phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương: - Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu. - Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản lý đội ngũ giáo viên trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái. - Chƣơng 3: Các biện pháp quản lý nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.
Lịch sử nghiên cứu vấn đề Với quan điểm con người vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển, Đảng và Nhà nước ta chủ trương coi giáo dục là quốc sách hàng đầu trong chính sách phát triển đất nước. Trên cơ sở nhận thức đó, trong vòng hai thập kỷ qua (kể từ Hội nghị Trung ương bốn khoá VII) Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều Nghị quyết, Chỉ thị về phát triển giáo dục. Trong đó để nâng cao chất lượng giáo dục, Đảng đã hết sức coi trọng việc bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục. Trong chiến lược phát triển giáo dục 2000- 2010 Chính phủ đã chỉ rõ: phải “đổi mới quản lý giáo dục” coi việc “đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên cán bộ quản lý giáo dục các cấp về kiến thức, kỹ năng quản lý” là khâu then chốt để thực hiện mục tiêu giáo dục.
Các học giả nghiên cứu về lý luận quản lý cũng như các nhà quản lý hiện đại trên thế giới đều cho rằng chất xám là nguồn lực quan trọng nhất quyết định sự thành bại của các tổ chức trong việc thực hiện các mục tiêu chung. Gần đây, có một số luận văn nghiên cứu vấn đề đội ngũ giáo viên và đề xuất một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, nhưng mới chỉ đề cập một cách chung chung, chưa đi sâu nghiên cứu về đội ngũ giáo viên văn hoá nghệ thuật. Ở tỉnh Yên Bái, vấn đề quản lý nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên nói chung và đội ngũ giáo viên văn hoá nghệ thuật nói riêng được Hiệu trưởng các trường quan tâm, song nó chỉ tồn tại như những kinh nghiệm rải rác trên các sáng kiến kinh nghiệm hoặc báo cáo tổng kết của các nhà trường, chưa có công trình nào đề cập một cách đầy đủ và hệ thống. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong khuôn khổ luận văn này, chúng tôi muốn đi sâu hơn để xác định cơ sở lý luận, khảo sát thực tiễn và trên cơ sở đó đề xuất một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái cho phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục.
Một số khái niệm công cụ 1. Biện pháp quản lý 1. Quản lý Hoạt động quản lý xuất hiện từ rất sớm, khi con người biết hợp sức lại với nhau nhằm thực hiện những mục tiêu chung. Xã hội ngày càng phát triển, quản lý ngày càng có vai trò quan trọng trong việc điều khiển các hoạt động của xã hội.
Theo từ điển Tiếng Việt thông dụng, thuật ngữ quản lý được định nghĩa là: “Tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định” [ 10, tr. 396] Quản lý là một hoạt động có chủ đích, được tiến hành bởi một chủ thể quản lý nhằm tác động lên khách thể quản lý để thực hiện các mục tiêu xác định của công tác quản lý. Trong mỗi chu trình quản lý chủ thể tiến hành những hoạt động theo các chức năng quản lý như xác định mục tiêu, các chủ trương, chính sách; hoạch định kế hoạch, tổ chức và chỉ đạo thực hiện, điều hoà, phối hợp, kiểm tra và huy động, sử dụng các nguồn lực cơ bản như tài lực, vật lực, nhân lực…để thực hiện các mục tiêu, mục đích mong muốn trong bối cảnh và thời gian nhất định. Trong tác phẩm “Lý luận quản lý nhà nước” của Mai Hữu Khuê, xuất bản năm 2003 có định nghĩa về quản lý như sau: Quản lý là một phạm trù có liên quan mật thiết với hiệp tác và phân công lao động, nó là một thuộc tính tự nhiên của mọi lao động hiệp tác.
Từ khi xuất hiện những hoạt động quần thể của loài người thì đã xuất hiện sự quản lý. Sự quản lý đã có trong cả xã hội nguyên thuỷ, ở đó con người phải tập hợp với nhau để đấu 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tranh với thế giới tự nhiên, muốn sinh tồn con người phải tổ chức sản xuất, tổ chức phân phối. Khái niệm quản lý có ngoại diên rất rộng, từ việc ăn uống đến sinh bệnh lão tử, từ cá nhân đến gia đình, từ quốc gia đến thế giới, từ vật chất đến tinh thần, nơi nào có sự hiện diện của con người thì đều cần đến quản lý.Mác đã coi việc xuất hiện quản lý như là kết quả tất nhiên của sự chuyển nhiều quá trình lao động cá biệt, tản mạt, độc lập với nhau thành một quá trình xã hội được phối hợp lại.Mac đã viết: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều đều cần đến một sự chỉ đạo điều hành những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể, khác với sự vận động của các khí quan độc lập với nó. Một người độc tấu vĩ cầm thì tự điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng”.
