Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Cao Bằng

Luận văn thạc sĩ VNU phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Cao Bằng.

• Tác giả: Bế Thị Điệp
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Thị Tuyết
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Viện Đảm bảo Chất lượng Giáo dục
• Chuyên ngành: Đo lường và Đánh giá trong giáo dục
• Đề tài: Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh trường Phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh Cao Bằng
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC HỘP
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
• 0.3. Giới hạn nghiên cứu của đề tài
• 0.4. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 0.5. Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu
• 0.6. Khung lý thuyết của đề tài
• 0.7. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1.1. Các công trình nghiên cứu ở nƣớc ngoài
• 1.1.2. Các công trình trong nƣớc
• 1.2. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN
• 1.2.1. Hoạt động học tập trong nhà trƣờng
• 1.2.2. Loại hình nhà trƣờng PTDTNT
• 1.2.3. Đặc trƣng học sinh THPT DTTS
• 1.2.4. Các khái niệm công cụ của đề tài
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU
• 2.1. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Tổng thể và mẫu
• 2.1.2. Phƣơng pháp thu thập thông tin
• 2.1.3. Phƣơng pháp xử lý số liệu
• 2.2. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Giai đoạn nghiên cứu lý luận
• 2.2.2. Giai đoạn nghiên cứu thực tiễn
• 2.2.3. Giai đoạn xử lý số liệu và hoàn chỉnh luận văn
• 2.3. THANG ĐO VÀ ĐÁNH GIÁ THANG ĐO
• 2.3.1. Đánh giá độ tin cậy của thang đo
• 2.3.2. Đánh giá độ hiệu lực của thang đo
• 2.3.3. Đánh giá tính chuẩn của điểm tổng các yếu tố tác động đến KQHT
• 2.3.4. Phân tích yếu tố khám phá EFA
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 3.1. MỘT SỐ THÔNG TIN VỀ TRƢỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ TỈNH CAO BẰNG
• 3.1.1. Lịch sử hình thành
• 3.1.2. Thực trạng kết quả học tập trong 4 năm gần đây (2008, 2009, 2010, 2011)
• 3.2. PHÂN TÍCH THỐNG KÊ MÔ TẢ
• 3.2.1. Thống kê mô tả đặc điểm nhân khẩu theo KQHT
• 3.2.2. Thống kê mô tả mức độ đồng ý về các yếu tố tác động
• 3.3. PHÂN TÍCH PHƢƠNG SAI (ANOVA)
• 3.3.1. Kiểm định các giả thuyết khi so sánh sự khác biệt về kết quả đánh giá các yếu tố phân theo giới tính
• 3.3.2. Kiểm định các giả thuyết khi so sánh sự khác biệt về kết quả đánh giá các yếu tố phân theo dân tộc
• 3.3.3. Kiểm định các giả thuyết khi so sánh sự khác biệt về kết quả đánh giá các yếu tố phân theo học lực
• 3.3.4. Kiểm định các giả thuyết khi so sánh sự khác biệt về kết quả đánh giá các yếu tố theo nghề nghiệp của bố
• 3.3.5. Kiểm định các giả thuyết khi so sánh sự khác biệt về kết quả đánh giá các yếu tố theo trình độ học vấn của bố
• 3.4. PHÂN TÍCH HỒI QUY TUYẾN TÍNH
• 3.4.1. Kiểm định giả thuyết về sự phù hợp của mô hình
• 3.4.2. Dò tìm sự vi phạm các giả định cần thiết trong hồi quy
• 3.4.3. Mô hình hồi quy tuyến tính bội
• 3.4.4. Các yếu tố tác động đến KQHT (Mô hình tổng)
• 3.4.5. Tác động của các yếu tố thuộc gia đình (Mô hình 1)
• 3.4.6. Tác động của các yếu tố thuộc về nhà trƣờng (Mô hình 2)
• 3.4.7. Tác động của các yếu tố thuộc về bản thân HS (Mô hình 3)
• 3.5. GIẢI PHÁP NÂNG CAO KQHT CHO HS TRƢỜNG PTDTNT TỈNH CAO BẰNG
• 3.5.1. Đối với nhà trƣờng
• 3.5.2. Đối với giáo viên
• 3.5.3. Đối với gia đình
• 3.5.4. Đối với học sinh
• 3.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập

Kết quả học tập của học sinh trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tỉnh Cao Bằng chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác nhau. Những yếu tố này có thể được phân loại thành ba nhóm chính: yếu tố cá nhân, yếu tố gia đình và yếu tố nhà trường. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp cải thiện chất lượng giáo dục và nâng cao kết quả học tập cho học sinh.

