Những biện pháp quản lý xây dựng trường học thân thiện tại THPT Việt Bắc, Lạng Sơn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu những biện pháp quản lý nhằm xây dựng trường học thân thiện tại trường trung học phổ thông việt bắc, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Trần Thị Hải Yến
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Đức Chính
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Những Biện Pháp Quản Lý Nhằm "Xây Dựng Trường Học Thân Thiện" Tại Trường Trung Học Phổ Thông Việt Bắc - Thành Phố Lạng Sơn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ NHÀ TRƢỜNG THÂN THIỆN
• 1.1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu đề tài "xây dựng trường học thân thiện"
• 1.2. Một số khái niệm, quan điểm liên quan đến đề tài
• 1.3. Quản lý giáo dục
• 1.4. Quản lý nhà trường
• 1.5. Trường THPT trong hệ thống giáo dục phổ thông
• 1.6. Một số quan điểm về nhà trường
• 1.7. Trường học thân thiện
• 1.8. Đặc trưng của trường học thân thiện ở Việt Nam
• 1.9. Mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học. Tổ chức giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho học sinh
• 1.10. Tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi lành mạnh. Tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động xã hội và giáo dục truyền thống
• 1.11. Cơ sở vật chất, môi trường cảnh quan sư phạm
• 1.12. Quản lý trường THPT đáp ứng mục tiêu xây dựng trường học thân thiện
• 1.13. Nội dung của các biện pháp quản lý
• 1.14. Đặc trưng của trường học ở các tỉnh miền núi
• 1.15. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TRƢỜNG THPT VIỆT BẮC - THÀNH PHỐ LẠNG SƠN ĐÁP ỨNG MỤC TIÊU XÂY DỰNG TRƢỜNG HỌC THÂN THIỆN
• 2.1. Khái quát điều kiện tự nhiên - tình hình kinh tế - xã hội thành phố Lạng Sơn
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội
• 2.1.3. Tình hình giáo dục của thành phố Lạng Sơn
• 2.2. Khái quát về trường THPT Việt Bắc - Thành phố Lạng Sơn
• 2.2.1. Quy mô trường lớp
• 2.2.2. Cơ sở vật chất
• 2.2.3. Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên
• 2.3. Nội dung, chương trình dạy học
• 2.4. Kết quả thực hiện các nhiệm vụ giáo dục
• 2.5. Đánh giá chung về trường THPT Việt Bắc
• 2.6. Những yêu cầu để quản lý trường THPT đáp ứng mục tiêu xây dựng trường học thân thiện
• 2.6.1. Sự chỉ đạo của ngành Giáo dục - Đào tạo
• 2.6.2. Sự đòi hỏi của thực tiễn
• 2.7. Đánh giá các biện pháp quản lý trường THPT Việt Bắc - Thành phố Lạng Sơn đáp ứng mục tiêu xây dựng trường học thân thiện. Những công việc đã triển khai và kết quả đạt được
• 2.8. Đánh giá chung
• 2.9. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM XÂY DỰNG "TRƢỜNG HỌC THÂN THIỆN" TẠI TRƢỜNG THPT VIỆT BẮC - THÀNH PHỐ LẠNG SƠN
• 3.1. Một số nguyên tắc đề xuất giải pháp
• 3.1.1. Đảm bảo theo đúng mục tiêu, yêu cầu và nội dung của phong trào "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực"
• 3.1.2. Bám sát và hướng đến việc thực hiện các mục tiêu giáo dục
• 3.1.3. Đảm bảo tính khoa học. Đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.4. Đảm bảo tính khả thi
• 3.1.5. Đảm bảo tính đồng bộ
• 3.2. Những biện pháp quản lý nhằm "xây dựng trường học thân thiện" tại trường THPT Việt Bắc
• 3.2.1. Thực hiện tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về "trường học thân thiện"
• 3.2.2. Lập kế hoạch quản lý nhà trường đáp ứng mục tiêu, yêu cầu, nội dung "trường học thân thiện"
• 3.2.3. Xây dựng và thực thi qui trình dạy học đáp ứng mục tiêu trường học thân thiện
• 3.2.4. Xây dựng và thực thi kế hoạch giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho học sinh
• 3.2.5. Đổi mới công tác quản lý trong nhà trường
• 3.2.6. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuất trong đề tài
• 3.3.1. Khảo sát tính cần thiết của các biện pháp
• 3.3.2. Khảo sát tính khả thi của các biện pháp
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về biện pháp xây dựng trường học thân thiện tại Việt Bắc

Trường học thân thiện là một khái niệm quan trọng trong giáo dục hiện đại, đặc biệt tại Việt Bắc. Mục tiêu của việc xây dựng trường học thân thiện không chỉ là nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo ra môi trường học tập an toàn, tích cực cho học sinh. Việc này đòi hỏi sự tham gia của tất cả các bên liên quan, từ giáo viên, học sinh đến phụ huynh và cộng đồng.

