Lêi nãi ®Çu Cã thÓ nãi con ngêi trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®· ph¸t huy cao ®é kh¶ n¨ng trÝ lùc. NÕu h×nh dung doanh nghiÖp lµ mét c¸ thÓ trong nªn kinh tÕ th× còng gièng nh con ngêi doanh nghiÖp lu«n ph¸t huy sö dông tèi u c¸c nguån lùc ®Ó ®øng v÷ng trªn th¬ng tr- êng vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng. H¬n lóc nµo hÕt, nÒn kinh tÕ thÞ tr- êng ®· kÝch thÝch sù tham gia kinh doanh cña ®«ng ®¶o c¸c thµnh phÇn kinh tÕ. Cïng víi sù héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ c¸c doanh nghiÖp ®îc ®Æt trong m«i trêng c¹nh tranh hÕt søc gay g¾t lµm thÕ nµo ®Ó ®¹t hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh vµ n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊ kinh doanh lµ c©u hái ®Æt ra ®èi víi bÊt cø doanh nghiÖp nµo.
§Ó gi¶i ®¸p cho c©u hái ®ã doanh nghiÖp cÇn ph¶i cã tÇm nh×n chiÕn lîc, cã sù lùa chän kh«n khÐo vµ ho¹t ®éng th«ng suèt tõ viÖc tæ chøc qu¶n lý ®Õn viÖc tiÕp cËn thÞ trêng. Doanh nghiÖp th¬ng m¹i (DNTM) lµ mét ®¬n vÞ s¶n xuÊt kinh doanh còng mang h×nh ¶nh t¬ng tù gièng nh c¸c doanh nghiÖp kh¸c, nã còng kh«ng t¸ch khái quü ®¹o ph¸t triÓn chung cña c¸c doanh nghiÖp. DNTM cã thÓ ë trong t×nh tr¹ng nî d©y da tån ®äng, ph¸t triÓn thÞnh vîng còng cã thÓ gi¶i thÓ ph¸ s¶n bÊt cø lóc nµo. ChÝnh v× vËy DNTM còng coi hiÖu qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh lµ môc tiªu tiªn quyÕt thµnh b¹i trong kinh doanh.
C«ng ty chÕ biÕn vµ kinh doanh than Hµ Néi lµ doanh nghiÖp th¬ng m¹i víi bÊt cø ho¹t ®éng chñ yªó lµ kinh doanh than, hiÖu qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp ®îc ®o lêng chñ yÕu th«ng qua kÕt qu¶ kinh doanh than. V× vËy c«ng t¸c tiªu thô than cã ý nghÜa quan D¬ng thÞ nguyÖt. K Õ To¸n - 40C 1 träng trong chiÕn lîc ho¹t ®éng vµ chiÕn lîc ph¸t triÓn gióp C«ng ty ®øng v÷ng trong c¹nh tranh trong ®ã kÕ to¸n lµ c«ng cô qu¶n lÝ h÷u hiÖu gióp ban l·nh ®¹o lµm tèt c«ng t¸c nµy, khi lµm tèt c«ng t¸c tiªu thô vµ x¸c ®Þnh ®óng kÕt qu¶ tiªu thô th× doanh nghiÖp míi t¹o nguån thu bï ®¾p chi phÝ ®Èy nhanh vßng quay vèn kinh doanh t¹o ®iÒu kiÖn cho doanh nghiÖp x¸c ®Þnh tr¸ch nhiÖm cña m×nh ®èi víi ngêi lao ®éng, nghÜa vô ®ãng gãp víi nhµ níc, gi¶i quyÕt tèt mèi quan hÖ víi chñ thÓ kinh tÕ kh¸c. Trong thêi gian thùc tËp t¹i C«ng ty chÕ biÕn vµ kinh doanh than Hµ Néi, em ®· nhËn tÇm quan träng cña viÖc h¹ch to¸n tiªu thô vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ tiªu thô t¹i C«ng ty.
