Luận văn thạc sĩ về biến đổi khí hậu và sinh kế nông dân tại huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang

Luận văn thạc sĩ phân tích tác động của biến đổi khí hậu đến sinh kế nông dân ven biển An Minh, Kiên Giang, và giải pháp thích ứng hiệu quả.

• Tác giả: Trần Ngọc Thúy
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hữu Dũng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Biến Đổi Khí Hậu Và Sinh Kế Hộ Nông Dân Các Xã Ven Biển Huyện An Minh, Tỉnh Kiên Giang
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Địa bàn nghiên cứu
• 1.4.3. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 1.4.4. Giới hạn thời gian nghiên cứu
• 1.5. GIỚI HẠN ĐỀ TÀI
• 1.6. KẾT CẤU LUẬN VĂN
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN
• 2.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN
• 2.1.1. Khái niệm và định nghĩa tổn thương
• 2.1.2. Khả năng tổn thương của con người trước tác động của BĐKH
• 2.1.3. Sinh kế (Livelihood) và Sinh kế bền vững (Sustainable livelihood)
• 2.1.4. Khung lý thuyết về sinh kế
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. CÁCH TIẾP CẬN
• 3.2. VÙNG NGHIÊN CỨU, ĐỐI TƯỢNG VÀ MẪU ĐIỀU TRA
• 3.3. PHƯƠNG PHÁP THU THẬP DỮ LIỆU
• 3.3.1. Số liệu thứ cấp
• 3.3.2. Số liệu sơ cấp
• 3.4. PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH, XỬ LÝ SỐ LIỆU
• 3.5. QUY TRÌNH, CÁCH THỨC VÀ CÁC BƯỚC PHÂN TÍCH
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. TỔNG QUAN VỀ HUYỆN AN MINH
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 4.1.2. Tình hình sản xuất nông nghiệp. Định hướng phát triển nông nghiệp trên địa bàn huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang
• 4.2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.2.1. Tổng quan về tình hình biến đổi khí hậu khu vực nghiên cứu
• 4.2.2. Thực trạng và xu hướng biến đổi khí hậu trong thời gian qua
• 4.2.3. Nguồn lực sinh kế và khả năng tổn thương sinh kế của hộ nông dân vùng ven biển trong điều kiện BĐKH
• 4.2.4. Năng lực thích ứng của nông dân trước tác động biến đổi khí hậu
• 4.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1.1. Đối với Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Kiên Giang
• 5.1.2. Đối với Huyện ủy, UBND huyện An Minh
• 5.1.3. Đối với chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội cấp xã
• 5.1.4. Đối với hộ nông dân
• 5.2. HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI VÀ HƯỚNG DẪN NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về biến đổi khí hậu và sinh kế nông dân An Minh

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với nông dân tại huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang. Với vị trí địa lý ven biển, An Minh chịu ảnh hưởng nặng nề từ các hiện tượng như nước biển dâng, xâm nhập mặn và thời tiết cực đoan. Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp mà còn đe dọa sinh kế của hàng ngàn hộ nông dân nơi đây. Nghiên cứu này sẽ phân tích tác động của BĐKH đến sinh kế nông dân và tìm kiếm các giải pháp thích ứng hiệu quả.

1.1. Biến đổi khí hậu và tác động đến nông nghiệp tại An Minh

Tình hình biến đổi khí hậu tại An Minh đã dẫn đến nhiều thay đổi trong sản xuất nông nghiệp. Nông dân phải đối mặt với tình trạng hạn hán kéo dài, lũ lụt và xâm nhập mặn, làm giảm năng suất cây trồng và chất lượng sản phẩm. Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, nhiệt độ trung bình tại khu vực này đã tăng lên đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động sản xuất.

1.2. Sinh kế nông dân An Minh trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Sinh kế của nông dân An Minh chủ yếu dựa vào nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, BĐKH đã làm giảm khả năng sản xuất và thu nhập của họ. Nhiều hộ gia đình rơi vào tình trạng nghèo đói do không thể thích ứng kịp thời với những thay đổi này. Việc thiếu nguồn lực và kiến thức về các biện pháp thích ứng càng làm tăng mức độ tổn thương của họ.

