phần mở đầu; kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học tin học ở các trường Cao đẳng Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học tin học ở trường Cao đẳng Tài chính - Quản trị kinh doanh Chƣơng 3: Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học tin học ở trường Cao đẳng Tài chính - Quản trị kinh doanh trong giai đoạn hiện nay 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TIN HỌC Ở CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Ngoài nước Một số quốc gia Châu Á đặc biệt là các nước có nền giáo dục phát triển đã có những biện pháp quản lý dạy học Tin học như: Năm 1981 Singapore thông qua một đạo luật về Tin học hóa Quốc gia quy định ba nhiệm vụ: - Một là: Thực hiện việc tin học hoá mọi công việc hành chính và hoạt động của chính phủ. - Hai là: Dạy tin học ở trường phổ thông; Ứng dụng CNTT trong dạy học; Quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học; Ứng dụng CNTT trong quản lý trường học.
- Ba là: Phát triển và thúc đẩy công nghiệp dịch vụ tin học ở Singapore. Một uỷ ban máy tính quốc gia (NCB) được thành lập để chỉ đạo công tác đó. Năm 1989 tại Philippin chiến lược phát triển CNTT Quốc gia đã được công bố. Bản chiến lược xác định: CNTT phục vụ phát triển kinh tế xã hội đất nước, dạy và học tin học, ứng dụng CNTT trong quản lý và dạy học.
Năm 1980 kế hoạch 10 năm phát triển CNTT ở Đài Loan đã được công bố. Kế hoạch này đề cập đến cấu trúc tổ chức của CNTT ở trong nước và những nội dung mà chính phủ cần làm để phát triển CNTT, ứng dụng CNTT trong các ban nghành xã hội. Đặc biệt là ứng dụng CNTT trong giáo dục, tiếp tục khả năng cạnh tranh thành công trên thị trường thế giới. Ở Australia vào tháng 3 năm 2000, hội đồng Bộ trưởng đã ủng hộ hướng đi được trình bày trong tài liệu “Cơ cấu chiến lược phát triển thúc đẩy ứng dụng CNTT, quản lý ứng dụng CNTT” tài liệu này bao gồm hai mục tiêu giáo dục trường học bao quát cho nền kinh tế thông tin, đó là: 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Một là: Tất cả học sinh tốt nghiệp phổ thông đều ứng dụng được CNTT và ý thức được tác động của CNTT&TT đối với xã hội.
- Hai là: Ứng dụng CNTT trong dạy học và quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học tạo môi trường học tập cho học sinh. Tổng quan nghiên cứu vấn đề, chúng tôi chưa thấy có tác giả nào đi sâu vào nghiên cứu các biện pháp để quản lý dạy học Tin học, đặc biệt là chưa đưa ra được biện pháp quản lý hoạt động dạy học Tin học ở một trường Cao đẳng cụ thể. Trong nước Trong xu thế khoa học và kỹ thuật tiên tiến như hiện nay, Tin học gắn bó hết sức chặt chẽ với tự động hoá, điều khiển và truyền thông. Khả năng ứng dụng của Tin học trong đời sống và thực tiễn là vô cùng to lớn và tốc độ phát triển của Tin học nhanh.
Vai trò và ý nghĩa của Tin học mang lại lợi ích cho con người, ở nước ta các nhà nghiên cứu về lĩnh vực Tin học cũng đã dành nhiều công trình để viết về Tin học và có thể tóm lược theo hướng sau: Ngày 17/10/2000 Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị số 58-CT/TW về “Đẩy mạnh ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá”. Chỉ thị đã nêu: “Đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong công tác GD-ĐT ở các cấp học, bậc học, ngành học. Phát triển các hình thức đào tạo từ xa phục vụ nhu cầu học tập của toàn xã hội. Đặc biệt tập trung phát triển mạng máy tính phục vụ cho GD-ĐT, kết nối Internet tới tất cả các cơ sở GD-ĐT" [2].
Đặc biệt, thực hiện chỉ thị 58-CT/TW của Bộ Chính trị và Quyết định 81/2001/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, ngày 30/07/2001, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT đã ra Chỉ thị số 29/CT-Bộ GD&ĐT về “ Tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong nghành GD&ĐT giai đoạn 2001- 2005” và Chỉ thị 55/2008/CT-BG&ĐT của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về việc tăng cường giảng dạy, đào tạo ứng dụng CNTT trong giáo dục giai đoạn 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2008-2012 và chọn năm học 2008-2009 là “ Năm học đẩy mạnh ứng dụng CNTT”, tạo bước đột phá về ứng dụng CNTT trong giáo dục và tạo tiền đề ứng dụng và phát triển CNTT trong những năm tiếp theo. Trong những năm qua quản lý hoạt động dạy học Tin học đã được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu. Gần đây các hội nghị, hội thảo hay trong các đề tài khoa học nghiên cứu về Tin học đã đề cập nhiều đến vấn đề quản lý ứng dụng Tin học trong giáo dục và nâng cao chất lượng dạy học: - “Dạy học Tin học trong hoạt động và bằng hoạt động” của tác giả Lê Khắc Thành (Dự án đào tạo giảng viên Trung học cơ sở) nêu lên cách dạy một nội dung Tin học cho sinh viên. Đó là khi dạy nội dung Tin học, người giảng viên phải biết phân tích nội dung đó thành những hoạt động rồi căn cứ vào mục đích tiết học, trình độ sinh viên, trang thiết bị hiện có mà sinh viên luyện tập và thực hiện một trong những hoạt động tiềm tàng trong nội dung cần dạy.
