Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến ngập lụt khu vực quận 1 thành phố hồ chí minh

Luận văn thạc sĩ phân tích nghiên cứu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến ngập lụt khu vực quận 1 thành phố hồ chí minh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Châu Thanh Hải
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Ngọc Anh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Thủy văn học
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu Đến Ngập Lụt Khu Vực Quận 1 – Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN VÀ ĐIỀU KIỆN KINH TẾ XÃ HỘI KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 1.1.1. Đặc điểm vị trí và điều kiện tự nhiên
• 1.1.2. Đặc điểm địa hình
• 1.1.3. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 1.1.4. Đặc điểm khí hậu
• 1.2. ĐẶC ĐIỂM NGẬP KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Khái niệm ngập
• 1.2.2. Tình hình diễn biến các đợt ngập Quận 1 trong những năm gần đây
• 1.3. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ NGẬP Ở KHU VỰC THÀNH PHỐ HCM
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ DỮ LIỆU
• 2.1. PHƯƠNG PHÁP
• 2.1.1. Các phương pháp sử dụng trong nghiên cứu
• 2.1.2. Phương pháp mô hình
• 2.1.3. Dữ liệu mạng lưới thoát nước
• 2.1.4. Kịch bản tính toán mô hình
• 2.2. KỊCH BẢN BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Kịch bản nước biển dâng
• 3. CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG BỘ MÔ HÌNH MIKE VÀO NGHIÊN CỨU BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN NGẬP LỤT
• 3.1. THIẾT LẬP MÔ HÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP TÍNH TOÁN
• 3.2. HIỆU CHỈNH VÀ KIỂM ĐỊNH MÔ HÌNH MIKE URBAN
• 3.2.1. Hiệu chỉnh mô hình MIKE URBAN
• 3.2.2. Kiểm định mô hình MIKE URBAN
• 3.3. KẾT QUẢ TÍNH TOÁN
• 3.3.1. Kết quả ngập hiện trạng
• 3.3.2. Kết quả tính toán ngập theo kịch bản BĐKH (RCP4)
• 3.3.3. Kết quả tính toán ngập theo kịch bản BĐKH (RCP8)
• 3.4. XÂY DỰNG BẢN NGẬP CAO NHẤT KHU VỰC QUẬN 1 THEO CÁC KỊCH BẢN TÍNH TOÁN
• 3.5. Phân tích nguyên nhân ngập và đề xuất một số giải pháp
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về biến đổi khí hậu và ngập lụt quận 1 TP

Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với các thành phố ven biển, đặc biệt là quận 1, TP.HCM. Với vị trí địa lý đặc biệt, quận 1 không chỉ là trung tâm kinh tế mà còn là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề từ các hiện tượng thời tiết cực đoan. Nghiên cứu này sẽ phân tích tác động của biến đổi khí hậu đến tình hình ngập lụt tại khu vực này.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và xã hội của quận 1

Quận 1 có diện tích 7,71 km2, nằm ở vị trí trung tâm TP.HCM. Đặc điểm địa hình thấp dần từ Bắc xuống Nam, với nhiều khu vực có cao độ dưới 1,5m so với mực nước biển. Điều này khiến quận 1 dễ bị ngập lụt trong mùa mưa và triều cường.

1.2. Tình hình ngập lụt tại quận 1 trong những năm gần đây

Ngập lụt tại quận 1 đã trở thành vấn đề nghiêm trọng, đặc biệt trong các trận mưa lớn. Các số liệu cho thấy, trong những năm qua, tần suất và mức độ ngập lụt ngày càng gia tăng, ảnh hưởng đến đời sống và kinh tế của người dân.

II. Vấn đề ngập lụt do biến đổi khí hậu tại quận 1 TP

Ngập lụt tại quận 1 không chỉ do lượng mưa lớn mà còn do tác động của biến đổi khí hậu. Sự gia tăng mực nước biển và các hiện tượng thời tiết cực đoan đã làm gia tăng tình trạng ngập lụt. Nghiên cứu này sẽ chỉ ra các nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.1. Tác động của biến đổi khí hậu đến ngập lụt

Biến đổi khí hậu đã làm thay đổi mô hình thời tiết, dẫn đến lượng mưa tăng đột biến và triều cường cao hơn. Điều này đã làm cho quận 1 trở thành một trong những khu vực dễ bị tổn thương nhất trước tình trạng ngập lụt.