II. Thách thức lớn nhất đối với sinh kế nông dân An Minh

Các thách thức mà nông dân An Minh phải đối mặt do BĐKH rất đa dạng và phức tạp. Từ việc thay đổi khí hậu đến các chính sách nông nghiệp không đồng bộ, tất cả đều ảnh hưởng đến khả năng sinh tồn của họ. Việc thiếu thông tin và hỗ trợ từ chính quyền cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.1. Tác động của xâm nhập mặn đến sản xuất nông nghiệp

Xâm nhập mặn đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng tại An Minh, làm giảm diện tích đất canh tác và ảnh hưởng đến chất lượng nước. Nhiều nông dân không thể trồng các loại cây lương thực truyền thống, dẫn đến giảm thu nhập và tăng nguy cơ đói nghèo.

2.2. Thiếu nguồn lực và hỗ trợ từ chính quyền

Nông dân An Minh thường thiếu nguồn lực tài chính để đầu tư vào công nghệ mới và các biện pháp thích ứng với BĐKH. Chính quyền địa phương cũng chưa có những chính sách hỗ trợ hiệu quả, khiến nông dân gặp khó khăn trong việc cải thiện sinh kế.

III. Phương pháp thích ứng với biến đổi khí hậu cho nông dân An Minh

Để giảm thiểu tác động của BĐKH, nông dân An Minh cần áp dụng các phương pháp thích ứng hiệu quả. Những giải pháp này không chỉ giúp bảo vệ sản xuất mà còn nâng cao khả năng sinh tồn của họ trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng.

3.1. Áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp

Việc áp dụng công nghệ mới như hệ thống tưới tiêu thông minh và giống cây trồng chịu mặn có thể giúp nông dân cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu cho thấy, những hộ nông dân áp dụng công nghệ mới có khả năng chống chịu tốt hơn với các tác động của BĐKH.

3.2. Tăng cường giáo dục và đào tạo cho nông dân

Giáo dục và đào tạo về các biện pháp thích ứng với BĐKH là rất cần thiết. Các chương trình đào tạo có thể giúp nông dân hiểu rõ hơn về các phương pháp canh tác bền vững và cách quản lý tài nguyên hiệu quả.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc áp dụng các biện pháp thích ứng đã giúp nhiều hộ nông dân An Minh cải thiện sinh kế. Những mô hình sản xuất bền vững đã được triển khai và mang lại hiệu quả tích cực, giúp nông dân giảm thiểu tổn thương do BĐKH.

4.1. Mô hình sản xuất bền vững tại An Minh

Một số mô hình sản xuất bền vững đã được triển khai tại An Minh, như mô hình trồng lúa kết hợp nuôi thủy sản. Mô hình này không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn bảo vệ môi trường và tài nguyên nước.

4.2. Đánh giá hiệu quả của các giải pháp thích ứng

Đánh giá cho thấy, các giải pháp thích ứng đã giúp nông dân giảm thiểu thiệt hại do BĐKH. Nhiều hộ gia đình đã có thể duy trì sản xuất và cải thiện thu nhập nhờ vào việc áp dụng các biện pháp này.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho nông dân An Minh

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy, BĐKH đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh kế của nông dân An Minh. Tuy nhiên, với các biện pháp thích ứng hiệu quả, nông dân có thể cải thiện tình hình. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức và hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân.

5.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ cho nông dân

Chính quyền cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho nông dân, bao gồm việc cung cấp thông tin, đào tạo và hỗ trợ tài chính để họ có thể áp dụng các biện pháp thích ứng hiệu quả.

