Cách tạo cảnh quan môi trường nâng cao hiệu quả trường học thân thiện cho học sinh

Phần này tập trung vào cơ sở lý luận và thực tiễn về cảnh quan trường học. 82 trang.

• Đề tài: Biện Pháp Tạo Cảnh Quan Môi Trường Cho Trường Học Thân Thiện Và Học Sinh Tích Cực

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ BIỆN PHÁP TẠO CẢNH QUAN MÔI TRƯỜNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC
• 1.1. Cơ sở lý luận
• 1.2. Cơ sở thực tiễn
• 1.2.1. Thực trạng việc tạo cảnh quan môi trường trong trường học nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực
• 1.2.2. Nguyên tắc, yêu cầu khi thực hiện việc tạo cảnh quan môi trường xanh- sạch- đẹp nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực
• 2. CHƯƠNG 2: BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH TẠO CẢNH QUAN MÔI TRƯỜNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC
• 2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên nhân viên, học sinh về công tác giáo dục bảo vệ môi trường và xây dựng cảnh quan xanh- sạch- đẹp trong nhà trường
• 2.1.1. Đối với cán bộ quản lý
• 2.1.2. Đối với giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm
• 2.1.3. Đối với học sinh
• 2.2. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch lao động, vệ sinh, trực tuần

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận và thực tiễn về cảnh quan trường học

Phần này tập trung vào cơ sở lý luận và thực tiễn về cảnh quan trường học. Giáo dục môi trường là trọng tâm, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo môi trường trường học thân thiện. Nghiên cứu đề cập đến các văn bản chỉ đạo về bảo vệ môi trường và xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Thực trạng cảnh quan trường học hiện nay được phân tích, chỉ ra những hạn chế trong ý thức bảo vệ môi trường của học sinh và giáo viên. Cảnh quan trường học ảnh hưởng lớn đến chất lượng giáo dục. Một môi trường trường học xanh, sạch, đẹp tạo hứng thú học tập, góp phần vào phát triển bền vững. Nghiên cứu cũng đề cập đến các quy hoạch cảnh quan trường học, tầm quan trọng của việc tích hợp thiên nhiên vào trường học, và an toàn môi trường trường học. Thiết kế cảnh quan trường học cần đảm bảo tính hài hòa, phù hợp với điều kiện thực tế. Giáo dục môi trường trường học cần được lồng ghép vào các môn học khác nhau.

1.1. Môi trường trường học thân thiện và học sinh tích cực

Khái niệm trường học thân thiện, học sinh tích cực được làm rõ. Môi trường trường học đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách học sinh. Học sinh tích cực là kết quả của một môi trường trường học tích cực và thân thiện. Cảnh quan trường học là một yếu tố quan trọng tạo nên môi trường đó. Thiết kế cảnh quan bền vững được xem xét, bao gồm việc sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường và bảo vệ môi trường trường học. Giải pháp cảnh quan trường học cần đa dạng và phù hợp với điều kiện của từng trường. Phát triển bền vững là mục tiêu hướng đến. Tạo cảnh quan xanh trường học không chỉ làm đẹp mà còn cải thiện sức khỏe học sinh. Học tập ngoài trời được khuyến khích. Khuôn viên trường học xanh tạo không gian thư giãn, học tập hiệu quả hơn. Vườn trường học là một ví dụ cho khuôn viên trường học xanh. Môi trường học tập lý tưởng bao gồm nhiều yếu tố, trong đó cảnh quan trường học là một phần không thể thiếu. Quản lý cảnh quan trường học cần sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, học sinh và phụ huynh.

1.2. Thực trạng cảnh quan trường học hiện nay

Phần này trình bày thực trạng cảnh quan trường học ở Việt Nam. Nhiều trường học vẫn thiếu không gian xanh trường học. Vấn đề trường học liên quan đến môi trường được nêu ra. Vệ sinh trường học chưa được đảm bảo ở một số nơi. Sinh thái trường học bị ảnh hưởng. Quản lý cảnh quan trường học còn nhiều bất cập. Nguồn tài trợ cảnh quan trường học cần được quan tâm hơn. Cải tạo cảnh quan trường học là một vấn đề cấp thiết. Công nghệ trong cảnh quan trường học có thể được ứng dụng để tối ưu hóa hiệu quả. Xu hướng cảnh quan trường học hiện đại được đề cập. Chi phí tạo cảnh quan trường học cần được tính toán kỹ lưỡng. Lợi ích của cảnh quan trường học đối với học sinh và giáo viên được phân tích. Đánh giá hiệu quả cảnh quan trường học là cần thiết để điều chỉnh các biện pháp cho phù hợp. An toàn môi trường trường học cần được đảm bảo tuyệt đối.

