Luận văn thạc sĩ về quản lý tài chính tại trường cao đẳng y tế Hải Phòng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý kinh tế một số biện pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại trường cao đẳng y tế hải, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Nhật
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Minh Thụy
• Trường học: Đại học Hải Phòng
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Một số biện pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP
• 1.1. Tổng quan về đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.2. Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.3. Nội dung hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ HẢI PHÒNG
• 2.1. Tổng quan về Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng
• 2.2. Thực trạng quản lý tài chính tại trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng
• 2.2.1. Thực trạng quản lý nguồn thu
• 2.2.2. Thực trạng quản lý việc sử dụng các nguồn lực tài chính
• 2.2.3. Thực trạng quản lý các khoản chi
• 2.2.4. Quản lý việc trích lập và sử dụng các quỹ
• 2.2.5. Thực trạng sử dụng các công cụ quản lý tài chính tại Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng
• 2.2.5.1. Hệ thống chính sách pháp luật của nhà nước
• 2.2.5.2. Công tác kế hoạch
• 2.2.5.3. Qui chế chi tiêu nội bộ
• 2.2.5.4. Công cụ hạch toán, kế toán, kiểm toán
• 2.2.5.5. Kiểm tra, thanh tra
• 2.2.5.6. Tổ chức bộ máy quản lý tài chính
• 2.2.6. Đánh giá thực trạng quản lý tài chính tại trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng
• 2.2.6.1. Những kết quả đạt được
• 2.2.6.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ HẢI PHÒNG
• 3.1. Các quan điểm cơ bản đảm bảo nguồn tài chính và hoàn thiện quản lý tài chính ở Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng
• 3.2. Đa dạng hóa các nguồn tài chính, giải quyết hài hòa lợi ích người học
• 3.3. Mục đích của tăng cường quản lý tài chính là chi tiêu hiệu quả, tiết kiệm và nâng cao chất lượng đào tạo
• 3.4. Quản lý tài chính gắn với hoàn thiện các chính sách, tăng cường tính tự chủ của Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng
• 3.4.1. Các biện pháp cụ thể về đảm bảo các nguồn tài chính
• 3.4.1.1. Đối với nguồn Ngân sách Nhà nước
• 3.4.1.2. Nguồn ngoài Ngân sách Nhà nước
• 3.4.2. Biện pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng
• 3.4.2.1. Đối với Nhà nước
• 3.4.2.2. Đối với Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng
• 3.5. Một số kiến nghị
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quản lý tài chính tại trường cao đẳng y tế Hải Phòng

Quản lý tài chính là một yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo hoạt động hiệu quả của các đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục y tế. Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng đã nhận thức rõ tầm quan trọng của việc cải thiện quản lý tài chính để đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững. Luận văn tập trung vào việc phân tích thực trạng và đề xuất các biện pháp tối ưu hóa tài chính nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản lý tài chính

Quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập như Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng bao gồm việc quản lý các nguồn thu, chi và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính. Đây là yếu tố then chốt để đảm bảo hoạt động ổn định và phát triển bền vững. Tài chính giáo dục không chỉ liên quan đến việc quản lý ngân sách mà còn bao gồm việc tối ưu hóa các nguồn lực để nâng cao chất lượng đào tạo.

1.2. Thực trạng quản lý tài chính tại Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng

Thực trạng quản lý tài chính tại Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng cho thấy những hạn chế trong việc quản lý nguồn thu và chi tiêu. Mặc dù trường đã có những nỗ lực trong việc đa dạng hóa nguồn thu, nhưng việc quản lý các khoản chi vẫn chưa thực sự hiệu quả. Điều này đòi hỏi các biện pháp cải thiện quản lý để đảm bảo sử dụng tối ưu các nguồn lực tài chính.

II. Chiến lược tài chính và quản lý ngân sách

Việc xây dựng chiến lược tài chính phù hợp là yếu tố then chốt để Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng đạt được mục tiêu phát triển bền vững. Luận văn đề xuất các biện pháp cụ thể để quản lý ngân sách hiệu quả, bao gồm việc tăng cường tính tự chủ tài chính và đa dạng hóa nguồn thu.

