Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho cho đội ngũ giáo viên các trường trung học phổ thông; Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho cho đội ngũ giáo viên các trường trung học phổ thông huyện Phú Tân tỉnh Cà Mau; Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho cho đội ngũ giáo viên các trường trung học phổ thông huyện Phú Tân, tỉnh Cà Mau. - Kết luận và khuyến nghị - Phụ lục 5 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG NGHIỆP VỤ SƢ PHẠM CHO CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1. Tổng qu n nghi n ứu Tính đến thời điểm hiện tại có nhiều nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên. Những nghiên cứu này được thực hiện với mục đích nâng cao năng lực của cán bộ quản lý về quản lý bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm.
Đồng với mục đích của các nghiên cứu chất lượng trong quản lý bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm nhằm mang lại niềm tin và sự hài lòng của người học. Đồng thời, góp phần cho sự phát triển bền vững của cơ sở đào tạo, bồi dưỡng.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài Một số nhà nghiên cứu của nước Nga đã chỉ ra vai trò quan trọng của Quản lý giáo dục: Kết quả hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý các công việc của người giáo viên như V.Xuhomlinxki cùng với nhiều tác giả khác như: Một số biện pháp quản lý của HT tại các nhà trường như sau: (i) Phải có sự phân công hợp lý công việc trong Ban Giám Hiệu (giữa Hiệu trưởng và các Phó Hiệu trưởng); (ii) Thường xuyên quan tâm xây dựng và bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, NVSP cho đội ngũ GV. Đối với hoạt động dự giờ, phân tích bài giảng, rút kinh nghiệm giờ dạy. Tại Thái Lan từ năm 1998, giáo dục đã quan tâm tới việc bồi dưỡng nâng cao trình độ CMNV cho GV ở các trung tâm học tập cộng đồng nhằm thực hiện giáo dục cơ bản, huấn luyện kỹ năng nghề nghiệp.
Ở Pakistan có chương trình bổ túc nâng cao về chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm do nhà nước qui định, trong thời gian là 3 tháng gồm các nội dung phương pháp nghiên cứu, đánh giá học sinh, cơ sở tâm lý - giáo dục, nghiệp vụ dạy học đối với giáo viên mới vào nghề chưa quá 3 năm. Đất nước Triều Tiên luôn coi trọng giáo dục, vì vậy đã ban hành những chính sách thiết thực để không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên. Tất cả giáo viên đều phải tham gia học tập đầ đủ các nội dung chương trình về nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ theo qui định. Tại nước Anh: từ cuối thập kỷ 80 đào tạo theo chuẩn trong lĩnh vực dạy học càng ngày càng được chính phủ chấp nhận và khuyến hích Trong lĩnh vực dạy học người ta thân trọng trước sự đòi hỏi quá chi tiết của phương pháp dạy học.
Điều đó được Hội đồng bằng cấp quốc gia (1992) 6 thừa nhận trong bản đánh giá các bước khởi đầu của đào tạo theo chuẩn tại các trường học và các cơ sở đào tạo học viên. Các nghiên cứu ở Việt Nam Đội ngũ nhà giáo có vai trò then chốt, quyết định chất lượng và hiệu quả giáo dục. Việc đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay hết sức cần thiết và quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng của giáo dục. Vấn đề đào tạo, bồi dưỡng giáo viên đã được Đảng và Nhà nước ta hết sức quan tâm, nhiều chỉ thị, nghị quyết đã thể hiện sự quan tâm đó.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “… nếu không có thầy giáo thì không có giáo dục…”, Người còn chỉ rõ vai trò và ý nghĩa của nghề dạy học. Thực hiện việc học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức của Hồ Chủ tịch, thời gian qua, Đảng và Nhà nước ta đã không ngừng chỉ đạo, đưa ra nhiều giải pháp trong việc xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên, trong đó có việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên [4]. Bước vào thời kỳ đổi mới, tuy nguồn ngân sách của nước ta còn hạn hẹp nhưng Đảng và Nhà nước hết sức coi trọng sự phát triển giáo dục. Việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên có những chuyển biến tích cực, từng bước được chuẩn hoá.
Trải qua các chu kỳ bồi dưỡng thường xuyên, đội ngũ giáo viên đã phần nào khẳng định được những kinh nghiệm về năng lực sư phạm. Trong nhiều năm qua, bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên được ngành Giáo dục coi trọng và quan tâm chú ý. Công tác đào tạo, bồi dưỡng được thực hiện hết sức linh hoạt, đa dạng, phong phú: đào tạo mới, đào tạo trên chuẩn, bồi dưỡng thường xuyên, bồi dưỡng cập nhật kiến thức, bồi dưỡng thay sách,… Vấn đề bồi dưỡng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục đã có nhiều công trình nghiên cứu. Nghiên cứu về đội ngũ giáo viên còn được thực hiện dưới góc độ quản lý giáo dục ở cấp độ vĩ mô và vi mô.