II. Biện pháp tạo cảnh quan môi trường trường học

Phần này trình bày các biện pháp tạo cảnh quan môi trường trường học. Nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho cán bộ, giáo viên và học sinh được đặt lên hàng đầu. Xây dựng kế hoạch lao động, vệ sinh, trực tuần là biện pháp quan trọng để duy trì cảnh quan trường học xanh, sạch, đẹp. Tạo động lực học tập cho học sinh thông qua việc tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường. Thiết kế cảnh quan bền vững được nhấn mạnh, bao gồm việc sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường. Tích hợp thiên nhiên vào trường học được xem xét. Khu vui chơi trường học cần được thiết kế an toàn và hấp dẫn. Học tập ngoài trời được khuyến khích. Mục tiêu giáo dục môi trường được thể hiện rõ nét. Phát triển bền vững được xem là yếu tố quan trọng.

2.1. Nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường

Nâng cao nhận thức là bước đầu tiên quan trọng. Các hoạt động tuyên truyền về bảo vệ môi trường cần được thực hiện thường xuyên và đa dạng. Giáo dục môi trường cần được lồng ghép vào các môn học khác nhau. Học sinh năng động cần được khích lệ tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường. Giáo dục bền vững cần được thực hiện ngay từ khi học sinh còn nhỏ. Tăng cường hoạt động ngoại khóa liên quan đến môi trường. Mở rộng hiểu biết về môi trường cho học sinh. Thực hành bảo vệ môi trường cần được chú trọng. Tuyên truyền về bảo vệ môi trường cần sử dụng nhiều hình thức khác nhau, phù hợp với từng đối tượng. Khuyến khích học sinh tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường trong và ngoài nhà trường. Tạo thói quen bảo vệ môi trường cho học sinh. Mô hình trường học xanh cần được xây dựng và phổ biến rộng rãi.

2.2. Xây dựng kế hoạch và thực hiện các biện pháp cụ thể

Kế hoạch lao động, vệ sinh, trực tuần cần được xây dựng cụ thể và chi tiết. Phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng cá nhân và tập thể. Giám sát và đánh giá thường xuyên để đảm bảo hiệu quả. Tổ chức các hoạt động ngoại khóa về bảo vệ môi trường. Thiết kế không gian xanh trong trường học. Xử lý rác thải hiệu quả. Tạo khuôn viên trường học đẹp và thân thiện. Sử dụng vật liệu thân thiện môi trường trong xây dựng và trang trí trường học. Quản lý nguồn nước hiệu quả. Tiết kiệm năng lượng trong trường học. Cộng đồng tham gia bảo vệ môi trường trường học. Hợp tác với các tổ chức phi chính phủ trong bảo vệ môi trường. Đánh giá tác động môi trường của các hoạt động trong trường học.

Nội dung chính

BÁO CÁO NGHIÊN CỨU: BIỆN PHÁP TẠO CẢNH QUAN MÔI TRƯỜNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC

---

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

• Câu hỏi nghiên cứu chính (Research Question): Làm thế nào để xây dựng và chuẩn hóa hệ thống các biện pháp quản lý, kiến tạo cảnh quan môi trường sư phạm đồng bộ nhằm tối ưu hóa hiệu quả phong trào "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực", đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển phẩm chất và năng lực học sinh theo Chương trình Giáo dục Phổ thông (GDPT) 2018?
• Phương pháp tiếp cận (Methodology Snapshot): Nghiên cứu kết hợp khung lý thuyết quản lý giáo dục với phương pháp điều tra xã hội học, khảo sát hiện trạng cơ sở vật chất (20.000 m² khuôn viên) và thực nghiệm sư phạm qua 2 giai đoạn (từ 10/2019 đến 02/2021) trên quy mô 36 lớp học (1.499 học sinh) cùng toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên tại trường THPT trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
• Phát hiện then chốt (Key Findings): Đề xuất và vận hành thành công hệ thống 7 giải pháp tích hợp: từ tái cấu trúc bộ máy chỉ đạo, đổi mới quy trình lao động - trực tuần, thiết kế không gian xanh theo mùa từ 100% phế liệu tái chế, phân loại rác thải 3 tầng khép kín (ủ phân vi sinh, tái chế, thu gom định kỳ) đến thiết lập thang đo đánh giá định lượng 10 điểm.
• Hàm ý thực tiễn (Implications): Khẳng định cảnh quan sư phạm không đơn thuần là yếu tố vật chất ngoại cảnh mà là một công cụ giáo dục trực quan sinh động, tạo động lực tâm lý học đường tích cực và hình thành bền vững các kỹ năng sống, ý thức sinh thái cho người học.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