5.2. Tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan

Hợp tác giữa nông dân, chính quyền và các tổ chức phi chính phủ là rất quan trọng để xây dựng các mô hình sản xuất bền vững và nâng cao khả năng thích ứng với BĐKH.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam là một trong những quốc gia chịu tổn thương nặng nề nhất bởi biến đổi khí hậu toàn cầu, với nhiệt độ trung bình tăng khoảng 0,7 độ C và mực nước biển dâng từ 20 đến 30 cm trong vòng 50 năm qua. Tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long, nơi chiếm 12,3% diện tích tự nhiên và 20% dân số cả nước, có đến 50% diện tích bị ngập lũ hàng năm và 40% diện tích bị xâm nhập mặn đe dọa trực tiếp. Nằm ở vùng ven biển phía Tây Nam của tỉnh Kiên Giang với bờ biển dài, huyện An Minh có nền kinh tế phụ thuộc lớn vào ngành Nông - Lâm - Thủy sản với tỷ trọng chiếm tới 89,01% cơ cấu kinh tế và diện tích đất nông nghiệp chiếm 91% trên tổng diện tích tự nhiên 59.055,71 ha. Toàn huyện có 11 đơn vị hành chính thì có tới 6 xã ven biển đang đối mặt với những hiện tượng thời tiết cực đoan như sạt lở bờ biển, triều cường, hạn hán và mặn xâm nhập sâu vào nội đồng.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là đánh giá thực trạng tác động của biến đổi khí hậu đến các nguồn lực sinh kế và phân tích khả năng thích ứng của hộ nông dân ven biển. Mục tiêu cụ thể bao gồm: phân tích mức độ cảm nhận và tác động thực tế của biến đổi khí hậu đến ba ngành sản xuất trụ cột là trồng trọt, nuôi trồng thủy sản và khai thác hải sản; đánh giá thực trạng năm nguồn vốn sinh kế; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp và hàm ý chính sách nhằm giảm thiểu tổn thương, nâng cao thu nhập bình quân đầu người vượt mức 39,86 triệu đồng và duy trì sinh kế bền vững cho người dân địa phương. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại 4 xã ven biển trọng điểm thuộc huyện An Minh bao gồm Thuận Hòa, Tân Thạnh, Đông Hưng A và Vân Khánh Đông trong khoảng thời gian khảo sát thực địa từ tháng 08/2017 đến tháng 11/2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng khung sinh kế bền vững của Bộ Phát triển Quốc tế Vương quốc Anh (DFID) kết hợp với khung đánh giá tính dễ bị tổn thương của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC). Khung DFID tiếp cận sinh kế dựa trên sự tương tác của 5 nguồn vốn then chốt:

• Vốn con người: trình độ học vấn, kỹ năng canh tác, tỷ lệ phụ thuộc lao động và tình trạng sức khỏe.
• Vốn tự nhiên: diện tích đất canh tác, chất lượng nguồn nước mặt và tài nguyên rừng ngập mặn.
• Vốn vật chất: nhà ở kiên cố, tàu thuyền, máy móc nông nghiệp và hạ tầng giao thông - thủy lợi.
• Vốn tài chính: thu nhập bình quân, tiền tích lũy và khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng.
• Vốn xã hội: mối liên kết cộng đồng, hợp tác xã và các đoàn thể chính trị - xã hội.

Theo quan điểm của IPCC, tính dễ bị tổn thương được cấu thành từ ba thành tố: mức độ phơi nhiễm trước hiểm họa thiên tai, tính nhạy cảm của các nguồn vốn sinh kế và năng lực thích ứng của hệ thống kinh tế - xã hội. Các khái niệm nền tảng như sinh kế bền vững, khả năng phục hồi sau cú sốc thời tiết và năng lực thích nghi tại chỗ được chuẩn hóa để làm cơ sở xây dựng bảng hỏi và phân tích định lượng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ niên giám thống kê huyện An Minh năm 2016, báo cáo quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2012-2020 của UBND huyện An Minh và các văn bản chỉ đạo của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Kiên Giang.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa với cỡ mẫu 120 hộ nông dân phân bổ đều tại 4 xã ven biển (mỗi xã 30 hộ: Thuận Hòa, Vân Khánh Đông, Tân Thạnh, Đông Hưng A). Phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích kết hợp chọn mẫu thuận tiện được áp dụng để bao phủ đầy đủ các tầng lớp kinh tế từ hộ nghèo, trung bình đến khá giàu có thời gian định cư lâu năm tại địa bàn. Nghiên cứu cũng tiến hành phỏng vấn sâu chuyên gia và người am hiểu địa phương (KIP) đối với các cán bộ khuyến nông và nông dân cao tuổi có hơn 40 năm kinh nghiệm sinh sống ven biển. Phương pháp phân tích thống kê mô tả, lập bảng chéo và phân tích tần suất được thực hiện trên phần mềm chuyên dụng Stata 12 và MS Excel. Việc lựa chọn phương pháp này giúp phản ánh trực quan, chính xác cơ cấu mẫu, tỷ lệ phần trăm các yếu tố tác động và mức độ tương quan giữa tổn thương sinh kế với điều kiện tự nhiên tại địa phương trong giai đoạn thu thập số liệu năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phát hiện thứ nhất chỉ ra rằng nhận thức của người dân về hiện tượng biến đổi khí hậu là rất rõ nét. Có 95,8% số hộ được khảo sát (115/120 hộ) đã tiếp nhận thông tin về biến đổi khí hậu qua phương tiện truyền thông và các buổi sinh hoạt đoàn thể. Khi đánh giá các biểu hiện thời tiết cực đoan trong 5 năm gần nhất, 85% người dân cảm nhận sự gia tăng của hạn hán và xâm nhập mặn; 76,7% nhận thấy nắng nóng kéo dài gia tăng. Ba hiện tượng được xác định xảy ra thường xuyên nhất lần lượt là xâm nhập mặn (chiếm 31%), nắng nóng kéo dài (chiếm 27%) và hạn hán (chiếm 21%).

