Khóa luận nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Xí nghiệp Xử lý nước Uông Bí - TKV

Chương này tập trung vào việc phân tích các khái niệm cơ bản về hiệu quả kinh doanh, bao gồm bản chất và… 76 trang · Trường Đại học Dân lập Hải Phòng · 2019.

• Tác giả: Đinh Cẩm Ngọc Diệp
• Người hướng dẫn: ThS. Lã Thị Thanh Thủy
• Trường học: Trường Đại học Dân lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Quản trị doanh nghiệp
• Đề tài: Biện pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty TNHH MTV Môi trường - TKV - Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Bản chất và các tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả kinh doanh trong doanh nghiệp
• 1.2. Các quan điểm cơ bản về hiệu quả
• 1.3. Bản chất của hiệu quả kinh doanh
• 2. THỰC TRẠNG VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH MTV MÔI TRƯỜNG – TKV – XÍ NGHIỆP XỬ LÝ NƯỚC UÔNG BÍ
• 2.1. Giới thiệu chung về Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV – Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí
• 2.1.1. Quá trình ra đời và phát triển của Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV – Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức của Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV – Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí
• 2.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV – Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí
• 2.2. Phân tích thực trạng nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Môi trường - TKV – Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí
• 2.2.1. Hiệu quả sử dụng vốn cố định
• 2.2.2. Hiệu quả sử dụng vốn lưu động
• 2.2.3. Hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
• 2.2.4. Hiệu quả sử dụng các khoản chi phí trong sản xuất kinh doanh
• 2.2.5. Hiệu quả sử dụng lao động
• 2.3. Đánh giá thực trạng nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty TNHH MTV Môi trường - TKV - Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí
• 2.3.1. Nguyên nhân của hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH MTV MÔI TRƯỜNG – TKV – XÍ NGHIỆP XỬ LÝ NƯỚC UÔNG BÍ
• 3.1. Phương hướng nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Môi trường - TKV – Xí nghiệp xử lý nước thải Uông Bí
• 3.1.1. Cơ sở hoạch định phương hướng mục tiêu
• 3.2. Phương hướng nhiệm vụ trong giai đoạn 2019 - 2024 của Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV – Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí
• 3.3. Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV – Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí
• 3.3.1. Biện pháp kiện toàn công tác tổ chức quản lý sản xuất, hoàn thiện công tác sử dụng lao động
• 3.3.2. Biện pháp giảm trả nợ ngắn hạn
• 3.3.3. Một số kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Lý luận cơ bản về hiệu quả kinh doanh trong doanh nghiệp

Chương này tập trung vào việc phân tích các khái niệm cơ bản về hiệu quả kinh doanh, bao gồm bản chất và các tiêu chuẩn đánh giá. Hiệu quả kinh doanh được xem xét dưới nhiều góc độ, từ kinh tế, chính trị đến xã hội. Các quan điểm khác nhau về hiệu quả được trình bày, từ việc đồng nhất hiệu quả với kết quả đạt được đến việc xem xét hiệu quả dựa trên tỷ lệ giữa kết quả và chi phí. Chương này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao năng suất lao động và tiết kiệm lao động xã hội như hai yếu tố cốt lõi của hiệu quả kinh doanh.

1.1 Bản chất và các tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả kinh doanh

Phần này đi sâu vào bản chất của hiệu quả kinh doanh, được định nghĩa là khả năng tối ưu hóa việc sử dụng các nguồn lực để đạt được kết quả tối đa. Các tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả bao gồm việc sử dụng các chỉ tiêu như tỷ suất lợi nhuận, hiệu quả sử dụng vốn, và hiệu quả sử dụng lao động. Các yếu tố bên trong và bên ngoài ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh cũng được phân tích, bao gồm cơ cấu tổ chức, công nghệ, và môi trường kinh tế.

1.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh

Phần này liệt kê và phân tích các nhân tố bên trong và bên ngoài ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh. Các nhân tố bên trong bao gồm cơ cấu tổ chức, chất lượng sản phẩm, và tình hình tài chính. Các nhân tố bên ngoài bao gồm môi trường kinh tế, chính sách của nhà nước, và sự cạnh tranh trên thị trường. Việc hiểu rõ các nhân tố này giúp doanh nghiệp đưa ra các chiến lược phù hợp để nâng cao hiệu quả kinh doanh.

II. Thực trạng hiệu quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Môi trường TKV Xí nghiệp Xử lý Nước Uông Bí

Chương này trình bày thực trạng hiệu quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV – Xí nghiệp Xử lý Nước Uông Bí. Các số liệu về hoạt động kinh doanh, quy mô sản xuất, và cơ sở vật chất kỹ thuật được phân tích để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn, lao động, và chi phí. Những thành công và hạn chế trong việc nâng cao hiệu quả kinh doanh cũng được chỉ ra, cùng với các nguyên nhân dẫn đến những hạn chế này.

2.1 Giới thiệu chung về Công ty TNHH MTV Môi trường TKV Xí nghiệp Xử lý Nước Uông Bí

Phần này cung cấp thông tin tổng quan về Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV – Xí nghiệp Xử lý Nước Uông Bí, bao gồm quá trình hình thành và phát triển, cơ cấu tổ chức, và các hoạt động kinh doanh chính. Công ty hoạt động trong lĩnh vực xử lý nước và dịch vụ môi trường, với mục tiêu phát triển bền vững và bảo vệ môi trường.