Thực trạng nhận thức và lỗ hổng nghiên cứu

Trong tiến trình đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, việc xây dựng môi trường học đường an toàn, xanh - sạch - đẹp đóng vai trò nền tảng cho sự phát triển nhân cách học sinh. Tuy nhiên, tại nhiều cơ sở giáo dục phổ thông, công tác giáo dục môi trường vẫn mang nặng tính lý thuyết, hình thức, triển khai theo kiểu phong trào thời vụ hoặc chỉ dừng lại ở việc dọn vệ sinh trong phạm vi phòng học hẹp.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) nằm ở việc thiếu vắng một quy trình quản lý vận hành xuyên suốt, chưa có cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa Ban Giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, các tổ chuyên môn, Đoàn thanh niên và học sinh. Cơ sở vật chất nhiều nơi còn thiếu bóng mát, rác thải chưa được phân loại tại nguồn, và chưa tận dụng chính không gian cảnh quan như một phòng thí nghiệm thực hành sinh thái cho học sinh.

Tính cấp thiết và tác động chiến lược

Nghiên cứu được thiết lập dựa trên cơ sở pháp lý và định hướng phát triển bền vững vững chắc:

• Nghị quyết số 41/NQ-TW của Bộ Chính trị về tăng cường công tác bảo vệ môi trường;
• Chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT về phong trào "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực";
• Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 với mục tiêu cốt lõi là phát triển toàn diện 5 phẩm chất (Yêu nước, Nhân ái, Chăm chỉ, Trung thực, Trách nhiệm) và 10 năng lực cốt lõi.

Đề tài giải quyết trực tiếp bài toán chuyển hóa nhận thức sinh thái thành hành vi tự giác thường nhật, biến trường học thành "ngôi nhà thứ hai" thân thiện, góp phần nâng cao sức khỏe thể chất, thẩm mỹ và cân bằng tâm lý học đường cho học sinh THPT.

---

Phương pháp luận và cách tiếp cận (350-400 từ)

Thiết kế nghiên cứu (Research Design)

Nghiên cứu ứng dụng thiết kế thực nghiệm can thiệp sư phạm song hành với phương pháp nghiên cứu hành động (action research), đối sánh hiện trạng môi trường và ý thức kỷ luật của học sinh trước và sau khi áp dụng mô hình quản trị mới.

GIAI ĐOẠN 1 (10/2019 - 12/2019): Khảo sát hiện trạng, tổng hợp dữ liệu & xây dựng khung lý luận
GIAI ĐOẠN 2 (01/2020 - 01/2021): Thực nghiệm sư phạm Đợt 1 & Đợt 2 trên 36 lớp (1.499 HS)
GIAI ĐOẠN 3 (01/2021 - 02/2021): Khảo sát thực tiễn mở rộng, lượng hóa kết quả & hoàn thiện báo cáo

Phương pháp thu thập dữ liệu (Data Collection)

• Khảo sát không gian và cơ sở hạ tầng: Đo đạc, phân vùng chi tiết tổng thể khuôn viên 20.000 m², 38 phòng học, 12 phòng chức năng, hệ thống thoát nước và các điểm tập kết rác.
• Phương pháp đàm thoại và điều tra xã hội học: Tiến hành phỏng vấn sâu đối với 100% cán bộ quản lý, đại diện các tổ chuyên môn (Toán - Tin, Văn - Anh, Khoa học Tự nhiên, Khoa học Xã hội), nhân viên y tế, bảo vệ, Ban đại diện cha mẹ học sinh và các nhóm học sinh nòng cốt.
• Theo dõi định lượng qua sổ nhật ký trực tuần & lao động: Thu thập dữ liệu đánh giá vệ sinh, tỷ lệ chuyên cần, khối lượng rác thải tái chế và điểm thi đua hàng tuần của 36 lớp.

