Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ BIỆN PHÁP TẠO CẢNH QUAN MÔI TRƯỜNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC. Cơ sở lý luận Giáo dục môi trường là một quá trình thông qua các hoạt động giáo dục nhằm giúp con người có được sự hiểu biết, kỹ năng và giá trị tạo điều kiện cho họ tham gia vào phát triển xã hội bền vững về sinh thái. Mục đích của giáo dục môi trường nhằm vận dụng những kiến thức và kỹ năng vào gìn giữ, bảo tồn, sử dụng môi trường theo cách thức bền vững cho cả thế hệ hiện tại và tương lai. Nó cũng bao hàm cả việc học tập cách sử dụng những công nghệ mới nhằm tăng sản lượng và tránh những thảm họa môi trường, xóa nghèo đói tận dụng cơ hội và đưa ra những quyết định khôn khéo trong sử dụng tài nguyên.
Hơn nữa, nó bao hàm cả việc đạt được những kỹ năng, có những động lực và cam kết hành động, dù với tư cách cá nhân hay tập thể, để giải quyết những vấn đề môi trường hiện tại và phòng ngừa những vấn đề mới nảy sinh. 5 skkn Bảo vệ môi trường hiện là một trong mối quan tâm mang tính toàn cầu ở nước ta, bảo vệ môi trường cũng đang là vấn đề được quan tâm sâu sắc. Nghị quyết số 41/NQ- TƯ ngày 15 tháng 11 năm 2004 củ Bộ chính trị về tăng cường công tác bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước: Quyết định số 1363/QĐ-TTg ngày 17 tháng 10 năm 2001 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án “ Đưa các nội dung bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục quốc dân” và quyết định số 256/2003/QĐ-TTg ngày 02 tháng 12 năm 2003 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chiến lược Bảo vệ môi trường Quốc gia đến năm 2010 về định hướng đến năm 2020 đã tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho những nỗ lực và quyết tâm bảo vệ môi trường theo định hướng phát triển một tương lai bền vững của đất nước. Tạo cảnh quan môi trường trong trường học nhằm đạt đến mục đích cuối cùng là mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh được trang bị một ý thức trách nhiệm đối với sự phát triển bền vững của trái đất, một khả năng biết đánh giá vẻ đẹp của thiên nhiên và một giá trị nhân cách khắc sâu bởi một nền tảng đạo lý môi trường.
Là một chủ thể mang tính xuyên suốt trong sự hòa nhập với các môn học khác, giáo dục môi trường mang lại cho học sinh cơ hội hiểu biết về môi trường, hiểu biết các quyết định về môi trường của con người. Giáo dục môi trường cũng tạo ra cơ hội để sử dụng tất cả các kỹ năng liên quan tới cuộc sống hôm nay và ngày mai của các em. Tất cả những điều này đưa chúng ta đến một hy vọng học sinh có nhiều ý kiến sáng tạo và tham gia tích cực cho sự lành mạnh của thế giới. Cơ sở thực tiễn: 1.
Thực trạng việc tạo cảnh quan môi trường trong trường học nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Công tác giáo dục cảnh quan môi trường trong các trường học đã được ngành giáo dục quan tâm và lồng ghép trong các bộ môn văn hóa như: Giáo dục công dân, Sinh học, Ngữ văn, Địa lý, Lịch sử, Công nghệ ., nhất là từ khi Bộ giáo dục-Đào tạo phát động phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Trong những năm gần đây, giáo dục môi trường, xây dựng cảnh quan môi trường xanh- sạch- đẹp được nhà trường chú trọng, tổ chức trồng cây xanh trên sân trường, xây dựng vườn hoa, lao động làm vệ sinh trường lớp, phân công học sinh các lớp làm vệ sinh trực tuần hàng tuần, quản lí rác thải. Tuy nhiên, do ý thức của học sinh và một số giáo viên, nhân viên chưa thật sự quan tâm đến vấn đề môi trường vì vậy ý thức bảo vệ môi trường xanh–sạch-đẹp vẫn còn nhiều hạn chế, giáo viên chủ nhiệm chỉ nhắc nhở học sinh làm vệ sinh lớp học hàng ngày chưa để ý đến khu vực xung quanh.
Chính vì vậy trong những năm qua công tác chỉ đạo xây dựng cảnh quan môi trường xanh - sạch – đẹp mang lại hiệu quả chưa cao, khuôn viên các nhà trường còn 6 skkn thiếu bóng mát của cây xanh, công tác vệ sinh trường lớp nhiều lúc không đảm bảo nhất là trong thời gian thi học kỳ và cuối năm, khu xử lý rác chưa đảm bảo. Công tác kiểm tra việc làm vệ sinh của các lớp học chưa thường xuyên, có nhiều lớp sau khi làm vệ sinh xong chưa tập kết rác về hố rác. Qua thực trạng công tác giáo dục môi trường ở các trường học, tôi nhận thấy rằng giáo dục môi trường, tạo cảnh quan xanh – sạch – đẹp trong khuôn viên nhà trường là một việc làm rất cần thiết. Tại đơn vị công tác đã có nhiều cố gắng trong việc triển khai kế hoạch và quản lý chỉ đạo cụ thể song chưa quán triệt được tất cả những yêu cầu của nội dung xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực do Bộ Giáo dục – Đào tạo phát động, do ảnh hưởng những nguyên nhân khách quan và chủ quan nên đã có một số tồn tại đáng kể.2 Nguyên tắc, yêu cầu khi thực hiên việc tạo cảnh quan môi trường xanh- sạch- đẹp nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.
