Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài liên quan đến đề tài luận án 1. Các công trình nghiên cứu về cán bộ, công tác cán bộ và bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực, phương pháp, tác phong công tác của đội ngũ cán bộ Đảng, Nhà nước Phi-đen Ca-xtơ-rô Ru-dơ (1978), Cu Ba trên con đường đi lên chủ nghĩa xã hội [102]. Cuốn sách đã tổng kết quá trình đấu tranh giành độc lập của nhân dân Cu Ba và truyền bá, vận dụng, phát triển hệ tư tưởng Mác - Lênin ở Cu Ba.
Nhiệm vụ, mục tiêu của Đảng và Nhà nước Cu Ba đặt ra yêu cầu cao đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp. Đồng chí Phi-đen Ca-xtơ-rô Ru-dơ đã nhấn mạnh vấn đề cải tiến phương pháp, tác phong công tác, phong cách của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, nhất là phong cách làm việc, PCLĐ tuân thủ nguyên tắc. Để đảm bảo cho các tiêu chuẩn của chế độ tập trung dân chủ được áp dụng một cách đầy đủ, đồng chí Phi-đen Ca-xtơ-rô Ru-dơ yêu cầu đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp tạo mọi điều kiện để “thực hành tự do tranh luận, phê bình và tự phê bình, và những quyết định được đề ra phải xuất phát từ những sự phân tích và thỏa thuận tập thể” [102, tr. Đồng thời, “xóa bỏ bệnh chủ quan, chủ nghĩa tự do, thói học đòi làm trưởng giả, chủ nghĩa quan liêu, kiếm đặc quyền đặc lợi, tính kiêu ngạo và tham vọng cá nhân” [102, tr.Kô-va-lép-xki (1983), Người lãnh đạo và cấp dưới [77].
Cuốn sách tập trung phân tích phong cách của người lãnh đạo và yêu cầu đặt ra với mỗi chức vụ khác nhau trong mối quan hệ với cấp dưới. Về bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực, phương pháp, tác phong công tác, cuốn sách nhấn mạnh giải pháp tự tu dưỡng, rèn luyện của người lãnh đạo. “Người lãnh đạo phải biết dành riêng một số giờ nhất định để tư duy, trong những giờ đó mình 11 không làm gì hết” [77, tr. Bên cạnh đó, người lãnh đạo cần thường xuyên nắm thông tin phản hồi của cấp dưới về phương pháp, tác phong, phong cách làm việc của mình và chủ động ngăn ngừa, khắc phục “bệnh quan liêu”.
“Bệnh quan liêu ngăn cản cá nhân con người phát triển toàn diện”, “bệnh quan liêu đẻ ra chủ nghĩa thủ cựu và nếp suy nghĩ theo đuôi” [77, tr. Một trong những hướng khắc phục “bệnh quan liêu” là tăng cường công tác kiểm tra, nắm bắt hoạt động, kết quả thực hiện nhiệm vụ của người dưới quyền. Cuốn sách đã luận giải sự cần thiết, nội dung, biện pháp hoàn thiện phong cách làm việc kiểu Lênin đáp ứng yêu cầu sự nghiệp cách mạng trong thời kỳ mới. Tác giả đưa ra quan niệm về phong cách làm việc kiểu Lênin, đó là “phong cách sáng tạo, xa lạ với chủ nghĩa chủ quan, thấm nhuần quan điểm đề cập mọi quá trình xã hội một cách khoa học.