2.1. Đa dạng hóa nguồn thu

Một trong những biện pháp quan trọng để cải thiện quản lý tài chính là đa dạng hóa nguồn thu. Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng cần tăng cường các hoạt động dịch vụ, liên kết đào tạo và thu hút các nguồn tài trợ từ bên ngoài. Điều này không chỉ giúp tăng nguồn thu mà còn giảm bớt sự phụ thuộc vào ngân sách nhà nước.

2.2. Quản lý chi tiêu hiệu quả

Quản lý chi tiêu hiệu quả là yếu tố quan trọng để đảm bảo sử dụng tối ưu các nguồn lực tài chính. Luận văn đề xuất việc xây dựng các quy chế chi tiêu nội bộ chặt chẽ, đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để đảm bảo các khoản chi được sử dụng đúng mục đích và mang lại hiệu quả cao.

III. Cải thiện quản lý nguồn lực và tài chính công

Quản lý nguồn lực và tài chính công là những yếu tố then chốt để Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng đạt được mục tiêu phát triển bền vững. Luận văn đề xuất các biện pháp cụ thể để tăng cường hiệu quả quản lý, bao gồm việc hoàn thiện các chính sách tài chính và tăng cường tính tự chủ của trường.

3.1. Hoàn thiện chính sách tài chính

Việc hoàn thiện các chính sách tài chính công là yếu tố quan trọng để cải thiện quản lý tài chính tại Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng. Luận văn đề xuất việc xây dựng các chính sách phù hợp với thực tiễn, đồng thời tăng cường tính minh bạch và công khai trong quản lý tài chính.

3.2. Tăng cường tính tự chủ tài chính

Tăng cường tính tự chủ tài chính là yếu tố then chốt để Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng đạt được mục tiêu phát triển bền vững. Luận văn đề xuất việc tăng cường quyền tự chủ trong việc quản lý và sử dụng các nguồn lực tài chính, đồng thời đảm bảo sự giám sát chặt chẽ từ các cơ quan quản lý nhà nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh giáo dục đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam đang chịu áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các trường ngoài công lập và các chương trình quốc tế, công tác quản lý tài chính trở thành yếu tố then chốt đảm bảo sự phát triển bền vững của các cơ sở giáo dục. Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng, với hơn 55 năm hình thành và phát triển, đang đứng trước thách thức chuyển đổi cơ cấu nguồn thu từ chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước sang đa dạng hóa các nguồn tài chính, trong đó học phí và các hoạt động dịch vụ đóng vai trò ngày càng quan trọng. Nghiên cứu tập trung vào thực trạng quản lý tài chính tại trường trong giai đoạn 2011-2015, nhằm đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính, xác định những hạn chế và đề xuất các biện pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích cơ chế tự chủ tài chính, đánh giá thực trạng các nguồn thu và chi tiêu, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính tại Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hoạt động tài chính của trường trong giai đoạn 2011-2015, bao gồm nguồn ngân sách nhà nước, học phí, lệ phí và các nguồn thu khác. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện chính sách tài chính, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển bền vững của trường, đồng thời hỗ trợ các nhà quản lý trong việc ra quyết định tài chính hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt là các trường đại học, cao đẳng công lập. Khái niệm đơn vị sự nghiệp công lập được hiểu là tổ chức cung cấp dịch vụ công không vì mục tiêu lợi nhuận, chịu sự quản lý của Nhà nước và có cơ chế tự chủ tài chính theo Nghị định số 43/2006/NĐ-CP. Quản lý tài chính được định nghĩa là quá trình huy động, phân bổ và sử dụng các nguồn lực tài chính nhằm đạt hiệu quả cao nhất trong hoạt động của đơn vị.

