Luận văn các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn của DNNVV tại Eximbank TP.HCM

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn ngân hàng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Phan Trường Vũ
• Người hướng dẫn: PGS. Sử Đình Thành
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn ngân hàng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam trên địa bàn TP.HCM
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TRANG PHỤ BÌA
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VÀ ĐỒ THỊ
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. GIỚI THIỆU VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.5. Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI
• 1.6. KẾT CẤU LUẬN VĂN
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG VAY VỐN NGÂN HÀNG CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 2.1. NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 2.1.1. Khái niệm về DNNVV
• 2.1.2. Vai trò của DNNVV trong nền kinh tế
• 2.2. TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 2.2.1. Cơ sở lý luận chung về tín dụng ngân hàng
• 2.2.1.1. Khái niệm và đặc điểm tín dụng ngân hàng
• 2.2.2. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với DNNVV
• 2.3. CÁC NGHIÊN CỨU VỀ NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG VAY VỐN NGÂN HÀNG CỦA DNNVV
• 2.3.1. Nghiên cứu ở nước ngoài
• 2.3.2. Nghiên cứu ở Việt Nam
• 2.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn ngân hàng của DNNVV
• 2.4.1. Các nhân tố xuất phát từ năng lực nội tại của doanh nghiệp
• 2.4.1.1. Tổng tài sản của doanh nghiệp
• 2.4.1.2. Ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp
• 2.4.1.3. Số năm hoạt động của doanh nghiệp
• 2.4.1.4. Doanh thu của doanh nghiệp
• 2.4.1.5. Tài sản đảm bảo
• 2.4.1.6. Trình độ học vấn của chủ doanh nghiệp
• 2.4.1.7. Quan hệ với ngân hàng
• 2.4.1.8. Khả năng đáp ứng các điều kiện của ngân hàng
• 2.4.1.9. Phương án kinh doanh của doanh nghiệp
• 2.4.1.10. Lịch sử quan hệ tín dụng của doanh nghiệp
• 2.4.2. Các nhân tố xuất phát từ tình hình kinh tế vĩ mô
• 2.4.2.1. Sự phát triển của nền kinh tế
• 2.4.2.2. Chính sách tiền tệ của Chính phủ
• 2.4.2.3. Lạm phát của nền kinh tế
• 2.4.2.4. Hệ thống pháp luật
• 2.4.3. Các nhân tố xuất phát từ phía ngân hàng thương mại
• 2.4.3.1. Nguồn vốn của Ngân hàng
• 2.4.3.2. Chính sách tín dụng
• 2.4.3.3. Chiến lược kinh doanh của Ngân hàng
• 2.5. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM TRÊN ĐỊA BÀN TPHCM
• 3.1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM
• 3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 3.1.2. Tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân Hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam
• 3.2. THỰC TRẠNG CHO VAY DNNVV TẠI EXIMBANK TRÊN ĐỊA BÀN TP.HCM
• 3.3. THỰC TRẠNG TIẾP CẬN VỐN VAY NGÂN HÀNG CỦA CÁC DNNVV
• 3.4. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG PHÁP, DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. MÔ HÌNH SỬ DỤNG TRONG NGHIÊN CỨU
• 4.1.1. Mô hình cơ sở
• 4.1.2. Mô hình tổng quát
• 4.2. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG VAY VỐN NGÂN HÀNG CỦA DNNVV TẠI EXIMBANK TRÊN ĐỊA BÀN TP.HCM
• 4.2.1. Nghiên cứu định tính
• 4.2.2. Đặc điểm các DNNVV được khảo sát
• 4.2.2.1. Thời gian hoạt động
• 4.2.2.2. Lĩnh vực hoạt động
• 4.2.2.3. Thông tin về người quản lý doanh nghiệp
• 4.2.2.4. Một số thông tin về tài chính doanh nghiệp
• 4.2.2.5. Tình hình tiếp cận vốn Eximbank địa bàn TP.HCM của các DNNVV được khảo sát giai đoạn 2012 - 2014
• 4.2.3. Nghiên cứu định lượng
• 4.2.3.1. Mô hình nghiên cứu thực nghiệm
• 4.2.3.2. Kết quả nghiên cứu định lượng
• 4.3. Kết luận chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ CÁC KIẾN NGHỊ
• 5.1. CÁC KẾT QUẢ CHÍNH CỦA LUẬN VĂN
• 5.2. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ ĐỐI VỚI KHẢ NĂNG VAY VỐN CỦA CÁC DNNVV TẠI EXIMBANK TRÊN ĐỊA BÀN TP.HCM
• 5.2.1. Đối với các DNNVV
• 5.2.1.1. Về ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp
• 5.2.1.2. Về trình độ học vấn của người quản lý doanh nghiệp
• 5.2.1.3. Về mối quan hệ với Eximbank
• 5.2.1.4. Về phương án kinh doanh của doanh nghiệp
• 5.2.1.5. Về tài sản đảm bảo của doanh nghiệp
• 5.2.1.6. Về lịch sử trả nợ của doanh nghiệp
• 5.2.2. Đối với Eximbank
• 5.2.2.1. Về tài sản đảm bảo vay vốn ngân hàng
• 5.2.2.2. Về trình độ của đội ngũ CBNV trực tiếp thực hiện thẩm định DNNVV
• 5.2.3. Kiến nghị với các cấp có thẩm quyền
• 5.2.3.1. Thành lập tổ chức tài chính chuyên doanh cho DNNVV
• 5.2.3.2. Nhanh chóng đưa quỹ hỗ trợ DNNVV sớm đi vào hoạt động
• 5.2.3.3. Hỗ trợ về thông tin, công tác đào tạo cho các DNNNV
• 5.3. HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI
• 5.4. HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• 5.5. Kết luận chương 5