2.2. Các yếu tố gây ngập lụt tại quận 1

Ngoài biến đổi khí hậu, các yếu tố như đô thị hóa nhanh chóng, hệ thống thoát nước chưa hoàn thiện cũng góp phần làm gia tăng tình trạng ngập lụt. Việc xây dựng không đồng bộ và thiếu quy hoạch hợp lý đã làm cho nước không thể thoát kịp thời.

III. Phương pháp nghiên cứu và giải pháp ứng phó với ngập lụt

Để giải quyết vấn đề ngập lụt tại quận 1, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học và các giải pháp thực tiễn. Nghiên cứu này sẽ trình bày các phương pháp mô hình hóa và các giải pháp ứng phó hiệu quả.

3.1. Phương pháp mô hình hóa ngập lụt

Sử dụng các mô hình như MIKE URBAN để dự đoán tình hình ngập lụt trong tương lai. Các mô hình này giúp phân tích các kịch bản khác nhau của biến đổi khí hậu và tác động của chúng đến ngập lụt.

3.2. Giải pháp ứng phó với ngập lụt

Đề xuất các giải pháp như cải thiện hệ thống thoát nước, xây dựng các công trình chống ngập và quy hoạch đô thị hợp lý. Các giải pháp này cần được thực hiện đồng bộ để giảm thiểu tác động của ngập lụt.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về ngập lụt

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các mô hình dự đoán có thể giúp chính quyền địa phương đưa ra các quyết định kịp thời trong việc ứng phó với ngập lụt. Kết quả nghiên cứu sẽ được trình bày chi tiết trong phần này.

4.1. Kết quả mô hình hóa ngập lụt

Kết quả từ mô hình hóa cho thấy các khu vực có nguy cơ ngập lụt cao trong tương lai. Điều này giúp các nhà quản lý có cái nhìn rõ hơn về tình hình ngập lụt và có kế hoạch ứng phó hiệu quả.

4.2. Ứng dụng các giải pháp thực tiễn

Các giải pháp đã được thử nghiệm tại một số khu vực trong quận 1 và cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc giảm thiểu ngập lụt. Việc áp dụng các công nghệ mới trong quản lý nước cũng cần được xem xét.

V. Kết luận và tương lai của ngập lụt tại quận 1 TP

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy ngập lụt tại quận 1 là một vấn đề nghiêm trọng cần được giải quyết ngay. Tương lai của quận 1 phụ thuộc vào các biện pháp ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng biến đổi khí hậu có tác động lớn đến tình hình ngập lụt tại quận 1. Các giải pháp cần được thực hiện ngay để giảm thiểu thiệt hại.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các tác động của biến đổi khí hậu và tìm kiếm các giải pháp bền vững hơn cho quận 1. Việc hợp tác giữa các cơ quan và cộng đồng là rất quan trọng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) là đô thị lớn nhất Việt Nam với diện tích tự nhiên khoảng 2.095,58 km² và dân số hơn 8,4 triệu người (năm 2016). Quận 1, trung tâm hành chính và kinh tế của TP.HCM, có diện tích 7,71 km², chiếm 0,35% diện tích thành phố, với mật độ dân số lên đến 25.654 người/km². Khu vực này chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của biến đổi khí hậu (BĐKH) và các hiện tượng ngập lụt đô thị, đặc biệt trong mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 11 và chu kỳ triều cường từ tháng 9 đến tháng 12 hàng năm. Theo số liệu quan trắc, mực nước triều cao nhất tại trạm Phú An và Nhà Bè trong những năm gần đây dao động từ 1,48 m đến 1,72 m, vượt mức thiết kế của hệ thống thoát nước (1,32 m). Các trận mưa lớn với lượng mưa trên 130 mm trong vòng 1,5 giờ như trận mưa ngày 26/09/2016 đã gây ngập nặng tại nhiều tuyến đường Quận 1.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá ảnh hưởng của BĐKH đến ngập lụt tại Quận 1, xây dựng bản đồ ngập theo các kịch bản khí hậu RCP4.5 và RCP8.5, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý và giảm thiểu ngập lụt hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào không gian Quận 1, với dữ liệu hiện trạng năm 2016 và dự báo đến đầu thế kỷ 21. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ quy hoạch đô thị, nâng cao khả năng thích ứng với BĐKH và giảm thiểu thiệt hại do ngập lụt gây ra, góp phần phát triển bền vững cho TP.HCM.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình thủy văn, thủy lực kết hợp với phân tích biến đổi khí hậu và tác động đến ngập lụt đô thị. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết thủy văn đô thị: Phân tích quá trình hình thành dòng chảy bề mặt, ảnh hưởng của mưa, triều cường và hệ thống thoát nước đô thị đến ngập lụt. Khái niệm ngập được phân loại theo độ sâu và thời gian ngập, dựa trên tiêu chuẩn của Bộ Xây dựng Việt Nam.