Phát hiện thứ hai cho thấy sản xuất nông nghiệp và thủy sản chịu tổn thất nghiêm trọng. Toàn bộ 100% hộ dân thừa nhận sinh kế bị ảnh hưởng trực tiếp bởi thời tiết cực đoan:

• Ngành trồng trọt: Hiện tượng xâm nhập mặn làm giảm năng suất lúa ở 63,3% số hộ và làm thu hẹp 15% diện tích đất canh tác. Nắng nóng kéo dài khiến 60,8% hộ giảm năng suất cây trồng, trong khi hiện tượng nước biển dâng làm 69,1% hộ đối mặt với nguy cơ mất mùa và suy giảm sản lượng.
• Ngành nuôi trồng thủy sản: Sản lượng nuôi trồng toàn huyện đạt 49.363 tấn năm 2016 (trong đó tôm chiếm 40% với 19.799 tấn, cua biển chiếm 25% với 12.558 tấn) đang bị đe dọa nghiêm trọng. Xâm nhập mặn đột ngột làm 70% hộ nuôi thủy sản bị giảm năng suất, 25% hộ phản ánh sự bùng phát dịch bệnh trên tôm cua khi nhiệt độ nước tăng cao.
• Ngành khai thác thủy sản: Mưa bão bất thường khiến 52,5% hộ giảm sản lượng đánh bắt và 16,9% hộ phải kéo dài thời gian nghỉ biển không thể ra khơi.

Phát hiện thứ ba chỉ ra sự hạn chế nghiêm trọng về nguồn vốn con người và vốn tự nhiên. Về học vấn, có tới 37,5% chủ hộ chỉ đạt trình độ trung học cơ sở và 32,5% chủ hộ dừng lại ở bậc tiểu học. Quy mô gia đình trung bình có 3,8 người nhưng gánh nặng phụ thuộc lên tới 2,18 người trên mỗi lao động chính. Bên cạnh đó, tình trạng xói lở bờ biển tại xã Vân Khánh Đông và Thuận Hòa đã làm mất hơn 40% diện tích rừng phòng hộ khoanh nuôi thủy sản, bờ biển sạt lở lấn sâu hơn 50 mét vào đất liền, buộc nhiều hộ dân phải từ bỏ đất sản xuất.