1.1. Khái niệm trường học thân thiện và tầm quan trọng

Trường học thân thiện được hiểu là nơi mà học sinh cảm thấy an toàn, được tôn trọng và có cơ hội phát triển toàn diện. Môi trường này không chỉ giúp học sinh học tập tốt hơn mà còn phát triển kỹ năng sống và giá trị nhân văn.

1.2. Lịch sử và sự phát triển của trường học thân thiện tại Việt Bắc

Phong trào xây dựng trường học thân thiện tại Việt Bắc đã được khởi xướng từ những năm gần đây, với nhiều hoạt động thiết thực nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

II. Những thách thức trong việc xây dựng trường học thân thiện tại Việt Bắc

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng việc xây dựng trường học thân thiện tại Việt Bắc vẫn gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này cần được nhận diện và giải quyết để đạt được mục tiêu đề ra.

2.1. Thiếu hụt cơ sở vật chất và trang thiết bị

Nhiều trường học tại Việt Bắc vẫn còn thiếu thốn về cơ sở vật chất, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục và môi trường học tập của học sinh.

2.2. Sự tham gia của phụ huynh và cộng đồng còn hạn chế

Sự tham gia của phụ huynh và cộng đồng trong các hoạt động giáo dục còn thấp, điều này làm giảm hiệu quả của các chương trình xây dựng trường học thân thiện.

III. Phương pháp xây dựng trường học thân thiện hiệu quả tại Việt Bắc

Để xây dựng trường học thân thiện, cần áp dụng các phương pháp quản lý và giáo dục hiệu quả. Những phương pháp này sẽ giúp tạo ra môi trường học tập tích cực và an toàn cho học sinh.

3.1. Tăng cường công tác tuyên truyền về trường học thân thiện

Cần có các chiến dịch tuyên truyền mạnh mẽ để nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của trường học thân thiện, từ đó thu hút sự tham gia của phụ huynh và cộng đồng.

3.2. Đổi mới phương pháp dạy học và quản lý

Áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại, khuyến khích sự sáng tạo và chủ động của học sinh, đồng thời cải tiến công tác quản lý để đáp ứng nhu cầu thực tiễn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại trường THPT Việt Bắc

Việc áp dụng các biện pháp xây dựng trường học thân thiện tại trường THPT Việt Bắc đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những kết quả này cần được đánh giá và nhân rộng.

4.1. Kết quả khảo sát về sự hài lòng của học sinh

Khảo sát cho thấy đa số học sinh cảm thấy hài lòng với môi trường học tập tại trường, điều này cho thấy những nỗ lực trong việc xây dựng trường học thân thiện đã có hiệu quả.

4.2. Những hoạt động ngoại khóa góp phần xây dựng trường học thân thiện

Các hoạt động ngoại khóa được tổ chức thường xuyên đã giúp học sinh phát triển kỹ năng sống và tạo ra môi trường học tập tích cực.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho trường học thân thiện tại Việt Bắc

Việc xây dựng trường học thân thiện tại Việt Bắc là một quá trình liên tục và cần sự nỗ lực từ nhiều phía. Cần có những kế hoạch cụ thể và chiến lược dài hạn để duy trì và phát triển mô hình này.

5.1. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả xây dựng trường học thân thiện

Cần có các giải pháp cụ thể để khắc phục những thách thức hiện tại, từ việc cải thiện cơ sở vật chất đến việc tăng cường sự tham gia của cộng đồng.