2. Mô hình biến đổi khí hậu RCP (Representative Concentration Pathways): Sử dụng các kịch bản phát thải khí nhà kính RCP4.5 và RCP8.5 để dự báo các biến đổi về lượng mưa, mực nước biển dâng và tác động đến ngập lụt. Các kịch bản này giúp đánh giá mức độ rủi ro và xây dựng các phương án ứng phó phù hợp.

Các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm: cường độ mưa (IDF curves), mực nước triều cường, mô hình thủy lực MIKE URBAN, MIKE 11 HD, MIKE 21 và MIKE FLOOD, hệ thống thoát nước đô thị, và bản đồ số độ cao (DEM).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp dữ liệu đa nguồn, mô hình hóa thủy lực và thủy văn, kết hợp phân tích bản đồ và tham vấn chuyên gia:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu mưa, triều, lưu lượng nước từ Đài Khí tượng Thủy văn Khu vực Nam Bộ; bản đồ hành chính, bản đồ địa hình số (DEM, Lidar); dữ liệu hệ thống thoát nước và công trình thủy lợi; kết quả các nghiên cứu trước đây và báo cáo ngành.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng bộ mô hình MIKE (MIKE 11 HD, MIKE 21, MIKE URBAN, MIKE FLOOD) để mô phỏng dòng chảy, ngập lụt và hiệu chỉnh mô hình dựa trên trận mưa lịch sử ngày 26/09/2016 với lượng mưa 132 mm trong 3 giờ. Phân tích thống kê toán học để xây dựng đường IDF mưa theo các kịch bản BĐKH.

• Timeline nghiên cứu: Dữ liệu hiện trạng năm 2016 được sử dụng làm cơ sở hiệu chỉnh mô hình; dự báo và mô phỏng các kịch bản BĐKH đến đầu thế kỷ 21 (2030-2050). Tham vấn ý kiến chuyên gia trong lĩnh vực thủy văn, thủy lực và quản lý đô thị để đánh giá và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình trạng ngập hiện tại tại Quận 1: Hệ thống thoát nước được nâng cấp giúp giảm thiểu ngập do mưa trong các năm 2015-2017, tuy nhiên trận mưa ngày 26/09/2016 với lượng mưa 132 mm trong 3 giờ đã gây ngập nặng tại 59 tuyến đường, với độ sâu ngập phổ biến từ 0,10 m đến 0,50 m. Các tuyến đường như Mai Thị Lựu, Cống Quỳnh, Nguyễn Cư Trinh bị ngập sâu từ 0,2 đến 0,3 m.

2. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến lượng mưa: Đường IDF mưa tại trạm Cầu Bông cho thấy cường độ mưa có xu hướng tăng theo các kịch bản RCP4.5 và RCP8.5, với lượng mưa thiết kế trong 3 giờ có thể tăng từ 108 mm (hiện trạng) lên đến 157 mm (RCP8.5). Điều này làm tăng nguy cơ ngập lụt do quá tải hệ thống thoát nước.