23] Về khái niệm quản lý còn có rất nhiều định nghĩa khác nhau: - F. Taylor cho rằng: “Quản lý là biết chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất” - Còn H. Koontz thì lại khẳng định: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động các nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm (tổ chức). Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất” - Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ lộc, khái niệm về quản lý được định nghĩa như sau: “Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [ 13, tr.
62] - Tác giả Nguyễn Ngọc Quang lại định nghĩa: “Quản lý là hoạt động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com động nói chung là khách thể quản lý nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [ 22, tr. 25] Từ những quan niệm của các học giả đã nêu, chúng ta có thể rút ra nhận xét sau: Tuy cách diễn đạt khác nhau nhưng những định nghĩa trên đều thể hiện được bản chất của hoạt động quản lý đó là hoạt động quản lý nhằm làm cho hệ thống vận động theo mục tiêu đã đặt ra, tiến đến trạng thái có chất lượng mới. Trong quản lý có hai bộ phận khăng khít, đó là chủ thể quản lý và khách thể quản lý. Chủ thể quản lý có thể là cá nhân hay một nhóm người có chức năng quản lý hay điều khiển tổ chức , làm cho tổ chức vận hành và đạt tới mục tiêu.
Khách thể quản lý bao gồm những người thừa hành nhiệm vụ trong tổ chức, chịu sự tác động, chỉ đạo của chủ thể quản lý nhằm đạt mục tiêu chung. Chủ thể quản lý làm nảy sinh các tác động quản lý, còn khách thể quản lý sản sinh ra vật chất và tinh thần có giá trị sử dụng, trực tiếp đáp ứng nhu cầu con người, đáp ứng mục đích của chủ thể quản lý. Tóm lại, chúng ta có thể khái quát: Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm phối hợp hành động của một nhóm người hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất. Biện pháp quản lý Biện pháp là cách làm, cách thức tiến hành, cách giải quyết một vấn đề cụ thể.
Theo đó, biện pháp quản lý là cách thức chủ thể quản lý sử dụng các công cụ quản lý tác động vào việc thực hiện từng khâu của chức năng quản lý trong mỗi quá trình quản lý nhằm tạo nên sức mạnh, tạo ra năng lực thực hiện mục tiêu quản lý. Đội ngũ giáo viên văn hoá nghệ thuật 1. Giáo viên và giáo viên văn hoá nghệ thuật 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com a) Nhà giáo và nhiệm vụ của nhà giáo Luật Giáo dục đã ghi: “ Nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường hoặc các cơ sở giáo dục khác” nhằm thực hiện mục tiêu của giáo dục là truyền thụ tri thức, hình thành kỹ năng kỹ xảo và xây dựng nhân cách cho người học. Giáo viên: là nhà giáo thực hiện hoạt động dạy học và giáo dục ở các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục nghề nghiệp.
Tiêu chuẩn chung của nhà giáo trong luật giáo dục đã ghi: “Nhà giáo phải có những tiêu chuẩn sau đây: a- Phẩm chất, đạo đức, tư tưởng tốt. b- Đạt trình độ chuẩn được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ. c- Đủ sức khoẻ theo yêu cầu nghề nghiệp. d- Lý lịch bản thân rõ ràng.
43] Điều lệ trường Trung cấp chuyên nghiệp đã quy định tiêu chuẩn giáo viên. “Giáo viên trường Trung cấp chuyên nghiệp phải đạt các tiêu chuẩn sau đây: 1- Phẩm chất, đạo đức, tư tưởng tốt. 2- Có bằng tốt nghiệp đại học. 3- Có chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm (trừ giáo viên tốt nghiệp ở trường, khoa sư phạm) 4- Có đủ sức khoẻ để giảng dạy.
26] Về nhiệm vụ lại được quy định. “Giáo viên trường Trung cấp chuyên nghiệp có những nhiệm vụ sau đây: 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1- Giảng dạy môn học được phân công theo kế hoạch giảng dạy, chương trình và mục tiêu đào tạo của trường. Nhận xét, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học sinh. 2- Tham gia thực nghiệm, nghiên cứu khoa học kỹ thuật, nghiệp vụ, áp dụng tiến bộ khoa học, công nghệ vào việc cải tiến nội dung bài giảng và phương pháp giảng dạy, giáo dục học sinh.