2.2 Phân tích thực trạng hiệu quả kinh doanh

Phần này phân tích các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh của công ty, bao gồm hiệu quả sử dụng vốn cố định, hiệu quả sử dụng vốn lưu động, và hiệu quả sử dụng lao động. Các số liệu từ báo cáo tài chính và hoạt động kinh doanh được sử dụng để đánh giá thực trạng và chỉ ra những điểm mạnh, điểm yếu trong việc quản lý và sử dụng nguồn lực.

III. Phương hướng và biện pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh

Chương này đề xuất các phương hướng và biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV – Xí nghiệp Xử lý Nước Uông Bí. Các biện pháp bao gồm việc kiện toàn công tác tổ chức quản lý, giảm trả nợ ngắn hạn, và đầu tư công nghệ. Các kiến nghị cụ thể được đưa ra để giúp công ty cải thiện hiệu quả kinh doanh và đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

3.1 Phương hướng nâng cao hiệu quả kinh doanh

Phần này trình bày các phương hướng mà công ty cần thực hiện để nâng cao hiệu quả kinh doanh, bao gồm việc hoạch định chiến lược dài hạn, tối ưu hóa quy trình sản xuất, và tăng cường quản lý tài chính. Các mục tiêu cụ thể cho giai đoạn 2019-2024 cũng được đề cập, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững và cạnh tranh trên thị trường.

3.2 Biện pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh

Phần này đề xuất các biện pháp cụ thể để cải thiện hiệu quả kinh doanh, bao gồm việc kiện toàn công tác tổ chức quản lý, giảm trả nợ ngắn hạn, và đầu tư vào công nghệ hiện đại. Các biện pháp này nhằm tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực, giảm chi phí, và nâng cao chất lượng sản phẩm, từ đó tăng cường khả năng cạnh tranh của công ty trên thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, nâng cao hiệu quả kinh doanh là điều kiện tiên quyết bảo đảm sự tồn tại, tích lũy vốn và phát triển bền vững của doanh nghiệp. Đối với các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ công ích và môi trường đặc thù, hiệu quả kinh doanh không chỉ phản ánh chất lượng khai thác các nguồn lực tài chính, lao động và cơ sở vật chất kỹ thuật mà còn gắn liền với mục tiêu bảo vệ môi trường sinh thái và phát triển kinh tế - xã hội.

Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV – Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí là đơn vị thành viên trực thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, đảm nhận nhiệm vụ xây dựng, quản lý, vận hành các công trình môi trường mỏ và xây lắp trên địa bàn vùng than Uông Bí, Đông Triều (tỉnh Quảng Ninh) cùng các khu vực lân cận thuộc tỉnh Thái Nguyên, Lạng Sơn. Trước yêu cầu mở rộng quy mô sản xuất, gia tăng năng lực xử lý nước thải hầm lò và áp lực cạnh tranh, việc đánh giá toàn diện tình hình hoạt động để tìm ra giải pháp quản trị phù hợp là yêu cầu cấp thiết.

Khóa luận tốt nghiệp tập trung giải quyết 3 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hiệu quả kinh doanh, các tiêu chuẩn, hệ thống chỉ tiêu đo lường và các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
2. Khảo sát, phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh và hiệu quả sử dụng các nguồn lực (vốn cố định, vốn lưu động, vốn kinh doanh, chi phí, lao động) tại Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí qua các năm 2016 - 2017; xác định những thành tựu đạt được, hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân.
3. Đề xuất phương hướng và các biện pháp kinh tế - tổ chức nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của xí nghiệp trong giai đoạn 2019 - 2024.

• Đối tượng nghiên cứu: Hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh và các biện pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh tại doanh nghiệp.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV – Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí (địa chỉ trụ sở: Tổ 32, khu 5, phường Trưng Vương, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thực trạng được thu thập và phân tích trong giai đoạn 2016 – 2017; các giải pháp định hướng áp dụng cho giai đoạn 2019 – 2024.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và hệ thống khái niệm

Khóa luận tiếp cận phạm trù hiệu quả sản xuất kinh doanh thông qua việc tổng hợp 6 quan điểm kinh tế học:

• Quan điểm 1: Hiệu quả đồng nhất với kết quả đầu ra (tốc độ tăng doanh thu, lợi nhuận).
• Quan điểm 2: Hiệu quả xác định bằng nhịp độ tăng tổng sản phẩm xã hội hoặc thu nhập quốc dân.
• Quan điểm 3: Quan điểm kinh tế học vi mô của P. Samuelson, xác định hiệu quả sản xuất khi hoạt động nằm trên đường giới hạn khả năng sản xuất (Production Possibility Frontier).
• Quan điểm 4: Hiệu quả là mức độ hữu ích (giá trị sử dụng) của sản phẩm sản xuất ra.
• Quan điểm 5: Hiệu quả xác định bằng tỷ lệ gia tăng giữa kết quả và chi phí ($H = \Delta K / \Delta C$).
• Quan điểm 6 (Quan điểm tổng quát được tác giả lựa chọn): Hiệu quả kinh tế phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực, xác định bằng tỷ số giữa kết quả đạt được ($K$) và chi phí bỏ ra ($C$) theo công thức: $$H = \frac{K}{C}$$

Tác giả phân định rõ: Kết quả phản ánh quy mô và số lượng đạt được (đơn vị hiện vật hoặc giá trị), trong khi hiệu quả phản ánh mặt chất lượng của quá trình kinh doanh thông qua các chỉ số tương đối.