Mô hình hoạt động tài chính các trường công lập được mô tả qua ba nguồn thu chính: ngân sách nhà nước, học phí và đóng góp xã hội. Các khái niệm chính bao gồm: tự chủ tài chính, quản lý nguồn thu, quản lý chi tiêu, và công cụ quản lý tài chính như kế hoạch tài chính, quy chế chi tiêu nội bộ, hạch toán kế toán và kiểm toán nội bộ. Ngoài ra, nghiên cứu tham khảo kinh nghiệm quản lý tài chính từ các quốc gia như Trung Quốc và Thái Lan để làm cơ sở so sánh và đề xuất giải pháp phù hợp.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu tổng hợp, kết hợp thống kê, phân tích, so sánh và phương pháp hệ thống nhằm làm rõ thực trạng và đề xuất giải pháp. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thu chi tài chính của Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng giai đoạn 2011-2015, các báo cáo tài chính, quy chế chi tiêu nội bộ, cùng các văn bản pháp luật liên quan. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các khoản thu, chi và các quỹ tài chính của trường trong giai đoạn nghiên cứu.

Phương pháp phân tích bao gồm phân tích định lượng số liệu thu chi, đánh giá tỷ lệ tăng trưởng, cơ cấu nguồn thu và chi tiêu, đồng thời phân tích định tính các chính sách, quy trình quản lý tài chính. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2011 đến năm 2015, tập trung đánh giá biến động nguồn thu, chi tiêu và hiệu quả quản lý tài chính trong giai đoạn này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn thu ngân sách nhà nước có xu hướng giảm dần: Thu ngân sách nhà nước năm 2011 là 4.646 triệu đồng, tăng 17,8% năm 2012, 49,9% năm 2013, nhưng tốc độ tăng giảm dần đến năm 2014 và 2015. Năm 2015, ngân sách cấp cho trường giảm nhẹ so với các năm trước, phản ánh xu hướng giảm đầu tư công cho giáo dục.

2. Thu học phí tăng nhanh nhưng có dấu hiệu giảm năm 2015: Thu học phí từ 5.094 triệu đồng năm 2011 tăng liên tục đến năm 2014 với mức tăng lần lượt 18,45%, 62,38%, 41,41%, đạt đỉnh năm 2014. Tuy nhiên, năm 2015 giảm 3,02% do lượng sinh viên đăng ký giảm và quy định mức trần học phí của Nhà nước.

3. Nguồn thu dịch vụ và các hoạt động ngoài đào tạo tăng đều: Thu từ dịch vụ tăng từ 1.767 triệu đồng năm 2011 lên 4.019 triệu đồng năm 2015, cho thấy nhà trường đã chú trọng phát triển các hoạt động dịch vụ nhằm đa dạng hóa nguồn thu.

4. Chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi: Chi thường xuyên năm 2011 là 8.108 triệu đồng, tăng lên 9.046 triệu đồng năm 2015. Trong đó, chi cho thanh toán cá nhân (tiền lương, phụ cấp, bảo hiểm xã hội) chiếm khoảng 40-50% tổng chi, với mức tăng bình quân qua các năm khoảng 15%. Chi nghiệp vụ chuyên môn và chi mua sắm, sửa chữa cũng tăng đáng kể, phản ánh nhu cầu nâng cao chất lượng đào tạo và cơ sở vật chất.

Thảo luận kết quả

Việc giảm dần nguồn ngân sách nhà nước cấp cho trường phù hợp với chủ trương tăng tính tự chủ tài chính cho các trường công lập, đồng thời đặt ra thách thức lớn trong việc cân đối thu chi. Sự tăng trưởng mạnh mẽ của thu học phí và thu dịch vụ thể hiện nỗ lực của trường trong việc đa dạng hóa nguồn thu, tuy nhiên sự giảm nhẹ năm 2015 cảnh báo về áp lực cạnh tranh và giới hạn mức trần học phí do Nhà nước quy định.

Chi tiêu tập trung vào chi thường xuyên, đặc biệt là chi cho con người, phản ánh thực trạng chi phí nhân sự chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động của trường. Mức chi bình quân cho một sinh viên dao động quanh 3,8-4 triệu đồng/năm, cho thấy mức đầu tư hợp lý nhưng vẫn cần cân nhắc để đảm bảo chất lượng đào tạo trong điều kiện nguồn thu hạn chế.