Thảo luận kết quả

Các số liệu thống kê trong biểu đồ và bảng phân tích của luận văn phản ánh mối quan hệ nhân quả rõ rệt giữa sự suy thoái tài nguyên tự nhiên và năng lực tự vệ yếu ớt của nông hộ. Nguyên nhân chính khiến tổn thương gia tăng là do người dân ven biển An Minh áp dụng phương thức canh tác truyền thống quảng canh và bán thâm canh, phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện thời tiết tự nhiên và nguồn nước mặt. Khi độ mặn biến động vượt ngưỡng sinh lý, tôm cá chết hàng loạt mà không có hệ thống ao lắng hay công nghệ xử lý nước hiện đại hỗ trợ.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu thực nghiệm tại dải ven biển Sóc Trăng và Cần Thơ, khẳng định các nhóm hộ nghèo, trình độ học vấn thấp và thiếu vốn luôn là đối tượng chịu thiệt hại nặng nhất khi đối mặt với các cú sốc khí hậu. Tuy nhiên, điểm sáng được ghi nhận là sự chuyển dịch chủ động sang mô hình canh tác tôm - lúa thích ứng sinh thái. Mô hình này giúp giảm chi phí đầu tư, hạn chế dùng hóa chất và tận dụng chu kỳ nước lợ - ngọt tự nhiên, tạo ra sản phẩm sạch có giá trị thương phẩm cao trên thị trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giảm thiểu tính dễ bị tổn thương và nâng cao tính bền vững cho sinh kế của nông dân huyện An Minh, hệ thống giải pháp đồng bộ được đề xuất như sau:

• Hoàn thiện công trình hạ tầng thủy lợi và đê biển: UBND tỉnh Kiên Giang và UBND huyện An Minh cần đẩy nhanh tiến độ thi công hệ thống cống đập ngăn mặn dọc tuyến đê biển từ kênh Quốc Phòng đến kênh Chống Mỹ và kênh Xáng Xẻo Rô trong giai đoạn 2018-2022. Mục tiêu là kiểm soát độ mặn, chủ động nguồn nước ngọt tưới tiêu cho hơn 21.000 ha vùng sản xuất tôm - lúa và 100 ha chuyên canh lúa 2 vụ tại xã Đông Hòa.
• Đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi thông minh: Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện hướng dẫn người dân nhân rộng mô hình tôm - lúa cải tiến, ứng dụng quy trình nuôi tôm 2 giai đoạn trên ao lót bạt an toàn sinh học. Đồng thời, quy hoạch 18.500 ha bãi bồi ven biển dài 37 km để nuôi chuyên canh sò huyết, vẹm xanh, hến biển và kết hợp khôi phục 2.560 ha rừng phòng hộ ven biển nhằm giảm thiểu sóng gió sạt lở.
• Nâng cao chất lượng nguồn vốn con người và truyền thông cảnh báo sớm: Trung tâm Khuyến nông kết hợp với UBND các xã tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật chuyển giao công nghệ nuôi trồng thủy sản thích ứng mặn cho ít nhất 80% hộ nông dân trước năm 2020. Ứng dụng tin nhắn SMS và hệ thống truyền thanh để cung cấp kịp thời dự báo thời tiết nông vụ và độ mặn trên các tuyến kênh rạch.
• Mở rộng chính sách tín dụng vi mô ưu đãi: Ngân hàng Chính sách Xã hội và Ngân hàng Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn cần nới lỏng điều kiện vay vốn, kéo dài thời gian ân hạn và cung cấp các gói vay lãi suất thấp giúp 90% hộ nghèo và cận nghèo có nguồn vốn tái sản xuất, mua con giống chất lượng sau thiên tai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý và nhà hoạch định chính sách tại địa phương: Lãnh đạo UBND tỉnh Kiên Giang, UBND huyện An Minh và Sở Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn có thể sử dụng các số liệu thực chứng của 4 xã ven biển để xây dựng kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khí hậu cấp huyện đến năm 2030, điều chỉnh quy hoạch phân vùng sinh thái và phê duyệt các dự án đầu tư công trình thủy lợi.
• Học viên cao học, nghiên cứu sinh và giảng viên đại học: Các nhà nghiên cứu thuộc khối ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế phát triển và Quản lý môi trường có thể tham khảo phương pháp tiếp cận khung sinh kế DFID và mô hình xử lý số liệu điều tra hộ nông dân bằng phần mềm Stata 12 phục vụ cho các công trình nghiên cứu chuyên sâu.
• Các tổ chức phi chính phủ và cơ quan phát triển quốc tế: Các chuyên viên dự án của Oxfam, UNDP, GIZ có thể khai thác bộ dữ liệu sơ cấp về tính tổn thương của 120 hộ dân để thiết kế các dự án tài trợ phát triển sinh kế cộng đồng, bảo vệ rừng ngập mặn và tăng cường khả năng chống chịu thiên tai tại Tây Nam Bộ.
• Ban quản trị hợp tác xã, tổ hợp tác và cán bộ khuyến nông cơ sở: Cung cấp giải pháp thực tiễn về kỹ thuật luân canh tôm - lúa cải tiến, giúp xây dựng liên kết chuỗi giá trị nông sản khép kín từ khâu cung ứng giống đến khâu tiêu thụ sản phẩm cho nông hộ ven biển.