Kỹ thuật phân tích và tính hợp lệ (Validity & Reliability)

• Quy trình chuẩn hóa 8-9 bước: Mọi hoạt động từ phân công lao động, tổng vệ sinh lớp học, trực tuần cho đến thi công vườn hoa và xử lý rác đều được chuẩn hóa theo sơ đồ tác nghiệp nghiêm ngặt (Phân công $\rightarrow$ Thực hiện $\rightarrow$ Báo cáo $\rightarrow$ Nghiệm thu $\rightarrow$ Chấm điểm $\rightarrow$ Phê duyệt $\rightarrow$ Niêm yết công khai $\rightarrow$ Giải trình phản hồi).
• Đảm bảo tính nhân văn và độ tin cậy khoa học: Phân tầng nhiệm vụ theo đặc thù khối lớp. Cụ thể, học sinh Khối 12 chỉ tham gia lao động trong Học kỳ 1 và hè, được miễn hoàn toàn trong Học kỳ 2 để tập trung cao độ cho kỳ thi Tốt nghiệp THPT Quốc gia; phân loại giao việc theo định hướng khối học (A, A1, B, C, D) phù hợp với năng lực thể chất và chuyên môn.

---

Phát hiện chính của nghiên cứu (400-450 từ)

Quá trình thực nghiệm tại cơ sở giáo dục đã ghi nhận 4 đột phá lớn mang tính chuyển dịch hệ thống:

1. Cơ chế giám sát minh bạch tạo chuyển biến 100% ý thức tự giác

Việc thành lập Ban chỉ đạo liên ngành do Hiệu trưởng làm Trưởng ban, kết hợp với cơ chế chấm điểm định lượng (thang điểm 10) do Y tế học đường và Đội Cờ đỏ Đoàn trường giám sát chéo, niêm yết công khai tại bảng tin phòng hội đồng và trang tin nội bộ GVCN đã xóa bỏ hoàn toàn tình trạng đùn đẩy trách nhiệm. Tỷ lệ lớp hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ vệ sinh tăng từ dưới 60% (giai đoạn khảo sát 2019) lên trên 95% sau giai đoạn thực nghiệm 2.

2. Thiết lập chu trình Kinh tế tuần hoàn rác thải học đường

Nghiên cứu đã xây dựng thành công quy trình phân loại rác tại nguồn thành 3 nhóm rõ rệt:

• Rác hữu cơ dễ phân hủy: Đưa về hố ủ sinh học tạo nguồn phân bón hữu cơ trực tiếp cho hệ thống bồn hoa, cây cảnh.
• Rác tái chế (giấy vụn, lon, chai nhựa): Thu gom định kỳ bán phế liệu nhằm tái đầu tư mua phân bón, đồng thời xây dựng quỹ học bổng "Giúp bạn cùng tiến" hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
• Chất thải nguy hại/vô cơ khác: Lưu chứa an toàn và ký hợp đồng vận chuyển xử lý định kỳ với công ty vệ sinh môi trường chuyên trách 1 lần/tháng.

3. Đột phá trong nghệ thuật tái chế và bản địa hóa thảm thực vật

Tận dụng triệt để nguồn phế liệu nội bộ (lốp xe ô tô hỏng, chai nhựa, nứa cắm trại, sắt vụn) để tạo hình thành các biểu tượng kiến trúc cảnh quan độc đáo (mô hình rồng uốn lượn, xích đu, chậu hoa treo, cổng vòm nghệ thuật). Quy hoạch thảm thực vật thích ứng tối đa với khí hậu khắc nghiệt miền Trung:

• Mùa hè nắng nóng: Ưu tiên hoa chịu nhiệt tốt như Cánh bướm, Dừa cạn, Hướng dương, Hoa giấy, Triều tím.
• Mùa thu - đông: Phát triển Cúc vàng, Hồng cổ Sa Pa, Hoa bỏng rạ.
• Hệ thống cây bóng mát tầng cao: Phượng vĩ, Bằng lăng, Ban đỏ, Hoàng hậu, Xà cừ, Vú sữa tạo bóng mát quanh năm cho sân vận động và sân trường.