Việc quản lý các quỹ tài chính như quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, quỹ dự phòng ổn định thu nhập và quỹ khen thưởng được thực hiện theo quy chế chi tiêu nội bộ, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính. Tuy nhiên, công tác kiểm toán nội bộ và thanh tra tài chính còn tồn tại hạn chế do thiếu chuyên môn và chưa được tổ chức thường xuyên, ảnh hưởng đến tính minh bạch và hiệu quả quản lý.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện xu hướng thu ngân sách nhà nước, thu học phí, thu dịch vụ qua các năm, cùng bảng phân tích cơ cấu chi tiêu chi tiết theo từng khoản mục, giúp minh họa rõ nét thực trạng tài chính của trường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đa dạng hóa nguồn thu: Nhà trường cần chủ động phát triển các hoạt động dịch vụ, liên kết đào tạo, nghiên cứu khoa học để tăng nguồn thu ngoài ngân sách nhà nước và học phí. Mục tiêu tăng thu dịch vụ lên ít nhất 20% trong vòng 3 năm tới, do phòng Tài chính-Kế toán phối hợp với các khoa thực hiện.

2. Hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ: Cập nhật và điều chỉnh quy chế chi tiêu nội bộ phù hợp với thực tế, phân cấp quản lý tài chính cho các đơn vị trực thuộc nhằm nâng cao tính chủ động và sáng tạo trong huy động và sử dụng nguồn lực tài chính. Thời gian thực hiện trong 12 tháng, do Ban Giám hiệu và phòng Tài chính-Kế toán chủ trì.

3. Nâng cao năng lực quản lý tài chính và kiểm toán nội bộ: Tổ chức đào tạo chuyên môn cho cán bộ tài chính, thành lập bộ phận kiểm toán nội bộ chuyên trách để thực hiện kiểm toán định kỳ, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý tài chính. Kế hoạch triển khai trong 18 tháng, do phòng Tài chính-Kế toán phối hợp với Ban Kiểm soát thực hiện.

4. Xây dựng chính sách thu nhập hợp lý cho cán bộ viên chức: Đề xuất điều chỉnh mức lương, phụ cấp và thu nhập tăng thêm nhằm giữ chân và khuyến khích đội ngũ giảng viên, nâng cao chất lượng đào tạo. Thời gian thực hiện trong 24 tháng, do Ban Giám hiệu phối hợp với công đoàn nhà trường thực hiện.

5. Tăng cường công tác lập kế hoạch tài chính: Lập kế hoạch thu chi sát với thực tế, dự báo chính xác nguồn thu và nhu cầu chi tiêu, đảm bảo cân đối ngân sách và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính. Thực hiện hàng năm, do phòng Tài chính-Kế toán chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban Giám hiệu các trường cao đẳng, đại học công lập: Giúp hiểu rõ thực trạng quản lý tài chính, từ đó xây dựng chính sách tài chính phù hợp, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính.

2. Phòng Tài chính-Kế toán các cơ sở giáo dục: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phương pháp quản lý tài chính, hỗ trợ công tác lập kế hoạch, kiểm soát chi tiêu và báo cáo tài chính chính xác.

3. Các nhà hoạch định chính sách giáo dục và tài chính: Tham khảo để xây dựng các chính sách hỗ trợ tài chính, cơ chế tự chủ tài chính và khung pháp lý phù hợp cho các đơn vị sự nghiệp công lập.

4. Giảng viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành quản lý kinh tế, quản lý tài chính công: Là tài liệu tham khảo thực tiễn phong phú về quản lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập, phục vụ nghiên cứu và giảng dạy.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nguồn ngân sách nhà nước cấp cho trường có xu hướng giảm?
   Do chủ trương tăng tính tự chủ tài chính cho các trường công lập, Nhà nước giảm dần chi thường xuyên nhằm khuyến khích trường tự chủ, đa dạng hóa nguồn thu, giảm gánh nặng ngân sách.

2. Nguồn thu học phí ảnh hưởng thế nào đến hoạt động của trường?
   Học phí là nguồn thu chính ngoài ngân sách, giúp trường đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng đào tạo và cải thiện thu nhập cán bộ. Tuy nhiên, mức trần học phí do Nhà nước quy định giới hạn khả năng tăng thu.