5.2. Tầm nhìn tương lai cho giáo dục tại Việt Bắc

Hướng tới một môi trường giáo dục hiện đại, thân thiện và an toàn, nơi mà mỗi học sinh đều có cơ hội phát triển toàn diện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, giáo dục đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Theo báo cáo ngành giáo dục thành phố Lạng Sơn, tỷ lệ học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) luôn duy trì trên 90%, trong khi tỷ lệ học sinh thi đỗ đại học, cao đẳng hệ công lập đạt trên 25%. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế như chất lượng giáo dục chưa đồng đều, phương pháp dạy học còn lạc hậu, và công tác quản lý giáo dục chưa thực sự đổi mới. Trước thực trạng đó, phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" được Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động nhằm tạo môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng quản lý nhằm xây dựng trường học thân thiện tại trường THPT Việt Bắc, thành phố Lạng Sơn trong giai đoạn năm học 2008-2010. Mục tiêu cụ thể là phân tích các biện pháp quản lý hiện hành, đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp phù hợp để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông. Phạm vi nghiên cứu bao gồm hoạt động quản lý nhà trường, đội ngũ cán bộ, giáo viên, học sinh và cơ sở vật chất tại trường THPT Việt Bắc. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục, tạo môi trường học tập thân thiện, từ đó thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh và nâng cao chất lượng giáo dục tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và mô hình trường học thân thiện. Trước hết, lý thuyết quản lý giáo dục nhấn mạnh vai trò của các chức năng quản lý gồm lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra nhằm đảm bảo hoạt động nhà trường vận hành hiệu quả. Theo Henry Fayol, quản lý là quá trình thực hiện kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm soát các hoạt động để đạt mục tiêu đề ra. Lý thuyết này được áp dụng để phân tích các biện pháp quản lý trong nhà trường.

Thứ hai, mô hình trường học thân thiện do UNICEF đề xuất tập trung vào việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh, giáo viên và cộng đồng. Các đặc trưng chính của trường học thân thiện bao gồm: môi trường xanh, sạch, đẹp; phương pháp dạy học đổi mới, phù hợp với năng lực học sinh; tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh; giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống cho học sinh; sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng gồm: quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, trường học thân thiện, kỹ năng sống, giá trị sống, hoạt động ngoại khóa, và cơ sở vật chất trường học. Luận văn cũng tham khảo các quan điểm về nhà trường chất lượng, nhà trường xuất sắc và nhà trường hiệu quả để làm cơ sở so sánh và phát triển biện pháp quản lý phù hợp.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ khảo sát thực trạng quản lý tại trường THPT Việt Bắc trong hai năm học 2008-2009 và 2009-2010. Mẫu khảo sát gồm cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và phụ huynh, với cỡ mẫu khoảng 300 người được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Ngoài ra, dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo ngành giáo dục thành phố Lạng Sơn, tài liệu pháp luật về giáo dục, và các nghiên cứu trước đó liên quan.

Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm phân tích định tính và định lượng. Phân tích định tính dựa trên phỏng vấn chuyên gia, đánh giá tài liệu và quan sát thực tế. Phân tích định lượng sử dụng thống kê mô tả, phân tích tần suất, tỷ lệ phần trăm để đánh giá mức độ cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lý. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 9/2008 đến tháng 6/2010, bao gồm các giai đoạn thu thập dữ liệu, xử lý số liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng cơ sở vật chất và môi trường học tập: Trường THPT Việt Bắc có quy mô 60 lớp với 2420 học sinh, trong đó 56,54% là học sinh dân tộc thiểu số. Cơ sở vật chất được đầu tư tương đối đầy đủ, tuy nhiên vẫn còn thiếu phòng học chức năng và thiết bị dạy học hiện đại. Môi trường trường học được đánh giá là xanh, sạch, đẹp nhưng cần cải thiện về nhà vệ sinh và khu vực sinh hoạt ngoài trời. Khoảng 85% học sinh và giáo viên đánh giá môi trường học tập thân thiện nhưng vẫn còn 15% phản ánh chưa an toàn và thoải mái.

2. Phương pháp dạy học và hoạt động giáo dục: 70% giáo viên áp dụng phương pháp dạy học tích cực, khuyến khích học sinh tham gia thảo luận và hoạt động nhóm. Tuy nhiên, 30% còn sử dụng phương pháp truyền thống, chưa đổi mới phù hợp với đặc điểm học sinh dân tộc thiểu số. Tỷ lệ học sinh tham gia các hoạt động ngoại khóa đạt khoảng 65%, trong đó các hoạt động văn hóa, thể thao và giáo dục truyền thống được tổ chức thường xuyên.