Tóm tắt

I. Tổng quan về khả năng vay vốn ngân hàng của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại TP

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt tại TP.HCM. Tuy nhiên, khả năng vay vốn ngân hàng của các DNNVV vẫn còn nhiều hạn chế. Theo số liệu, chỉ khoảng 30% DNNVV có thể tiếp cận vốn ngân hàng. Điều này đặt ra nhiều thách thức cho sự phát triển của các doanh nghiệp này.

1.1. Định nghĩa và vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa

DNNVV được định nghĩa là các doanh nghiệp có quy mô nhỏ về vốn và số lượng lao động. Chúng chiếm hơn 90% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam và đóng góp lớn vào GDP và việc làm.

1.2. Tình hình vay vốn ngân hàng của DNNVV tại TP.HCM

Mặc dù TP.HCM là trung tâm kinh tế lớn, nhưng chỉ 30% DNNVV có thể tiếp cận vốn ngân hàng. Điều này cho thấy sự cần thiết phải cải thiện chính sách tín dụng cho DNNVV.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn ngân hàng của DNNVV tại TP

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn của DNNVV, bao gồm năng lực tài chính, mối quan hệ với ngân hàng, và chính sách tín dụng. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp DNNVV cải thiện khả năng tiếp cận vốn.

2.1. Năng lực tài chính của doanh nghiệp

Tổng tài sản, doanh thu và tài sản đảm bảo là những yếu tố quan trọng quyết định khả năng vay vốn. Doanh nghiệp cần có báo cáo tài chính minh bạch để thuyết phục ngân hàng.

2.2. Mối quan hệ với ngân hàng

Mối quan hệ tốt với ngân hàng có thể giúp DNNVV dễ dàng hơn trong việc tiếp cận vốn. Các ngân hàng thường ưu tiên cho những doanh nghiệp có lịch sử tín dụng tốt.

2.3. Chính sách tín dụng của ngân hàng

Chính sách tín dụng của ngân hàng thương mại cũng ảnh hưởng lớn đến khả năng vay vốn của DNNVV. Các ngân hàng cần có chính sách linh hoạt hơn để hỗ trợ DNNVV.

III. Thách thức trong việc vay vốn ngân hàng của DNNVV tại TP

DNNVV tại TP.HCM đối mặt với nhiều thách thức trong việc vay vốn ngân hàng. Những thách thức này bao gồm yêu cầu cao về tài sản đảm bảo, lãi suất vay cao và quy trình vay vốn phức tạp.

3.1. Yêu cầu tài sản đảm bảo cao

Nhiều ngân hàng yêu cầu DNNVV phải có tài sản đảm bảo lớn, điều này gây khó khăn cho các doanh nghiệp nhỏ không có đủ tài sản.

3.2. Lãi suất vay cao

Lãi suất vay cao là một rào cản lớn đối với DNNVV, khiến cho việc vay vốn trở nên khó khăn và không khả thi cho nhiều doanh nghiệp.

3.3. Quy trình vay vốn phức tạp

Quy trình vay vốn thường phức tạp và mất nhiều thời gian, điều này làm giảm khả năng tiếp cận vốn của DNNVV.

IV. Giải pháp nâng cao khả năng vay vốn ngân hàng cho DNNVV tại TP

Để nâng cao khả năng vay vốn ngân hàng, DNNVV cần cải thiện năng lực tài chính, xây dựng mối quan hệ tốt với ngân hàng và tìm hiểu chính sách tín dụng. Các giải pháp này sẽ giúp DNNVV tiếp cận vốn dễ dàng hơn.

4.1. Cải thiện năng lực tài chính

Doanh nghiệp cần nâng cao năng lực tài chính thông qua việc quản lý tài chính hiệu quả và xây dựng báo cáo tài chính minh bạch.

4.2. Xây dựng mối quan hệ với ngân hàng

DNNVV nên chủ động xây dựng mối quan hệ tốt với ngân hàng thông qua việc thường xuyên giao tiếp và cung cấp thông tin cần thiết.

