CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1. NHỮNG KHÁI NIỆM VỀ DOANH THU BÁN HÀNG VÀ CUNG CẤP DỊCH VỤ, KẾT QUẢ KINH DOANH: 1. Về doanh thu bán hàng: * Doanh thu là tổng các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ hạch toán, phát sinh từ hoạt động SXKD thông thường của Doanh nghiệp góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. Mặt khác doanh thu bán hàng là tổng giá trị thực hiện được do việc bán hàng hoá hay cung cấp dịch vụ cho khách hàng.
Doanh thu bán hàng chỉ được ghi nhận khi hàng hoá được xác định là tiêu thụ, nghĩa là đối tượng đó đã được giao cho khách hàng hoặc đã được thực hiện đối với khách hàng và đã được khách hàng thanh toán hay chấp nhận thanh toán.Tuỳ thuộc vào phương thức bán hàng mà thời điểm ghi nhận doanh thu là khác nhau. * Doanh thu cung cấp dịch vụ là thực hiện các công việc đã thoả thuận trong một hoặc nhiều kỳ kế toán như cung cấp dịch vụ vận tải, du lịch, cho thuê tài sản theo phương thức hoạt động, doanh thu bất động sản đầu tư. Như vậy doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ số tiền thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hoá, cung cấp dịch vụ cho khách hàng gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán ( nếu có ) 1.Về thu nhập khác: Thu nhập khác là các khoản thu nhập không phải là doanh thu của doanh nghiệp. Đây là khoản thu nhập được tạo ra từ các hoạt động khác ngoài hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp.
Thu nhập khác bao gồm: Nguyễn Thị Thanh Huyền MSV : 2002D2868 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Khoa Kế toán - Thu nhập từ nhượng bán, thanh lý tài sản cố định( TSCĐ ) - Thu tiền phạt do khách hàng vi phạm hợp đồng - Thu các khoản nợ khó đòi đã xử lý xoá sổ - Các khoản thuế được ngân sách Nhà nước hoàn lại - Thu các khoản nợ phải trả không xác định được chủ - Các khoản tiền thưởng của khách hàng liên quan đến tiêu thụ hàng hoá, sản phẩm, dịch vụ không tính trong doanh thu( nếu có ). - Thu nhập quà biếu, quà tặng bằng tiền , hiện vật của các tổ chức, cá nhân tặng cho doanh nghiệp. - Các khoản thu nhập kinh doanh của những năm trước bị bỏ sót hay quên ghi sổ kế toán năm nay mới phát hiện ra… 1.Về kết quả kinh doanh: Kết quả kinh doanh là kết quả bán hàng. Kết quả kinh doanh (KQKD) bao gồm kết quả của hoạt động sản xuất, kinh doanh, kết quả hoạt động tài chính và kết quả hoạt động khác.
Chi phí bán Chi phí quản Kết Doanh Giá vốn hàng phân lý doanh quả = thu - hàng + bổ + nghiệp phân tiêu thuần bán Cho hàng đã bổ cho hàng thụ bán đã bán 1. Về các khoản giảm trừ: 1. Chiết khấu thương mại: Chiết khấu thương mại là khoản tiền mà DNTM đã giảm trừ hoặc đã thanh toán cho người mua hàng do việc người mua hàng đã mua với khối lượng lớn theo thoả thuận về chiết khấu thương mại đã ghi trên hợp đồng mua bán hoặc các cam kết mua, bán hàng. Hàng bán bị trả lại: Nguyễn Thị Thanh Huyền MSV : 2002D2868 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Khoa Kế toán Hàng bán bị trả lại là số hàng hoá, dịch vụ đã được xác định là tiêu thụ nhưng bị khách hàng trả lại do các nguyên nhân : Do vi phạm các điều kiện đã cam kết trong hợp đồng kinh tế; hàng bị mất, kém phẩm chất, không đúng chủng loại, quy cách.
Trị giá của hàng bán bị trả lại sẽ điều chỉnh doanh thu bán hàng thực tế thực hiện trong kỳ kinh doanh để tính doanh thu thuần của khối lượng sản phẩm hàng hoá đã bán ra trong kỳ kế toán. Giảm giá hàng bán: Giảm giá hàng bán là khoản giảm trừ được doanh nghiệp (bên bán) chấp thuận một cách đặc biệt trên giá đã thoả thuận trên hoá đơn, vì lý do hàng bán bị kém phẩm chất, không đúng quy cách hoặc không đúng thời hạn ghi trong hợp đồng. NHIỆM VỤ CỦA KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH: - Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời, chính xác tình hình thực hiện và sự biến động của từng loại thành phẩm, hàng hoá theo chỉ tiêu số lượng, chủng loại và giá trị. - Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời và chính xác các khoản doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu và chi phí của từng hoạt động trong doanh nghiệp.
Đồng thời theo dõi và đôn đốc các khoản phải thu của khách hàng. - Phản ánh và tính toán chính xác kết quả của từng hoạt động, giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước và tình hình phân phối kết quả các hoạt động. - Cung cấp các thông tin kế toán phục vụ cho việc lập Báo cáo tài chính và định kỳ phân tích hoạt động kinh tế liên quan đến quá trình bán hàng, xác định và phân phối kết quả. KẾ TOÁN DOANH THU BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH: 3.