1.1. Các yếu tố cá nhân ảnh hưởng đến học tập

Yếu tố cá nhân bao gồm động lực học tập, khả năng tiếp thu kiến thức và sự kiên trì trong học tập. Những yếu tố này đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định kết quả học tập của học sinh.

1.2. Yếu tố gia đình và tác động đến học sinh

Gia đình là môi trường đầu tiên ảnh hưởng đến sự phát triển của học sinh. Sự hỗ trợ từ gia đình, trình độ học vấn của cha mẹ và điều kiện kinh tế gia đình có thể tác động mạnh đến kết quả học tập.

1.3. Vai trò của nhà trường trong kết quả học tập

Nhà trường không chỉ cung cấp kiến thức mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực. Phương pháp giảng dạy, cơ sở vật chất và sự tham gia của giáo viên đều ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh.

II. Thách thức trong việc nâng cao kết quả học tập tại trường DTNT

Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tỉnh Cao Bằng đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao kết quả học tập. Những thách thức này bao gồm sự khác biệt văn hóa, điều kiện học tập không đồng đều và thiếu sự hỗ trợ từ gia đình.

2.1. Sự khác biệt văn hóa và ảnh hưởng đến học sinh

Học sinh đến từ nhiều dân tộc khác nhau, mỗi dân tộc có nền văn hóa và phong tục tập quán riêng. Sự khác biệt này có thể gây khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức và hòa nhập vào môi trường học tập.

2.2. Điều kiện học tập không đồng đều

Nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc tiếp cận tài liệu học tập và cơ sở vật chất. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng học tập và kết quả học tập của các em.

2.3. Thiếu sự hỗ trợ từ gia đình

Nhiều gia đình không có điều kiện kinh tế để hỗ trợ con em trong việc học tập. Sự thiếu hụt này có thể dẫn đến việc học sinh không có động lực học tập và kết quả học tập thấp.

III. Phương pháp nâng cao kết quả học tập cho học sinh DTNT

Để nâng cao kết quả học tập của học sinh trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tỉnh Cao Bằng, cần áp dụng các phương pháp giáo dục hiệu quả. Những phương pháp này bao gồm cải thiện phương pháp giảng dạy, tăng cường sự tham gia của gia đình và cộng đồng.

3.1. Cải thiện phương pháp giảng dạy

Giáo viên cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, phù hợp với đặc điểm của học sinh. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy có thể giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả hơn.

3.2. Tăng cường sự tham gia của gia đình

Gia đình cần được khuyến khích tham gia vào quá trình học tập của con em. Sự hỗ trợ từ gia đình có thể tạo động lực cho học sinh trong việc học tập.

3.3. Hợp tác với cộng đồng để hỗ trợ học sinh

Cộng đồng có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ học sinh. Các hoạt động ngoại khóa và chương trình hỗ trợ học tập có thể giúp học sinh phát triển kỹ năng và nâng cao kết quả học tập.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh trường DTNT Tỉnh Cao Bằng đã chỉ ra nhiều kết quả quan trọng. Những kết quả này có thể được áp dụng để cải thiện chất lượng giáo dục tại trường.

4.1. Kết quả nghiên cứu về yếu tố gia đình

Nghiên cứu cho thấy rằng sự hỗ trợ từ gia đình có tác động tích cực đến kết quả học tập. Học sinh có cha mẹ có trình độ học vấn cao thường có kết quả học tập tốt hơn.

4.2. Kết quả nghiên cứu về yếu tố nhà trường

Nhà trường cần cải thiện cơ sở vật chất và phương pháp giảng dạy để nâng cao kết quả học tập. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng môi trường học tập tích cực có thể thúc đẩy sự phát triển của học sinh.

4.3. Kết quả nghiên cứu về yếu tố cá nhân

Động lực học tập và sự kiên trì của học sinh là yếu tố quan trọng quyết định kết quả học tập. Học sinh có động lực cao thường đạt kết quả tốt hơn trong học tập.

V. Kết luận và tương lai của giáo dục tại trường DTNT

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc nâng cao kết quả học tập của học sinh trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tỉnh Cao Bằng là một nhiệm vụ quan trọng. Cần có sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng để đạt được mục tiêu này.

5.1. Tương lai của giáo dục tại trường DTNT

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp giáo dục mới để nâng cao chất lượng giáo dục tại trường DTNT. Sự đầu tư vào giáo dục sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho cộng đồng.

5.2. Đề xuất các giải pháp cải thiện kết quả học tập

Cần xây dựng các chương trình hỗ trợ học tập cho học sinh, đồng thời tăng cường sự tham gia của gia đình và cộng đồng trong quá trình giáo dục. Những giải pháp này sẽ giúp nâng cao kết quả học tập cho học sinh.