3. Quản lý chi tiêu tại trường có những khó khăn gì?
   Chi tiêu chủ yếu tập trung vào chi thường xuyên, đặc biệt là chi cho con người, trong khi nguồn thu hạn chế. Việc cân đối thu chi, kiểm soát chi tiêu hiệu quả là thách thức lớn đối với nhà trường.

4. Vai trò của các quỹ tài chính trong quản lý tài chính trường học là gì?
   Các quỹ như quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, quỹ dự phòng ổn định thu nhập và quỹ khen thưởng giúp đảm bảo thu nhập ổn định cho cán bộ, đầu tư phát triển cơ sở vật chất và khuyến khích thành tích công tác.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả công tác kiểm toán nội bộ?
   Cần thành lập bộ phận kiểm toán nội bộ chuyên trách, đào tạo cán bộ có chuyên môn, tổ chức kiểm toán định kỳ và nghiêm túc nhằm phát hiện và ngăn ngừa sai phạm, nâng cao tính minh bạch tài chính.

Kết luận

• Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng đã đạt được những kết quả tích cực trong việc đa dạng hóa nguồn thu, đặc biệt là tăng thu học phí và dịch vụ trong giai đoạn 2011-2015.
• Nguồn ngân sách nhà nước cấp có xu hướng giảm, đặt ra yêu cầu nâng cao tính tự chủ và hiệu quả quản lý tài chính của trường.
• Chi tiêu tập trung chủ yếu vào chi thường xuyên, đặc biệt là chi cho con người, cần có chính sách thu nhập hợp lý để giữ chân đội ngũ cán bộ.
• Công tác quản lý tài chính còn tồn tại hạn chế về kiểm toán nội bộ và quy chế chi tiêu cần được hoàn thiện để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào đa dạng hóa nguồn thu, hoàn thiện quy chế chi tiêu, nâng cao năng lực quản lý và kiểm toán, xây dựng chính sách thu nhập và lập kế hoạch tài chính sát thực tế.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm tới, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả quản lý tài chính để điều chỉnh kịp thời.

Các nhà quản lý và cán bộ tài chính tại các trường công lập cần chủ động áp dụng các biện pháp quản lý tài chính hiệu quả, đồng thời phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước để nâng cao tính tự chủ và phát triển bền vững của đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP. Tổng quan về đơn vị sự nghiệp công lập 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của đơn vị sự nghiệp công lập 1. Khái niệm và đặc điểm của đơn vị sự nghiệp công lập [14] Đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức sự nghiệp được thành lập theo quyết định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để cung cấp các dịch vụ sự nghiệp công đáp ứng nhu cầu của xã hội.

Dịch vụ sự nghiệp công là loại dịch vụ phục vụ quyền cơ bản của công dân , phục vụ sự phát triển kinh tế - xã hội (như giáo dục đào tạo, y tế, văn hóa, thể dục thể thao, môi trường, dịch vụ sự nghiệp trong các lĩnh vực nông nghiệp phát triển nông thôn, giao thông vận tải, khoa học công nghệ, xây dựng, khí tượng thủy văn…). Hoạt động sự nghiệp không trực tiếp tạo ra của cải vật chất nhưng nó tác động trực tiếp tới lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, có tính quyết định năng suất lao động xã hội. Những hoạt động sự nghiệp mang tính chất phục vụ là chủ yếu và không nhằm mục tiêu lợi nhuận. Quy định về việc thành lập, giải thể, có chế tài chính, quản lý tài sản Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp công lập được quy định bởi các văn bản: - Việc thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập được quy định tại Nghị định số 55/2012/NĐ- CP ngày 28/06/2012 của Chính phủ.

- Cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về việc thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập được quy định tại Nghị định số 43/2006/NĐ- CP ngày 25 tháng 04 năm 2006 của Chính phủ. Theo đó, các đơn vị sự nghiệp công lập: + Được tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong việc xác định nhiệm vụ, xây dựng kế hoạch và tổ chức hoạt động; Được thành lập mới, sát nhập giải thể các tổ chức sự nghiệp trực thuộc; Được ký hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật; Được quyết định số lượng biên chế ( nếu đơn vị sự nghiệp tự đảm bảo kinh phí hoạt động), … + Được Nhà nước đầu tư kinh phí xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm trang,thiết bị, giao nhiệm vụ và cấp kinh phí hoạt động thường xuyên từ NSNN để thực hiện nhiệm vụ được giao; Được thu phí dịch vụ sự nghiệp ( theo quy định của Nhà nước) và được sử dụng nguồn thu để trang trải chi phí hoạt động. 4 + Được trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong việc tổ chức công việc, sắp xếp lại bộ máy. Sử dụng lao động và nguồn lực tài chính để hoàn thành nhiệm vụ được giao; Phát huy mọi khả năng của đơn vị để cung cấp dịch vụ với chất lượng cao cho xã hội; Tăng nguồn thu sự nghiệp nhằm từng bước giải quyết thu nhập cho người lao động và phát triển hoạt động sự nghiệp.

+ Phải xây dựng và công bố công khai chế độ quản lý tài chính, chế độ chi tiêu nội bộ của đơn vị, tập trung vào các quy định về chế độ công tác phí; Chi tiêu hội nghị, tiếp khách, sử dụng văn phòng phẩm, điện thoại, sử dụng xe ô tô, chi nghiệp vụ chuyên môn; Mua sắm tài sản; Tổ chức hoạt động dịch vụ, liên doanh liên kết; Phương thức chi trả tiền lương và thu nhập tăng thêm cho người lao động; trích lập và sử dụng các quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi, quỹ ổn định thu nhập và quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp. + Việc quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước tại các đơn vị sự nghiệp công lập được thực hiện theo các quy định tại Nghị định số 52/2009/NĐ- CP quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Luật quản lý tài sản Nhà nước. Trường cao đẳng công lập hay đơn vị sự nghiệp công lập có những đặc điểm cơ bản sau [16]: a) Đơn vị sự nghiệp công lập là những tổ chức hoạt động theo nguyên tắc phục vụ xã hội, không vì mục tiêu lợi nhuận. Khác với hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động sự nghiệp cung ứng dịch vụ cho nền kinh tế nhưng mục đích chính không phải vì mục tiêu lợi nhuận.

Nhà nước duy trì, tổ chức, tài trợ cho các hoạt động sự nghiệp để cung cấp dịch vụ cho thị trường trước hết nhằm thực hiện vai trò của nhà nước trong việc phân phối lại thu nhập và thực hiện chính sách phúc lợi công cộng khi can thiệp vào thị trường. Nhờ đó, nhà nước hỗ trợ cho các ngành kinh tế hoạt động bình thường, nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài , đảm bảo và phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy hoạt động kinh tế phát triển và ngày càng đạt hiệu quả cao hơn, đảm bảo không ngừng nâng cao đời sống, sức khỏe, văn hoá và tinh thần của nhân dân. 5 b) Kết quả của hoạt động sự nghiệp chủ yếu là tạo ra các dịch vụ công, phục vụ trực tiếp hoặc gián tiếp quá trình tái sản xuất xã hội. Nhờ việc sử dụng các hàng hóa công cộng do hoạt động sự nghiệp tạo ra mà quá trình tái sản xuất ra của cải vật chất trong xã hội được thuận lợi và ngày càng đạt hiệu quả cao.

Hoạt động sự nghiệp giáo dục đào tạo, y tế, thể dục, thể thao mang đến tri thức và đảm bảo sức khoẻ cho lực lượng lao động, tạo điều kiện cho nguồn nhân lực có chất lượng ngày càng tốt hơn. Hoạt động sự nghiệp khoa học, văn hóa mang lại những hiểu biết về tự nhiên, xã hội, tạo ra nhữn g công nghệ mới phục vụ sản xuất và đời sống. Vì vậy, hoạt động sự nghiệp luôn gắn bó hữu cơ và tác động tích cực tới quá trình tái sản xuất xã hội. c) Hoạt động sự nghiệp trong các đơn vị sự nghiệp công lập luôn gắn liền và bị chi phối bởi các chương trình phát triển kinh tế xã hội của nhà nước Trong nền kinh tế thị trường, nhà nước tổ chức, duy trì hoạt động sự nghiệp để đảm bảo thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội.

