LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Du lịch đã và đang trở thành một ngành công nghiệp quan trọng đóng góp vào sự phát triển kinh tế và văn hóa của mỗi quốc gia. Việt Nam, đất nƣớc có địa thế thiên nhiên ƣu đãi và văn hóa đa dạng, cũng không phải là ngoại lệ.000 km bờ biển trải dọc từ Bắc tới Nam, lịch sử lâu đời cùng những di sản thiên nhiên - văn hóa phong phú, từ lâu đây đã là địa điểm thu hút khách du lịch hàng đầu Đông Nam Á. Sự phát triển hạ tầng giao thông và các cơ sở dịch vụ ngày càng hiện đại cũng đã làm cho Việt Nam trở nên hấp dẫn hơn, làm tăng đáng kể lƣợng khách quốc tế đổ về mỗi năm.
Theo số liệu từ Tổng cục du lịch quốc gia Việt Nam, năm 2022 tổng thu từ khách du lịch đạt 495 nghìn tỷ đồng (vƣợt trên 23% so với kế hoạch năm 2022). Chỉ số về năng lực phát triển du lịch của Việt Nam tăng 8 bậc so với năm 2019, xếp hạng 52/117 nền kinh tế, với 6/17 chỉ số trụ cột đƣợc xếp vào nhóm dẫn đầu thế giới. Đại dịch Covid-19 bùng phát đã làm tê liệt hoạt động du lịch toàn cầu. Theo Tổ chức Du lịch Thế giới, lĩnh vực du lịch đã trải qua cuộc khủng hoảng lớn nhất trong lịch sử và phải mất 2-4 năm mới có thể lấy lại đà tăng trƣởng bằng mức trƣớc dịch.
Đối với Việt Nam, ngành du lịch cũng chƣa bao giờ chịu thiệt hại nặng nề nhƣ cuộc khủng hoảng lần này (Chính phủ, 2022). Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội, ngành du lịch Việt Nam cũng phải đối mặt với những thách thức không nhỏ trong quá trình hội nhập và phát triển. Thị trƣờng thế giới ngày càng có nhiều biến động khó lƣờng trong khi năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam còn non yếu; chất lƣợng, hiệu quả thấp; thiếu bền vững trong khi môi trƣờng cạnh tranh giữa các quốc gia, khu vực và giữa các ngành, các vùng, sản phẩm ngày càng gay gắt. Nhận thức và năng lực quản lý du lịch nƣớc ta chƣa đổi mới thực sự để có thể đáp ứng đƣợc yêu cầu mới; cơ chế, chính sách còn bất cập, chƣa giải phóng mạnh năng lực kinh doanh; vai trò của khối tƣ nhân, cơ hội nghề nghiệp chƣa đƣợc phát huy đúng mức; hệ thống văn bản quy phạm pháp luật chƣa 1 thống nhất và chƣa phát huy đƣợc hiệu quả toàn diện, và còn nhiều yếu tố khác ảnh hƣởng tới sự phát triển du lịch quốc tế của Việt Nam.
Du lịch Việt Nam những năm qua chƣa phát triển tƣơng xứng với tiềm năng và nguồn lực vốn có, chƣa thực sự khẳng định đƣợc thƣơng hiệu và năng lực cạnh tranh của mình. Chính vì vậy, để ngành du lịch của nƣớc ta có thể phục hồi và ngày càng lớn mạnh, tác giả lựa chọn đề tài “Các yếu tố tác động đến phát triển du lịch quốc tế tại Việt Nam”, để phân tích và đánh giá thực trạng, qua đó đƣa ra những đề xuất giải pháp góp phần tăng cƣờng thu hút khách du lịch quốc tế đến Việt Nam. Trong xã hội toàn cầu hiện đại thế kỷ XX, điều đặc biệt quan trọng là phải thảo luận về sự thay đổi của thông tin, nhịp sống nhanh chóng, các thế hệ con ngƣời luôn thay đổi với những đặc điểm riêng của họ; tuy nhiên, điều quan trọng hơn nữa là bản sắc dân tộc và sự khác biệt văn hóa, điều quan trọng là phải nổi bật giữa đám đông bằng cách thu hút sự chú ý của các nền văn hóa khác, thu hút đầu tƣ và phát triển kinh tế, củng cố văn hóa và bản sắc dân tộc cũng nhƣ hình ảnh của một quốc gia cụ thể. Du lịch là một nhánh của nền kinh tế, theo số liệu của Tổ chức Du lịch Thế giới và UNESCO, cần phát triển rất nhanh, đặc biệt là các nhánh du lịch thay thế nhƣ du lịch văn hóa và sáng tạo.
