CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HÓA TRONG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 1. Những vấn đề chung về công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ. Sự cần thiết phải tổ chức công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ. Với mỗi doanh nghiệp, bộ máy kế toán luôn giữ một vị trí vô cùng quan trọng, đảm bảo trong sự phát triển cũng như những quyết định của các nhà quản lý.
Bởi chính đây là bộ máy cung cấp những thông tin một cách chính xác, kịp thời về tình hình hoạt động của doanh nghiệp. Do đó, trong hoạt động của doanh nghiệp, bộ máy kế toán là bộ phận cần được lưu tâm hàng đầu… Hàng hoá có một vị trí quan trọng trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp. Vì vậy hạch toán hàng hóa phải đảm bảo chính xác, đầy đủ và kịp thời tình hình thu mua, nhập xuất dự trữ hàng hóa. Trong khâu dự trữ có thể vừa đảm bảo cung cấp đủ kịp thời cho quá trình sản xuất và tiêu dùng xã hội, đồng thời vừa tránh được sự ứ đọng gây lãng phí.
Trong khâu tiêu thụ, doanh nghiệp cần phải nâng cao chất lượng hàng hóa, áp dụng các chiến lược marketing nhằm thu hút nhiều khách hàng. Do đó việc tập trung quản lý hàng hoá ở tất cả các khâu, từ thu mua dự trữ đến tiêu thụ, trên tất cả các mặt: số lượng, chất lượng, chủng loại giá cả là cần thiết và có ý nghĩa quan trọng trong việc tiết kiệm chi phí vận chuyển, chi phí bảo quản, xác định giá vốn hàng bán, giá bán hàng hoá, tăng doanh thu, tăng lợi nhuận. Kế toán hàng hoá là công cụ quan trọng và không thể thiếu của quản lý hàng hoá cả về mặt hiện vật và giá trị nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội, ngăn ngừa hạn chế đến mức thấp nhất những mất mát, hao hụt hàng hoá trong các khâu của quá trình kinh doanh từ đó làm tăng lợi nhuận của công ty.1 Khái niệm hàng hóa Hàng hóa là các vật tư, sản phẩm của doanh nghiệp mua về với mục đích để bán (bán buôn, bán lẻ). Giá gốc hàng hóa mua vào bao gồm: Giá mua, chi phí thu mua (vận chuyển, bốc xếp, bảo quản từ nơi mua về kho của doanh nghiệp, chi phí bảo hiểm.), các loại thuế và các khoản chi phí có liên quan trực tiếp đến việc mua hàng hóa.
Các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán. được trừ khỏi chi phí mua hàng. Sinh viên:Vũ Thu Trang – 2 TRƯỜNG ĐHDL HẢI KHÓA LUẬN TỐT Vậy hàng hóa là những vật phẩm các doanh nghiệp mua về để bán phục vụ cho nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của xã hội.2 Đặc điểm của hàng hóa Hàng hóa luôn đa dạng và phong phú, có đặc tính lý, hóa, sinh riêng vì vậy nó được biểu hiện trên hai mặt số lượng và chất lượng. Số lượng của hàng hóa được xác định bằng đơn vị đo lường phù hợp với đặc tính lý, hóa của nó như kg, lít, mét… Nó phản ánh quy mô, đặc điểm sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Chất lượng hàng hóa được xác định bằng tỷ lệ % tốt, xấu và giá trị phẩm cấp của nó. Hàng hóa luôn thay đổi về chất lượng, mẫu mã, thông số kỹ thuật. Sự thay đổi này phụ thuộc vào trình độ phát triển của sản xuất và nhu cầu thị hiếu của người tiêu dùng. Nếu hàng hóa thay đổi phù hợp với nhu cầu tiêu dùng thì hàng hóa được tiêu thụ và ngược lại.