3. Tác động của triều cường và nước biển dâng: Mực nước triều cao nhất tại trạm Phú An và Nhà Bè đã vượt mức thiết kế 1,32 m, đạt đến 1,71 m trong năm 2017. Sự gia tăng mực nước triều kết hợp với nước biển dâng làm giảm khả năng tiêu thoát nước, đặc biệt tại các khu vực thấp ven sông và kênh rạch.

4. Ảnh hưởng của đô thị hóa: Quá trình bê tông hóa, nhựa hóa mặt đất tại Quận 1 làm giảm khả năng thấm nước, tăng dòng chảy bề mặt, gây ngập úng cục bộ. Khoảng 65% diện tích Quận 1 có cao trình dưới 1,5 m, dễ bị ảnh hưởng bởi ngập do triều và mưa lớn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân ngập lụt tại Quận 1 là sự kết hợp của mưa lớn, triều cường cao và tác động của đô thị hóa. Dữ liệu mô hình cho thấy các trận mưa cực đoan ngày càng xuất hiện thường xuyên và có cường độ lớn hơn do BĐKH, làm quá tải hệ thống thoát nước hiện hữu. Mực nước triều vượt mức thiết kế cũng làm giảm hiệu quả tiêu thoát nước, đặc biệt trong các tháng cuối năm.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả phù hợp với nhận định rằng BĐKH làm gia tăng tần suất và cường độ mưa, đồng thời nước biển dâng làm tăng mực nước triều. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng hệ thống đê bao và công trình thủy lợi hiện tại chưa đủ khả năng ứng phó với các kịch bản khí hậu tương lai nếu không có nâng cấp đồng bộ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ đường IDF mưa, biểu đồ mực nước triều theo năm, bản đồ ngập lụt hiện trạng và theo kịch bản BĐKH, giúp trực quan hóa mức độ rủi ro và khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cấp hệ thống thoát nước đô thị: Tăng cường công suất cống, hố ga và hệ thống bơm tiêu thoát nước để đáp ứng lượng mưa lớn hơn theo kịch bản BĐKH, nhằm giảm thiểu ngập úng cục bộ. Thời gian thực hiện: 5 năm; chủ thể: Sở Xây dựng, Trung tâm chống ngập TP.HCM.

2. Xây dựng và cập nhật bản đồ ngập lụt định kỳ: Sử dụng mô hình thủy lực kết hợp dữ liệu quan trắc để theo dõi, dự báo ngập lụt, hỗ trợ công tác quản lý và quy hoạch đô thị. Thời gian: hàng năm; chủ thể: Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và BĐKH, Sở Tài nguyên Môi trường.

3. Phát triển các giải pháp xanh và mềm: Tăng diện tích thấm nước, xây dựng công viên, hồ điều hòa, hệ thống thu gom nước mưa để giảm dòng chảy bề mặt. Thời gian: 3-7 năm; chủ thể: UBND Quận 1, các đơn vị quy hoạch đô thị.

4. Tăng cường quản lý và giám sát đô thị hóa: Kiểm soát việc bê tông hóa, lấn chiếm kênh rạch, đảm bảo không gian thoát nước tự nhiên được bảo vệ. Thời gian: liên tục; chủ thể: Sở Quy hoạch Kiến trúc, UBND Quận 1.

5. Nâng cao nhận thức cộng đồng và đào tạo chuyên môn: Tổ chức các chương trình truyền thông, đào tạo cán bộ về quản lý ngập lụt và thích ứng với BĐKH. Thời gian: hàng năm; chủ thể: Sở Giáo dục và Đào tạo, các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý đô thị và môi trường: Hỗ trợ xây dựng chính sách, quy hoạch và quản lý hệ thống thoát nước, giảm thiểu ngập lụt hiệu quả.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực thủy văn, khí tượng và biến đổi khí hậu: Cung cấp dữ liệu, mô hình và phân tích chuyên sâu phục vụ nghiên cứu tiếp theo.

3. Các đơn vị thiết kế, xây dựng và quy hoạch đô thị: Áp dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế hệ thống hạ tầng phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu và ngập lụt.