- “ Phương pháp trợ giúp giảng viên đưa tài liệu giảng dạy lên mạng” của Bùi Ngọc Sơn - Trường ĐHBK Hà Nội trang bị cho giảng viên (không phải là chuyên gia Tin học) một số kiến thức về việc đưa tài liệu giảng dạy lên mạng bằng công nghệ CAI và ứng dụng của Web. Có một số luận văn thạc sỹ khoa học nghiên cứu về quản lý việc dạy học Tin học trong dạy học như: - Tác giả Trương Văn Ân, Trường Cao đẳng sư phạm Bình Dương nghiên cứu “Thực trạng công tác quản lý việc giảng dạy Tin học ở các khoa không chuyên Trường CĐSP Bình Dương và một số giải pháp”. Tác giả nghiên cứu rất kỹ về thực trạng của việc dạy học bộ môn Tin học và đưa ra các giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học Tin học ở các khoa không chuyên. - Tác giả Nguyễn Hồng Ngọc, Trường Cao đẳng sư phạm Cần Thơ nghiên cứu “Một số vấn đề về đổi mới phương pháp giảng dạy trong bộ môn Tin học ở Trường CĐSP Cần Thơ”.
Tác giả nêu một số định hướng về phương pháp giảng dạy Tin học ở trường Cao đẳng sư phạm Cần Thơ. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Qua các đề tài đã nêu trên, hầu hết mới chỉ tập trung vào nghiên cứu ứng dụng của Tin học trong giảng dạy, trong đổi mới phương pháp dạy học và quản lý việc giảng dạy Tin học ở các khoa không chuyên, chưa có công trình nghiên cứu để đưa ra các biện pháp quản lý hoạt động dạy học Tin học ở Hưng yên nói chung và trường Cao đẳng Tài chính - Quản trị kinh doanh nói riêng. Việc nghiên cứu đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học Tin học để nâng cao chất lượng đào tạo ở trường Cao đẳng Tài chính - Quản trị kinh doanh là cần thiết. Một số khái niệm cơ bản 1.
Khái niệm Khái niệm “Quản lý” được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau dựa trên cơ sở những cách tiếp cận khác nhau, vừa là khoa học vừa là nghệ thuật đang là vấn đề thu hút nhiều sự quan tâm. Sau đây là một số định nghĩa về “Quản lý”: Theo H.Fayol(1841-1925), kỹ sư người Pháp – Ông quan niệm: “Quản lý hành chính là kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra”. Trong học thuyết quản lý của mình H.Fayol đưa ra 5 chức năng cần thiết của một nhà quản lý là: Dự báo và lập kế hoạch; Tổ chức; Điều khiển; Phối hợp; Kiểm tra. Theo Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý là một hệ thống là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được mục tiêu nhất định”.8] Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý là những tác động chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn nhân lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất và quản lý một hệ thống xã hội là tác động có mục đích đến tập thể người – 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thành viên của hệ nhằm làm cho hệ vận hành thuận lợi và đạt mục đích dự kiến”.8] Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (nói chung là khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến”.24] Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Quản lý là hoạt động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”.9] Còn theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Bản chất của hoạt động quản lý là nhằm làm cho hệ thống vận hành theo mục tiêu đặt ra và tiến đến các trạng thái có tính chất lượng mới.
Quản lý = Quản + Lý Trong đó: - Quản là coi giữ, cầm nắm tạo sự ổn định. - Lý là chỉnh sửa, sắp xếp, đổi mới để phát triển. Tuy nhiên có tính ổn định mà không phát triển thì dẫn đến trì trệ, lạc hậu, còn có phát triển mà không ổn định tất yếu dẫn đến rối ren. Trong ổn định tạo mầm mống phát triển; phát triển giữ được hạt nhân cho ổn định.
Vì vậy quản lý là vừa chống lạc hậu và chống sự lạc điệu làm cho tổ chức luôn giữ được sự ổn định và phát triển”.15] Quản lý là hoạt động nhằm đảm bảo sự hoàn thành công việc thông qua sự nỗ lực của người khác. Theo nghĩa rộng, quản lý là hoạt động có mục đích của con người.