Để thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế xã hội nhất định, trong mỗi thời kỳ, nhà nước có các chủ trương, chính sách, có các chương trình mục tiêu kinh tế xã hội nhất định như : chương trình xoá mù chữ, chương trình xóa đói giảm nghèo, chương trình dân số-kế hoạch hoá gia đình, chương trình phòng chống AIDS…. Các chương trình này chỉ có nhà nước, với vai trò của mình mới có thể thực hiện một cách đầy đủ và hiệu quả. Nhà nước duy trì và phát triển các hoạt động sự nghiệp gắn với các chương trình mục tiêu quốc gia, các chương trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước nhằm mang lại lợi ích cho người dân. Vai trò của đơn vị sự nghiệp công lập Hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập là một bộ phận của nền kinh tế và có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế.

Trong thời gian qua, các đơn vị sự nghiệp công đã có nhiều đóng góp cho sự ổn định và phát triển kinh tế xã hội của đất nước, thể hiện : - Thứ nhất, cung cấp các dịch vụ công về giáo dục, y tế, văn hóa, thể dục, thể thao….có chất lượng cao cho xã hội, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của nhân dân, góp phần cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. 6 - Thứ hai, thực hiện các nhiệm vụ chính trị được giao như : đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực có chất lượng và trình độ cao; khám chữa bệnh, bảo vệ sức khỏe người dân, nghiên cứu và ứng dụng các kết quả khoa học, công nghệ; cung cấp các sản phẩm văn hóa, nghệ thuật… phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. - Thứ ba, đối với từng lĩnh vực hoạt động sự nghiệp, các đơn vị sự nghiệp công lập đều có vai trò chủ đạo trong việc tham gia đề xuất và thực hiện các đề án, chương trình lớn phục vụ sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước. - Thứ tư, thông qua hoạt động thu phí, lệ phí theo quy định của nhà nước đã góp phần tăng cường nguồn lực, đẩy mạnh đa dạng hóa và xã hội hóa nguồn lực thúc đẩy sự phát triển của xã hội.

Thực hiện chủ trương xã hội hóa hoạt động sự nghiệp của nhà nước, trong thời gian qua các đơn vị sự nghiệp ở tất cả các lĩnh vực đã tích cực mở rộng các loại hình, phương thức hoạt động, một mặt đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân dân. Đồng thời qua đó cũng thực hiện xã hội hóa bằng cách thu hút sự đóng góp của nhân dân đầu tư cho sự phát triển của hoạt động sự nghiệp. Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập 1. Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập theo nguồn thu a) Đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tài chính là các đơn vị sự nghiệp do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định thành lập (đơn vị dự toán độc lập, có con dấu và tài khoản riêng, tổ chức bộ máy kế toán theo quy định của luật kế toán).

Căn cứ vào nguồn thu sự nghiệp, đơn vị sự nghiệp công được phân thành 3 loại đơn vị thực hiện quyền tự chủ về tài chính. - Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động thường xuyên, phần còn lại được NSNN cấp (gọi tắt là đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động). - Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp thấp, đơn vị sự nghiệp không có nguồn thu, kinh phí hoạt động thường xuyên theo chức năng, nhiệm vụ do NSNN bảo đảm toàn bộ kinh phí hoạt động (gọi tắt là đơn vị sự nghiệp do NSNN bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động). 7 Việc xác định khả năng tự trang trải chi phí hoạt động thường xuyên của đơn vị sự nghiệp có thu dựa trên chỉ tiêu sau : Mức tự bảo đảm chi phí Tổng số nguồn thu sự nghiệp hoạt động thường xuyên = ----------------------------------------- x 100 % của đơn vị (%) Tổng số chi hoạt động thường xuyên b) Đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm chi phí hoạt động là đơn vị sự nghiệp có mức tự bảo đảm chi phí hoạt động thường xuyên bằng hoặc lớn hơn 100%, nhà nước không phải dùng ngân sách để cấp kinh phí hoạt động thường xuyên cho đơn vị.