4. Cộng đồng dân cư và tổ chức xã hội: Nâng cao nhận thức về tác động của BĐKH và ngập lụt, tham gia vào các hoạt động giảm thiểu rủi ro và thích ứng.

Câu hỏi thường gặp

1. Biến đổi khí hậu ảnh hưởng như thế nào đến ngập lụt tại Quận 1?
   BĐKH làm tăng cường độ và tần suất mưa lớn, đồng thời gây nước biển dâng làm tăng mực nước triều, làm giảm khả năng tiêu thoát nước và gia tăng nguy cơ ngập lụt.

2. Hệ thống thoát nước hiện tại có đáp ứng được các kịch bản khí hậu tương lai không?
   Hệ thống hiện tại được thiết kế cho các điều kiện mưa và triều cường trước đây, chưa đủ khả năng đáp ứng các kịch bản BĐKH với mưa lớn và triều cao hơn, cần nâng cấp đồng bộ.

3. Nguyên nhân chính gây ngập lụt tại Quận 1 là gì?
   Ngập lụt do mưa lớn, triều cường cao và đô thị hóa làm giảm khả năng thấm nước tự nhiên, gây quá tải hệ thống thoát nước.

4. Mô hình MIKE URBAN được sử dụng như thế nào trong nghiên cứu?
   MIKE URBAN mô phỏng thủy văn và thủy lực hệ thống thoát nước đô thị, giúp dự báo ngập lụt theo các kịch bản mưa và triều khác nhau, hỗ trợ xây dựng bản đồ ngập và đề xuất giải pháp.

5. Giải pháp nào hiệu quả nhất để giảm ngập lụt tại Quận 1?
   Kết hợp nâng cấp hạ tầng thoát nước, phát triển các giải pháp xanh như hồ điều hòa, kiểm soát đô thị hóa và nâng cao nhận thức cộng đồng là các giải pháp hiệu quả nhất.

Kết luận

• Quận 1, TP.HCM đang chịu ảnh hưởng nghiêm trọng của ngập lụt do mưa lớn, triều cường và biến đổi khí hậu.
• Mực nước triều và cường độ mưa có xu hướng tăng theo các kịch bản BĐKH, làm gia tăng nguy cơ ngập lụt.
• Hệ thống thoát nước hiện hữu chưa đáp ứng đủ yêu cầu trong điều kiện khí hậu tương lai, cần nâng cấp và cải tạo đồng bộ.
• Nghiên cứu đã xây dựng bản đồ ngập lụt theo các kịch bản khí hậu, cung cấp cơ sở khoa học cho quy hoạch và quản lý đô thị.
• Đề xuất các giải pháp kỹ thuật và quản lý nhằm giảm thiểu ngập lụt, nâng cao khả năng thích ứng của đô thị với biến đổi khí hậu trong 5-10 năm tới.

Các cơ quan quản lý và nhà nghiên cứu cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, cập nhật dữ liệu và mô hình thường xuyên để đảm bảo hiệu quả quản lý ngập lụt bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan khu vực nghiên cứu. Chương 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và cơ sở dữ liệu Chương 3: Ứng dụng bộ mô hình MIKE vào nghiên cứu BĐKH đến ngập lụt. Kết luận – Kiến nghị 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN CÁC VấN Đề NGHIÊN CỨU 1.1 ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN VÀ ĐIỀU KIỆN KINH TẾ XÃ HỘI KHU VỰC NGHIÊN CỨU 1.

