụ tốt cho quá trình xây dựng. Giá trị nguyên vật liệu cũng là phần chính trong chi phí sản xuất tại doanh nghiệp, càng tiết kiệm được khoản này thì lợi nhuận ròng càng cao. Chính vì lẽ đó, vai trò của những cá nhân tham gia vào quá trình quản lý nguyên vật liệu vô cùng quan trọng.

Nó đòi hỏi không chỉ kiến thức mà còn đòi hỏi tinh thần trách nhiệm rất cao. Tùy theo các quy trình trong quá trình quản lý nguyên vật liệu, công việc sẽ được phân chia cho các cá nhân thực hiện một cách hợp lí nhằm mang đến nguyên vật liệu tốt nhất phục vụ cho quá trình sản xuất. Tại Công ty Cổ phần Xây dựng Văn hóa công việc được phân công như sau để nguyên vật liệu được sử dụng một cách hiệu quả nhất:  Quá trình thu mua : Trong quá trình thu mua này có hai bộ phận tham gia chủ yếu là bộ phận kĩ thuật và bộ phận thu mua.  Bộ phận kĩ thuật : do nhiệm vụ sản xuất của công ty gồm nhiều công trình thực hiện đồng thời nên ứng với mỗi công trình bộ phận kĩ thuật sẽ xây dựng dự toán và xác định một định mức sử dụng nguyên vật liệu riêng.

Sau khi bộ phận kĩ thuật xây dựng xong định mức sẽ chuyển kết quả về số lượng, quy cách,chất lượng… cần thiết sử dụng NVL trong kì cho bộ phận thu mua phận thu mua.  Bộ phận thu mua: Sau khi bộ phận kỹ thuật gửi dự toán công trình cho bộ phận thu mua, bộ phận thu mua tiến hành tìm kiếm thị trường nguyên vật liệu phù hợp yêu cầu đặt ra. Như đã nhắc đến ở trên, bộ phận thu mua xét đến các nhà cung cấp quen thuộc nhằm thu mua được nguyên vật liệu Lê Lan Huệ - TCKT44 6 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: Ths. Hàn Thị Lan Thư tốt và giá cả hợp lí.

Khi các nhà cung cấp này không đáp ứng được yêu cầu đặt ra bộ phận thu mua sẽ tìm kiếm trên thị trường tự do. Bộ phận thu mua xác định được nhà cung cấp, giá thành nguyên vật liệu, báo cáo lên giám đốc để lập hợp đồng thu mua nguyên vật liệu.  Quy trình nhập kho nguyên vật liệu và bảo quản : nhắc đến quy trình này không thể không nhắc đến bộ phận thủ kho và ban kiểm nghiệm.  Ban kiểm nghiệm: đóng vai trò kiểm tra nguyên vật liệu trước khi nhập kho.

Đúng vậy, khi hợp đồng đã được kí kết, nguyên vật liệu được chuyển đến từng công trình hoặc kho tổng của Công ty. Ban kiểm điểm kiểm tra nguyên vật liệu được giao đã phù hợp theo hợp đồng về chủng loại, số lượng, chất lượng, … chưa. Khi đã kiểm kê phân loại những vật liệu không phù hợp yêu cầu đưa ra quyết định không nhập kho. Với những NVL phù hợp sẽ giao nhận lại cho bộ phận thủ kho tiến hành nhập kho bảo quản hoặc chuyển trực tiếp đến công trình tham gia vào quá trình xây dựng.

 Thủ kho : Thủ kho không những đóng vai trò kiểm kê, kiểm soát nguyên vật liệu nhập kho mà còn tham gia quá trình bảo quản và kiểm soát nguyên vật liệu xuất kho. + Thủ kho tiến hành nhập dự trên biển bản kiểm nghiệm của ban kiểm nghiệm và vận chuyển đến khu dự trữ phù hợp. + Cuối tháng tiến hành kiểm tra, ghi chép tình hình nguyên vật liệu, điều kiện bảo quản tại kho. Khi có trường hợp bất thường kịp thời báo lên cấp trên xử lý.

 Quá trình xuất kho sử dụng NVL:  Thủ kho: kiểm soát số NVL xuất kho cho công trình. Những ghi chép này đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm tra, kiểm soát việc tính giá nguyên vật liệu cấu thành nên giá thành công trình của bộ phận kế toán. Lê Lan Huệ - TCKT44 7 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: Ths. Hàn Thị Lan Thư  Bộ phận vận chuyển: do đặc trưng của Công ty là công ty có nhiều công trình nên có nhiều nơi sản xuất, kho và phân xưởng không cùng một khu vực.

Chính lẽ đó, bộ phận vận chuyển đảm nhận nhiệm vụ chuyển NVL từ kho đến công trình xây dựng. Bộ phận này đóng vai trò quan trọng ảnh hưởng đến định mức nguyên vật liệu. Chất lượng, số lượng hỏng hóc, kích thước chịu tác động rất lớn trong quá trình này. Nên yêu cầu đặt ra là bộ phận máy móc sử dụng và cá nhân tham gia vận chuyển cần lao động có tinh thần trách nhiệm hiệu quả nhằm tránh tiêu hao NVL tối đa.

 Quá trình sử dụng NVL : Quản đốc công trình so sánh giữa định mức, chất lượng,… được xác định bởi phòng kĩ thuật và nguyên vật liệu nhận được từ bộ phận vận chuyển tiến hành nhận nguyên vật liệu đưa vào quá trình sản xuất.