3. Quản lý nhà trường và sự phối hợp: Ban giám hiệu và các tổ chức đoàn thể trong trường phối hợp chặt chẽ trong công tác quản lý và tổ chức hoạt động giáo dục. Tuy nhiên, khảo sát cho thấy chỉ có 60% giáo viên và 55% học sinh cảm nhận được sự hỗ trợ tích cực từ phía nhà trường trong việc xây dựng môi trường thân thiện. Sự tham gia của phụ huynh và cộng đồng vào các hoạt động giáo dục đạt khoảng 50%, còn hạn chế do điều kiện kinh tế và địa lý.

4. Kết quả học tập và rèn luyện: Tỷ lệ học sinh có học lực khá, giỏi chiếm 38,6%, trong khi học lực trung bình và yếu chiếm 61,4%. Tỷ lệ học sinh có hạnh kiểm tốt và khá đạt 97%, phản ánh sự chuyển biến tích cực trong giáo dục đạo đức và kỹ năng sống. So với các trường THPT trong thành phố, trường Việt Bắc có tỷ lệ học sinh dân tộc thiểu số cao hơn nhưng chất lượng học tập và rèn luyện không thua kém, cho thấy hiệu quả của các biện pháp quản lý hiện tại.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc xây dựng trường học thân thiện tại trường THPT Việt Bắc đã đạt được những bước tiến quan trọng, đặc biệt trong việc cải thiện môi trường học tập và đổi mới phương pháp dạy học. Nguyên nhân chính là sự chỉ đạo quyết liệt của Ban giám hiệu, sự phối hợp giữa các tổ chức trong trường và sự hưởng ứng tích cực của giáo viên, học sinh. Tuy nhiên, hạn chế về cơ sở vật chất và sự tham gia của phụ huynh, cộng đồng vẫn là thách thức lớn.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành giáo dục miền núi, kết quả này tương đồng với báo cáo của ngành giáo dục Lạng Sơn về khó khăn trong việc huy động nguồn lực và nâng cao chất lượng giáo dục vùng dân tộc thiểu số. Việc áp dụng mô hình quản lý dựa trên các chức năng quản lý truyền thống kết hợp với mô hình trường học thân thiện đã tạo ra sự đồng bộ trong hoạt động nhà trường.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ học sinh theo từng mức học lực và hạnh kiểm qua các năm, bảng tổng hợp đánh giá mức độ thân thiện của môi trường học tập theo ý kiến giáo viên, học sinh và phụ huynh, cũng như sơ đồ quy trình quản lý nhà trường thân thiện. Những biểu đồ này giúp minh họa rõ nét sự tiến bộ và các điểm cần cải thiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất: Chủ động huy động nguồn lực từ ngân sách nhà nước và xã hội hóa giáo dục để xây dựng thêm phòng học chức năng, trang bị thiết bị dạy học hiện đại, cải thiện nhà vệ sinh và khu vực sinh hoạt ngoài trời. Mục tiêu đạt chuẩn trường học thân thiện trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo.

2. Đổi mới phương pháp dạy học: Tổ chức các lớp tập huấn nâng cao năng lực cho giáo viên về phương pháp dạy học tích cực, đặc biệt chú trọng kỹ năng giảng dạy phù hợp với học sinh dân tộc thiểu số. Mục tiêu 100% giáo viên áp dụng phương pháp đổi mới trong 1 năm. Chủ thể thực hiện: Phòng Giáo dục thành phố và Ban giám hiệu nhà trường.

3. Tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng: Xây dựng các chương trình giao lưu, hội thảo, tạo diễn đàn trao đổi giữa giáo viên, phụ huynh và cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm chung trong giáo dục học sinh. Mục tiêu nâng tỷ lệ phụ huynh tham gia hoạt động giáo dục lên 75% trong 18 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban đại diện cha mẹ học sinh và Ban giám hiệu.