- Đảm bảo nguyên tắc đồng bộ phối hợp. Các tổ chức, trưởng – phó các ban nghành cần phải quan tâm đến vấn đề giáo dục bảo vệ môi trường, tạo cảnh xanh – sạch – đẹp trong nhà trường góp phần nâng cao hiệu quả xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực Phối hợp giữa các đoàn thể trong nhà trường như: Ban giám hiệu, công đoàn, đoàn thanh niên, chi đoàn giáo viên, ban nữ công, các tổ chuyên môn, hội cha mẹ học sinh Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, nhân viên, bảo vệ trong nhà trường nâng cao vấn đề giáo dục ý thức tạo cảnh quan môi trường xanh – sạch – đẹp góp phần xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực - Tiến hành thường xuyên, liên tục, tránh thời vụ Nâng cao ý thức, trách nhiệm của các bạn, nghành, tổ chức, đoàn thể, học sinh trong nhà trường thông qua các hoạt động giáo dục thường xuyên, liên tục như: Ngoài giờ lên lớp, chào cờ đầu tuần, sinh hoạt 15 phút của Đoàn thanh niên, tiết sinh hoạt lớp cuối tuần, những tiết thực hành nghề làm vườn, những lần trải nghiệm của học sinh giỏi Tỉnh ở các khu vườn sinh thái… 7 skkn Chương 2 BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH TẠO CẢNH QUAN MÔI TRƯỜNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC Xuất phát từ tình hình thực tế cũng như nội lực của nhà trường hiện nay, tôi đã tiến hành các biện pháp sau nhằm giáo dục bảo vệ môi trường, tạo cảnh quan xanh – sạch – đẹp góp phần nâng cao hiệu quả xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên nhân viên, học sinh về công tác giáo dục bảo vệ môi trường và xây dựng cảnh quan xanh- sạch- đẹp trong nhà trường 2. Đối với cán bộ quản lý.
Nhận thức về công tác giáo dục bảo vệ môi trường và xây dựng cảnh quan xanh- sạch- đẹp trong nhà trường là một việc làm cần thiết, thường xuyên Nhận thức được tầm quan trọng của công tác giáo dục bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan nhà trường xanh – sạch – đẹp góp phần quan trọng để thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện cho học sinh, giáo dục ý thức kỹ năng sống cho học sinh ở nhà trường, góp phần nâng cao hiệu quả xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Triển khai cụ thể đến từng giáo viên yêu cầu, tiêu chí trường học xanh – sạch- đẹp, an toàn .Cuối năm học tự đánh giá theo kế hoạch của nhà trường đã đề ra. Phải nhận thức được sự chỉ đạo, tổ chức các hoạt động, các phong trào là nhiệm vụ của Ban Giám Hiệu và Hội đồng giáo dục trong nhà trường. Từ đó, giúp học sinh rèn luyện kỹ năng sống, ý thức bảo vệ môi trường, biết yêu thiên nhiên và trân quý cuộc sống xung quanh mình.
Đầu tư thích đáng để công tác giáo dục môi trường, tạo cảnh quan xanh - sạch- đẹp trong nhà trường có chất lượng và đạt được hiệu quả cao nhất 2. Đối với giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm. Nâng cao nhận thức đối với sự hợp tác, phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm -giáo viên bộ môn về công tác giáo dục bảo vệ môi trường và xây dựng cảnh quan xanh- sạch- đẹp trong nhà trường là việc làm rất cần thiết. Thông qua hoạt động ngoại khoá, hoạt động câu lạc bộ, hoạt động trải nghiệm, ngoài giờ lên lớp, hoạt động hướng nghiệp của các tổ chuyên môn và các buổi sinh 8 skkn hoạt tập thể như: Họp hội đồng, họp tổ - nhóm chuyên môn , sinh hoạt tập trung vào tiết chào cờ đầu tuần,.
giúp giáo viên nhận thức được tầm quan về công tác giáo dục bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan xanh – sạch – đẹp trong nhà trường là nhiệm vụ quan trọng của phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” của ngành giáo dục phát động nhằm góp phần giáo dục toàn diện học sinh, rèn luyện cho các em kỹ năng sống và hoạt động. Trách nhiệm của giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn trong việc hợp tác tìm ra biện pháp phù hợp để giáo dục học sinh về việc bảo vệ môi trường , xây dựng cảnh quan xanh – sạch – đẹp dưới mái trường các em đang học tập và rèn luyện nhằm đạt hiệu quả cao nhất.Đối với học sinh: Nâng cao ý thức và hành động tự giác trong việc gìn giữ, xây dựng môi trường xanh – sạch –đẹp ngay từ ngày đầu tiên các em bước chân đến trường và thực hiện ở mọi lúc, mọi nơi.