5.3. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu liên tục

Nghiên cứu liên tục về các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập sẽ giúp cải thiện chất lượng giáo dục. Cần có các nghiên cứu định kỳ để đánh giá hiệu quả của các biện pháp đã áp dụng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam là một quốc gia đa dân tộc với 54 dân tộc anh em, trong đó 53 dân tộc thiểu số chiếm khoảng 10% tổng dân số cả nước nhưng chủ yếu phân bố tại các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Theo số liệu thống kê giáo dục quốc tế, trên thế giới hiện có khoảng 101 triệu trẻ em không được đến trường, trong đó học sinh dân tộc thiểu số chiếm tới 60%. Nhằm bảo đảm sự công bằng trong tiếp cận giáo dục và tạo nguồn cán bộ tương lai cho các tỉnh vùng cao, hệ thống giáo dục chuyên biệt đã phát triển mạnh mẽ với quy mô 279 trường phổ thông dân tộc nội trú và hơn 85.744 học sinh trên phạm vi toàn quốc, riêng tỉnh Cao Bằng có 14 cơ sở giáo dục nội trú đang hoạt động.

Mặc dù chất lượng dạy và học đã có nhiều chuyển biến tích cực, kết quả học tập của học sinh tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tỉnh Cao Bằng vẫn còn khoảng cách so với mục tiêu giáo dục phổ thông nói chung, với tỷ lệ học sinh đạt học lực khá trong khảo sát thực tế là 48,8%. Xuất phát từ yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vùng cao, đề tài tập trung khảo sát và phân tích định lượng các yếu tố tác động đến kết quả học tập của học sinh trong năm học 2011 - 2012 với tổng thể 398 học sinh (thu về 370 mẫu hợp lệ). Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn quan trọng, thiết lập các luận cứ khoa học chuẩn xác giúp các nhà quản lý giáo dục tối ưu hóa môi trường nội trú và nâng cao tỷ lệ đỗ tốt nghiệp, đại học cho học sinh dân tộc thiểu số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên cơ sở kế thừa và tích hợp các mô hình giáo dục kinh điển trên thế giới. Trọng tâm là mô hình toàn diện của Dickie, xác định kết quả học tập là hàm số phụ thuộc đồng thời vào ba nhóm yếu tố: đặc trưng gia đình, nguồn lực nhà trường và năng lực cá nhân người học. Đề tài kết hợp mô hình của Bratti và Staffolani về mối quan hệ giữa thời gian tự học, thời gian trên lớp với kết quả tiếp thu, cùng mô hình của Checchi và các cộng sự về sự đầu tư giáo dục của cha mẹ và mức độ cố gắng của học sinh.

Hệ thống khái niệm công cụ cốt lõi được chuẩn hóa theo các văn bản quy phạm pháp luật và tiêu chuẩn học thuật: khái niệm chất lượng đào tạo theo Điều 27 Luật Giáo dục 2005; kết quả học tập được đánh giá theo tiêu chí và chuẩn mực quy định tại Quy chế 40 và Quy chế sửa đổi 51 của Bộ Giáo dục và Đào tạo; tính tích cực nhận thức và phương pháp dạy học tích cực. Nghiên cứu vận dụng chặt chẽ Điều 61 Luật Giáo dục 2005 và Quyết định số 2590/GD-ĐT ngày 14/8/1997 về quy chế trường nội trú với nhiệm vụ "chăm lo giáo dục toàn diện và thay mặt gia đình nuôi dưỡng học sinh".

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp giữa định lượng và định tính trong khung thời gian năm học 2011 - 2012. Khách thể nghiên cứu là toàn bộ 398 học sinh Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tỉnh Cao Bằng. Phương pháp chọn mẫu khảo sát là chọn mẫu xác suất ngẫu nhiên toàn bộ, thu về 390 phiếu và xử lý 370 phiếu hợp lệ, bao gồm: khối 10 có 127 học sinh (chiếm 34,3%), khối 11 có 115 học sinh (chiếm 31,1%) và khối 12 có 128 học sinh (chiếm 34,6%). Dữ liệu định tính được thu thập qua 6 cuộc phỏng vấn sâu bán cấu trúc (mỗi khối 2 học sinh) và các đợt quan sát thực địa nếp sống ký túc xá.