4. Tác động lan tỏa đến năng lực và kỹ năng sống

Hoạt động lao động không còn là hình thức phạt mà trở thành không gian rèn luyện năng lực: năng lực giao tiếp, hợp tác nhóm, tư duy giải quyết vấn đề và năng lực thẩm mỹ. Tinh thần trách nhiệm của học sinh được mở rộng ra cộng đồng thông qua các chiến dịch lao động công ích tại Khu đài tưởng niệm anh hùng Phùng Chí Kiên, Nghĩa trang liệt sĩ xã Diễn Mỹ và chiến dịch trồng rừng phòng hộ chắn sóng tại các xã ven biển Diễn Hải, Diễn Kim, Diễn Hùng.

---

Đóng góp khoa học và giá trị thực tiễn (250-300 từ)

Đóng góp về mặt lý luận (Theoretical Contributions)

Công trình làm phong phú thêm lý luận quản lý giáo dục môi trường trong trường học thời kỳ đổi mới; cung cấp khung tham chiếu về việc chuyển hóa môi trường vật chất (physical environment) thành môi trường văn hóa sư phạm (pedagogical culture), chứng minh mối liên hệ tương hỗ giữa cảnh quan xanh và hiệu quả tiếp thu tri thức của người học.

Đổi mới về mặt phương pháp và ứng dụng thực tiễn (Practical Applications)

• Cung cấp bộ cẩm nang quy trình quản lý lao động, phân công trực tuần và bảo trì cảnh quan học đường chi tiết, có tính khả thi cao, chi phí vận hành thấp do tận dụng tối đa nguyên vật liệu tái chế.
• Tích hợp liên môn thực chất giữa kiến thức môn Sinh học, Công nghệ, Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp và Nghề làm vườn phổ thông vào việc ươm mầm, chiết ghép và chăm sóc hoa kiểng học đường.

Hàm ý chính sách (Policy Implications)

Báo cáo cung cấp căn cứ thực tiễn tin cậy cho các Sở/Phòng Giáo dục và Đào tạo trong việc xây dựng Bộ tiêu chuẩn kiểm định trường chuẩn quốc gia và tiêu chí đánh giá mô hình "Trường học Hạnh phúc", "Trường học Xanh - Sạch - Đẹp - An toàn".

---

Đối tượng hưởng lợi và phạm vi áp dụng (200-250 từ)

Nhóm đối tượng	Lợi ích và Giá trị tiếp nhận
Cán bộ Quản trị Trường học (BGH)	Tiếp cận khung quản lý đồng bộ, hệ thống biểu mẫu phân công, tiêu chí đánh giá thi đua lượng hóa, giải quyết triệt để vấn đề vệ sinh môi trường học đường.
Giáo viên Chủ nhiệm & Đoàn Thanh niên	Sở hữu bộ công cụ tổ chức hoạt động trải nghiệm, quản lý nề nếp học sinh hiệu quả, lồng ghép giáo dục kỹ năng sống tự nhiên và cuốn hút.
Học sinh các cấp học	Thụ hưởng không gian học tập xanh mát, an toàn; giảm căng thẳng học đường; rèn luyện tinh thần lao động, kỹ năng tự quản và phát triển nhân cách toàn diện.
Nhà nghiên cứu & Cơ quan hoạch định	Dữ liệu tham khảo quý báu về mô hình kinh tế tuần hoàn và giáo dục sinh thái học đường ứng dụng cho bậc phổ thông tại Việt Nam.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ - 250-300 từ)

1. Phát hiện mang tính đột phá nhất của nghiên cứu này là gì?

Đó là việc chuyển đổi mô hình vệ sinh truyền thống mang tính thụ động, đối phó sang mô hình "Kinh tế tuần hoàn và Tự quản sinh thái học đường". Rác thải được biến thành nguồn tài nguyên (phân bón, vật phẩm trang trí, quỹ học bổng), gắn quyền lợi và trách nhiệm trực tiếp của từng tập thể lớp.