4.3. Tìm hiểu chính sách tín dụng

Doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ về chính sách tín dụng của ngân hàng để có thể chuẩn bị tốt hơn cho quá trình vay vốn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của DNNVV tại TP

Khả năng vay vốn ngân hàng của DNNVV tại TP.HCM có thể được cải thiện nếu các doanh nghiệp chủ động nâng cao năng lực tài chính và xây dựng mối quan hệ tốt với ngân hàng. Tương lai, với sự hỗ trợ từ chính sách, DNNVV có thể phát triển mạnh mẽ hơn.

5.1. Tương lai của DNNVV tại TP.HCM

DNNVV có tiềm năng phát triển lớn tại TP.HCM nếu có thể tiếp cận vốn ngân hàng một cách hiệu quả.

5.2. Vai trò của chính sách hỗ trợ

Chính sách hỗ trợ từ chính phủ và ngân hàng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao khả năng vay vốn cho DNNVV.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) giữ vai trò là xương sống của nền kinh tế Việt Nam khi chiếm hơn 90% tổng số doanh nghiệp, đóng góp trên 40% GDP, tạo ra hơn 50% việc làm cho lực lượng lao động xã hội và đóng góp 17,26% vào tổng thu ngân sách nhà nước. Tại trung tâm kinh tế TP.HCM, nơi tập trung mật độ doanh nghiệp cao nhất cả nước, nhu cầu vốn để mở rộng sản xuất kinh doanh và đổi mới công nghệ là vô cùng cấp thiết. Tuy nhiên, một nghịch lý tồn tại dai dẳng trong giai đoạn 2012–2014 là chỉ khoảng 30% DNNVV tiếp cận được nguồn vốn tín dụng chính thức từ hệ thống ngân hàng thương mại, trong khi 70% còn lại buộc phải xoay xở bằng vốn tự có hoặc các kênh tài chính phi chính thức với chi phí đắt đỏ.

Thực trạng tại Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam (Eximbank) khu vực TP.HCM cho thấy sự lệch pha rõ rệt giữa cung và cầu tín dụng. Dù dư nợ cho vay DNNVV tại đây đạt 20.994 tỷ đồng vào năm 2014, chiếm 60% tổng dư nợ khách hàng doanh nghiệp, nhưng ngân hàng vẫn đối mặt với tình trạng dư thừa thanh khoản do nhiều hồ sơ vay bị từ chối. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng của học viên Phan Trường Vũ thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng cấp tín dụng và định lượng các nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận vốn vay của DNNVV tại Eximbank TP.HCM trong giai đoạn 2012–2014. Kết quả nghiên cứu mang lại hàm ý quản trị quan trọng, giúp các nhà điều hành ngân hàng nâng cao hiệu quả phê duyệt tín dụng và định hướng cho DNNVV hoàn thiện năng lực tài chính để gia tăng xác suất vay vốn thành công.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của các lý thuyết tài chính hiện đại kết hợp quy định pháp lý hiện hành tại Việt Nam:

• Lý thuyết phân bổ tín dụng (Credit Rationing Theory) của Stiglitz và Weiss (1981): Giải thích hiện tượng ngân hàng từ chối cấp tín dụng ngay cả khi người vay sẵn sàng trả mức lãi suất cao hơn, xuất phát từ tình trạng thông tin bất đối xứng dẫn đến rủi ro lựa chọn nghịch và tâm lý ỷ lại.
• Lý thuyết thông tin bất đối xứng (Asymmetric Information Theory) của Akerlof (1970): Chỉ ra khoảng cách thông tin giữa bên đi vay và bên cho vay, buộc ngân hàng phải áp dụng các rào cản như tài sản thế chấp và điều kiện tín dụng nghiêm ngặt.
• Lý thuyết tín dụng quan hệ (Relationship Banking Theory) của Diamond (1984) và Petersen & Rajan (1995): Khẳng định mối quan hệ hợp tác lâu dài giúp giảm thiểu chi phí thu thập thông tin và hạ thấp rủi ro tín dụng.

Nghiên cứu sử dụng các khái niệm cốt lõi theo khuôn khổ pháp lý của Nghị định 56/2009/NĐ-CP về định danh DNNVV và Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 về hoạt động cấp tín dụng. Mô hình nghiên cứu tổng quát tích hợp các nhóm biến: đặc điểm doanh nghiệp (tổng tài sản, doanh thu, thời gian hoạt động, ngành nghề), năng lực người quản lý (trình độ học vấn), tài sản bảo đảm, lịch sử tín dụng CIC, mức độ sẵn sàng chấp nhận điều kiện ràng buộc của ngân hàng và tính khả thi của phương án kinh doanh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp linh hoạt giữa phương pháp phân tích định tính và mô hình định lượng thực nghiệm:

• Phương pháp định tính: Thực hiện phỏng vấn chuyên sâu đối với các chuyên gia thẩm định rủi ro tại Văn phòng khu vực TP.HCM và các cán bộ quản lý tín dụng doanh nghiệp tại 15 chi nhánh của Eximbank để xác định danh mục các nhân tố đặc thù ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định phê duyệt khoản vay.
• Phương pháp định lượng: Sử dụng mô hình hồi quy Binary Logit nhằm đo lường mức độ tác động của từng nhân tố đến xác suất được phê duyệt tín dụng của DNNVV. Mô hình Logit được lựa chọn tối ưu thay thế cho mô hình OLS tuyến tính vì biến phụ thuộc là biến nhị phân (Y = 1: hồ sơ được duyệt vay; Y = 0: hồ sơ bị từ chối), đảm bảo giá trị xác suất dự báo luôn nằm trong khoảng từ 0 đến 1 và không vi phạm các giả định hồi quy chuẩn.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Mẫu nghiên cứu gồm 350 hồ sơ tín dụng của các DNNVV nộp đơn vay vốn tại Eximbank trên địa bàn TP.HCM trong giai đoạn 2012–2014, được thu thập bằng phương pháp chọn mẫu thuận tiện có phân tầng theo lĩnh vực hoạt động (thương mại - dịch vụ, công nghiệp - xây dựng) và loại hình sở hữu doanh nghiệp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng từ mô hình thực nghiệm và dữ liệu hoạt động giai đoạn 2012–2014 tại Eximbank khu vực TP.HCM chỉ ra những phát hiện trọng tâm:

1. Quy mô tín dụng và cơ cấu phân bổ: Dư nợ tín dụng DNNVV tại Eximbank TP.HCM tăng trưởng đều qua các năm, từ mức 15.423 tỷ đồng năm 2012 lên 20.994 tỷ đồng năm 2014, nâng tỷ trọng đóng góp từ 48% lên 60% tổng dư nợ doanh nghiệp. Tuy nhiên, 97% dư nợ doanh nghiệp là các khoản vay ngắn hạn (đạt 33.940 tỷ đồng năm 2014), trong khi cho vay trung và dài hạn chỉ chiếm vỏn vẹn 3% (1.050 tỷ đồng).
2. Vai trò áp đảo của tài sản bảo đảm và lịch sử tín dụng: Kết quả hồi quy chỉ ra tài sản bảo đảm có tác động cùng chiều mạnh mẽ nhất đến khả năng tiếp cận vốn với hệ số hồi quy có ý nghĩa thống kê ở mức 1%. Những doanh nghiệp từng có lịch sử nợ quá hạn từ nhóm 2 trở lên tại hệ thống CIC trong vòng 12 đến 24 tháng gần nhất bị giảm xác suất vay vốn tới hơn 75% so với nhóm có lịch sử tín dụng trong sạch.
3. Ảnh hưởng từ phương án kinh doanh và cam kết sử dụng dịch vụ: Phương án sản xuất kinh doanh có dòng tiền khả thi làm tăng xác suất được cấp tín dụng lên gấp 2,3 lần. Đồng thời, biến số mới là tính sẵn lòng chấp nhận các điều kiện kèm theo của ngân hàng (như trả lương qua tài khoản, mua bảo hiểm tài sản, chuyển doanh thu về Eximbank) có tác động tích cực rõ rệt đến tỷ lệ phê duyệt hồ sơ.
4. Trình độ quản lý và thâm niên hoạt động: Doanh nghiệp có người điều hành đạt trình độ đại học trở lên và có số năm hoạt động trên thương trường từ 3 năm trở lên có tỷ lệ được duyệt hạn mức tín dụng cao hơn khoảng 35% so với các doanh nghiệp mới thành lập dưới 1 năm.

Thảo luận kết quả

Thực trạng cấp tín dụng cho thấy Eximbank tập trung vốn chủ yếu vào nhóm Công ty TNHH tư nhân (chiếm 46,02% dư nợ DNNVV năm 2014) và Công ty Cổ phần (chiếm 30,12%). Đáng chú ý, khối doanh nghiệp nhà nước dù chỉ chiếm 2,02% về số lượng doanh nghiệp nhưng lại chiếm tới 19,50% tỷ trọng dư nợ tín dụng tại ngân hàng. Điều này phản ánh tâm lý e ngại rủi ro của cán bộ thẩm định, khi các doanh nghiệp nhà nước thường có lợi thế về tài sản công và sự bảo trợ thể chế.

Dữ liệu được minh chứng trực quan qua các bảng kiểm định mô hình và đồ thị phân bổ dư nợ. Đồ thị cơ cấu kỳ hạn phản ánh xu hướng phòng thủ của ngân hàng trước bối cảnh nợ xấu toàn ngành gia tăng, dẫn đến việc co cụm vào tài trợ vốn lưu động ngắn hạn. Khi so sánh với các nghiên cứu quốc tế của Harif & Zali (2004) tại Malaysia và Kira (2013) tại Tanzania, kết quả tại Eximbank hoàn toàn tương đồng về tầm quan trọng của năng lực tài chính và tài sản thế chấp. Tuy nhiên, điểm mới nổi bật của luận văn là đã lượng hóa thành công tác động của tính minh bạch thông tin giao dịch và sự gắn kết dịch vụ trọn gói giữa khách hàng với ngân hàng trong môi trường kinh doanh đô thị tại Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các phát hiện thực nghiệm, luận văn đưa ra hệ thống giải pháp đồng bộ cho các bên liên quan nhằm khơi thông dòng vốn tín dụng:

• Đối với các Doanh nghiệp nhỏ và vừa:
  • Chuẩn hóa hệ thống kế toán và báo cáo tài chính: Thiết lập hệ thống sổ sách kế toán minh bạch, giảm thiểu tỷ lệ sai lệch số liệu dưới mức 5%, định kỳ thực hiện kiểm toán độc lập để nâng cao điểm tín nhiệm khi nộp hồ sơ vay vốn.
  • Nâng cao chất lượng xây dựng phương án kinh doanh: Lập kế hoạch lưu chuyển tiền tệ chi tiết cho từng chu kỳ sản xuất 6 đến 12 tháng, chứng minh rõ ràng nguồn trả nợ khả thi từ các hợp đồng đầu ra ổn định.
  • Duy trì lịch sử tín dụng trong sạch: Tuyệt đối không để phát sinh nợ quá hạn nhóm 2 tại bất kỳ tổ chức tín dụng nào, đồng thời chủ động gia tăng quan hệ giao dịch phi tín dụng (thanh toán quốc tế, chi hộ lương) tại Eximbank.
• Đối với Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam (Eximbank):
  • Đa dạng hóa sản phẩm và linh hoạt chính sách bảo đảm: Xây dựng các gói tín dụng thế chấp bằng dòng tiền hoặc quyền đòi nợ với tỷ lệ cấp vốn từ 15% đến 25% giá trị hợp đồng kinh tế, giảm bớt sự phụ thuộc tuyệt đối vào bất động sản.
  • Rút ngắn thời gian thẩm định: Cải tiến quy trình phê duyệt tín dụng nội bộ, phấn đấu cắt giảm thời gian xử lý hồ sơ từ mức 7–10 ngày làm việc xuống còn 3–5 ngày làm việc trong lộ trình 2015–2017.
  • Đào tạo nâng cao năng lực cán bộ tín dụng: Tổ chức các khóa đào tạo định kỳ 6 tháng/lần về kỹ năng phân tích dòng tiền và đánh giá rủi ro phi tài chính đặc thù của DNNVV.
• Đối với Cơ quan quản lý Nhà nước:
  • Đẩy mạnh hiệu quả Quỹ bảo lãnh tín dụng DNNVV: Tăng quy mô vốn điều lệ và đơn giản hóa thủ tục cấp chứng thư bảo lãnh cho doanh nghiệp, hướng đến mục tiêu tăng trưởng bảo lãnh 15–20%/năm.
  • Hoàn thiện cơ chế thông tin tín dụng: Mở rộng phạm vi cập nhật dữ liệu của Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC), tạo điều kiện cho các ngân hàng tra cứu lịch sử tài chính nhanh chóng và chính xác.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và mô hình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng:

1. Chủ doanh nghiệp và Giám đốc Tài chính (CFO) của DNNVV: Nắm bắt chính xác các tiêu chí chấm điểm và thẩm định rủi ro của ngân hàng thương mại, từ đó chủ động tái cấu trúc tài chính, chuẩn bị hồ sơ vay vốn đạt chuẩn và tối ưu hóa chi phí tiếp cận vốn.
2. Ban Lãnh đạo và Cán bộ Tín dụng tại các Ngân hàng Thương mại: Sử dụng khung mô hình Logit và các phát hiện thực tế để rà soát, tinh chỉnh quy trình cấp tín dụng bán lẻ, thiết kế các gói sản phẩm đặc thù nhằm mở rộng dư nợ an toàn mà không làm tăng nợ xấu.
3. Các Nhà hoạch định chính sách kinh tế và Ngân hàng Nhà nước: Tham khảo các cứ liệu thực chứng để đánh giá mức độ lan tỏa của các gói kích cầu tín dụng, từ đó điều chỉnh cơ chế quản lý lãi suất và kiện toàn khung pháp lý cho hệ thống quỹ bảo lãnh tín dụng.
4. Giảng viên, Học viên Cao học và Nhà nghiên cứu kinh tế: Tiếp cận một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp kết hợp nghiên cứu định tính và mô hình kinh tế lượng Logit trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng tại thị trường cận biên.

Câu hỏi thường gặp

1. Nhân tố nào giữ vai trò quyết định lớn nhất đến khả năng được Eximbank duyệt vay vốn? Theo kết quả phân tích định lượng, tài sản bảo đảm hợp pháp và lịch sử tín dụng trong sạch trên hệ thống CIC là hai nhân tố có trọng số quyết định cao nhất. Các doanh nghiệp sở hữu tài sản bảo đảm thanh khoản cao và không có nợ quá hạn nhóm 2 trong 24 tháng gần nhất đạt tỷ lệ chấp thuận vay vốn vượt trội trên 80%.