Sau mỗi chu kỳ sản xuất kinh doanh thì vốn lưu động lại thay đổi hình thái biểu hiện từ hình thái vốn tiền tệ sang hình thái vốn ban đầu là hình thái tiền tệ. Như vậy quá trình vận động của hàng hóa cũng là quá trình vận động của vốn kinh doanh không thể tách rời việc dự trữ và tiêu thụ hàng hóa một cách hiệu quả. - Mua hàng: là giai đoạn đầu tiên trong quá trình lưu chuyển hàng hóa tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ, là quá trình vận động của vốn kinh doanh từ vốn tiền tệ sang vốn hàng hóa. - Bán hàng: là giai đoạn cuối cùng kết thúc quá trình lưu thông hàng hóa, sự chuyển hóa vốn kinh doanh từ vốn hàng hóa sang vốn tiền tệ.
- Bảo quản và dự trữ hàng hóa: là khâu trung gian của lưu thông hàng hóa. Để quá trình kinh doanh diễn ra bình thường , các doanh nghiệp phải phải có kế hoạch dự trữ hàng hóa một cách hợp lý. Bán hàng là giai đoạn cuối cùng của giai đoạn tái sản xuất, thực hiện tốt công tác bán hàng sẽ tạo điều kiện thu hồi vốn, bù đắp chi phí, thực hiện nghĩa vụ với ngân sách Nhà Nước, đầu tư phát triển, nâng cao đời sống người lao động. Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, bất kỳ doanh nghiệp nào khi tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh cũng luôn quan tâm đến việc bảo toàn và phát triển vốn kinh doanh với mục đích cuối cùng là lợi nhuận.
Hàng hoá trong doanh nghiệp vừa và nhỏ có một tầm quan trọng rất lớn, nó ảnh hưởng đến mục tiêu và sự tồn tại của doanh nghiệp vì vậy để hoạt động kinh Sinh viên:Vũ Thu Trang – 3 TRƯỜNG ĐHDL HẢI KHÓA LUẬN TỐT doanh được tiến hành thường xuyên liên tục, không bị gián đoạn các doanh nghiệp cần phải có một lượng hàng dự trữ nhất định. Nhiệm vụ của kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ Kế toán hàng hóa là công cụ quan trọng và không thể thiếu trong quản lý hàng hóa cả về mặt hiện vật và giá trị nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội, ngăn ngừa hạn chế đến mức thấp nhất những mất mát, hao hụt hàng hóa trong các khâu của quá trình kinh doanh thương mại từ đó làm tăng lợi nhuận công ty. Chính vì vậy mà kế toán hàng hóa phải nắm chính xác số liệu, cũng như chi tiết từng loại hàng hóa và phải đánh giá chính xác tình hình lưu chuyển hàng hóa của doanh nghiệp. Để quản lý hàng hóa trong doanh nghiệp ta cần phải quán triệt tốt các nhiệm vụ sau: - Phản ánh kiểm tra giám sát tình hình thực hiện kế hoạch nua hàng về chủng loại, số lượng, quy cách, giá cả, thời gian … đảm bảo cho quá trình mua hàng đáp ứng được nhu cầu về hàng hóa phục vụ cho quá trình hoạt động của doanh nghiệp, đồng thời tăng nhanh vòng quay của vốn lưu động.
- Tổng hợp đúng đắn chính xác kịp thời, đầy đủ các khoản chi phí cấu thành giá mua vào, tính toán chính xác trị giá thực tế của từng loại hàng hóa, cung cấp tài liệu phục vụ kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch mua hàng, phục vụ tính toán trị giá thực tế của hàng xuất kho. - Tổ chức ghi chép, phản ánh tổng hợp số liệu về tình hình thu mua, vận chuyển, bảo quản, tình hình nhập xuất và tồn kho hàng hóa. Tính giá thành thực tế của hàng hóa đã thu mua và nhập kho, kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch thu mua hàng hóa về mặt số lượng, chủng loại, giá cả, thời hạn nhằm đảm bảo cung cấp đầy đủ kịp thời cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. - Áp dụng đúng đắn các phương pháp về kỹ thuật hạch toán vật liệu, hướng dẫn kiểm tra các bộ phận trong doanh nghiệp thực hiện đầy đủ chế độ hạch toán ban đầu về hàng hóa (lập chứng từ, luân chuyển chứng từ) mở các sổ … thực hiện các chế độ đúng phương pháp quy định nhằm đảm bảo sử dụng thống nhất trong công tác kế toán, tạo điều kiện cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo công tác kế toán trong phạm vi ngành kinh tế và toàn bộ nền kinh tế quốc dân.