Câu hỏi thường gặp

Biến đổi khí hậu gây ra những hiện tượng thời tiết cực đoan nào nghiêm trọng nhất tại huyện An Minh?
Theo kết quả khảo sát 120 hộ dân, ba hiện tượng phổ biến nhất là xâm nhập mặn (31%), nắng nóng kéo dài (27%) và hạn hán (21%). Xâm nhập mặn sâu vào nội đồng làm giảm năng suất canh tác của 63,3% hộ trồng lúa và ảnh hưởng tiêu cực tới 70% hộ nuôi thủy sản.

Mô hình sinh kế nào được đánh giá là thích ứng hiệu quả nhất với tình trạng xâm nhập mặn tại địa phương?
Mô hình canh tác tôm - lúa cải tiến kết hợp nuôi cua biển và tôm càng xanh được xem là tối ưu nhất. Mô hình này tận dụng linh hoạt nguồn nước lợ trong mùa khô để nuôi tôm và nguồn nước mưa mùa ngọt để trồng lúa, giúp giảm chi phí sản xuất và giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Nguồn vốn con người của các hộ nông dân ven biển An Minh gặp những rào cản lớn nào?
Học vấn của chủ hộ ở mức thấp với 37,5% đạt trình độ trung học cơ sở và 32,5% ở bậc tiểu học. Thêm vào đó, tỷ lệ phụ thuộc cao với trung bình 2,18 người phụ thuộc trên mỗi lao động chính khiến việc tiếp thu khoa học kỹ thuật và chuyển đổi nghề nghiệp phi nông nghiệp gặp nhiều trở ngại.

Hiện tượng sạt lở bờ biển tại An Minh ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân ra sao?
Sạt lở bờ biển diễn ra gay gắt tại các xã Vân Khánh Đông và Thuận Hòa với chiều sâu ăn mòn hơn 50 mét từ biển vào đất liền, phá hủy hơn 40% diện tích rừng ngập mặn khoanh nuôi thủy sản, làm mất đất sản xuất và đẩy nhiều hộ dân vào cảnh di cư làm thuê.

Chính sách hỗ trợ tín dụng cho nông dân vùng chịu ảnh hưởng thiên tai cần tập trung vào khía cạnh nào?
Chính sách cần ưu tiên khoanh nợ, giãn nợ cho các hộ gặp rủi ro mất mùa, đồng thời triển khai các gói vay tín chấp vi mô lãi suất ưu đãi nhằm hỗ trợ nông dân kịp thời mua con giống mới, cải tạo ao đầm lót bạt và chủ động khôi phục sản xuất sau thiên tai.