Nó giả định phải đòi hỏi cao đối với bản thân và những người khác, gạt bỏ tính tự mãn, đối lập với bất kỳ biểu hiện nào của chủ nghĩa quan liêu và chủ nghĩa hình thức” [141, tr. Biểu hiện của phong cách làm việc kiểu Lênin: một là, có quan điểm khoa học trong công tác và lãnh đạo; hai là, liên hệ với quần chúng, quan tâm tới mọi người; ba là, thực hiện lãnh đạo tập thể chân chính và có trách nhiệm cá nhân đối với công việc được giao; bốn là, thống nhất giữa lời nói với việc làm; năm là, vững vàng về tư tưởng và tính nguyên tắc của Đảng; sáu là, đầu óc thực tại; bảy là, có óc sáng kiến, quan điểm sáng tạo đối với công việc; tám là, có tính kỷ luật cao, phê bình và tự phê bình, không khoan nhượng đối với những thiếu sót.Lê-bê-đép (1989), Tâm lý xã hội trong quản lý [81]. Cuốn sách tổng hợp những kiến thức cơ bản về nhân tố điều chỉnh có tính chất xã hội đến phong cách của người lãnh đạo, quản lý. Tác giả đã trích dẫn quan điểm của V.Lênin và liên hệ với hoạt động của các lãnh đạo trong Nhà nước Xô Viết để minh chứng cho những luận điểm của mình.
Trong đó, tác 12 giả đề cập nhiều đến PCLĐ khoa học, cách mạng, hiệu quả. “Chúng ta phải nhớ rằng người lãnh đạo như một cái máy phát, phải luôn luôn phát ra những làn sóng nhẹ nhàng, thoải mái cho tập thể. Chúng ta phải học tác phong của Lênin” [81, tr. Để có được điều đó, tác giả đặt ra yêu cầu đối với người lãnh đạo, quản lý: một là, phải giữ vững tính đảng, mọi hoạt động của người lãnh đạo đều xuất phát từ lý tưởng của người cộng sản; hai là, phải có khả năng chuyên môn; ba là, phải có năng lực tổ chức.
Đồng thời, tác giả cũng chỉ ra yếu tố có tính chất xã hội ảnh hưởng đến phong cách của những người lãnh đạo, đó là: sự phê bình hay ca ngợi của cấp dưới hoặc của cấp trên đối với mình và do vậy, đối với người lãnh đạo, quản lý phải có tính tự phê, tự chỉ trích cao. Hồ Thành Quốc (2016), Đạo làm quan [100]. Cuốn sách đã trình bày những vấn đề về đạo đức, tác phong của cán bộ lãnh đạo. Trong “mười hai yêu cầu” đặt ra đối với cán bộ lãnh đạo, thường xuyên cải tiến phương pháp, tác phong công tác, PCLĐ vừa là quy tắc, vừa là biện pháp để hoàn thành nhiệm vụ.
Yêu cầu về PCLĐ trong thời kỳ mới trước hết cần phải giữ vững nguyên tắc, “đối với công việc, cứ theo phép công mà làm, quyết không khuất tất”, “cán bộ lãnh đạo phải quang minh lỗi lạc, nói thật, làm thật, thực hiện được yêu cầu làm một cách thực sự, chính xác” [100, tr. Bên cạnh đó, người lãnh đạo cần mạnh dạn cải cách, dũng cảm sáng tạo, làm người tiên phong cải cách mở cửa. “Trước tình thế mới, cán bộ lãnh đạo phải khắc phục tư tưởng làm theo lối mòn, đóng cửa, xơ cứng và tác phong lò dò từng bước, thỏa mãn với hiện trạng, phải làm người giải phóng tư tưởng, dám cải cách, dám khai phá, sáng tạo” [100, tr. Ban Tuyên truyền Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc (2018), Tập Cận Bình về quản lý đất nước Trung Quốc [10].