2. Phương pháp nghiên cứu có điểm gì khác biệt so với các đề tài SKKN thông thường?

Đề tài thiết lập một quy trình thực nghiệm sư phạm chặt chẽ qua 2 giai đoạn trên quy mô toàn trường (36 lớp), có bảng biểu định lượng thang điểm 10, phân tầng trách nhiệm khoa học (miễn lao động cho học sinh lớp 12 kỳ 2 để ưu tiên học tập) và đối chứng thực tiễn rõ ràng.

3. Kết quả nghiên cứu có thể nhân rộng (generalize) cho các trường học khác không?

Hoàn toàn khả thi. Toàn bộ giải pháp được thiết kế dựa trên nguyên lý sử dụng nội lực, vật liệu tái chế tại chỗ với chi phí tối thiểu, phù hợp với mọi trường học từ bậc Tiểu học, THCS đến THPT ở cả khu vực nông thôn lẫn đô thị.

4. Những bước phát triển tiếp theo của nghiên cứu này là gì?

Hướng tới số hóa quy trình theo dõi vệ sinh cảnh quan qua ứng dụng di động nội bộ của nhà trường; mở rộng nghiên cứu sang mô hình lắp đặt hệ thống pin năng lượng mặt trời học đường và vườn thực nghiệm sinh học công nghệ cao.

5. Giá trị thực tiễn nổi bật nhất đối với Chương trình GDPT 2018 là gì?

Đề tài hiện thực hóa việc phát triển phẩm chất Chăm chỉ, Trách nhiệm và các năng lực Giao tiếp, Hợp tác, Giải quyết vấn đề của học sinh thông qua hành động lao động cụ thể ngoài không gian lớp học truyền thống.

---

Kết luận (150 từ)

Báo cáo nghiên cứu đã chứng minh một cách thuyết phục rằng: Kiến tạo cảnh quan môi trường sư phạm xanh - sạch - đẹp không đơn thuần là hoạt động chỉnh trang hạ tầng cơ sở, mà là một chiến lược quản trị giáo dục toàn diện mang lại tác động kép: nâng tầm chất lượng không gian học đường và hoàn thiện nhân cách, kỹ năng sống cho học sinh.

Hệ thống 7 biện pháp đồng bộ được đề xuất trong nghiên cứu là minh chứng sống động cho tư duy quản lý đổi mới, sáng tạo và lấy người học làm trung tâm. Mô hình này xứng đáng được tuyên truyền, chuẩn hóa và chuyển giao nhân rộng tại các cơ sở giáo dục trên toàn quốc nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trường học hạnh phúc, thân thiện và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ BIỆN PHÁP TẠO CẢNH QUAN MÔI TRƯỜNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC. Cơ sở lý luận Giáo dục môi trường là một quá trình thông qua các hoạt động giáo dục nhằm giúp con người có được sự hiểu biết, kỹ năng và giá trị tạo điều kiện cho họ tham gia vào phát triển xã hội bền vững về sinh thái. Mục đích của giáo dục môi trường nhằm vận dụng những kiến thức và kỹ năng vào gìn giữ, bảo tồn, sử dụng môi trường theo cách thức bền vững cho cả thế hệ hiện tại và tương lai. Nó cũng bao hàm cả việc học tập cách sử dụng những công nghệ mới nhằm tăng sản lượng và tránh những thảm họa môi trường, xóa nghèo đói tận dụng cơ hội và đưa ra những quyết định khôn khéo trong sử dụng tài nguyên.

Hơn nữa, nó bao hàm cả việc đạt được những kỹ năng, có những động lực và cam kết hành động, dù với tư cách cá nhân hay tập thể, để giải quyết những vấn đề môi trường hiện tại và phòng ngừa những vấn đề mới nảy sinh. 5 skkn Bảo vệ môi trường hiện là một trong mối quan tâm mang tính toàn cầu ở nước ta, bảo vệ môi trường cũng đang là vấn đề được quan tâm sâu sắc. Nghị quyết số 41/NQ- TƯ ngày 15 tháng 11 năm 2004 củ Bộ chính trị về tăng cường công tác bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước: Quyết định số 1363/QĐ-TTg ngày 17 tháng 10 năm 2001 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án “ Đưa các nội dung bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục quốc dân” và quyết định số 256/2003/QĐ-TTg ngày 02 tháng 12 năm 2003 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chiến lược Bảo vệ môi trường Quốc gia đến năm 2010 về định hướng đến năm 2020 đã tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho những nỗ lực và quyết tâm bảo vệ môi trường theo định hướng phát triển một tương lai bền vững của đất nước. Tạo cảnh quan môi trường trong trường học nhằm đạt đến mục đích cuối cùng là mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh được trang bị một ý thức trách nhiệm đối với sự phát triển bền vững của trái đất, một khả năng biết đánh giá vẻ đẹp của thiên nhiên và một giá trị nhân cách khắc sâu bởi một nền tảng đạo lý môi trường.