Kết luận

• Biến đổi khí hậu đang tác động sâu rộng đến sinh kế nông hộ ven biển An Minh thông qua ba hiểm họa chính: xâm nhập mặn (31%), nắng nóng kéo dài (27%) và hạn hán (21%).
• Năng lực chống chịu của người dân bị hạn chế do hạn chế về nguồn vốn con người (70% chủ hộ có trình độ học vấn từ cấp 2 trở xuống) và sự suy giảm nguồn vốn tự nhiên do sạt lở ven biển (>40% diện tích rừng phòng hộ bị ảnh hưởng).
• Toàn bộ 100% hộ dân khảo sát ghi nhận thiệt hại sản xuất, trong đó năng suất nuôi trồng thủy sản giảm ở 70% số hộ và năng suất trồng trọt giảm ở 63,3% số hộ do mặn hóa.
• Mô hình tôm - lúa cải tiến và nuôi thủy sản sinh thái dưới tán rừng ngập mặn trên diện tích 21.000 ha được xác định là hướng đi chiến lược thích ứng bền vững.
• Luận văn đóng góp khung giải pháp toàn diện từ công trình thủy lợi, tín dụng ưu đãi đến nâng cao năng lực cộng đồng, cung cấp căn cứ khoa học cho chính quyền địa phương hoàn thiện chính sách giai đoạn 2018-2025. Bạn đọc và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác trực tiếp dữ liệu luận văn để áp dụng vào các dự án phát triển sinh kế ven biển vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, kết cấu luận văn. Tổng quan lý thuyết và thực nghiệm. Chương này trình bày cơ sở ở lý thuyết và thực tiễn về khả năng tổn thương và sinh kế của hộ nông dân do BĐKH, trong đó tập trung giới thiệu các khái niệm liên quan đến khả năng tổn thương, sinh kế và sinh kế bền vững, khung lý thuyết sinh kế của DFID, khái niệm về biến đổi khí hậu và lược khảo các nghiên cứu khoa học có liên quan. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 Chương 3.

Phương pháp nghiên cứu. Chương này trình bày về chọn điểm nghiên cứu, phương pháp thu thập số liệu, phương pháp phân tích dữ liệu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Chương này trình bày về tình hình biến đổi khí hậu huyện An Minh Chương 5.

Kết luận và kiến nghị chính sách. Chương này trình bày những kết quả chính đạt được trong đề tài, các hàm ý chính sách giúp hộ nông dân sản xuất. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN 2. MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN 2.

Khái niệm và định nghĩa tổn thương Tính dễ bị tổn thương là một khái niệm khá trừu tượng, được đề cập trong rất nhiều tài liệu và chưa có thống nhất. Khái niệm tính dễ bị tổn thương đã có nhiều thay đổi theo hướng phát triển trong nhiều n ăm qua. Thông qua việc xem xét, phân tích các thành phần tham gia để đánh giá tính dễ bị tổn thương, các thành phần được xem xét để đánh giá tính dễ bị tổn thương ngày càng nhiều và đa dạng hơn, thể hiện một quá trình nhận thức toàn diện hơn về tính chất xã hội, tham gia vào quy luật tự nhiên của hệ thống. Năm 1980, Ramade cho rằng tính dễ bị tổn thương bao gồm cả con người và kinh tế - xã hội, liên quan đến khuynh hướng hàng hóa, kết cấu hạ tầng, các hoạt động bị thiệt hại và sức đề kháng của cộng đồng.

Tính dễ bị tổn thương là khả năng mà một người hoặc một nhóm người tiếp xúc và bị ảnh hýởng xấu bởi tai biến (Cutter, 1993). Trong lĩnh vực rủi ro thiên tai, tính dễ bị tổn thương bao gồm độ phơi nhiễm, tính nhạy, khả năng phục hồi của hệ thống để chống lại các mối nguy hiểm do ảnh hưởng của thiên tai (Downing, 2001). Tính dễ bị tổn thương là kết quả của nguồn tài lực xã hội, điều kiện lịch sử, kinh tế, chính trị, vãn hóa, thể chế, tài nguyên thiên nhiên và điều kiện môi trường và các quy trình (IPCC, 2012a). Tuy nhiên, định nghĩa trước đây của IPCC đề cập đến “mức độ mà một hệ thống nhạy cảm hoặc không thể đối phó với những tác động bất lợi của BĐKH, bao gồm các dao động theo quy luật và các cực đoan khí hậu.

Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC, 2001) định nghĩa: Sự tổn thương do BĐKH là mức độ mà một hệ thống bị tổn hại hoặc không có khả năng để đối phó với những tác động có hại của BĐKH. Trong điều kiện biến đổi khí hậu, khả năng tổn thương là mức độ mà một hệ thống (tự nhiên, kinh tế, xã hội) có thể bị tổn thương do biến đổi khí hậu hoặc không có khả năng thích ứng trước những bất lợi của BĐKH (Bộ Tài nguyên & Môi trường, 2008, tr. Khả năng tổn thương của con người trước tác động của BĐKH TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.