Cuốn sách tập trung phản ánh mạch phát triển và nội dung chủ yếu của tư tưởng Tập Cận Bình về chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc thời đại mới. Để góp phần nâng 13 cao trình độ lãnh đạo của Đảng, đồng chí Tập Cận Bình đã đưa ra tiêu chuẩn của cán bộ tốt là “vững vàng về chính trị, có bản lĩnh trong công việc, cứng về tác phong, được quần chúng nhân dân tin tưởng” [10, tr. Bên cạnh đó, kiên trì nguyên tắc, dám đảm đương, gánh vác là tố chất căn bản mà cán bộ lãnh đạo, quản lý phải có, gánh vác việc lớn hay nhỏ, sẽ thể hiện hoài bão, dũng khí, phẩm cách của cán bộ, đảm đương được bao nhiêu sẽ có thể làm nên sự nghiệp lớn bấy nhiêu. Cuốn sách đã ghi lại nhiều lần đồng chí Tập Cận Bình nhấn mạnh về phong cách của cán bộ lãnh đạo, quản lý phải dám nghĩ, dám làm, dám đảm đương, gánh vác, nhưng đồng thời phải khiêm tốn, cẩn trọng, không kiêu ngạo, không nóng nảy.
Cuốn sách đi sâu phân tích bài học về phương thức lãnh đạo, phương thức cầm quyền của đảng cộng sản ở các nước xã hội chủ nghĩa; dự báo, phân tích những khó khăn, thách thức trong cải cách và hoàn thiện phương thức lãnh đạo, phương thức cầm quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Để góp phần cải cách và hoàn thiện phương thức lãnh đạo, phương thức cầm quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc, yêu cầu đặt ra đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo các cấp phải tuân thủ nguyên tắc làm việc khoa học, dân chủ, thượng tôn pháp luật. Do ảnh hưởng của lịch sử xã hội phong kiến hàng nghìn năm, nếu cán bộ có tính đảng kém thì có thể bị sa ngã bất cứ lúc nào. “Người lãnh đạo các cấp của Đảng đều cần phải nghiêm khắc làm việc theo pháp luật, không cho phép có đặc quyền vượt trên hiến pháp và pháp luật” [64, tr.
Trên cơ sở nghiên cứu, làm rõ lý luận về công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, luận án đánh giá thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, xác định yêu cầu và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện 14 hoạt động đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức ở tỉnh Savanakhet, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào. Luận án nhấn mạnh việc phải xuất phát từ yêu cầu thực hiện chức trách, nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ, công chức và có chương trình đào tạo, bồi dưỡng riêng cho từng đối tượng. “Nội dung, chương trình cần hướng vào bồi dưỡng, phát huy tính chủ động, sáng tạo, năng lực tổ chức thực tiễn của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý” [11, tr. Viện Nghiên cứu xây dựng Đảng, Ban Tổ chức Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc (2022), Quản trị Đảng nghiêm minh toàn diện - Thành tựu và kinh nghiệm trong công tác tổ chức và xây dựng Đảng Cộng sản Trung Quốc từ sau Đại hội XVIII [143].
Cuốn sách đã tổng kết những thành tựu và kinh nghiệm trong xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Theo đó, muốn quản trị Đảng trước hết phải quản trị cán bộ; quản trị Đảng nghiêm minh mấu chốt phải quản trị cán bộ lãnh đạo nghiêm minh. Cán bộ lãnh đạo phải gương cao ngọn cờ chính trị, nâng cao năng lực tổ chức, động viên, năng lực giải quyết các mâu thuẫn phức tạp trong thực tế công tác. “Cán bộ tốt trưởng thành vừa phải dựa vào sự nỗ lực của bản thân, lại vừa phải dựa vào sự bồi dưỡng của tổ chức” [143, tr.
Đồng thời, trong bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực, phương pháp, tác phong công tác của đội ngũ cán bộ, cần quán triệt phương châm: trên có làm gương, dưới mới tiến bộ; trên có hành động, dưới mới làm theo. Các công trình nghiên cứu về bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực, phương pháp, tác phong công tác, phong cách lãnh đạo, quản lý trong lực lượng vũ trang A. Cuốn sách khẳng định vai trò của người lãnh đạo, người đứng đầu tổ chức đảng, đồng thời nhấn mạnh: “Sức thuyết phục của người lãnh đạo Đảng là ở uy tín của người đó, là ở sự thống nhất giữa lời nói và việc làm của người đó” [66, tr.