Hệ thống chỉ tiêu đánh giá được xây dựng gồm các nhóm chính:

• Nhóm chỉ tiêu sử dụng vốn: Hiệu quả sử dụng tổng vốn kinh doanh; hiệu quả sử dụng và mức sinh lời của vốn cố định; hiệu quả sử dụng, mức sinh lời và hệ số đảm nhiệm của vốn lưu động.
• Nhóm chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận: Tỷ suất lợi nhuận theo doanh thu (ROS), tỷ suất lợi nhuận trên tổng vốn (ROA), tỷ suất lợi nhuận trên chi phí sản xuất và tiêu thụ.
• Nhóm chỉ tiêu sử dụng lao động: Năng suất lao động bình quân một nhân viên, kết quả kinh doanh trên một đồng chi phí tiền lương, hệ số sử dụng lao động.
• Hệ thống nhân tố tác động: Nhân tố bên ngoài (môi trường quốc tế, kinh tế quốc dân, chính trị - pháp luật, văn hóa - xã hội, cơ sở hạ tầng, khoa học công nghệ, môi trường ngành) và nhân tố bên trong (cơ cấu tổ chức bộ máy quản trị, đặc tính sản phẩm và tiêu thụ, cơ sở vật chất kỹ thuật, tiềm lực tài chính, lao động - tiền lương, môi trường làm việc và văn hóa doanh nghiệp).

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Phương pháp nghiên cứu: Sử dụng phương pháp phân tích - tổng hợp lý thuyết; phương pháp thống kê mô tả; phương pháp so sánh (so sánh số tuyệt đối và số tương đối qua các kỳ kế toán); phương pháp phân tích tỷ số tài chính doanh nghiệp.
• Nguồn dữ liệu: Báo cáo tài chính, Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, Bảng cân đối kế toán năm 2016 - 2017 của Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV – Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí; tài liệu quy chế tổ chức và định mức kỹ thuật do Phòng Kế toán - Tổ chức - Hành chính và Phòng Kế hoạch - Vật tư cung cấp.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận cơ bản về hiệu quả kinh doanh trong doanh nghiệp

Chương này tập trung làm rõ các vấn đề lý luận nền tảng:

• Phân tích bản chất của hiệu quả kinh tế, hiệu quả chính trị và hiệu quả xã hội, chỉ ra mối quan hệ mật thiết giữa việc tăng năng suất lao động và tiết kiệm chi phí nguồn lực trong nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước.
• Thiết lập hệ thống công thức tính toán cụ thể cho từng nhóm chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn cố định, vốn lưu động, chi phí vận hành và lao động.
• Khái quát 4 nguyên tắc đánh giá hiệu quả kinh tế: kết hợp hài hòa lợi ích doanh nghiệp với lợi ích xã hội; bảo đảm tính thống nhất giữa các chỉ tiêu; bảo đảm tính chính xác, đầy đủ của dữ liệu chi phí - kết quả; sử dụng mức trung bình ngành hoặc số liệu chuỗi thời gian làm căn cứ so sánh.
• Phân loại chi tiết các nhân tố môi trường vĩ mô, môi trường ngành (cạnh tranh nội ngành, nguy cơ gia nhập mới, sản phẩm thay thế, quyền lực thương lượng của nhà cung ứng và khách hàng) cùng các yếu tố nội tại của doanh nghiệp.

Chương 2: Thực trạng về hiệu quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV – Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí

Chương 2 phản ánh toàn diện thực trạng tổ chức và hiệu quả tài chính của đơn vị:

1. Quá trình hình thành và năng lực sản xuất:

   • Đơn vị thành lập theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 5700100425-018 ngày 26/01/2010, đại diện pháp luật là Giám đốc Vũ Đức Minh.
   • Đến thời điểm nghiên cứu, công ty quản lý và vận hành 24 trạm xử lý nước thải mỏ (22 trạm vận hành chính thức đạt tiêu chuẩn xả thải loại B), tiêu biểu như: Trạm +125 Nam Mẫu (công suất 300 $m^3/h$, vận hành từ tháng 3/2010), Trạm +32 Khe Chàm, +41 Lộ Trí, +38 và +40 Dương Huy, Bắc Bàng Danh, Hà Khánh, +71 Đông Tràng Bạch, +320 Vàng Danh. Đơn vị còn thực hiện các dự án nạo vét hồ Nội Hoàng, Khe Ươn, Cầu Cuốn; đắp đập chống sạt lở bãi thải và trồng cỏ Vetiver tại Đèo Nai, Hà Tu, Núi Béo, Lào Cai.

2. Cơ cấu tổ chức bộ máy:

   • Vận hành theo mô hình trực tuyến - chức năng gồm: Ban Giám đốc (Giám đốc, Phó Giám đốc kỹ thuật - an toàn); 3 phòng nghiệp vụ gồm Phòng Kỹ thuật - Cơ điện - An toàn mỏ, Phòng Kế toán - Tổ chức - Hành chính (gồm bộ phận Kế toán - Thống kê và bộ phận Tổ chức hành chính), Phòng Kế hoạch - Vật tư; cùng hệ thống các Đội xây dựng, Đội sửa chữa, Tổ xe máy và các Trạm xử lý nước thải trực thuộc.

3. Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2016 – 2017:

   • Doanh thu thuần năm 2016 đạt 3.311.585.337 đồng, năm 2017 đạt 6.796.418.663 đồng, tăng 3.484.833.326 đồng (tương đương tăng 205,23% so với năm trước).
   • Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh tăng từ 125.135.408 đồng (2016) lên 196.511.840 đồng (2017), tăng 57,04%.
   • Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (thuế suất 20%) nộp ngân sách năm 2016 là 25.027.082 đồng, năm 2017 là 39.302.368 đồng.
   • Lợi nhuận sau thuế năm 2016 đạt 100.108.326 đồng, năm 2017 đạt 157.209.472 đồng, tăng 57.101.146 đồng (tăng 57,04%).
   • Doanh thu tài chính năm 2017 giảm 451.365 đồng do xí nghiệp chấm dứt đầu tư vào Nhà máy nước Đông Mây sau năm 2016, nguồn thu tài chính chuyển dịch thuần túy sang lãi tiền gửi ngân hàng. Chi phí quản lý doanh nghiệp năm 2017 giảm 57.397.225 đồng (còn 87,42% so với 2016).

4. Tình hình tài sản và nguồn vốn:

   • Tổng tài sản đến cuối năm 2017 đạt 5.583.699.341 đồng, tăng 161,12% (tương đương tăng 3.228.724.781 đồng) so với mức 2.354.974.560 đồng của năm 2016.
   • Tài sản ngắn hạn năm 2017 đạt 3.195.986.377 đồng (chiếm tỷ trọng lớn); tiền và tương đương tiền tăng 89,66%; các khoản phải thu ngắn hạn khách hàng tăng 95,77% (từ 370.238 đồng lên 724.720 đồng theo số liệu ghi nhận trên báo cáo). Hàng tồn kho tăng 88,83% (tăng 29.697 đồng).
   • Tài sản dài hạn năm 2017 đạt 2.387.712.964 đồng. Các khoản phải thu dài hạn chiếm trên 70% tài sản dài hạn năm 2016, sang năm 2017 giảm được 833.899 đồng (giảm 9,6%). Tài sản cố định hữu hình tăng mạnh từ 401.076.172 đồng (2016) lên 1.464.841.375 đồng (2017), tăng 365,23% (tăng 1.063.765.203 đồng) do đơn vị đầu tư mới dây chuyền thiết bị xử lý hút bùn và chất thải với nguyên giá tăng 186,10% (giá trị hao mòn lũy kế tăng 108,23%).
   • Nợ phải trả toàn bộ là nợ ngắn hạn (nợ dài hạn bằng 0). Nợ ngắn hạn năm 2017 là 4.426.381.543 đồng, tăng mạnh so với mức 1.254.866.234 đồng năm 2016. Trong đó, các khoản vay ngắn hạn điều chuyển nội bộ từ Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV và vay ngoài tăng 169,18% (từ 824.072 đồng lên 2.218.833 đồng). Vốn chủ sở hữu năm 2017 đạt 1.157.209.472 đồng, tăng 57.101.146 đồng (tăng 5,19%) nhờ bổ sung lợi nhuận sau thuế chưa phân phối.

5. Hiệu quả sử dụng vốn cố định:

   • Hiệu suất sử dụng vốn cố định năm 2016 đạt 8,26 lần, năm 2017 giảm xuống còn 4,64 lần (giảm trên 40%).
   • Suất hao phí vốn cố định tăng từ 0,12 (năm 2016) lên 0,22 (năm 2017), nghĩa là năm 2017 cần 22 đồng vốn cố định để tạo ra 100 đồng doanh thu, thay vì 12 đồng như năm 2016.
   • Tỷ suất sinh lời của vốn cố định năm 2016 đạt 24,96%, năm 2017 giảm xuống còn 10,73% (giảm 57% so với năm 2016). Nguyên nhân do năm 2017 đơn vị đầu tư lớn vào máy móc thiết bị xử lý nước thải mới khiến tổng nguyên giá TSCĐ tăng vọt trong khi doanh thu chưa khai thác hết công suất thiết kế.

Chương 3: Phương hướng và biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV – Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí

Chương 3 đề xuất định hướng phát triển và giải pháp cụ thể:

• Phương hướng 2019 – 2024: Nâng cao năng lực công nghệ xử lý nước thải mỏ đạt tiêu chuẩn môi trường; khai thác tối đa công suất máy móc mới đầu tư; giảm thiểu chi phí nhân công thủ công; kiểm soát chặt chẽ công nợ.
• Biện pháp 1: Kiện toàn công tác tổ chức quản lý sản xuất và hoàn thiện công tác sử dụng lao động. Tinh gọn bộ máy gián tiếp, phân định rõ trách nhiệm giữa các phòng ban và trạm vận hành; xây dựng lại định mức lao động, gắn lương thưởng với khối lượng và chất lượng nước xử lý.
• Biện pháp 2: Biện pháp giảm trả nợ ngắn hạn và quản trị dòng tiền. Đẩy mạnh công tác thu hồi nợ đọng từ khách hàng (đặc biệt là các khoản phải thu ngắn hạn và dài hạn tồn đọng từ các mỏ than), giảm tỷ lệ chiếm dụng vốn; cơ cấu lại các khoản vay ngắn hạn từ công ty mẹ nhằm giảm áp lực thanh khoản.
• Kiến nghị: Đề xuất Tập đoàn TKV và Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV hỗ trợ cơ chế giao khoán chi phí, ổn định nguồn kinh phí xử lý môi trường và phê duyệt kế hoạch nâng cấp công nghệ theo lộ trình.