Trước khi tiến hành khảo sát chính thức, bảng hỏi được điều tra thử nghiệm trên mẫu 98 học sinh (phát ra 102 phiếu) để sàng lọc các biến quan sát. Dữ liệu được nhập và xử lý thông qua phần mềm SPSS và Quest. Lý do lựa chọn hệ số Cronbach Alpha và mô hình Rasch là nhằm kiểm định độ tin cậy, độ giá trị và độ phân hóa của thang đo Likert 5 mức độ; phương pháp phân tích nhân tố khám phá EFA với phép quay Varimax giúp rút gọn các biến quan sát; phân tích phương sai ANOVA và hồi quy tuyến tính bội được sử dụng để lượng hóa mức độ tác động và dự đoán mối quan hệ giữa các biến độc lập với kết quả học tập.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, kết quả kiểm định thang đo trong giai đoạn điều tra chính thức khẳng định độ tin cậy rất cao của bộ công cụ với hệ số Cronbach Alpha toàn thang đo đạt 0,923 sau khi sàng lọc (tiểu thang đo gia đình đạt 0,812 với 13 biến; tiểu thang đo nhà trường đạt 0,902 với 34 biến; tiểu thang đo bản thân học sinh đạt 0,923 với 70 biến quan sát ban đầu). Kiểm định KMO đạt giá trị 0,826 (lớn hơn 0,5) cùng mức ý nghĩa kiểm định Bartlett đạt Sig = 0,000, chứng minh các biến có mối tương quan chặt chẽ trong tổng thể. Sau hai lần phân tích EFA, 66 biến quan sát được cô đọng thành 15 nhóm yếu tố với giá trị Eigenvalues đều lớn hơn 1 và tổng phương sai trích đạt 64,302%, giải thích được phần lớn sự biến thiên của dữ liệu.

Thứ hai, phân tích hồi quy tuyến tính bội chỉ ra rằng các yếu tố thuộc về bản thân học sinh đóng vai trò chi phối mạnh mẽ nhất đến kết quả học tập, trong đó nổi bật là tính kiên trì trong học tập và phương pháp tự nghiên cứu. Nhóm yếu tố thuộc về nhà trường giữ vị trí quan trọng thứ hai với hai biến tác động rõ nét là phương pháp giảng dạy tích cực của giáo viên và môi trường tương tác giúp đỡ lẫn nhau giữa bạn học cùng trường. Nhóm yếu tố gia đình, đặc biệt là sự khích lệ và tạo động lực từ cha mẹ, đóng vai trò nền tảng nuôi dưỡng tâm lý tự tin cho học sinh.

Thứ ba, phân tích phương sai ANOVA cho thấy có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về kết quả học tập theo đặc trưng học lực và thói quen học tập, trong đó nhóm học sinh đạt học lực khá chiếm 48,8% có điểm đánh giá về tính chủ động cao hơn hẳn nhóm trung bình. Đáng chú ý, trình độ học vấn của mẹ không tạo ra sự khác biệt mang tính quyết định đến kết quả học tập của học sinh trong môi trường nội trú khép kín.

Thảo luận kết quả

Môi trường sinh hoạt nội trú 24/24 giờ tạo ra cơ chế tác động đặc thù: khi học sinh sống xa gia đình trong suốt 9 tháng học tập, các ảnh hưởng trực tiếp về mặt kinh tế hay giám sát hàng ngày của cha mẹ giảm bớt, nhường quyền chi phối chính cho môi trường sư phạm nhà trường và tính tự lập cá nhân. Kết quả này tương đồng với nghiên cứu của Antonia Lozano Diaz năm 2003 về ảnh hưởng áp đảo của động lực nội tại, đồng thời củng cố kết luận của Darling-Hammond năm 2000 và Nguyễn Quý Thanh năm 2009 về tầm quan trọng quyết định của năng lực sư phạm và phương pháp dạy học tích cực từ đội ngũ giáo viên.

Để trực quan hóa các dữ liệu nghiên cứu, kết quả phân tích có thể được mô tả hiệu quả qua biểu đồ cột thể hiện tương quan hệ số hồi quy chuẩn hóa Beta giữa 3 nhóm yếu tố, kết hợp cùng biểu đồ phân tán phần dư chuẩn hóa và biểu đồ phân phối chuẩn gắn đường cong Gauss (với giá trị trung bình Mean xấp xỉ 0,00 và độ lệch chuẩn SD xấp xỉ 1,00), qua đó minh chứng tính phù hợp tuyệt đối của mô hình hồi quy mà không vi phạm các giả định thống kê.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích định lượng, 4 giải pháp trọng tâm được kiến nghị thực hiện nhằm nâng cao chất lượng học tập tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tỉnh Cao Bằng:

1. Ban Giám hiệu nhà trường: Hoàn thiện và hiện đại hóa cơ sở vật chất, phấn đấu trang bị thiết bị máy chiếu và máy tính phục vụ học tập cho 100% phòng học bộ môn trong lộ trình 12 tháng tới, đồng thời bổ sung tối thiểu 300 đầu sách tham khảo chuyên ngành tại thư viện nhằm đáp ứng nhu cầu tự nghiên cứu của học sinh nội trú.
2. Đội ngũ giáo viên bộ môn: Đổi mới triệt để phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực hóa hoạt động nhận thức, cắt giảm thời lượng lý thuyết thụ động xuống dưới 25% mỗi tiết học, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và tổ chức hướng dẫn phương pháp tự học theo nhóm nhỏ trong các giờ tự học buổi tối trong suốt năm học.
3. Phụ huynh và gia đình học sinh: Duy trì liên lạc định kỳ tối thiểu 2 lần mỗi tuần qua điện thoại để động viên tinh thần, lắng nghe tâm tư và tạo sự kích thích học tập tích cực thay vì gây áp lực điểm số, đồng thời tham gia đầy đủ 3 kỳ họp phụ huynh trong năm học để phối hợp giáo dục cùng nhà trường.
4. Bản thân học sinh: Xây dựng thời gian biểu cá nhân khoa học với thời lượng tự học cố định tối thiểu 3 giờ mỗi ngày, rèn luyện tính kiên trì không bỏ cuộc trước các nội dung khó và chủ động trao đổi với giáo viên, bạn bè nhằm mục tiêu nâng tỷ lệ học sinh khá giỏi toàn trường lên trên 60% trong 2 học kỳ liên tiếp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục và chuyên viên hoạch định chính sách tại Sở Giáo dục và Đào tạo, Ban Dân tộc tỉnh Cao Bằng và các tỉnh miền núi: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm với 15 nhóm yếu tố tác động để xây dựng chính sách đầu tư trang thiết bị và chế độ phụ cấp nội trú sát thực tế.
2. Ban giám hiệu và giáo viên tại 279 trường phổ thông dân tộc nội trú trên toàn quốc: Sử dụng làm tài liệu tham khảo để tối ưu hóa quản lý nếp sống ký túc xá, thiết kế thời gian biểu tự học và triển khai phương pháp giảng dạy phù hợp với đặc thù tâm lý học sinh dân tộc thiểu số.
3. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Đo lường và Đánh giá trong giáo dục, Quản lý giáo dục: Tham khảo quy trình xây dựng công cụ đo lường chuẩn hóa, ứng dụng mô hình Rasch trên phần mềm Quest và quy trình phân tích nhân tố EFA kết hợp hồi quy tuyến tính bội trên SPSS.
4. Các tổ chức phi chính phủ và ban quản lý dự án phát triển giáo dục vùng khó khăn: Khai thác kết quả nghiên cứu để thiết kế các chương trình học bổng, dự án nâng cao năng lực tự học và phát triển kỹ năng mềm cho thanh thiếu niên dân tộc thiểu số.

Câu hỏi thường gặp

1. Mục tiêu trọng tâm của luận văn thạc sĩ này là gì? Luận văn tập trung khảo sát định lượng và phân tích mô hình hồi quy để lượng hóa chính xác mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về gia đình, nhà trường và bản thân học sinh đến kết quả học tập tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tỉnh Cao Bằng, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo.

2. Cỡ mẫu 370 học sinh có bảo đảm tính đại diện khoa học không? Mẫu nghiên cứu đạt độ đại diện rất cao do đề tài khảo sát toàn bộ 398 học sinh của trường và thu về 370 phiếu hợp lệ (chiếm hơn 92% tổng thể). Các chỉ số thống kê với hệ số KMO đạt 0,826 và Sig = 0,000 khẳng định dữ liệu hoàn toàn đáp ứng tiêu chuẩn phân tích nhân tố chuyên sâu.

3. Yếu tố nào có tác động mạnh nhất đến kết quả học tập của học sinh nội trú? Phân tích hồi quy xác định tính kiên trì và phương pháp tự học của học sinh là yếu tố có tác động mạnh mẽ nhất, tiếp theo là phương pháp truyền đạt của giáo viên và môi trường bạn bè tương trợ trong ký túc xá, khẳng định vai trò quyết định của nỗ lực nội tại trong môi trường nội trú.

4. Lý do luận văn kết hợp cả phần mềm SPSS và mô hình Rasch trong Quest là gì? Mô hình Rasch trên phần mềm Quest được sử dụng trong giai đoạn khảo sát thử trên 98 học sinh để đánh giá độ phù hợp của từng mục hỏi qua chỉ số Infit và Outfit xấp xỉ 1,00, trong khi SPSS đảm nhiệm việc phân tích nhân tố EFA và hồi quy tuyến tính trên mẫu chính thức 370 học sinh.

5. Kết quả nghiên cứu có khả năng ứng dụng cho các trường nội trú khác không? Hệ thống giải pháp hoàn toàn có thể chuyển giao và áp dụng rộng rãi cho 279 trường phổ thông dân tộc nội trú trên cả nước, bởi mô hình sinh hoạt tập trung và đặc thù tâm lý người học giữa các trường nội trú vùng đồng bào dân tộc thiểu số có tính tương đồng rất cao.