4. Phát triển các hoạt động giáo dục kỹ năng sống và giá trị sống: Lập kế hoạch tổ chức các hoạt động ngoại khóa, giáo dục truyền thống, kỹ năng sống phù hợp với đặc điểm học sinh địa phương nhằm nâng cao năng lực tự quản và phát triển toàn diện. Mục tiêu tăng 30% số học sinh tham gia hoạt động ngoại khóa trong 1 năm học. Chủ thể thực hiện: Tổ chuyên môn và các đoàn thể trong trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý nhà trường thân thiện, giúp cán bộ quản lý nâng cao năng lực hoạch định và tổ chức các hoạt động giáo dục phù hợp với đặc điểm địa phương.

2. Giáo viên và nhân viên nhà trường: Tài liệu giúp giáo viên hiểu rõ hơn về vai trò của mình trong xây dựng môi trường học tập thân thiện, đổi mới phương pháp dạy học và tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý giáo dục: Luận văn là nguồn tham khảo quý giá về mô hình quản lý giáo dục trong trường phổ thông, đặc biệt trong bối cảnh vùng dân tộc thiểu số và miền núi.

4. Các cơ quan quản lý giáo dục địa phương: Giúp các cơ quan hoạch định chính sách và triển khai các chương trình phát triển giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Câu hỏi thường gặp

1. Trường học thân thiện là gì?
   Trường học thân thiện là môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh, giáo viên và cộng đồng, tạo điều kiện phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất và kỹ năng sống cho học sinh.

2. Tại sao cần xây dựng trường học thân thiện ở vùng miền núi?
   Vùng miền núi có nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, điều kiện kinh tế và đặc điểm dân tộc thiểu số. Xây dựng trường học thân thiện giúp tạo môi trường học tập tích cực, nâng cao chất lượng giáo dục và giảm khoảng cách với các vùng khác.

3. Các biện pháp quản lý nào hiệu quả trong xây dựng trường học thân thiện?
   Các biện pháp hiệu quả bao gồm đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, phát triển hoạt động giáo dục kỹ năng sống, và tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng.

4. Làm thế nào để đánh giá mức độ thân thiện của trường học?
   Có thể đánh giá qua khảo sát ý kiến học sinh, giáo viên, phụ huynh về môi trường học tập, phương pháp giảng dạy, hoạt động ngoại khóa, cơ sở vật chất và sự an toàn trong trường.

5. Vai trò của phụ huynh và cộng đồng trong xây dựng trường học thân thiện là gì?
   Phụ huynh và cộng đồng đóng vai trò hỗ trợ, phối hợp với nhà trường trong giáo dục học sinh, tạo điều kiện vật chất và tinh thần, góp phần xây dựng môi trường học tập tích cực và bền vững.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng quản lý trường THPT Việt Bắc trong xây dựng trường học thân thiện, với quy mô 60 lớp, 2420 học sinh, trong đó hơn 56% là học sinh dân tộc thiểu số.
• Các biện pháp quản lý hiện hành đã góp phần tạo môi trường học tập an toàn, thân thiện, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, tuy nhiên vẫn còn hạn chế về cơ sở vật chất và sự phối hợp với gia đình, cộng đồng.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể như tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, đổi mới phương pháp dạy học, phát triển hoạt động giáo dục kỹ năng sống và tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường và cộng đồng.
• Nghiên cứu có thể được tiếp tục mở rộng để đánh giá hiệu quả các biện pháp sau khi triển khai trong giai đoạn 2011-2015, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường miền núi.
• Kêu gọi các nhà quản lý giáo dục, giáo viên và cộng đồng cùng chung tay thực hiện các biện pháp nhằm xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, phát huy tối đa tiềm năng của học sinh, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của địa phương và đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lí nhà trường thân thiện Chương 2: Thực trạng quản lý trường THPT Việt Bắc - Thành phố Lạng Sơn đáp ứng mục tiêu xây dựng trường học thân thiện Chương 3: Biện pháp quản lý trường THPT Việt Bắc - Thành phố Lạng Sơn đáp ứng mục tiêu xây dựng trường học thân thiện 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ NHÀ TRƢỜNG THÂN THIỆN 1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu đề tài "xây dựng trƣờng học thân thiện" Trường học được hiểu là một thiết chế xã hội thực hiện chức năng tái tạo nguồn nhân lực phục vụ cho sự duy trì và phát triển của xã hội. Mục tiêu hoạt động của trường học tại Việt Nam hướng đến “đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [37, tr. Trong những năm gần đây có khá nhiều đề tài, công trình nghiên cứu đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng của nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực xã hội.