Phân loại hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ Sinh viên:Vũ Thu Trang – 4 TRƯỜNG ĐHDL HẢI KHÓA LUẬN TỐT Theo tính chất và đặc trưng kỹ thuật thì hàng hóa được chia theo từng ngành hàng, trong từng ngành hàng bao gồm nhiều nhóm hàng, mỗi nhóm hàng gồm nhiều mặt hàng. Phân loại theo ngành hàng: - Hàng dệt may, bông vải sợi - Hàng kim khí, điện máy - Hàng gốm sứ, thủy tinh - Hàng rượu bia, thuốc lá - Hàng xăng dầu - Hàng hóa chất dầu mỏ - Hàng mây, tre đan Phân loại hàng hóa theo nguồn gốc sản xuất được chia thành: - Ngành hàng nông sản - Ngành hàng lâm sản - Ngành hàng thủy sản Phân loại theo khâu lưu thông thì hàng hóa được chia thành: - Hàng hóa bán lẻ - Hàng hóa bán buôn Việc phân loại và xác định những hàng nào thuộc hàng hóa của doanh nghiệp ảnh hưởng tới việc chính xác của hàng tồn kho phản ánh trên bảng cân đối kế toán và ảnh hưởng tới các chi tiêu trên bảng báo cáo kết quả kinh doanh. Đối với doanh nghiệp việc phân loại hàng hóa là vô cùng quan trọng và cần thiết. Phương pháp tính giá hàng hóa 1.
Giá thực tế của hàng hóa nhập kho Trị giá của hàng hóa được tính theo giá gốc. Việc xác định giá gốc của hàng hóa trong các trường hợp cụ thể ở từng thời điểm khác nhau. Công thức tính giá nhập kho được tính như sau ( giá nhập kho được tính theo giá thực tế hay còn gọi là giá gốc): Đối với hàng hóa mua ngoài Chiết khấu Giá thực tế Giá mua Các khoản Chi phí vận thương mại, hàng hóa nhập = ghi trên + thuế không + chuyển, - giảm giá kho hóa đơn hoàn lại bốc dỡ hàng mua (nếu có) Sinh viên:Vũ Thu Trang – 5 TRƯỜNG ĐHDL HẢI KHÓA LUẬN TỐT - Giá mua ghi trên hóa đơn: là số tiền mà doanh nghiệp phải trả cho ngưởi bán ghi trên hợp đồng hay hóa đơn tùy thuộc vào phương pháp tính thuế GTGT mà doanh nghiệp áp dụng cụ thể là: + Với những doanh nghiệp áp dụng tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thì giá gốc không bao gồm thuế GTGT. + Với những doanh nghiệp áp dụng tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp thì giá gốc bao gồm cả thuế GTGT.
- Các khoản thuế không được hoàn lại: Thuế nhập khẩu, Thuế TTĐB, Thuế GTGT( không khấu trừ ). - Các chi phí liên quan: bao gồm chi phí vận chuyển, bốc dỡ, bảo quản, lưu kho bãi, bảo hiểm mua hàng, dịch vụ phí. - Các khoản giảm trừ: Chiết khấu thương mại là số tiền mà doanh nghiệp được giảm trừ do đã mua hàng hóa, dịch vụ với khối lượng theo thỏa thuận. - Giảm giá hàng mua là số tiền mà ngời bán giảm trừ cho người mua do hàng kém chất lượng, sai quy cách khoản này ghi giảm giá mua hàng hóa.