Kết luận

• Khảo sát thực nghiệm chuẩn xác trên mẫu 370 học sinh Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tỉnh Cao Bằng với độ tin cậy thang đo Alpha đạt 0,923.
• Trích xuất thành công 15 nhóm yếu tố giải thích 64,302% biến thiên kết quả học tập thông qua quy trình phân tích EFA và mô hình hồi quy tuyến tính.
• Xác định rõ nét vai trò then chốt của tính kiên trì tự học, phương pháp sư phạm tích cực và sự động viên tinh thần từ phía gia đình đối với học sinh nội trú.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ và khả thi nhằm hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ học sinh khá giỏi lên trên 60% trong các năm học tiếp theo.
• Đóng góp khung phương pháp luận đo lường giáo dục hiện đại, kết hợp chặt chẽ giữa mô hình Rasch trên Quest và phân tích đa biến trên phần mềm SPSS.

Kế hoạch nghiên cứu tiếp theo trong giai đoạn 6 đến 12 tháng tới cần mở rộng phạm vi khảo sát liên tỉnh tại các vùng Đông Bắc và Tây Bắc để xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chuẩn hóa cho toàn hệ thống trường dân tộc nội trú. Các nhà quản lý giáo dục, quý thầy cô giáo và các nhà nghiên cứu quan tâm hãy chủ động liên hệ và ứng dụng kết quả của luận văn để nâng cao chất lượng giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Việt Nam là quốc gia đa dân tộc. Trong 54 dân tộc thì 53 dân tộc thiểu số (DTTS) chỉ chiếm khoảng 10% dân số cả nƣớc. Các dân tộc này sống ở những vùng có đời sống kinh tế, văn hóa, giáo dục thấp kém.

Vì vậy, việc thực hiện bình đẳng các cơ hội giáo dục, nâng cao nguồn nhân lực cho vùng này có ý nghĩa quan trọng. Ra đời từ khoảng những năm 50 của thế kỷ XX, trƣờng Phổ thông Dân tộc Nội trú (PTDTNT) là loại hình nhà trƣờng gắn liền với thực tiễn giáo dục của các tỉnh miền núi Việt Nam. Đó là loại hình nhà trƣờng “chuyên biệt” có tính chất “phổ thông, dân tộc và nội trú”. Ngay từ khi ra đời, mô hình nhà trƣờng này đã khẳng định đƣợc vai trò và tính ƣu việt của nó trong việc thực hiện bình đẳng các cơ hội giáo dục, nâng cao dân trí và cung cấp nguồn nhân lực lao động trực tiếp cho các địa phƣơng.

Cho đến nay, ở nƣớc ta, hệ thống các trƣờng PTDTNT phát triển từ cấp xã, huyện, tỉnh, cấp khu vực với nhiều cấp học nhƣ tiểu học, trung học cơ sở (THCS), trung học phổ thông (THPT), dự bị đại học cung cấp một nguồn lực lao động có trình độ đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội cho các tỉnh miền núi của nƣớc ta. Vì vậy, việc phát triển hệ thống loại hình nhà trƣờng này, đặc biệt là việc đảm bảo chất lƣợng và nâng cao hiệu quả giáo dục của các trƣờng PTDTNT là vấn đề có ý nghĩa thực tiễn và ý nghĩa khoa khoa học. Ngay từ khi ra đời, Bộ Giáo dục - Đào tạo (Bộ GD - ĐT) đã có nhiều quyết định chỉ đạo và hƣớng dẫn tổ chức nhằm phát huy hiệu quả của loại hình nhà trƣờng này. Ngày 29/6/1985 Bộ trƣởng Bộ GD - ĐT có Quyết định 661/QĐ thống nhất tên gọi của loại hình trƣờng này là Phổ thông dân tộc nội trú; ngày 14/8/1997 Quyết định số 2590/GD - ĐT của Bộ trƣởng Bộ GD - ĐT qui định về tổ chức và hoạt động của loại hình nhà trƣờng này.

Trong cuốn “Nâng cao chất lƣợng đạo tạo các trƣờng phổ thông dân tộc nội trú” của NXB Văn hóa dân tộc xuất bản năm 2001, Bộ GD - ĐT) đã xác định rõ phƣơng hƣớng và biện pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục cho các trƣờng PTDTNT đến năm 2010. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nhiều nhà nghiên cứu cũng đã dành tâm huyết đƣa ra nhiều công trình nhằm góp phần nâng cao chất lƣợng giáo dục đào tạo tại các trƣờng PTDTNT. Các nghiên cứu tập trung vào vai trò, mục tiêu đào tạo, nhiệm vụ, các giải pháp nâng cao chất lƣợng giáo dục của các trƣờng PTDTNT. Những kết quả đó góp phần không nhỏ trong việc nâng cao chất lƣợng dạy - học, nâng cao dân trí và đáp ứng nhu cầu đào tạo cán bộ tƣơng lai cho các tỉnh miền núi.