Có thể kể đến một số nghiên cứu loại này của các tác giả: - ở khánh hòa, tác giả trần thức có công trình: “các biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên trung học phổ thông tỉnh khánh hòa”, đề tài đã tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên trung học phổ thông thuộc tỉnh khánh hoà [29]. - Tác giả nguyễn văn hiến với công trình: “thực trạng và giải pháp đào tạo bồi dưỡng đội ngũ giáo viên trung học đáp ứng yêu cầu phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo bình thuận” [31]; - luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục của trần hữu cảnh: “các biện pháp quản lý của hiệu trưởng nhằm nâng cao năng lực dạy học cho đội ngũ giáo viên thcs huyện 7 hương trà, tỉnh thừa thiên huế”, ở đề tài này tác giả bàn đến biện pháp quản lý của hiệu trưởng nhằm nâng cao năng lực dạy học cho đội ngũ giáo viên thcs huyện hương trà [7]. - ở hải phòng có công trình “những biện pháp tăng cường quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên trung học cơ sở ở hải phòng” của tác giả đào trung đồng, ở đề tài này người viết bàn đến các biện pháp tăng cường công tác bồi dưỡng giáo viên ở hải phòng trong giai đoạn hiện nay [31]. - nguyễn văn út có đề tài: “các biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên thpt tỉnh đồng tháp (khu vực phía bắc sông tiền)” đã nghiên cứu biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên thpt [31].
- Tác giả Đặng Quốc Bảo cho rằng: “Bất cứ hoàn cảnh nào dù khó khăn đến đâu, ngành giáo dục cũng tìm mọi biện pháp mở trường, lớp (dài hạn, ngắn hạn, cấp tốc, tập trung, phân tán, nhóm nhỏ…) để đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ. Đồng thời tác giả cũng đưa ra một số bài học về bồi dưỡng đội ngũ. - Hồ Phương Lan trong cuốn Giải pháp tổng thể quản lý nhà trường hiệu quả trong thời kỳ hội nhập quốc tế đã nêu lên những yêu cầu xây dựng và phát triển đội ngũ, việc tăng cường quản lý, xây dựng và phát triển đội ngũ. - Thực trạng và biện pháp quản lý BDGV trường THPT ở các huyện trong tỉnh Cà Mau của Trịnh Hùng Cường.
Trong đó đã nêu lên thực trạng công tác quản lý BDGV trường THPT ở các huyện trong tỉnh Cà Mau và đề xuất các biện pháp cải tiến. -Thực trạng công tác quản lý hoạt động BDGV các trường THPT huyện Cần Đước, tỉnh Long An của Nguyễn Dương Quốc. Trong đó đã nêu lên thực trạng công tác quản lý hoạt động BDGV các trường THPT huyện Cần Đước, tỉnh Long An và đề xuất các biện pháp cải tiến. -Tác giả Bùi Thị Loan trong bài viết Về công tác bồi dưỡng giáo viên THPT hiện nay đăng trên tạp chí giáo dục số 176, trong đó đã đề cập đến thực trạng của công tác BDGV hiện nay, đồng thời đề xuất các giải pháp để nâng cao chất lượng đào tạo bồi dưỡng.
Các luận văn, nghiên cứu kể trên đã nêu các giải pháp, biện pháp đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nhưng chưa đề cập đến biện pháp quản lý của phòng Giáo dục và Đào tạo trong việc quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên trung học cơ sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Đến nay, tại huyện Phú Tân, tỉnh Cà Mau chưa có đề tài khoa học nào nghiên cứu về vấn đề này. Trong thời gian qua, tỉnh Cà Mau đã cụ thể hoá các chỉ thị, Nghị quyết của Trung ương, triển khai thực hiện trong toàn ngành giáo dục. Công tác đào tạo, bồi 8 dưỡng giáo viên, cán bộ quản lý cũng đã được ngành GD&ĐT huyện Phú Tân tập trung đầu tư.
Nhiều cán bộ quản lý, giáo viên đã được cử đi đào tạo để nâng cao trình độ nghiệp vụ. Tổ chức BDTX theo chu kỳ cho giáo viên theo cả hình thức bồi dưỡng tập trung và tại chỗ. Cử giáo viên tập huấn theo chuyên đề của từng bộ môn theo dự án THPT. Tăng cường công tác kiểm tra đánh giá và kiểm định chất lượng ở các trường.
Như vậy, nghiên cứu về quản lý của Hiệu trưởng các trường THPT với công tác bồi dưỡng nghiệp vụ cho giáo viên là vấn đề cần được quan tâm nghiên cứu một cách hệ thống. Bài học kinh nghiệm được rút ra từ những nghiên cứu trên là bước đầu cho việc hình thành mục tiêu, định hướng cũng như đối tượng, phương pháp nghiên cứu của luận văn. Chẳng hạn như, nghiên cứu cũng sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa lý thuyết để xây dựng cơ sở lý luận, điều tra bằng bảng hỏi, phỏng vấn, nghiên cứu hồ sơ lưu trữ, quan sát, bảng hỏi, phỏng vấn dùng điều tra về thực trạng quản lý, kết hợp với nghiên cứu các loại tài liệu có liên quan, với phương pháp chuyên gia, nhằm tìm ra những yếu tố gây ảnh hưởng đến hoạt động quản lý bồi dưỡng NVSP, từ đó làm cơ sở cho việc hình thành những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng NVSP trên địa bàn nghiên cứu. C h i niệm hính ủ đề tài 1.
Khái niệm quản lý giáo dục 1.