---

Kết quả và đóng góp

Tổng hợp số liệu tài chính chủ yếu qua 2 năm nghiên cứu

STT	Chỉ tiêu	Đơn vị tính	Năm 2016	Năm 2017	Chênh lệch (2017/2016)	Tỷ lệ biến động (%)
1	Doanh thu thuần về bán hàng và CCDV	Đồng	3.311.585.337	6.796.418.663	+3.484.833.326	+205,23
2	Chi phí quản lý doanh nghiệp	Đồng	455.469	Giảm so với 2016	-57.397.225	87,42 (so với 2016)
3	Lợi nhuận thuần từ HĐKD	Đồng	125.135.408	196.511.840	+71.376.432	+57,04
4	Thuế thu nhập doanh nghiệp (20%)	Đồng	25.027.082	39.302.368	+14.275.286	+57,04
5	Lợi nhuận sau thuế TNDN	Đồng	100.108.326	157.209.472	+57.101.146	+57,04
6	Tài sản ngắn hạn	Đồng	1.031.026.046	3.195.986.377	+2.164.960.331	+310,00
7	Tài sản cố định hữu hình	Đồng	401.076.172	1.464.841.375	+1.063.765.203	+365,23
8	Tổng cộng tài sản / Nguồn vốn	Đồng	2.354.974.560	5.583.699.341	+3.228.724.781	+161,12
9	Nợ ngắn hạn (Nợ phải trả)	Đồng	1.254.866.234	4.426.381.543	+3.171.515.309	+352,74
10	Vốn chủ sở hữu	Đồng	1.100.108.326	1.157.209.472	+57.101.146	+5,19
11	Hiệu suất sử dụng vốn cố định	Lần	8,26	4,64	-3,62	-43,83
12	Suất hao phí vốn cố định	Đồng	0,12	0,22	+0,10	+83,33
13	Tỷ suất lợi nhuận trên VCĐ	%	24,96	10,73	-14,23	-57,01

Kết quả chính và đóng góp của khóa luận

• Phản ánh sự tăng trưởng quy mô kinh doanh: Doanh thu thuần tăng gấp đôi (+105,23%) và lợi nhuận sau thuế tăng 57,04% trong năm 2017 cho thấy nhu cầu xử lý nước thải mỏ gia tăng mạnh mẽ trên địa bàn Quảng Ninh.
• Chỉ ra các điểm nghẽn tài chính - vận hành: Khóa luận phát hiện thực trạng mất cân đối nguồn vốn khi toàn bộ nợ phải trả là nợ ngắn hạn (tăng 352,74%), phụ thuộc vốn vay nội bộ tập đoàn; các khoản phải thu chiếm tỷ trọng cao; hiệu suất sử dụng vốn cố định sụt giảm do việc đầu tư mới thiết bị xử lý hút bùn chưa phát huy ngay hiệu quả tối đa.
• Đóng góp giải pháp thực tiễn: Đề xuất hệ thống biện pháp sát thực với đặc thù sản xuất dịch vụ môi trường mỏ than, bao gồm việc tái cấu trúc lao động trạm mỏ và quy trình đôn đốc thu hồi nợ ngắn - dài hạn.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu:
  • Chuỗi dữ liệu phân tích tài chính chỉ tập trung trong 2 năm (2016 – 2017), chưa phản ánh được biến động chu kỳ dài hạn của ngành than và dịch vụ môi trường mỏ.
  • Các dữ liệu định lượng chi tiết về chi phí tiền lương, số lượng nhân sự cụ thể từng tổ đội và định mức kỹ thuật tiêu hao hóa chất xử lý nước thải chưa được công bố chi tiết trong các bảng số liệu.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng phạm vi đánh giá hiệu quả kinh doanh sang các năm tiếp theo trong giai đoạn 2018 – 2024 để kiểm chứng hiệu quả thực tế của các thiết bị xử lý nước mới đầu tư.
  • Kết hợp phân tích hiệu quả tài chính với đánh giá định lượng hiệu quả xã hội và môi trường (chỉ số giảm thiểu ô nhiễm nước mặt, tái sử dụng nước sau xử lý cho nông nghiệp và sinh hoạt mỏ).