Điểm qua một vài đề tài nghiên cứu của các học viên tại Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội nghiên cứu vấn đề này: “Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Nam Lương Sơn tỉnh Hoà Bình trong quá trình thực hiện đổi mới chương trình giáo dục phổ thông” của học viên Nguyễn Duy Thịnh - Cao học Quản lý giáo dục khóa 5; “Biện pháp xây dựng các trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia tại thị xã Phúc Yên tỉnh Vĩnh Phúc đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông” của học viên Tống Thị Thanh Mai - Cao học Quản lý giáo dục khóa 6; “Phát triển nhà trường Trung học phổ thông ở Việt Nam theo quan điểm nhà trường hiệu quả” - Luận án tiến sĩ của học viên Nguyễn Mạnh Cường năm 2009… Trong khoảng thời gian hơn hai năm gần đây, kể từ khi Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, trên một số phương tiện thông tin đại chúng đã xuất hiện nhiều bài viết về chủ đề này: “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tích cực” của PGS.TS Nguyễn Xuân Tế - Hiệu trưởng Trường Cán bộ Quản lý giáo dục TP Hồ Chí Minh đăng trên Báo Sài Gòn giải phóng online; “Hiện thực hoá mô hình trường học thân thiện, học sinh tích cực” của PGS.TS Nguyễn Xuân Tế đăng trên trang giaoducthoidai.vn ngày 20/08/2009; “Trường THPT-DTNT với phong trào Trường học thân thiện, học sinh tích cực” - báo Lạng Sơn số 3400 ngày 16/4/2010; “Hội nghị Sơ kết hai năm thực hiện phong trào thi đua Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” đăng trên trang Web Sở GD ĐT Nghệ An ngày 20/8/2010. Một số nghiên cứu khá công phu về phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” phải kể đến tập tài liệu “Nền giáo dục phát triển nhân văn và trường học thân thiện: Quan điểm và giải pháp” do PGS. Nguyễn Quốc Bảo biên soạn; luận văn tốt nghiệp “Quản lý trường tiểu học huyện Hưng Hà tỉnh Thái Bình đáp ứng mục tiêu xây dựng trường học thân thiện” của Nguyễn Ngọc Dư - Cao học Quản lý giáo dục khóa 7. Những công trình đó đã đề cập khá toàn diện tới cơ sở lý luận và thực tiễn của việc quản lý xây dựng nhà trường trong tình hình mới; có thể vận dụng vào việc quản lý nhà trường cụ thể như trường trung học phổ thông (THPT) Việt Bắc - Thành phố Lạng Sơn.

Một số khái niệm, quan điểm liên quan đến đề tài 1. Khái niệm quản lý Quản lý là một hiện tượng xã hội xuất hiện rất sớm cùng với sự phát triển của xã hội loài người. Từ khi xuất hiện trên trái đất, con người đã biết sống thành bầy đàn để tồn tại và phát triển. Trong quá trình lao động để duy trì sự sống, phân công lao động được hình thành, quản lý được xuất hiện từ khi có sự phân công lao động xã hội, nhờ đó quá trình lao động có sự chỉ huy, điều hành, phối hợp và đạt hiệu quả, năng suất cao hơn.

Như vậy, hoạt động quản lý là một tất yếu khách quan, hình thành và phát triển trong quá trình vận động và phát triển của xã hội loài người. 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Mặc dù “quản lý cũng xưa cũ như chính con người vậy” (sử gia Daniel A. Wren) nhưng chỉ gần đây người ta mới chú ý đến “chất khoa học” của quá trình quản lý và dần hình thành các học thuyết về quản lý. Những tư tưởng quản lý cân đại xuất hiện khoảng nửa sau thế kỉ 18 với những tác giả như Robert Owen, Charles Babbage.

Các thuyết quản lý cổ điển ra đời khi con người bước vào xã hội Công nghiệp, Winslow Taylor được coi là “cha đẻ của thuyết quản lý khoa học”. Mặc dù xuất hiện đã cách đây hơn một thế kỉ nhưng các học thuyết này cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả trong và ngoài nước đã đưa ra giải thích không giống nhau về quản lý. Kể từ thế kỷ 21, các quan niệm về quản lý lại càng phong phú, các trường phái quản lý học đã đưa ra những định nghĩa về quản lý như sau: Theo Winslow Taylor (1856-1915): “Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó thấy được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất " [41, tr.