Không chỉ ở Việt Nam, giáo dục cho trẻ em DTTS ở các nƣớc trên thế giới cũng đƣợc chú trọng đặc biệt là ở các nƣớc đang phát triển. Qua khảo sát, có khoảng 101 triệu trẻ em không đƣợc đến trƣờng trong đó có 60% là trẻ em DTTS [5]. Vì vậy, việc xóa bỏ khoảng cách trong giáo dục để trẻ em DTTS đƣợc đến trƣờng và hòa nhập cuộc sống nhƣ trẻ em thành thị; phát triển nguồn nhân lực có trình độ cao ở vùng DTTS là mối quan tâm của Chính phủ các nƣớc. Trƣờng PTDTNT Tỉnh Cao Bằng là trƣờng có truyền thống lâu năm.

Ngoài những đặc trƣng chung của loại hình nhà trƣờng PTDTNT, trƣờng PTDTNT Tỉnh Cao Bằng có những đặc thù riêng về văn hóa mẹ đẻ của học sinh, môi trƣờng và điều kiện học tập. Mặc dù kết quả học tập của học sinh trƣờng DTNT Tỉnh Cao Bằng đã có những kết quả tiến bộ nhƣng vẫn là thấp so với mục tiêu chung của nền giáo dục quốc dân. Vì vậy, nghiên cứu về các yếu tố ảnh hƣởng đến kết quả học tập để từ đó có những điều chỉnh thích hợp nhằm nâng cao chất lƣợng học tập của các em là điều cần thiết. Từ những lý do trên ngƣời nghiên cứu chọn đề tài: “Các yếu tố ảnh hƣởng đến đến kết quả học tập của học sinh trƣờng Phổ thông Dân tộc Nội trú Tỉnh Cao Bằng”.

Mục đích nghiên cứu của đề tài Mục đích nghiên cứu của đề tài này là: + Khảo sát và phân tích định lƣợng để tìm hiểu các yếu tố tác động đến kết quả học tập của học sinh DTTS khi học tập tại trƣờng PTDTNT Tỉnh Cao Bằng. + Dự đoán và giải thích mối quan hệ giữa các yếu tố tác động đến KQHT của học sinh tại trƣờng PTDTNT Tỉnh Cao Bằng. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Giới hạn nghiên cứu của đề tài Đề tài giới hạn ở việc tìm hiểu và đánh giá các yếu tố tác động đến kết quả học tập của học sinh trƣờng PTDTNT Tỉnh Cao Bằng.

Phƣơng pháp nghiên cứu 4. Phƣơng pháp chọn mẫu - Chọn mẫu khảo sát bằng bảng hỏi: Chọn mẫu xác xuất ngẫu nhiên. - Chọn mẫu phỏng vấn sâu: Chọn mẫu ngẫu nhiên đơn giản. Phƣơng pháp thu thập thông tin - Thu thập thông tin bằng phƣơng pháp định tính:  Hồi cứu tài liệu;  Phỏng vấn sâu bán cấu trúc;  Quan sát.

- Thu thập thông tin bằng phƣơng pháp định lƣợng: + Sử dụng phƣơng pháp khảo sát bằng bảng hỏi + Thang đo đƣợc kiểm định bằng hệ số tin cậy Cronbach Alpha, mô hình Rasch. Phƣơng pháp xử lý số liệu - Sử dụng phần mền SPSS, Quest để xử lý số liệu. Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu 5. Câu hỏi nghiên cứu Luận văn tập trung trả lời các câu hỏi nghiên cứu sau: - Các yếu tố nào thuộc về gia đình, nhà trƣờng và bản thân học sinh tác động đến KQHT của học sinh trƣờng PTDTNT Tỉnh Cao Bằng? - Có sự khác biệt trong đánh giá các yếu tố ảnh hƣởng theo đặc trƣng nhân khẩu của HS (giới tính, dân tộc, nghề nghiệp của bố, nghề nghiệp của mẹ, trình độ học vấn của bố, trình độ học vấn của mẹ.)? - Dự đoán nhƣ thế nào mối quan hệ giữa các yếu tố tác động và KQHT của HS? 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Giả thiết nghiên cứu - Giả thiết có 3 nhóm yếu tố chính có ảnh hƣởng đến kết quả học tập của học sinh trƣờng PTDTNT Tỉnh Cao Bằng: + Nhóm yếu tố liên quan đến cá nhân học sinh + Nhóm yếu tố liên quan đến gia đình + Nhóm yếu tố liên quan đến nhà trƣờng. - Yếu tố Phƣơng pháp giảng dạy của giáo viên, Bạn học cùng trƣờng (thuộc nhóm yếu tố về nhà trƣờng), Sự kích thích của gia đình (thuộc ngóm yếu tố về gia đình), Tính kiên trì trong học tập (thuộc nhóm yếu tố liên quan đến bản than HS) có tác động mạnh đến KQHT của HS trƣờng DTNT Tỉnh Cao Bằng. Khung lý thuyết của đề tài Trên thế giới có nhiều mô hình nghiên cứu về các yếu tố chính tác động đến kết quả học tập của SV. Mô hình ứng dụng của Bratti và Staffolani xác định mối quan hệ giữa đặc điểm sinh viên: thời gian tự học (Si), thời gian học ở lớp (ai,) năng lực bản thân (ei) với kết quả học tập (Gi) Gi = G(Si,ai)ei Mô hình của Checchi et al xác định mối quan hệ giữa đầu tƣ cho giáo dục của cha mẹ: thu nhập gia đình (Yf), số tiền đầu tƣ cho giáo dục của ngƣời con (S), trí thông minh của ngƣời con (A), mức độ cố gắng (E)) và KQHT của con cái.