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo:
  • Sinh viên, học viên ngành Quản trị doanh nghiệp, Quản trị kinh doanh, Kinh tế tài chính đang thực hiện đề tài phân tích hiệu quả sản xuất kinh doanh tại các doanh nghiệp nhà nước hoặc đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc/độc lập.
  • Cán bộ quản lý kinh tế, kế toán viên tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ công ích, xử lý chất thải và thoát nước mỏ khoáng sản.
• Phần nội dung đáng tham khảo:
  • Phương pháp phân tích mối quan hệ giữa tốc độ tăng vốn cố định do đầu tư mới công nghệ và sự suy giảm ngắn hạn của các chỉ số hiệu suất, suất hao phí vốn cố định (Mục 2.2 Chương 2).
  • Khung cơ cấu tổ chức quản lý chuyên biệt cho hệ thống các trạm xử lý nước thải phân tán theo địa bàn mỏ (Sơ đồ 2.1).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí có tư cách pháp lý và lĩnh vực hoạt động chính như thế nào?
Xí nghiệp được thành lập ngày 26/01/2010 theo Giấy chứng nhận ĐKKD số 5700100425-018, là công ty TNHH thực hiện chế độ hạch toán kinh tế độc lập, có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản ngân hàng riêng. Lĩnh vực kinh doanh chính là thoát nước và xử lý nước thải; bên cạnh đó còn thực hiện xây dựng, bảo dưỡng công trình môi trường mỏ, trồng rừng hoàn nguyên bãi thải.

2. Tình hình doanh thu và lợi nhuận sau thuế của xí nghiệp biến động ra sao trong giai đoạn 2016 – 2017?
Doanh thu thuần năm 2016 đạt 3.311.585.337 đồng, năm 2017 tăng lên 6.796.418.663 đồng (tăng 205,23%). Lợi nhuận sau thuế năm 2016 đạt 100.108.326 đồng, năm 2017 đạt 157.209.472 đồng (tăng 57.101.146 đồng, tương đương tăng 57,04%).

3. Tại sao tỷ suất lợi nhuận trên vốn cố định năm 2017 lại giảm từ 24,96% xuống 10,73% dù lợi nhuận tăng?
Nguyên nhân do năm 2017 xí nghiệp đã đầu tư mua sắm mới hệ thống thiết bị xử lý hút bùn và chất thải, làm giá trị vốn cố định tăng mạnh 365,23% (từ 401.076.172 đồng lên 1.464.841.375 đồng), trong khi lợi nhuận sau thuế chỉ tăng 57,04%, khiến hiệu suất và tỷ suất sinh lời vốn cố định suy giảm trong ngắn hạn.

4. Cơ cấu nguồn vốn và nợ phải trả của xí nghiệp tồn tại rủi ro gì trong giai đoạn khảo sát?
Toàn bộ nợ phải trả của xí nghiệp là nợ ngắn hạn (năm 2017 là 4.426.381.543 đồng, nợ dài hạn bằng 0). Nợ ngắn hạn chiếm tỷ trọng áp đảo nguồn vốn, trong đó chủ yếu là các khoản vay điều chuyển từ Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV (tăng 169,18% năm 2017), tạo áp lực thanh toán và rủi ro thanh khoản cao.

5. Xí nghiệp đã đưa vào vận hành những công trình trạm xử lý nước thải mỏ tiêu biểu nào?
Xí nghiệp đã đưa vào vận hành 22/24 trạm xử lý nước thải mỏ đạt chuẩn B, tiêu biểu gồm: Trạm xử lý nước thải hầm lò +125 Nam Mẫu (công suất 300 $m^3/h$, vận hành từ tháng 3/2010), Trạm +32 Khe Chàm, +41 Lộ Trí, +38 và +40 Dương Huy, Bắc Bàng Danh, Hà Khánh, +71 Đông Tràng Bạch và +320 Vàng Danh.

---

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Đinh Cẩm Ngọc Diệp đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về hiệu quả kinh doanh và phản ánh trung thực bức tranh tài chính của Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV – Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí giai đoạn 2016 – 2017. Nghiên cứu chỉ ra sự tăng trưởng tích cực về doanh thu, lợi nhuận đi đôi với những bất cập trong cơ cấu vốn vay ngắn hạn, công nợ tồn đọng và hiệu suất sử dụng vốn cố định sau khi đầu tư công nghệ. Các giải pháp kiện toàn tổ chức lao động và quản trị nợ ngắn hạn được đề xuất có tính ứng dụng thực tiễn cao, đóng góp thiết thực cho công tác điều hành của xí nghiệp trong giai đoạn 2019 – 2024.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Bản chất và các tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả kinh doanh trong doanh nghiệp 1.1 Các quan điểm cơ bản về hiệu quả Trong cơ chế thị trường, các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển thì phải làm ăn có hiệu quả. Đây là một sụ thực hiển nhiên, một chân lý và để hiểu rõ điều này thì trước tiên chúng ta hãy tìm hiểu về khái niệm hiệu quả. Ngày nay, người ta vẫn chưa có một khái niệm thống nhất về hiệu quả.

Ở mỗi góc độ, lĩnh vực khác nhau thì hiệu quả cũng được xem xét nhìn nhận khác nhau và thông thường khi nói đến hiệu quả của một lĩnh vực nào đó thì chúng ta xem xét vấn đề hiệu quả trên các lĩnh vực: kinh tế, chính trị và xã hội. Tương ứng ta có 3 phạm trù: hiệu quả kinh tế, hiệu quả chính trị và hiệu quả xã hội. Hiệu quả kinh tế Nếu xét trên phạm vi từng khía cạnh, từng yếu tố, từng ngành thì chúng ta có phạm trù hiệu quả kinh tế. Có thể hiểu hiệu quả kinh tế là hệ số giữa kết quả thu về và chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó.