Câu hỏi nghiên cứu - Thực trạng phát triển du lịch quốc tế tại Việt Nam diễn ra nhƣ thế nào? - Những yếu tố tác động đến việc khách du lịch quốc tế lựa chọn điểm đến Việt Nam? - Giải pháp đƣa ra để cải thiện hoạt động du lịch quốc tế Việt Nam? 3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 3. Mục tiêu: - Phân tích các yếu tố tác động đến phát triển du lịch quốc tế của Việt Nam, từ đó đề ra giải pháp nhằm phát triển du lịch quốc tế ở Việt Nam. Nhiệm vụ nghiên cứu - Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về các yếu tố tác động đến phát triển du lịch quốc tế 2 - Phân tích thực trạng các yếu tố tác động đến phát triển du lịch quốc tế ở Việt Nam.
- Chỉ ra những nhân tố tác động tích cực và tiêu cực đến phát triển du lịch quốc tế ở Việt Nam. - Đề ra giải pháp phát triển du lịch quốc tế ở Việt Nam trong thời gian tới. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: Các yếu tố tác động phát triển du lịch quốc tế - Phạm vi thời gian nghiên cứu: Bài nghiên cứu chủ yếu tập trung vào giai đoạn 2010 đến 2023. Đây là giai đoạn du lịch quốc tế tại Việt Nam phát triển mạnh và trải qua các đợt dịch lớn sau đó dần phục hồi hậu khủng hoảng, các khách du lịch quốc tế bắt đầu đi du lịch nƣớc ngoài trở lại, tầm nhìn đến năm 2030.
- Phạm vi không gian: Mục tiêu nghiên cứu của luận văn nhằm hƣớng đến nghiên cứu phát triển du lịch quốc tế tại Việt Nam. Kinh nghiệm Thái Lan. - Phạm vi nội dung: thiết kế nghiên cứu chỉ tập trung vào vấn đề các yếu tố tác động đến thu hút khách du lịch quốc tế đến Việt Nam. Đồng thời nghiên cứu cũng giới hạn về cơ sở lý thuyết của các yếu tố tác động đến thu hút khách DLQT đến Việt Nam chứ không nghiên cứu các yếu tố quyết định đi du lịch nƣớc ngoài của ngƣời Việt Nam.
Phƣơng pháp nghiên cứu: Phƣơng pháp phân tích và tổng hợp đƣợc sử dụng chủ yếu trong cả ba phần: Tổng hợp cơ sở lý luận về du lịch quốc tế; Tổng hợp số liệu về lƣợng khách du lịch quốc tế, doanh thu của du lịch quốc tế; Phân tích xu hƣớng thay đổi, dự đoán tƣơng lai của ngành du lịch; Phân tích các giải pháp đề xuất. Phƣơng pháp thống kê: thống kê số liệu Tổng cục du lịch về số lƣợng khách quốc tế đến, tổng thu từ khách quốc tế, số cơ sở lƣu trú du lịch, hƣớng dẫn viên, doanh nghiệp du lịch,. Kết cấu của luận văn: Ngoài mục lục, tài liệu tham khảo, danh mục các chữ viết tắt, danh mục bảng, biểu đồ, sơ đồ, kết luận kết cấu của luận văn bao gồm 4 chƣơng sau: 3 CHƢƠNG 1: Tổng quan tài liệu cơ sở lý luận và thực tiễn các yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển du lịch quốc tế CHƢƠNG 2: Phƣơng pháp nghiên cứu CHƢƠNG 3: Các yếu tố tác động đến phát triển du lịch quốc tế tại Việt Nam CHƢƠNG 4: Một số giải pháp góp phần phát triển du lịch quốc tế của Việt Nam trong giai đoạn 2022-2030 4 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN PHÁT TRIỂN DU LỊCH QUỐC TẾ 1. Tổng quan tài liệu nghiên cứu 1.
