ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC NGUYỄN THỊ HOAN SỬ DỤNG KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ ĐỂ BỒI DƢỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN LỊCH SỬ LỚP 11 TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHU VĂN AN – HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM LỊCH SỬ HÀ NỘI – 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC NGUYỄN THỊ HOAN SỬ DỤNG KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ ĐỂ BỒI DƢỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN LỊCH SỬ LỚP 11 TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHU VĂN AN – HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM LỊCH SỬ CHUYÊN NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC (BỘ MÔN LỊCH SỬ) Mã số: 60 14 01 11 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS Trịnh Đình Tùng HÀ NỘI – 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CẢM ƠN Với những tình cảm chân thành, tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu trƣờng Đại học Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội, các thầy cô giáo khoa Sƣ phạm – trƣờng Đại học Giáo dục đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin trân trọng cảm ơn Sở giáo dục và đào tạo Hà Nội, Ban giám hiệu và toàn thể giáo viên tổ Lịch sử, các em học sinh trƣờng THPT Chu Văn An đã tạo mọi điều kiện cho tôi trong quá trình học tập cũng nhƣ quá trình chúng tôi tiến hành điều tra, thực nghiệm sƣ phạm phục vụ luận văn. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn tới thầy giáo – PGS.TS Trịnh Đình Tùng, ngƣời thầy đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ và trực tiếp hƣớng dẫn cũng nhƣ đã hết lòng động viên và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình nghiên cứu, tìm tòi tƣ liệu và viết luận văn.
Cuối cùng, tôi xin gửi tất cả tình yêu thƣơng, kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc tới những ngƣời thân trong gia đình nội - ngoại, bạn bè đã động viên giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn. Mặc dù bản thân đã rất nỗ lực, cố gắng song khó tránh khỏi những hạn chế thiếu sót. Kính mong Quý thầy, cô giáo và những ngƣời quan tâm đóng góp ý kiến để luận văn đƣợc hoàn thiện hơn. Một lần nữa tôi xin bày tỏ lòng tri ân đến Quý vị! Hà Nội, tháng 11 năm 2015 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hoan i TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT - CM : Cách mạng - CNTB : Chủ nghĩa tƣ bản - CNXH : Chủ nghĩa xã hội - GV : Giáo viên - HS : Học sinh - KT – ĐG : Kiểm tra – đánh giá - THPT : Trung học phổ thông - TK : Thế kỉ - TNKQ : Trắc nghiệm khách quan - TS : Tƣ sản ii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN.
i DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. ii DANH MỤC CÁC BẢNG. viii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ. Tính cấp thiết của đề tài.
Tài liệu nƣớc ngoài. Tài liệu trong nƣớc. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cƣ́u. Mục đích, nhiê ̣m vu ̣ nghiên cƣ́u.
Nhiê ̣m vu ̣ nghiên cƣ́u. Cơ sở phƣơng pháp luâ ̣n và phƣơng pháp nghiên cƣ́u. Cơ sở phƣơng pháp luâ ̣n. Phƣơng pháp nghiên cƣ́u.
Nghiên cƣ́u lý thuyế t. Nghiên cƣ́u thƣ̣c tiễn. Giả thuyết khoa học. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.
Ý nghĩa khoa học. Ý nghiã thƣ̣c tiễn. Cấ u trúc đề tài. 12 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC KIỂM TRA – ĐÁNH GIÁ ĐỂ BỒI DƢỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN LỊCH SỬ Ở TRƢỜNG THPT.
Các khái niệm cơ bản về kiểm tra – đánh giá. Các hình thức kiểm tra - đánh giá. Chức năng, nhiệm vụ của kiểm tra đánh giá. 21 v TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.
Quan niệm về bồi dƣỡng học sinh giỏi môn Lịch sử. Vai trò, ý nghĩa của việc sử dụng kiểm tra, đánh giá đối với việc bồi dƣỡng học sinh giỏi. Cơ sở thực tiễn. Thực trạng kiểm tra – đánh giá hiện nay.
Thực tiễn sử dụng kiểm tra, đánh giá đối với bồi dƣỡng học sinh giỏi 33 CHƢƠNG 2: CÁC BIỆN PHÁP SỬ DỤNG KIỂM TRA – ĐÁNH GIÁ ĐỂ BỒI DƢỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN LỊCH SỬ LỚP 11 TRƢỜNG THPT CHU VĂN AN. Một số yêu cầu khi sử dụng kiểm tra, đánh giá để bồi dƣỡng học sinh giỏi. Có quan niệm đúng đắn về kiểm tra – đánh giá trong việc bồi dƣỡng học sinh giỏi. Phải đảm bảo độ tin cậy về việc kiểm tra, đánh giá.
Đảm bảo tính giá trị. Phải đảm bảo tính đầy đủ và toàn diện trong nội dung kiểm tra – đánh giá. Kiểm tra đánh giá phải phát huy đƣợc các năng lực khác nhau của học sinh. Phối hợp nhiều loại hình, phƣơng pháp kiểm tra – đánh giá và đảm bảo tính thƣờng xuyên liên tục.
Kiểm tra, đánh giá phải đảm bảo tính khách quan. Các biện pháp sử dụng kiểm tra – đánh giá để bồi dƣỡng học sinh giỏi trong quá trình dạy học Lịch sử lớp 11 trƣờng THPT Chu Văn An – Hà Nội47 2. Xác định nội dung cần bồi dƣỡng học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 11. Sử dụng phƣơng pháp trao đổi đàm thoại.
