phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị và tài liệu tham khảo. Luận văn dự kiến sẽ đƣợc trình bày qua 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý công tác bồi dƣỡng đội ngũ giảng viên dạy thực hành ở các trƣờng Cao đẳng kỹ thuật Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản lý bồi dƣỡng đội ngũ giảng viên dạy thực hành ở Trƣờng Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp I Chƣơng 3: Những biện pháp công tác quản lý đội ngũ giảng viên dạy thực hành tại Trƣờng Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp I 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƢỠNG GIÁO VIÊN DẠY THỰC HÀNH Ở CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT 1. Một số khái niệm công cụ nghiên cứu đề tài 1. Khái niệm quản lý Trong lịch sử phát triển xã hội loài ngƣời, từ khi có sự phân công lao động đã xuất hiện một dạng lao động mang tính đặc thù, đó là tổ chức, điều khiển các hoạt động lao động theo những yêu cầu nhất định.
Dạng lao động mang tính đặc thù đó đƣợc gọi là hoạt động quản lý. Thuật ngữ quản lý đƣợc định nghĩa theo nhiều cách khác nhau trên cơ sở những cách tiếp cận khác nhau. Theo một số tác giả, tiếp cận trong quản lý là đƣờng lối xem xét hệ thống quản lý, là cách thức thâm nhập vào hệ thống quản lý, là đƣờng lối để xử lý các vấn đề quản lý. Có các quan điểm tiếp cận trong quản lý là những quan điểm tiếp cận theo lịch sử, tiếp cận phân tích tổng hợp, tiếp cận mục tiêu, tiếp cận hệ thống.
Có rất nhiều tác giả trên thế giới, theo những cách tiếp cận khác nhau đã đƣa ra những quan niệm khác nhau về quản lý.W Taylor là nhà thực hành quản lý lao động và nghiên cứu quá trình lao động trong từng bộ phận của nó, xuất phát từ nhu cầu khai thác tối đa thời gian lao động, sử dụng hợp lý nhất các công cụ và phƣơng tiện lao động nhằm tăng năng suất lao động. Ông cho rằng “Quản lý là nghệ thuật, biết rõ chính xác cái gì cần làm và làm cái đó nhƣ thế nào bằng phƣơng pháp tốt nhất, rẻ nhất” - Theo Mary Parker Pollet, nhà quản lý ngƣời Mỹ theo trƣờng phái quan hệ con ngƣời “Quản lý là nghệ thuật điều khiển công việc đƣợc thực 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com hiện thông qua ngƣời khác” và quản lý là “Phải biết thống nhất các khác biệt giữa những ngƣời cấp dƣới trực tiếp của mình để tạo ra một hợp lực chung của tổ chức” - Theo Harold Koontz, nhà quản lý ngƣời Mỹ “ Quản lý là một hoạt động thiết yếu nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt đƣợc mục đích của nhóm. Mục tiêu của nhà quản lý là hình thành một môi trƣờng mà con ngƣời có thể đạt đƣợc các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn ít nhất. Với tƣ cách thực hành thì quản lý là một nghệ thuật còn với kiến thức thì quản lý là một khoa học.
- Quan niệm của Các Mác: “Quản lý là một chức năng tất yếu của lao động xã hội, nó gắn chặt với sự phân công và phối hợp” Các nhà nghiên cứu về khoa học quản lý, về quản lý giáo dục ở Việt Nam trên nhiều góc độ tiếp cận, cũng đã có những định nghĩa khác nhau về quản lý: - Theo Phan Văn Kha : “Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra công việc của các thành viên thuộc một hệ thống đơn vị và việc sử dụng các hệ thống nguồn lực phù hợp để đạt đƣợc các mục tiêu đã định” - Tiếp cận trên phƣơng diện hoạt động của một tổ chức, Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến những ngƣời lao động nói chung là khách thể quản lý nhằm thực hiện đƣợc những mục tiêu dự kiến” - Hoàng Chúng và Phạm Thanh Liêm cho rằng: “Quản lý là tác động có mục đích đến tập thể những con ngƣời nhằm tổ chức và phối hợp hoạt động của họ, động viên kích thích họ trong quá trình lao động. - Tác giả Đỗ Hoàng Toàn trong cuốn “Lý thuyết quản lý” cho rằng: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có định hƣớng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt mục tiêu đề ra trong điều kiện biến động của môi trƣờng”. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Trong cuốn “Khoa học tổ chức và quản lý”, tác giả Đặng Quốc Bảo quan niệm: “Quản lý là một quá trình tác động gây ảnh hƣởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt mục tiêu chung”; “Quản lý là một quá trình lập kế hoạch, tổ chức, hƣớng dẫn và kiểm tra những nỗ lực của các thành viên trong một tổ chức và sử dụng các nguồn lực của tổ chức để đạt dƣợc những mục tiêu cụ thể”. Khi bàn đến hoạt động quản lý và ngƣời quản lý cần khởi đầu từ khái niệm “tổ chức”.