Kế toán doanh thu bán hàng : 3. Chứng từ kế toán sử dụng: Nguyễn Thị Thanh Huyền MSV : 2002D2868 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Khoa Kế toán Theo quyết định 1141/ TC/CĐKT ngày 1/11/1995 và thông tư hướng dẫn sửa đổi bổ sung của Bộ Tài Chính thì các chứng từ kế toán về tiêu thụ hàng hoá gồm: - Phiếu nhập kho ( mẫu 01 - VT ) - Phiếu xuất kho ( mẫu 02 - VT ) - Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ ( mẫu 03 - BH ) - Hoá đơn bán hàng ( mẫu 02 - BH ) - Hoá đơn GTGT ( mẫu 01 GTKT - 3 LL ) - Tờ khai thuế GTGT ( mẫu 07A/GTGT ) - Các chứng từ thanh toán ( Phiếu thu, giấy báo Có, Séc…) 3. Tài khoản sử dụng: - TK 156 - Hàng hoá - TK 333(11) - Thuế GTGT đầu ra - TK 632 - Giá vốn hàng bán - TK 641 - Chi phí bán hàng - TK 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp - TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ và các tài khoản khác liên quan như TK 111, 112, 331, 1331. Nguyên tắc kế toán: a.
Nguyên tắc kế toán TK 156: Hàng hoá nhập, xuất, tồn kho được ghi sổ kế toán theo trị giá thực tế của chúng: - Giá trị thực tế hàng hoá mua vào bao gồm giá mua theo hoá đơn , thuế nhập khẩu, thuế TTĐB ( nếu có ), thuế GTGT hàng nhập khẩu ( nếu không được khấu trừ ) và các chi phí trực tiếp liên quan đến việc mua chúng, như: chi phí thu mua, chi phí vận chuyển, bốc xếp, bảo quản hàng hoá… Nguyễn Thị Thanh Huyền MSV : 2002D2868 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Khoa Kế toán - Trị giá thực tế của hàng hoá mua phải được ghi nhận tách biệt giá mua và chi phí thu mua hàng hoá. Nguyễn Thị Thanh Huyền MSV : 2002D2868 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Khoa Kế toán b. Nguyên tắc kế toán TK 511: Chỉ ghi nhận doanh thu trong kỳ kế toán khi thoả mãn đồng thời các điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng và doanh thu cung cấp dịch vụ, doanh thu tiền lãi, tiền bản quyền, tiền cổ tức và lợi nhuận được chia quy định tại điểm 10,16,24, của chuẩn mực doanh thu và thu nhập khác và các quy định của chế độ kế toán hiện hành. Khi không thoả mãn các điều kiện ghi nhận, doanh thu không được hạch toán vào tài khoản doanh thu.
Nguyên tắc kế toán TK 632: Giá vốn hàng bán là trị giá vốn tính theo giá gốc của hàng được bán hoặc dịch vụ cung cấp cho khách hàng của doanh nghiệp gồm : Trị giá của thành phẩm, hàng hoá, dịch vụ đã cung cấp theo từng hoá đơn; Chi phí sản xuất chung cố định không phân bổ phải tính vào giá vốn hàng bán ; Số chênh lệch lớn hơn về khoản dự phòng giảm giá hàng tồn kho ở cuối kỳ kế toán được lập thêm.Phương pháp kế toán : a. Phương pháp kế toán doanh thu bán hàng theo phương thức bán buôn, bán lẻ ( Xem phụ lục số 1 ) b. Phương pháp kế toán doanh thu bán hàng theo phương thức bán hàng trả góp: ( Xem phụ lục số 2) c. Phương pháp kế toán doanh thu bán hàng theo phương thức hàng đổi hàng ( Xem phụ lục số 3 ) d.
Phương pháp kế toán doanh thu trong trường hợp trả lương công nhân viên bằng hàng hoá. Kế toán giá vốn hàng bán: 3. Xác định giá vốn hàng bán: Đối với DNTM, trị giá vốn hàng bán bao gồm trị giá mua thực tế và chi phí mua hàng phân bổ cho số hàng bán ra. Trị giá vốn hàng = Trị giá mua thực tế + Chi phí mua hàng phân Nguyễn Thị Thanh Huyền MSV : 2002D2868 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Khoa Kế toán xuất bán hàng xuất bán bổ cho hàng xuất bán Trong đó trị giá mua thực tế của hàng xuất bán được xác định bằng một trong bốn phương pháp tính trị giá hàng tồn kho.
Phương pháp thực tế đích danh: Theo phương pháp này trị giá thực tế của hàng hoá xuất kho được căn cứ vào đơn giá thực tế nhập từng lô, từng lần nhập và số lượng xuất kho theo từng lần. Phương pháp nhập trước xuất trước ( FIFO ) Theo phương pháp này phải xác định được đơn giá của từng lần nhập sau đó căn cứ khối lượng xuất tính trị giá thực tế xuất kho theo nguyên tắc tính theo đơn giá thực tế nhập trước đối với lượng xuất kho thuộc lần nhập trước, số còn lại ( tổng số xuất, trừ số xuất thuộc lần nhập trước ) được tính theo đơn giá các lần nhập sau. Như vậy, trị giá thực tế hàng hoá tồn kho cuối kỳ chính là trị giá thực tế của hàng hoá nhập kho thuộc các lần nhập sau cùng. Phương pháp nhập sau xuất trước ( LIFO ) Theo phương pháp này, cần xác định đơn giá từng lần nhập, khi xuất sẽ căn cứ vào từng số lượng xuất và đơn giá thực tế nhập kho lần cuối, sau đó mới lần lượt đến các lần nhập trước để tính trị giá xuất kho.
Như vậy, trị giá hàng tồn kho cuối kỳ là trị giá thực tế tính theo đơn giá các lần nhập đầu kỳ.