V× vËy ®Ò tµi “ Hoµn thiÖn h¹ch to¸n tiªu thô vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ tiªu thô t¹i C«ng ty chÕ biÕn vµ kinh doanh than Hµ Néi” cã søc cuèn hót rÊt lín ®èi víi em vµ em ®· ®i s©u nghiªn cøu, t×m hiÓu ®Ò tµi nµy, cïng víi sù gióp ®ì híng dÉn cña thÇy NguyÔn V¨n C«ng vµ c¸c c« chó trong C«ng ty t«i ®· hoµn thiÖn ®Ò tµi lµm bµi viÕt cho chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp. Néi dung cña ®Ò tµi gåm 3 phÇn: PhÇn I: Nh÷ng vÊn ®Ò lÝ luËn c¬ b¶n vÒ h¹ch to¸n tiªu thu vµ x¸c ®Þnh ®Õt qña tiªu thô trong c¸c DNTM. PhÇn II: Thùc tr¹ng h¹ch to¸n tiªu thô vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ tiªu thô t¹i C«ng ty chÕ biÕn vµ kinh doanh than Hµ Néi. PhÇn III: Mét sè kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn h¹ch to¸n tiªu thô vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ tiªu thô t¹i C«ng ty chÕ biÕn vµ kinh doanh than Hµ Néi.
D¬ng thÞ nguyÖt. K Õ To¸n - 40C 2 PhÇn I Nh÷ng vÊn ®Ò lÝ luËn c¬ b¶n vÒ h¹ch to¸n tiªu thô vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ tiªu thô t¹i C«ng ty chÕ biÕn vµ kinh doanh than Hµ Néi. Tiªu thô vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ tiªu thô: 1. Kh¸i niÖm tiªu thô vµ kÕt qu¶ tiªu thô: Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, mäi ho¹t ®éng kinh doanh ®Òu ph¶i cã mua vµ b¸n ®Ó t¹o ra lîi nhuËn.
Lîi nhuËn t¹o ra mua ®îc gi¸ thÊp vµ b¸n ®îc gi¸ cao. §èi víi kinh doanh th¬ng m¹i, ho¹t ®éng tiªu thô hµng tèt cã thÓ lµm t¨ng doanh sè b¸n ra, cßn ho¹t ®éng mua hµng tèt cã thÓ lµm gi¶m chi phÝ mua vµo vµ nh vËy nghÜa lµ nã lµm lîi nhuËn t¨ng lªn. Tiªu thô hµng ho¸ lµ giai ®o¹n cuèi cïng trong qu¸ tr×nh lu chuyÓn ho¸ cña kinh doanh th¬ng m¹i. Tiªu thô hµng ho¸ lµ sù D¬ng thÞ nguyÖt.
K Õ To¸n - 40C 3 chuyÓn ho¸ h×nh th¸i gi¸ trÞ hµng ho¸ tõ hµng sang tiÒn (H- T) nh»m tho¶ m·n nhu cÇu cña kh¸ch hµng vÒ mét gi¸ trÞ sö dông nhÊt ®Þnh. Sè tiÒn thu ®îc lµ ho¹t ®éng b¸n hµng cña doanh nghiÖp ®îc gäi lµ DTBH. ë c¸c doanh nghiÖp ¸p dông tÝnh thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp th× doanh thu b¸n hµng lµ gi¸ trÞ thanh to¸n cña sè hµng ®· b¸n ®îc gåm c¶ thuÕ. Ngoµi ra trong doanh thu b¸n hµng cßn bao gåm c¸c kho¶n phô thu nh c¸c kho¶n phÝ thu thªm ngoµi gi¸ b¸n kho¶n trî cÊp, trî gi¸ cña nhµ níc khi thùc hiÖn cung øng h¸ng ho¸ dÞch vô theo yªu cÇu cña Nhµ níc.