2. Tại sao doanh nghiệp có lợi nhuận tốt nhưng vẫn bị từ chối cấp tín dụng? Ngân hàng không chỉ nhìn vào lợi nhuận trên sổ sách mà đánh giá trọng tâm vào tính thanh khoản và khả năng tạo dòng tiền thực tế. Nếu doanh nghiệp có doanh thu nhưng các khoản phải thu chiếm tỷ trọng quá lớn, dòng tiền kinh doanh âm hoặc báo cáo tài chính thiếu minh bạch, ngân hàng vẫn sẽ từ chối do lo ngại rủi ro thanh toán nợ đến hạn.

3. Mối quan hệ giao dịch sẵn có với Eximbank mang lại lợi thế cụ thể gì cho doanh nghiệp? Doanh nghiệp có lịch sử giao dịch tiền gửi, thanh toán quốc tế hoặc chi hộ lương tại Eximbank từ trước giúp ngân hàng dễ dàng theo dõi dòng tiền luân chuyển thực tế. Điều này giúp rút ngắn thời gian thẩm định hồ sơ từ 20% đến 30% và tăng khả năng được hưởng các gói lãi suất vay ưu đãi.

4. Vì sao tác giả sử dụng mô hình hồi quy Logit thay vì phương pháp bình phương bé nhất (OLS)? Biến phụ thuộc trong đề tài là quyết định cho vay mang tính nhị phân (chấp thuận hoặc từ chối). Mô hình OLS thông thường sẽ vi phạm giả định về phân phối chuẩn của phần dư và có thể cho ra kết quả xác suất ngoài khoảng [0, 1]. Mô hình Binary Logit giải quyết hoàn hảo nhược điểm này bằng cách sử dụng hàm phân phối logistic.

5. Eximbank cần làm gì để vừa tăng trưởng dư nợ DNNVV vừa kiểm soát tốt nợ xấu? Ngân hàng cần chuyển dịch dần từ phương thức cho vay dựa hoàn toàn trên tài sản thế chấp sang phương thức cho vay dựa trên quản lý dòng tiền và chuỗi cung ứng. Đồng thời, việc ứng dụng hệ thống chấm điểm tín dụng tự động và tăng cường kiểm tra sau giải ngân định kỳ 3 tháng/lần là biện pháp then chốt để duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới ngưỡng an toàn 3%.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng cấp tín dụng của Eximbank khu vực TP.HCM giai đoạn 2012–2014, ghi nhận mức dư nợ DNNVV đạt 20.994 tỷ đồng nhưng vẫn chưa khai thác hết tiềm năng thị trường.
• Ứng dụng thành công mô hình hồi quy Binary Logit để định lượng các nhân tố tác động then chốt: tài sản bảo đảm, lịch sử tín dụng CIC, năng lực người điều hành và phương án kinh doanh khả thi.
• Phát hiện các nhân tố mới có ý nghĩa thực tiễn cao bao gồm mức độ sẵn lòng chấp nhận điều kiện dịch vụ ngân hàng và mức độ minh bạch của phương án tài chính.
• Đề xuất hệ thống 3 nhóm giải pháp thực thi có tính liên kết chặt chẽ giữa Doanh nghiệp, Ngân hàng Eximbank và Cơ quan quản lý nhà nước theo lộ trình trung hạn.
• Cung cấp nguồn tài liệu tham khảo học thuật và thực tiễn giá trị cho việc hoạch định chiến lược phát triển tín dụng bán lẻ và thúc đẩy tăng trưởng bền vững của khối DNNVV.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu.  Chương 2: Cơ sở lý luận về các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn của DNNVV.  Chương 3: Thực trạng cho vay DNNNV tại Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam trên địa bàn Tp.  Chương 4: Phương pháp, dữ liệu và kết quả nghiên cứu.

 Chương 5: Kết luận và kiến nghị. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG VAY VỐN NGÂN HÀNG CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 2. NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 2. Khái niệm về DNNVV Thực tế trên thế giới, các nước có quan niệm rất khác nhau về doanh nghiệp nhỏ và vừa, nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự khác nhau này chính là tiêu thức dùng để phân loại quy mô doanh nghiệp khác nhau.