Là một chủ thể mang tính xuyên suốt trong sự hòa nhập với các môn học khác, giáo dục môi trường mang lại cho học sinh cơ hội hiểu biết về môi trường, hiểu biết các quyết định về môi trường của con người. Giáo dục môi trường cũng tạo ra cơ hội để sử dụng tất cả các kỹ năng liên quan tới cuộc sống hôm nay và ngày mai của các em. Tất cả những điều này đưa chúng ta đến một hy vọng học sinh có nhiều ý kiến sáng tạo và tham gia tích cực cho sự lành mạnh của thế giới. Cơ sở thực tiễn: 1.

Thực trạng việc tạo cảnh quan môi trường trong trường học nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Công tác giáo dục cảnh quan môi trường trong các trường học đã được ngành giáo dục quan tâm và lồng ghép trong các bộ môn văn hóa như: Giáo dục công dân, Sinh học, Ngữ văn, Địa lý, Lịch sử, Công nghệ ., nhất là từ khi Bộ giáo dục-Đào tạo phát động phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Trong những năm gần đây, giáo dục môi trường, xây dựng cảnh quan môi trường xanh- sạch- đẹp được nhà trường chú trọng, tổ chức trồng cây xanh trên sân trường, xây dựng vườn hoa, lao động làm vệ sinh trường lớp, phân công học sinh các lớp làm vệ sinh trực tuần hàng tuần, quản lí rác thải. Tuy nhiên, do ý thức của học sinh và một số giáo viên, nhân viên chưa thật sự quan tâm đến vấn đề môi trường vì vậy ý thức bảo vệ môi trường xanh–sạch-đẹp vẫn còn nhiều hạn chế, giáo viên chủ nhiệm chỉ nhắc nhở học sinh làm vệ sinh lớp học hàng ngày chưa để ý đến khu vực xung quanh.

Chính vì vậy trong những năm qua công tác chỉ đạo xây dựng cảnh quan môi trường xanh - sạch – đẹp mang lại hiệu quả chưa cao, khuôn viên các nhà trường còn 6 skkn thiếu bóng mát của cây xanh, công tác vệ sinh trường lớp nhiều lúc không đảm bảo nhất là trong thời gian thi học kỳ và cuối năm, khu xử lý rác chưa đảm bảo. Công tác kiểm tra việc làm vệ sinh của các lớp học chưa thường xuyên, có nhiều lớp sau khi làm vệ sinh xong chưa tập kết rác về hố rác. Qua thực trạng công tác giáo dục môi trường ở các trường học, tôi nhận thấy rằng giáo dục môi trường, tạo cảnh quan xanh – sạch – đẹp trong khuôn viên nhà trường là một việc làm rất cần thiết. Tại đơn vị công tác đã có nhiều cố gắng trong việc triển khai kế hoạch và quản lý chỉ đạo cụ thể song chưa quán triệt được tất cả những yêu cầu của nội dung xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực do Bộ Giáo dục – Đào tạo phát động, do ảnh hưởng những nguyên nhân khách quan và chủ quan nên đã có một số tồn tại đáng kể.2 Nguyên tắc, yêu cầu khi thực hiên việc tạo cảnh quan môi trường xanh- sạch- đẹp nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.