§Ó thùc hiÖn môc ®Ých kinh doanh cña m×nh lµ tho¶ m·n nhu cÇu tiªu dïng cña x· héi vÒ hµng ho¸ dÞch vô vµ thu ®îc lîi nhuËn th× sau mçi k× kinh doanh doanh nghiÖp ph¶i lu«n x¸c ®Þnh ®îc chi phÝ ®· bá ra vµ thu nhËp thu vÒ tøc lµ doanh nghiÖp ph¶i x¸c ®Þnh ®îc kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cu¶ m×nh, trong c¸c DNTM ®ã chÝnh lµ kÕt qu¶ tiªu thô hµng ho¸, kÕt qu¶ tiªu thô hµng ho¸ trong c¸c DNTM ®îc biÓu hiÖn qua chØ tiªu “lîi nhuËn” hay “lç” tõ tiªu thô, kÕt qu¶ tiªu thô ®îc biÓu hiÖn qua c«ng thøc sau: KÕt qu¶ tiªu thô Tæng sè Gi¸ vèn Chi phÝ Chi phÝ hµng ho¸ = doanh thu thuÇn - hµng - b¸n - qu¶n lÝ [tæng lîi nhuËn(+) vµ tiªu thô hµng ho¸ hµng doanh nghiÖp hoÆc lç (-)] 2. Yªu cÇu vµ nhiÖm vô h¹ch to¸n tiªu thô vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ tiªu thô. D¬ng thÞ nguyÖt. K Õ To¸n - 40C 4 Th«ng tin kÕ to¸n n»m trong hÖ thèng th«ng tin trong doanh nghiÖp nã cã ý nghÜa rÊt quan träng cho viÖc ®a ra quyÕt ®Þnh chÝnh x¸c kÞp thêi cña nhµ qu¶n lÝ.
MÆt kh¸c qu¸ tr×nh tiªu thô lµ mét m¾t xÝch trong c¸c phÇn hµnh c¬ b¶n nh qu¸ tr×nh mua hµng, qu¸ tr×nh dù tr÷ cña c¸c qóa tr×nh kinh doanh trong DNTM. V× vËy h¹ch to¸n ®óng ®¾n vµ chÝnh x¸c qu¸ tr×nh tiªu thô vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ tiªu thô l¹i cµng trë nªn quan träng h¬n gióp nhµ qu¶n lÝ ®iÒu chØnh ho¹t ®éng cña c¸c phÇn hµng ®ã. XuÊt ph¸t tõ chøc n¨ng vµ môc tiªu kÕ to¸n ®èi víi qu¸ tr×nh kinh doanh nãi chung vµ qu¸ tr×nh tiªu thô hµng ho¸ ®èi víi doanh nghiÖp th¬ng m¹i nãi riªng th× yªu cÇu vµ nhiÖm vô h¹ch to¸n lµ: - H¹ch to¸n tiªu thô vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ tiªu thô ph¶i g¾n liÒn víi ®Æc ®iÓm h¹ch to¸n trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i nh ®Æc ®iÓm vÒ phÇn hµnh kÕ to¸n, ®Æc ®iÓm vÒ ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n tæng hîp, ®Æc ®iÓm vÒ c«ng t¸c h¹ch to¸n chi tiÕt kho hµng vµ ®Æc ®iÓm vÒ c«ng t¸c tÝnh gi¸ hµng hãa - Ghi chÐp ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ, kÞp thêi khèi lîng hµng hãa b¸n ra. Qu¶n lÝ chÆt chÏ t×nh h×nh biÕn ®éng vµ dù tr÷ kho hµng tõ ®ã ph¸t hiÖn vµ cã biÖn ph¸p xö lÝ kÞp thêi hµng ho¸ ø ®äng.
- Lùa chän ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh gi¸ trÞ gi¸ vèn cña hµng xuÊt b¸n vµ tÝnh to¸n ®óng ®¾n trÞ gi¸ vèn cña hµng b¸n ra. X¸c ®Þnh thêi ®iÓm ghi nhËn doanh thu vµ x¸c ®Þnh ®óng ®¾n chi phÝ bµn hµng vµ chi phÝ kh¸c liªn quan. - KiÓm tra, ph©n tÝch ®¸nh gi¸ t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch tiªu thô tõ ®ã cung cÊp th«ng tin cho l·nh ®¹o vÒ viÖc thùc hiÖn D¬ng thÞ nguyÖt. K Õ To¸n - 40C 5 tiÕn ®é tiªu thô vµ gióp cho c«ng t¸c lËp kÕ ho¹ch tiªu thô cho k× sau.