Kết quả thu về đề cập trong khái niệm này có thể là doanh thu, lợi nhuận, tổng sản phẩm công nghiệp… Hiệu quả kinh tế thể hiện trình độ sử dụng các yếu tố đầu vào trong quá trình sản xuất kinh doanh. Hiệu quả chính trị, xã hội Nếu đứng trên phạm vi toàn xã hội và nền kinh tế quốc dân thì ta có hai phạm trù hiệu quả chính trị và hiệu quả xã hội. Hai phạm trù này phản ánh ảnh hưởng của hoạt động sản xuất kinh doanh đối với việc giải quyết những yêu cầu và mục tiêu chung của toàn bộ nền kinh tế xã hội. Và hai loại hiệu quả này có vị trí quan trọng trong việc phát triển đất nước một cách toàn diện và bền vững.

Hiệu quả chính trị, xã hội phản ánh trình độ phát triển nền kinh tế xã hội ở các mặt: trình độ tổ chức sản xuất, trình độ quản lý, mức sống bình quân. Phải luôn có sự cân đối giữa hiệu quả kinh tế với hiệu quả chính trị, xã hội. Đây là một nguyên tắc để phát triển kinh tế, xã hội của một quốc gia một cách liên tục và lâu dài. Bất kỳ một sự mất cân đối nào sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.

Dưới góc độ của doanh nghiệp thì ta có khái niệm hiệu quả sản xuất kinh doanh. Hiệu quả sản xuất kinh doanh có bản chất của hiệu quả kinh tế và cũng Đinh Cẩm Ngọc Diệp – QT1801N 2 Khóa luận tốt nghiệp có bản chất của hiệu quả chính trị, xã hội (đời sống người lao động…). Dưới đây là một số quan điểm về hiệu quả kinh tế và hiệu quả chính trị, xã hội. Nếu áp dụng những quan điểm đó vào phạm vi của doanh nghiệp thì ta có thể coi đó là các quan điểm về hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Qua một số quan điểm này chúng ta sẽ hiểu rõ hơn về khái niệm hiệu quả sản xuất kinh doanh. Một số quan điểm về hiệu quả sản xuất kinh doanh Mặc dù đã có sự thống nhất rằng phạm trù hiệu quả sản xuất kinh doanh phản ánh mặt chất lượng của hoạt động sản xuất kinh doanh nhưng vẫn chưa có sự thống nhất trong quan niệm về hiệu quả sản xuất kinh doanh. Các nhà kinh tế và thống kê có nhiều quan điểm khác nhau về hiệu quả sản xuất kinh doanh do điều kiện lịch sử và giác độ nghiên cứu là không giống nhau. Quan điểm 1: Trước đây người ta coi "Hiệu quả là kết quả đạt được trong hoạt động kinh tế, là doanh thu trong tiêu thụ hàng hóa".

Theo quan điểm này thì hiệu quả là tốc độ tăng của kết quả đạt được như: Tốc độ tăng của doanh thu, của lợi nhuận. Như vậy hiệu quả được đồng nhất với các chỉ tiêu kết quả hay với nhịp độ tăng của các chỉ tiêu ấy. Quan điểm này thực sự không còn phù hợp với điều kiện ngày nay. Kết quả sản xuất có thể tăng lên do tăng chi phí, mở rộng sử dụng các nguồn sản xuất (đầu vào của quá trình sản xuất).

Nếu hai doanh nghiệp có dùng một kết quả sản xuất tuy có hai mức chi phí khác nhau, theo quan điểm này thì hiệu quả sản xuất kinh doanh của chúng là như nhau. Điều này thật khó chấp nhận. Quan điểm 2: Theo quan điểm này thì "Hiệu quả được xác định bằng nhịp độ tăng tổng sản phẩm mà xã hội hoặc thu nhập quốc dân”. Xét trên phạm vi của doanh nghiệp, thì theo quan điểm này thì hiệu quả sản xuất kinh doanh và nhịo độ tăng giá trị tổng sản lượng là một.

Nhìn trên một góc độ nào đó thì quan điểm này cũng gần giống như quan điểm một. Nó cũng không đề cập tới chi phí bỏ ra để đạt được giá trị tổng sản lượng đó. Nếu tốc độ tăng của chi phí sản xuất được các nguồn lực được huy động tăng nhanh hơn nhịp độ tăng giá trị tổng sản lượng thì sao. Hơn nữa, việc chọn năm gốc có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả so sánh.

Với mỗi năm gốc khác nhau chúng ta lại có mức hiệu quả khác nhau của cùng một năm nghiên cứu. Quan điểm 3: Đây là quan điểm về hiệu quả được trình bày trong giáo trình kinh tế học của P. Theo quan điểm này thì "Hiệu quả sản xuất diễn ra khi sản xuất không thể tăng sản lượng một loại hàng hóa mà không cắt giảm sản xuất của một loại hàng hóa khác. Một nền kinh tế có hiệu quả nằm trên đường giới hạn khả năng sản xuất của nó".