Phát triển du lịch quốc tế * Nhóm du lịch, phát triển du lịch Du lịch là một trong những ngành có đóng góp quan trọng đối với sự phát triển của quốc gia. Tƣơng ứng với tầm quan trọng đó, du lịch cũng là một trong những ngành hàng đầu đƣợc các quốc gia chú trọng đầu tƣ phát triển. Du lịch hiện là một trong những ngành công nghiệp lớn nhất thế giới và là một trong những ngành kinh tế phát triển nhanh nhất. Đối với nhiều quốc gia, du lịch đƣợc coi là công cụ chính để phát triển khu vực vì nó kích thích các hoạt động kinh tế mới.
Du lịch có thể có tác động kinh tế tích cực đến cán cân thanh toán, việc làm, tổng thu nhập và sản xuất, nhƣng nó cũng có thể có tác động tiêu cực, đặc biệt là đến môi trƣờng. Tạp chí International Journal of Business and Management năm 2011 có bài viết “Economic Impacts of Tourism Industry” (Các tác động về mặt kinh tế của ngành du lịch) của tác giả Fateme Tohidy Ardahaey. Bài báo bàn về các tác động kinh tế của ngành công nghiệp du lịch, đặc biệt là ở các nƣớc đang phát triển; bao gồm tác động trực tiếp trong ngành du lịch và tác động gián tiếp đối với những ngành khác có liên quan. Kinh tế du lịch có thể làm thay đổi giá cả, số lƣợng, chất lƣợng hàng hóa, dịch vụ, mức thuế ở nơi có hoạt động du lịch.
Tác giả Creaco và cộng sự (2003) có bài phân tích “Vai trò của du lịch trong phát triển kinh tế bền vững”. Các tác giả nghiên cứu tăng trƣởng du lịch không có kế hoạch và không đƣợc kiểm soát có thể dẫn đến sự suy thoái môi trƣờng và tăng trƣởng du lịch có thể bị tổn hại. Do đó, môi trƣờng là nguồn cung cấp sản phẩm du lịch chính nên cần đƣợc bảo vệ để có thể tiếp tục phát triển du lịch và phát triển kinh tế trong tƣơng lai. Điều này đặc biệt đúng đối với du lịch dựa vào môi trƣờng tự nhiên cũng nhƣ di sản lịch sử - văn hóa.
Du lịch bền vững có ba khía cạnh kết nối với nhau: môi trƣờng, văn hóa xã hội và kinh tế. Tính bền vững bao hàm sự lâu dài, 5 vì vậy du lịch bền vững bao gồm việc sử dụng tối ƣu các nguồn tài nguyên, trong đó có đa dạng sinh học; giảm thiểu các tác động sinh thái, văn hóa và xã hội; và tối đa hóa lợi ích cho hoạt động bảo tồn và cộng đồng địa phƣơng. Nó cũng đề cập đến các cơ cấu quản lý cần thiết để đạt đƣợc điều này. Bài viết cung cấp khung lý thuyết về du lịch bền vững.
Nó bao gồm hai phần. Phần thứ nhất trình bày những quan điểm chung về du lịch và phát triển kinh tế bền vững và một số quan điểm về mối quan hệ giữa du lịch và môi trƣờng. Phần thứ hai tập trung vào các chiến lƣợc và công cụ chính sách. Tác giả Caroline Ashley & cộng sự (2007) đến từ trƣờng đại học Harvard có báo cáo “The Role of Tourism Sector in Expanding Economic Opportunity” (Vai trò của du lịch trong mở rộng cơ hội phát triển kinh tế).