- §«n ®èc qu¸ tr×nh thµnh to¸n tiÒn hµng nhanh chãng kÞp thêi, kiÓm tra t×nh h×nh chÊp hµnh kØ luËt thanh to¸n vµ qu¶n lÝ chÆt chÏ tiÒn b¸n hµng. KiÓm tra t×nh h×nh thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi nhµ níc. - Ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c, kÞp thêi c¸c kho¶n thu nhËp theo tõng lo¹i hµng ho¸ kinh doanh, phuc vô cho viÖc ph©n tÝch ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ kinh doanh vµ kiÓm tra t×nh h×nh thùc hiÖn chÕ ®é thÓ lÖ tµi chÝnh hiÖn hµnh. C¸c ph¬ng ph¸p tiªu thô hµng ho¸ trong kinh doanh th- ¬ng m¹i.
H×nh thøc lu chuyÓn hµng ho¸ ë c¸c DNTM gåm 2 ph¬ng thøc: ph¬ng thøc b¸n bu«n vµ ph¬ng thøc b¸n lÎ.1 Ph¬ng thøc b¸n bu«n: B¸n bu«n hµng ho¸ lµ b¸n cho ngêi kinh doanh trung gian chø kh«ng b¸n th¼ng cho ngêi tiªu dïng. Theo ph¬ng thøc nµy b¸n bu«n l¹i ®îc chia thµnh b¸n bu«n qua kho, b¸n bu«n kh«ng qua kho. B¸n bu«n chuyÓn th¼ng cã hoÆc kh«ng tham gia thanh to¸n. B¸n bu«n qua kho.
Theo ph¬ng thøc nµy, hµng ho¸ tiªu thô ph¶i qua kho cña doanh nghiÖp, ph¬ng thøc nµy gåm c¸c h×nh thøc: - B¸n bu«n trùc tiÕp qua kho: theo h×nh thøc nµy bªn mua cö c¸n bé ®Õn mua hµng trùc tiÕp t¹i kho cña doanh nghiÖp, chøng tõ b¸n hµng trong trêng hîp nµy lµ ho¸ ®¬n b¸n hµng hoÆc ho¸ ®¬n kiªm D¬ng thÞ nguyÖt. K Õ To¸n - 40C 6 phiÕu xuÊt kho do doanh nghiÖp kÞp khi hoµn tÊt thñ tôc giao hµng, theo hîp ®ång ®· kÝ th× hµng ho¸ ®ã ®îc x¸c ®Þnh lµ tiªu thô. - B¸n bu«n theo ph¬ng thøc chuyÓn hµng chê chÊp nhËn: theo ph¬ng thøc nµy, doanh nghiÖp b¸n bu«n dùa vµo hîp ®ång ®· kÝ kÕt, xuÊt hµng tõ kho chuyÓn ®Õn cho ngêi mua t¹i ®Þa ®iÓm ®· qui ®Þnh trong hîp ®ång. Ph¬ng thøc vËn chuyÓn do doanh nghiÖp thuª ngoµi.
Chi phÝ vËn chuyÓn doanh nghiÖp chÞu hoÆc bªn mua chÞu tuú theo quy ®Þnh ®· tho¶ thuËn gi÷a 2 bªn trong hîp ®ång. Trong trêng hîp nµy hµng ho¸ trong qu¸ tr×nh vËn chuyÓn vÉn thuéc së h÷u cña doanh nghiÖp b¸n. Hµng göi ®i chØ ®îc x¸c nhËn lµ tiªu thô khi bªn mua ®· nhËn ®îc hµng thanh to¸n tiÒn hµng hoÆc chÊp nhËn thanh to¸n. Chøng tõ b¸n hµng trong trêng hîp nµy lµ ph¶i xuÊt kho kiªm ho¸ ®¬n.
Ngoµi ra cßn cã phiÕu göi hµng kÌm theo vµ ho¸ ®¬n vËn chuyÓn nÕu chi phÝ vËn chuyÓn do bªn mua tr¶. B¸n bu«n vËn chuyÓn th¼ng: - B¸n bu«n vËn chuyÓn th¼ng, kh«ng tham gia thanh to¸n: VÒ thùc chÊt, doanh nghiÖp th¬ng m¹i ®øng ra lµm trung gian, m«i giíi gi÷a bªn b¸n vµ bªn mua ®Ó hëng hoa hång (do bªn b¸n vµ bªn mua tr¶).