Sử dụng kiểm tra viết để bồi dƣỡng học sinh giỏi. Thực nghiệm sƣ phạm. Mục đích của thực nghiệm. Đối tƣợng, địa bàn thực nghiệm.
75 vi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Nội dung thực nghiệm. Phƣơng pháp thực hiện. Giáo án thực nghiệm.
Kết quả thực nghiệm. 87 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 97 vii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Điểm kiểm tra của học sinh ở bài thực nghiệm và bài đối chứng .2: Bảng tỉ lệ % điểm của bài thực nghiệm và bài đối chứng. 86 viii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1: Biểu đồ so sánh kết quả giữa bài kiểm tra thực nghiệm và bài kiểm tra đối chứng.
87 ix TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Tính cấp thiết của đề tài Chiến lƣợc phát triển con ngƣời của Đảng và Nhà nƣớc ta với mục tiêu: “Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dƣỡng nhân tài” đã đƣợc cụ thể hoá trong nhiều văn kiện của Đảng và Nhà nƣớc. Đặc biệt trong xu thế hội nhập quốc tế mục tiêu “Bồi dưỡng nhân tài” càng đƣợc Đảng và Nhà nƣớc quan tâm. Thực hiện mục tiêu đó, ngành Giáo dục đang cố gắng hƣớng đến sự phát triển tối đa những năng lực tiềm tàng trong mỗi học sinh.
Hơn nữa công cuô ̣c xây dƣ̣ng và bảo vê ̣ Đất nƣớc hiện nay cũng đặt ra cho giáo du ̣c phổ thông mô ̣t tro ̣ng trách là phải đào ta ̣o nhƣ̃ng con ngƣời phát triể n toàn diê ̣n nhƣ Luâ ̣t giáo du ̣c đã nêu :“Giáo dục trung học phổ thông nhằ m giúp học sinh củng cố và phát triển những kế t quả của giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông và những hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp , có điều kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiế p tục học Đại học, Cao đẳ ng, Trung cấ p , học nghề hoặc đi vào cuộc số ng lao động” (Điề u 27, mục 2, chƣơng 2, Luâ ̣t giáo du ̣c 2005). Cùng với tấ t cả các môn ho ̣c ở T rung ho ̣c phổ thông , viê ̣c da ̣y và ho ̣c Lịch sử góp phần thực hiện mục tiêu đào tạo đã đƣợc xác định. Bên cạnh nhƣ̃ng nhiê ̣m vu ̣ trên , môn Lich ̣ sƣ̉ còn có vai trò quan tro ̣ng trong viê ̣c hình thành cho ho ̣c sinh lòng yêu nƣớc , niề m tƣ̣ hào dân tô ̣c , biế t phát huy những truyền th ống tốt đẹp của cha ông. Hay nó i cách khác môn Lịch sử góp phần to lớn trong việc hoàn thiện nhân cách học sinh , đào ta ̣o ra nhƣ̃ng con ngƣời phát triể n toàn diê ̣n cả đƣ́c lẫn tài.
Mă ̣c dù quan tro ̣ng là vậy song môn Lịch sử ở trƣờng phổ thông vẫn chƣa có đƣơ ̣c vi ̣trí xƣ́ng đáng , vẫn bị coi là môn học phụ, môn ho ̣c không quan tro ̣ng. Học sinh đang học Lịch sƣ̉ phầ n nhi ều là dƣới hình thức đối phó , chính đi ều này đã tạo nên những dƣ luâ ̣n trái chiề u về vấ n đề da ̣y và ho ̣c Lịch sử. Viê ̣c nâng cao chấ t lƣơ ̣ng da ̣y và học trong trƣờng phổ thôn g nói chung và trong bô ̣ môn L ịch sử nói riêng là mô ̣t nhiê ̣m vu ̣ hế t sƣ́c cầ n thiế t trong giai đoa ̣n đổ i mới hiê ̣n nay của Đất 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Để nâng cao chấ t lƣơ ̣ng da ̣y ho ̣c trong đó có bộ môn Lịch sử, biê ̣n pháp quan tro ̣ng nhấ t chin ́ h là đổ i mới toàn diê ̣n phƣơng pháp da ̣y ho ̣c sao cho thâ ̣t sƣ̣ hiê ̣u quả và tić h cƣ̣c.
Mô ̣t trong nhƣ̃ng nô ̣i dung đổ i mới phƣơng pháp giảng da ̣ y đƣơ ̣c nhiề u ngƣời quan tâm là đổ i mới kiể m tra – đánh giá. Kiể m tra đánh giá chấ t lƣơ ̣ng học của học sinh là vấn đề hết sức cần thiết bởi nó chẳng những là khâu cuối cùng đánh giá độ tin cậy cao mà nó còn có tác dụng điều tiết trở lại hết sức mạnh mẽ đối với quá trình đào tạo. Nhƣ chúng ta đã biế t : Dạy học là một quá trình khép kín, để điều chỉnh quá trình này một cách có hiệu quả thì ngƣời dạy và ngƣời học đều phải thu đƣơ ̣c thông tin ngƣơ ̣c tƣ̀ viê ̣c kiể m tra – đánh giá kế t quả h ọc tập. Kiể m tra đánh giá kế t quả ho ̣c tâ ̣p của ho ̣c sinh là mô ̣t công viê ̣c rấ t khó của phƣơng pháp da ̣y ho ̣c , nó có nhiệm vụ làm rõ tình hình lĩnh hô ̣i kiế n thƣ́c của học sinh, sƣ̣ thành tha ̣o kĩ năng, kỹ xảo của học sinh .