P = P (A,E,S,Yf) Mô hình ứng dụng của Dickie thể hiện sự tác động của đặc trƣng gia đình (F), nguồn lực của nhà trƣờng (S), đặc điểm ngƣời học (K) và năng lực cá nhân () đến kết quả học tập của SV. A* = A*(F,S,K,) Ba mô hình trên có phạm vi nghiên cứu khác nhau. Mô hình của Bratti và Staffolani nhấn mạnh đến ảnh hƣởng của đặc điểm sinh viên. Mô hình của Checchi et al chỉ ra ảnh hƣởng của đặc điểm SV và gia đình đến KQHT.

Còn mô hình của 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Dickie khảo sát ảnh hƣởng của cả ba tác nhân tác động đến KQHT của SV đó là gia đình, nhà trƣờng và bản thân ngƣời học [18]. Nhƣ vậy, mô hình của Dickie thể hiện sự tác động của cả yếu tố gia đình, nhà trƣờng, ngƣời học đến KQHT. Đây cũng chính là cơ sở hình thành mô hình lý thuyết của đề tài. Mô hình nghiên cứu của đề tài CÁC YẾU TỐ THUỘC VỀ GIA ĐÌNH CÁC YẾU TỐ THUỘC KẾT QUẢ HỌC TẬP VỀ NHÀ TRƢỜNG CÁC YẾU TỐ THUỘC VỀ CÁ NHÂN 7.

Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu 7.Đối tượng nghiên cứu Các yếu tố ảnh hƣởng đến kết quả học tập của học sinh. Khách thể nghiên cứu Học sinh DTTS tại trƣờng PTDTNT Tỉnh Cao Bằng năm học 2011 - 2012. 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.

Các công trình nghiên cứu ở nƣớc ngoài 1. Các công trình nghiên cứu về các yếu tố tác động đến kết quả học tập Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hƣởng đến KQHT là một trong những vấn đề đƣợc quan tâm nghiên cứu từ rất sớm ở phƣơng Tây. Từ những năm nửa đầu của thế kỷ XX và cho đến nay, một số nhà nghiên cứu phƣơng Tây đã có nhiều công trình nghiên cứu vấn đề này. Tác giả Evans (1999) trong nghiên cứu “School-leavers, Transition to Tertiary Study: A Literature Review'” đã chia 5 nhóm các yếu tố ảnh hƣởng đến kết quả học tập của sinh viên:  Đặc trƣng nhân khẩu (tuổi, giới tính, ngôn ngữ, nền tảng văn hóa, loại trƣờng, tình trạng kinh tế xã hội, tình trạng giáo dục xã hội, nơi ở…);  Đặc trƣng tâm lý (Sự chuẩn bị cho việc học, chiến lƣợc cho học tập, cam kết mục tiêu…);  Kết quả học tập trƣớc đây;  Yếu tố xã hội;  Yếu tố tổ chức.

(2001) trong nghiên cứu “The relationship between Family income and schooling attainment: Evidence from a liberal arts college with a full tuition subsidy program” tại Đại học Berea đã khảo sát mối quan hệ giữa đầu vào gia đình và thành tích học tập tại trƣờng. Kết luận của nghiên cứu cho thấy: giới tính là nữ, điểm thi ACT của nữ, thu nhập gia đình, thu nhập gia đình bạn cùng phòng và điểm thi ACT của nam có tác động tích cực đến điểm trung bình học tập, còn nam da đen có tác động nghịch đến KQHT.