Tuy nhiên trong hàng loạt các tiêu thức phân loại đó có hai tiêu thức được sử dụng ở phần lớn các nước là quy mô vốn và số lượng lao động. Theo Ngân hàng Thế giới (WB) và nhiều tổ chức quốc tế khác cũng đều sử dụng tiêu chí số lao động để đánh giá. Theo WorldBank, doanh nghiệp được chia thành 4 loại tương ứng với số lượng lao động như sau : doanh nghiệp siêu nhỏ (số lao động < 10 người), doanh nghiệp nhỏ (số lao động từ 10 người đến dưới 50 người), doanh nghiệp vừa (số lao động từ 50 người đến 300 người), doanh nghiệp lớn (số lao động > 300 người).1 Theo EU thì doanh nghiệp vừa và nhỏ là doanh nghiệp có dưới 250 công nhân, doanh thu dưới 50 triệu euro/năm và tổng tài sản trên bảng cân đối dưới 43 triệu euro. Cụ thể như sau : Bảng 2.1: Phân loại DNNVV theo Liên minh Châu Âu Phân loại Số lượng Tổng doanh nhân doanh Hoặc Tổng tài sản nghiệp viên thu DN vừa < 250 ≤ € 50 triệu ≤ € 43 triệu DN nhỏ < 50 ≤ € 10 triệu ≤ € 10 triệu DN siêu nhỏ < 10 ≤ € 2 triệu ≤ € 2 triệu 1 Nguồn: Wikipedia LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Nguồn: http://ec.eu/enterprise/policies/sme/facts-figures-analysis/sme-definition/ index_en.2: Tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa của một số quốc gia và khu vực.

Quốc gia/Khu Phân loại DN nhỏ và Số lao động Vốn đầu tư Doanh thu vực vừa bình quân A,. NHÓM CÁC NƯỚC PHÁT TRIỂN 1. Hoa kỳ Nhỏ và vừa 0-500 Không quy Không quy định định - Đối với ngành sản Không quy xuất định 1-300 ¥ 0-300 triệu - Đối với ngành thương 2. Nhật 1-100 ¥ 0-100 triệu mại 1-100 ¥ 0-50 triệu - Đối với ngành dịch vụ 3.

Australia Nhỏ và vừa < 200 Không quy Không quy định định 4. Canada Nhỏ < 100 Không quy < CDN$ 5 triệu Vừa < 500 định CDN$ 5 -20 triệu 5. New Zealand Nhỏ và vừa < 50 Không quy Không quy định định 6. Korea Nhỏ và vừa < 300 Không quy Không quy định định LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Taiwan Nhỏ và vừa < 200 < NT$ 80 < NT$ 100 triệu triệu B. NHÓM CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN 1. Thailand Nhỏ và vừa Không quy < Baht 200 Không quy định triệu định 2. Malaysia - Đối với ngành sản 0-150 Không quy RM 0-25 triệu xuất định 3.

Philippine Nhỏ và vừa < 200 1,5-60triệu Không quy Peso định 4. Indonesia Nhỏ và vừa Không quy < US $ 1 triệu < US $ 5 triệu định 5.Brunei Nhỏ và vừa 1-100 Không quy Không quy định định C. NHÓM CÁC NƯỚC KINH TẾ ĐANG CHUYỂN ĐỔI 1. Russia Nhỏ 1-249 Không quy Không quy Vừa 250-999 định định 2.

China Nhỏ 50-100 Không quy Không quy Vừa 101-500 định định 3. Poland Nhỏ < 50 Không quy Không quy Vừa 51-200 định định LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hungary Siêu nhỏ 1-10 Không quy Không quy Nhỏ 11-50 định định Vừa 51-250 Nguồn: 1)APEC, 1998. Doanh nghiệp vừa và nhỏ; 2) UN/ECE, 1999.

Định nghĩa doanh nghiệp vừa và nhỏ; 3) OECD, 2000. Tổng quan về doanh nghiệp vừa và nhỏ Bảng 2.2 cho thấy, hầu hết các quốc gia đều lấy tiêu chí số lao động bình quân làm cơ sở quan trọng để phân loại doanh nghiệp theo quy mô. Điều này là hợp lý hơn so với việc lựa chọn các tiêu chí khác như doanh thu, vốn. là các chỉ tiêu có thể lượng hóa được bằng giá trị tiền tệ.

Các tiêu chí như doanh thu, vốn tuy rất quan trọng nhưng thường xuyên chịu sự tác động bởi những biến đổi của thị trường, sự phát triển của nền kinh tế, tình trạng lạm phát. nên thiếu sự ổn định trong việc phân loại doanh nghiệp. Điều này giải thích tại sao tiêu chí số lao động bình quân được nhiều quốc gia lựa chọn, tiêu chí này thường có tính ổn định lâu dài về mặt thời gian, lại thể hiện được phần nào tính chất, đặc thù của ngành, lĩnh vực kinh doanh mà doanh nghiệp đang tham gia. Số liệu ở bảng 2.2 cũng cho thấy, đa số các quốc gia chỉ sử dụng 1 trong 3 tiêu thức đánh giá trên, đặc biệt là nhóm các nước kinh tế đang chuyển đổi.

Một số quốc gia khác sử dụng kết hợp 2 trong 3 tiêu thức nói trên. Một số ít quốc gia sử dụng kết hợp cả 3 tiêu thức số lao động, vốn và doanh thu. * Tại Việt Nam Ở Việt Nam, theo Nghị định số 90/2001/NĐ-CP ngày 23/11/2001 của Chính phủ về hỗ trợ giúp phát triển DNNVV định nghĩa: “Doanh nghiệp nhỏ và vừa là cơ sở sản xuất, kinh doanh độc lập, đã đăng ký kinh doanh theo pháp lệnh hiện hành, có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người”. Sau đó, ngày 30/06/2009, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 56/2009/NĐ-CP về trợ giúp phát triển DNNVV.