Do tính đa nghĩa của thuật ngữ này nên ở đây chúng ta chỉ nói đến tổ chức nhƣ một nhóm có cấu trúc nhất định những con ngƣời cùng hoạt động vì một mục đích chung nào đó mà để đạt đƣợc mục đích đó một con ngƣời riêng lẻ không thể đạt đến. Bất luận một tổ chức có mục đích gì, cơ cấu và qui mô ra sao đều cần phải có sự quản lý và có ngƣời quản lý để tổ chức hoạt động và đạt đƣợc mục đích của mình. Từ các định nghĩa đƣợc nhìn nhận từ nhiều góc độ, chúng ta thấy rằng tất cả các tác giả đều thống nhất về cốt lõi của khái niệm quản lí, đó là trả lời câu hỏi: Ai quản lý? (Chủ thể quản lý); Quản lý ai? Quản lý cái gì? (Khách thể quản lý); Quản lý nhƣ thế nào? (Phƣơng thức quản lý); Quản lý bằng cái gì? (Công cụ quản lý); quản lý để làm gì (Mục tiêu quản lý) và từ đó chúng ta có thể đƣa ra định nghĩa: + Quản lý là quá trình hoàn thành công việc thông qua con ngƣời và làm việc với con ngƣời. + Quản lý là hoạch định, tổ chức, bố trí nhân sự, lãnh đạo, kiểm soát công việc và những nỗ lực của con ngƣời nhằm đạt đƣợc những mục tiêu đề ra.
+ Quản lý là sự tác động của con ngƣời ( cơ quan quản lý ) đối với con ngƣời và tập thể ngƣời nhằm làm cho hệ thống quản lý hoạt động bình thƣờng, có hiệu lực giải quyết đƣợc các nhiệm vụ đề ra, là sự trông coi giữ 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com gìn theo những yêu cầu nhất định, tổ chức và điều hành các hoạt động theo những nhiệm vụ nhất định đã đề ra trƣớc đó. Qua các tác giả trong và ngoài nƣớc, chúng ta có thể thống nhất khái niệm về quản lý nhƣ sau: “Quản lý là một quá trình tác động có định hƣớng, có tổ chức, có lựa chọn trong số các tác động gây ảnh hƣởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý một cách hợp quy luật nhằm đạt đƣợc mục tiêu chung” 1. Hoạt động quản lý Bản chất của hoạt động quản lý là sự tác động có mục đích của ngƣời quản lý đến tập thể ngƣời bị quản lý nhằm đạt mục tiêu quản lý. Trong giáo dục đó là tác động của nhà quản lý giáo dục đến tập thể giảng viên, học sinh và các lực lƣợng khác nhằm thực hiện hệ thống các mục tiêu giáo dục.
Trong việc quản lý đội ngũ giảng viên đó là tác động của nhà quản lý đến đội ngũ giảng viên và các lực lƣợng khác nhằm thực hiện mục tiêu tăng tiến về số lƣợng và chất lƣợng đội ngũ giảng viên. Công cụ, phƣơng pháp quản lý Khách thể Môc tiªu Chủ thể quản lý qu¶n lý quản lý Trong đó : - Chủ thể quản lý có thể là một cá nhân, một nhóm hay một tổ chức; Trong các trƣờng nghề chính là Hiệu trƣởng, phụ trách các phòng khoa.; các tổ chức đảng, công đoàn, các hội đồng. 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Khách thể quản lý là những con ngƣời cụ thể và sự hình thành tự nhiên các mối quan hệ giữa những con ngƣời, giữa các nhóm ngƣời với nhau. Trong các cơ sở đào tạo chính là đội ngũ giảng viên.
- Nội dung quản lý là các yếu tố cần quản lý của khách thể, đối tƣợng quản lý nhƣ quản lý đội ngũ giảng viên, trong đó bao gồm tuyển dụng, sử dụng, đào tạo. - Công cụ quản lý là phƣơng tiện tác động của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhƣ mênh lệnh, quyết định, chính sách, điều lệ. - Phƣơng pháp quản lý là cách thức tác động của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý - Mục tiêu của quản lý là cái đích cần đạt tới để thực hiện nhiệm vụ của quản lý, đƣợc xác định theo nhiều cách khác nhau, nó có thể do nhà quản lý áp đặt hoạc do sự cam kết giữa chủ thể quản lý và khách thể quản lý, là những kết quả mà chủ thể quản lý dự kiến sẽ đạt đƣợc do quá trình vận động của đối tƣợng quản lý dƣới sự điều khiển của chủ thể quản lý 1. Chức năng cơ bản của quản lý Thông thƣờng quản lý có các chức năng cơ bản sau: Lập kế hoạch, Tổ chức, Lãnh đạo (chỉ đạo), Kiểm tra - Theo Stoner và Freemance: “ Chức năng quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra các công việc của các thành viên trong tổ chức và của việc sử dụng tất cả các khả năng, cách tổ chức để đạt đƣợc mục tiêu mà tổ chức đã đề ra” Các chức năng cơ bản của quản lý đƣợc thể hiện qua sơ đồ sau LËp kÕ ho¹ch Tæ chøc 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com KiÓm tra L·nh ®¹o - Lập kế hoạch: Lập kế hoạch là vấn đề cơ bản nhất trong các chức năng của quản lý vì nó gắn liền với viẹc lựa chọn chƣơng trình hành động trong tƣơng lai.
Có thể nói lập kế hoạch là xác định rõ mục tiêu của một tổ chức nào đó, đề ra đƣợc những quy định, thể thức để đạt đƣợc những mục tiêu. Có thể hiểu lập kế hoạch là quá trình thiết lập các mục tiêu, hệ thống các hoạt động và các điều kiện đảm bảo thực hiện đƣợc các mục tiêu đó. Kế hoạch là văn bản, trong đó xác định những mục tiêu đề ra.