- Đảm bảo nguyên tắc đồng bộ phối hợp. Các tổ chức, trưởng – phó các ban nghành cần phải quan tâm đến vấn đề giáo dục bảo vệ môi trường, tạo cảnh xanh – sạch – đẹp trong nhà trường góp phần nâng cao hiệu quả xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực Phối hợp giữa các đoàn thể trong nhà trường như: Ban giám hiệu, công đoàn, đoàn thanh niên, chi đoàn giáo viên, ban nữ công, các tổ chuyên môn, hội cha mẹ học sinh Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, nhân viên, bảo vệ trong nhà trường nâng cao vấn đề giáo dục ý thức tạo cảnh quan môi trường xanh – sạch – đẹp góp phần xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực - Tiến hành thường xuyên, liên tục, tránh thời vụ Nâng cao ý thức, trách nhiệm của các bạn, nghành, tổ chức, đoàn thể, học sinh trong nhà trường thông qua các hoạt động giáo dục thường xuyên, liên tục như: Ngoài giờ lên lớp, chào cờ đầu tuần, sinh hoạt 15 phút của Đoàn thanh niên, tiết sinh hoạt lớp cuối tuần, những tiết thực hành nghề làm vườn, những lần trải nghiệm của học sinh giỏi Tỉnh ở các khu vườn sinh thái… 7 skkn Chương 2 BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH TẠO CẢNH QUAN MÔI TRƯỜNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC Xuất phát từ tình hình thực tế cũng như nội lực của nhà trường hiện nay, tôi đã tiến hành các biện pháp sau nhằm giáo dục bảo vệ môi trường, tạo cảnh quan xanh – sạch – đẹp góp phần nâng cao hiệu quả xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên nhân viên, học sinh về công tác giáo dục bảo vệ môi trường và xây dựng cảnh quan xanh- sạch- đẹp trong nhà trường 2. Đối với cán bộ quản lý.

Nhận thức về công tác giáo dục bảo vệ môi trường và xây dựng cảnh quan xanh- sạch- đẹp trong nhà trường là một việc làm cần thiết, thường xuyên Nhận thức được tầm quan trọng của công tác giáo dục bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan nhà trường xanh – sạch – đẹp góp phần quan trọng để thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện cho học sinh, giáo dục ý thức kỹ năng sống cho học sinh ở nhà trường, góp phần nâng cao hiệu quả xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Triển khai cụ thể đến từng giáo viên yêu cầu, tiêu chí trường học xanh – sạch- đẹp, an toàn .Cuối năm học tự đánh giá theo kế hoạch của nhà trường đã đề ra. Phải nhận thức được sự chỉ đạo, tổ chức các hoạt động, các phong trào là nhiệm vụ của Ban Giám Hiệu và Hội đồng giáo dục trong nhà trường. Từ đó, giúp học sinh rèn luyện kỹ năng sống, ý thức bảo vệ môi trường, biết yêu thiên nhiên và trân quý cuộc sống xung quanh mình.

Đầu tư thích đáng để công tác giáo dục môi trường, tạo cảnh quan xanh - sạch- đẹp trong nhà trường có chất lượng và đạt được hiệu quả cao nhất 2. Đối với giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm. Nâng cao nhận thức đối với sự hợp tác, phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm -giáo viên bộ môn về công tác giáo dục bảo vệ môi trường và xây dựng cảnh quan xanh- sạch- đẹp trong nhà trường là việc làm rất cần thiết. Thông qua hoạt động ngoại khoá, hoạt động câu lạc bộ, hoạt động trải nghiệm, ngoài giờ lên lớp, hoạt động hướng nghiệp của các tổ chuyên môn và các buổi sinh 8 skkn hoạt tập thể như: Họp hội đồng, họp tổ - nhóm chuyên môn , sinh hoạt tập trung vào tiết chào cờ đầu tuần,.

giúp giáo viên nhận thức được tầm quan về công tác giáo dục bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan xanh – sạch – đẹp trong nhà trường là nhiệm vụ quan trọng của phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” của ngành giáo dục phát động nhằm góp phần giáo dục toàn diện học sinh, rèn luyện cho các em kỹ năng sống và hoạt động. Trách nhiệm của giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn trong việc hợp tác tìm ra biện pháp phù hợp để giáo dục học sinh về việc bảo vệ môi trường , xây dựng cảnh quan xanh – sạch – đẹp dưới mái trường các em đang học tập và rèn luyện nhằm đạt hiệu quả cao nhất.Đối với học sinh: Nâng cao ý thức và hành động tự giác trong việc gìn giữ, xây dựng môi trường xanh – sạch –đẹp ngay từ ngày đầu tiên các em bước chân đến trường và thực hiện ở mọi lúc, mọi nơi.