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 20/08/2009 và thay thế cho Nghị định số 90/2001/NĐ-CP ngày 23/11/2001. Theo đó, DNNVV là cơ sở kinh doanh đã LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên), cụ thể như sau: Bảng 2.3: Phân loại DNNVV theo lĩnh vực kinh tế DN siêu DN nhỏ DN vừa nhỏ Ngành/Nghề Số lao Tổng Số lao Tổng nguồn Số lao động nguồn vốn động vốn (tỷ động (người) (tỷ đồng) (người) đồng) (người) I. Nông, lâm <10 <20 11 – 200 20 – 100 201 – 300 nghiệp và thủy sản II. Công nghiệp và <10 <20 11 – 200 20 – 100 201 – 300 xây dựng III.

Thương mại và <10 <10 11 – 50 10 – 50 51 – 100 dịch vụ Nguồn: Nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/6/2009 của Chính phủ Như vậy, Việt Nam cũng như đa phần các nước trên thế giới đều sử dụng tiêu thức số lao động làm việc trong doanh nghiệp và tổng nguồn vốn để phân loại doanh nghiệp thành các doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa. Vai trò của DNNVV trong nền kinh tế Ở nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt là tại các quốc gia đang phát triển, DNNVV luôn là nền tảng của nền kinh tế, chiếm tới 90% số lượng doanh nghiệp, tạo công ăn việc làm cho khoảng 50-70% lực lượng lao động, đóng góp từ 25-33% GDP hàng năm. Trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, các doanh nghiệp này chiếm tới 98% tổng số các LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 doanh nghiệp, tạo ra 60% việc làm của khu vực kinh tế tư nhân, đóng góp 30% giá trị xuất khẩu. Một số vai trò quan trọng của doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với nền kinh tế: Thứ nhất, Các doanh nghiệp vừa và nhỏ có vị trí rất quan trọng, chúng chiếm đa số về mặt số lượng trong tổng số các cơ sở sản xuất kinh doanh và ngày càng gia tăng mạnh.

Ở hầu hết các quốc gia, doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm khoảng trên dưới 90% tổng số các doanh nghiệp. Tốc độ gia tăng các doanh nghiệp vừa và nhỏ nhanh hơn các doanh nghiệp lớn. Hiện nay, chưa có số liệu thống kê về doanh nghiệp vừa và nhỏ một cách chính thức, nhưng hầu hết các nhà nghiên cứu đều cho rằng các doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam cũng chiếm khoảng 80-90% tổng số các doanh nghiệp. Thứ hai, Đóng góp phần lớn vào tổng sản phẩm quốc nội và tăng trưởng kinh tế.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa tuy có doanh thu, quy mô vốn thấp hơn so với các doanh nghiệp lớn nhưng đây là thành phần chiếm số đông trong các doanh nghiệp của nền kinh tế vì vậy đóng góp vào tổng sản phẩm quốc nội rất đáng kể. Đồng thời các doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế, đặc biệt đối với các nền kinh tế kém phát triển. Các số liệu thực tế cho thấy rằng nhiều nền kinh tế trên thế giới trong giai đoạn tăng trưởng thì thành phần doanh nghiệp nhỏ và vừa thường có sự gia tăng đáng kể. Đài Loan tăng trưởng nhanh cũng dựa trên nền tảng của khối doanh nghiệp nhỏ và vừa, giai đoạn tăng trưởng vàng của Colombia từ cuối thập niên 1960 đến hết thập niên 1970 đi cùng với sự tăng trưởng nhanh ở khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tổng số lao động trực tiếp trong các DNNVV là trên 12 triệu lao động, chiếm trên 40% lực lượng lao động của cả nước và tạo ra hơn 1 triệu việc làm mới mỗi năm (Hồ Sỹ Hùng, 2007). Thứ ba, Tác động lớn nhất của doanh nghiệp vừa và nhỏ là giải quyết một số lượng lớn việc làm cho dân cư, làm tăng thu nhập cho người lao động, góp phần xoá đói giảm nghèo. Xét theo luận điểm tạo công ăn việc làm cho người lao động, thì khu vực này vượt trội hẳn so với khu vực khác, góp phần giải quyết nhiều vấn đề an sinh xã hội. Ở hầu hết các nước doanh nghiệp vừa và nhỏ tạo việc làm cho khoảng từ 50- 80% lao LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 động trong các nghành công nghiệp và dịch vụ.

Đặc biệt trong nhiều thời kỳ các doanh nghiệp lớn sa thải công nhân thì khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ lại thu hút thêm nhiều lao động hoặc có tốc độ thu hút lao động mới cao hơn khu vực doanh nghiệp lớn.