Nhìn nhận quan điểm này dưới giác độ doanh nghiệp thì tình hình sản xuất kinh doanh có hiệu quả khi nằm trên đường giới hạn khả năng sản xuất của nó. Giới hạn khả năng sản xuất của doanh nghiệp được xác định bằng giá trị tổng sản lượng tiềm năng, là giá trị tổng sản lượng cao nhất có thể đạt được ứng với tình hình công nghệ và nhân công nhất định. Theo quan điểm này thì hiệu quả thể hiện ở sự so sánh mức thực tế và mức "tối đa" về sản lượng. Tỷ lệ so sánh càng gần 1 càng có hiệu quả.

Mặt khác ta thấy quan điểm này tuy đã đề cập đến các yếu tố đầu vào nhưng lại đề cập không đầy đủ. Tóm lại quan điểm này là chính xác, độc đáo nhưng nó mang tính chất lý thuyết thuần tuý, lý tưởng, thực tế rất khó đạt được. Quan điểm 4: Quan điểm này cho rằng "Hiệu quả kinh tế nền sản xuất xã hội là mức độ hữu ích của sản phẩm được sản xuất ra, tức là giá trị sử dụng của nó chứ không phải là giá trị". Theo tác giả của quan điểm này, mức độ thỏa mãn nhu cầu phụ thuộc vào các tác dụng vật chất cụ thể chứ không phải giá trị trừu tượng nào đó.

Tuy nhiên quan điểm này gặp phải trở ngại là khó (nếu không muốn nói là không thể) tính được tính hữu ích của sản phẩm được sản xuất ra. Và nếu vậy thì chúng ta không thể so sánh được tính hữu ích giữa các sản phẩm, do đó cũng không đánh giá được tính hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh,. Quan điểm 5: Quan điểm này cho rằng "Hiệu quả kinh tế được xác định bởi quan hệ tỷ lệ giữa sự tăng lên của đại lượng kết quả và chi phí". Công thức biểu diễn phạm trù này: K H= (1) C K: Phần gia tăng của kết quả sản xuất C: Phần gia tăng của chi phí sản xuất H: Hiệu quả sản xuất kinh doanh Quan điểm này phản ánh hiệu quả chưa đầy đủ và trọn vẹn.

Nó chỉ đề cập đến hiệu quả của phần tăng thêm bằng cách so sánh giữa phần gia tăng của kinh doanh sản xuất và phần gia tăng của chi phí sản xuất chứ chưa đề cập toàn bộ phần tham gia vào quá trình sản xuất, kinh doanh. Xét trên quan điểm triết học Đinh Cẩm Ngọc Diệp – QT1801N 4 Khóa luận tốt nghiệp Mác Lênin thì mọi sự vật, hiện tượng đều có mỗi quan hệ mật thiết, hữu cơ với nhau chứ không tồn tại một cách riêng lẻ, độc lập. Sản xuất kinh doanh không nằm ngoài quy luật này, các yếu tố "tăng thêm" giảm đi có liên hệ với các yếu tố sẵn có. Chúng trực tiếp hoặc gián tiếp các động tới kết quả sản xuất kinh doanh.

Hiệu quả sản xuất kinh doanh luôn là kết quả tổng hợp của toàn bộ phần tham gia vào quá trình sanr xuất kinh doanh. Quan điểm này chỉ đề cập đến phần tăng thêm trong khái niệm hiệu quả là chưa đầy đủ, thiếu chính xác. Quan điểm 6: Theo quan điểm này "Hiệu quả kinh tế được xác định bởi tỷ số giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó". Khái niệm chung về hiệu quả kinh tế: "Hiệu quả kinh tế của một hiện tượng (hoặc một quá trình kinh tế) phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực (nhân tài, vật lực, tiền vốn) để đạt được mục tiêu xác định".

Từ khái niệm trên ta có công thức để biểu diễn khái quát phạm trù hiệu quả sản xuất kinh doanh. K H= (2) C H: Hiệu quả sản xuất kinh doanh. K: Kết quả của quá trình sản xuất kinh doanh. C: Chi phí của quá trình sản xuất kinh doanh (chi phí bỏ ra để đạt được kết quả K).

Như vậy ta nhận thấy rằng hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp phản ánh chất lượng hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Còn kết quả của quá trình sản xuất kinh doanh (doanh thu, lợi nhuận) thì phản ánh số lượng của hoạt động sản xuất kinh doanh. Vậy khi xem xét, đánh giá hoạt động của một doanh nghiệp thì phải quan tâm cả kết quả cũng như hiệu quả của doanh nghiệp đó. Quan điểm này đã đánh giá được tốt nhất trình độ lợi dụng các nguồn lực ở mọi điều kiện "động" của hoạt động sản xuất kinh doanh.

Việc tính toán hiệu quả hoàn toàn có thể thực hiện được trong sự vận động và biến đổi không ngừng của hoạt động sản xuất kinh doanh, không phụ thuộc vào quy mô và tốc độ biến động khác nhau của chúng.2 Bản chất của hiệu quả kinh doanh Bản chất của hiệu quả kinh doanh là nâng cao năng suất lao động xã hội và tiết kiệm lao động xã hội. Đây là 2 mặt có quan hệ mật thiết của vấn đề hiệu Đinh Cẩm Ngọc Diệp – QT1801N 5 Khóa luận tốt nghiệp quả kinh tế.