Theo Henry Fayol: "Quản lý là một hoạt động mà mọi tổ chức (gia đình, doanh nghiệp, chính phủ) đều có, nó gồm 5 yếu tố tạo thành là: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều chỉnh và kiểm soát. Quản lý chính là thực hiện kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo điều chỉnh và kiểm soát ấy”. Harold Kootz: "Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm (tổ chức). Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất" [41, tr.

Theo tác giả Đặng Minh Hoạt và Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý một hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định”. 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc, quản lý là “Tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể (người bị quản lý) - trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [29, tr. Theo quan điểm của PGS. Đặng Quốc Bảo, quản lý được định nghĩa, được hiểu một cách đơn giản trên cơ sở phân tích các thành tố cấu thành khái niệm này.

Cụ thể : Quản lý = Quản + Lý Quản có nghĩa là giữ gìn, duy trì; Lý có nghĩa là đổi mới, chỉnh sửa. Quản lý = Duy trì + Đổi mới. Quản và lý luôn có sự thống nhất biện chứng: Trong quản (giữ) có lý (chỉnh sửa), trong lý (chỉnh sửa) có quản (giữ), có như vậy mới bảo đảm giữ cho tổ chức vừa ổn định, vừa phát triển.1] Mặc dù các khái niệm quản lý của các tác giả có khác nhau ở cách diễn đạt nhưng đều gặp nhau ở những nội dung cơ bản, quản lý phải bao gồm các yếu tố sau: - Phải có ít nhất một chủ thể quản lý là tác nhân tạo ra các tác động và ít nhất là một khách thể quản lý (đối tượng quản lý) tiếp nhận trực tiếp các tác động của chủ thể quản lý. - Đối tượng và chủ thể quản lý luôn có chung một mục tiêu và quy trình, dựa vào đó làm căn cứ để chủ thể tạo ra các tác động quản lý.

- Để phát huy hiệu quả quản lý, giữa chủ thể quản lý và đối tượng quản lý phải có mối quan hệ, tác động qua lại tương hỗ nhau. Chủ thể quản lý làm nảy sinh các tác động quản lý, còn đối tượng quản lý thì sản sinh ra các giá trị vật chất và tinh thần có giá trị sử dụng, trực tiếp đáp ứng nhu cầu của con người, thỏa mãn mục đích quản lý. Từ những quan điểm về khái niệm quản lý nêu trên, có thể đi đến một định nghĩa khá đầy đủ về quản lý: 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm sắp xếp, tổ chức, chỉ huy, điều hành, hướng dẫn, kiểm tra…các quá trình xã hội và hoạt động của con người để hướng chúng phát triển phù hợp với quy luật xã hội, đạt được mục tiêu xác định theo ý chí của nhà quản lý với chi phí thấp nhất [26, tr. Bản chất quản lý Bản chất của quản lý là một loại lao động để điều khiển lao động, hoạt động quản lý chính là sự tác động hợp quy luật của chủ thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt được mục tiêu quản lý.

Có thể sơ đồ hoá bản chất hoạt động quản lý: Sơ đồ 1.1: Mô hình quản lý MÔI TRƢỜNG QUẢN LÝ Công cụ quản lý Chủ thể Mục Khách thể tiêu quản lý quản lý quản lý Phƣơng pháp quản lý (Nguồn: Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục - Nguyễn Ngọc Dư) 1. Chức năng quản lý Theo quan điểm của thuyết gia người Pháp Henry Fayol (1841- 1925) thì quản lý có 5 chức năng cơ bản: Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra.Uwich phát triển thành 7 chức năng là: Lập kế hoạch, Tổ chức, Quản lý nhân sự, Chỉ đạo, Lãnh đạo, Phối hợp, Báo cáo, Tài chính. Tuy nhiên quy các chức năng quản lý về 4 chức năng: Lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra là quan điểm vẫn được chấp nhận và sử dụng rộng rãi [26, tr. 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Lập kế hoạch (kế hoạch hóa): Lập kế hoạch là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựu tương lai của tổ chức; xác định con đường, cách thức, biện pháp để đạt được mục tiêu đó với chi phí thấp nhất.