Đặc điểm vị trí và điều kiện tự nhiên Thành phố HCM nằm trong toạ độ địa lý khoảng 10010’ – 10038’ vĩ độ bắc và 1060 22’ – 106054’ kinh độ đông nằm ở trung tâm vùng Nam bộ, Bắc giáp Bình Dƣơng, Tây Bắc giáp Tây Ninh, Đông và Đông Bắc giáp Đồng Nai, Đông Nam giáp Bà Rịa- Vũng Tàu, Tây và Tây Nam giáp Long An, Tiền Giang, Nam giáp biển Đông với đƣờng bờ biển dài 15km, tổng diện tích tự nhiên 2.095,58 km2 , bao gồm 24 quận huyện, với 317 phƣờng, xã. Khu nội thành gồm 19 quận là 1; 3; 4; 5; 6; 8; 10; 11; Phú Nhuận; Bình Thạnh; Gò Vấp; Tân Bình; Tân Phú (nội thành cũ) và các quận 2; 7; 9; 12; Thủ Đức và Bình Tân (nội thành mở rộng), với diện tích là 493,96 km2, bao gồm 254 phƣờng. Khu vực ngoại thành gồm 5 huyện là Củ Chi; Hóc Môn; Bình Chánh; Nhà Bè; Cần Giờ với diện tích là 1.601,28 km2, bao gồm 63 xã. HCM cách thủ đô Hà Nội gần 1.730 km đƣờng bộ, nằm ở ngã tƣ quốc tế giữa các con đƣờng hàng hải từ Bắc xuống Nam, từ Ðông sang Tây, là tâm điểm của khu vực Đông Nam Á.

Trung tâm thành phố cách bờ biển Đông 50 km đƣờng chim bay. Đây là đầu mối giao thông nối liền các tỉnh trong vùng và là cửa ngõ quốc tế. Khu vực nghiên cứu Quận 1 là trung tâm của TP. HCM, đƣợc xem là nơi nhộn nhịp, sầm uất, có mức sống cao nhất của thành phố về mọi phƣơng diện.

Nơi đây, tập trung các cơ quan chính quyền và các lãnh sự quán các nƣớc, những ngôi nhà cao tầng, trung tâm thƣơng mại sang trọng đều tập trung tại đây. Phía Bắc quận 1 giáp rạch Thị Nghè ngăn cách với quận Bình Thạnh. Phía Đông giáp sông Sài Gòn ngăn cách với quận 2 là hầm Thủ Thiêm và cầu Sài Gòn bắc qua. Đông Nam giáp kênh Bến Nghé, kết nối với quận 4 là cầu Khánh Hội.

Phía Tây Nam quận 1 giáp với quận 5, ranh giới là đƣờng Nguyễn Văn Cừ. 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Bản đồ thành phố HCM Hình 1. Bản đồ hành chính Quận 1 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Phía Tây giáp quận 3 có ranh giới là đƣờng Nguyễn Thị Minh Khai và đƣờng Hai Bà Trƣng. Tây Bắc giáp quận Phú Nhuận, ranh giới là rạch Thị Nghè, có cầu Kiệu bắc qua trên đƣờng Hai Bà Trƣng.

Quận 1 có diện tích 7,71 km2, bằng 0,35 % diện tích thành phố, trong đó diện tích sông rạch chiếm 8,1 % và diện tích xây dựng hơn 20 %. Đặc điểm địa hình Thành phố HCM nằm trong vùng chuyển tiếp giữa miền Ðông Nam bộ và đồng bằng sông Cửu Long. Ðịa hình tổng quát có dạng thấp dần từ Bắc xuống Nam và từ Ðông sang Tây. Quận 1 là vùng đất tƣơng đối thấp nằm ở trung tâm TP.

HCM, với địa hình cao hơn mặt nƣớc biển từ 2 – 6 m. Cao độ địa hình biến thiên từ +30 m (vùng phía Bắc) đến +0.5 m (phía Nam quận 7, huyện Nhà Bè) và xuống dƣới +0. Độ dốc địa hình thấp dần từ Bắc – Đông Bắc đến Tây – Tây Nam. 65% diện tích có cao trình thấp hơn +1.50 m, 75% diện tích có cao trình thấp hơn +2.00 m Khu vực quận 1 ít chịu ảnh hƣởng bởi ngập do triều cƣờng, nếu có là những khu vực địa hình thấp ven sông Sài Gòn, kênh Bến Nghé, Nhiêu Lộc – Thị Nghè.

Khu vực có địa hình cao nhất của Quận 1 là phƣờng Bến Nghé và một phần phƣờng Đa Kao và Bến Thành, với địa hình cao tới 10m. Khu vực phƣờng Cầu Kho, Cô Giang, Cầu Ông Lãnh, phƣờng Tân Định và khu vực ven sông, kênh thuộc phƣờng Đa Kao và Bến Nghé có địa hình thấp từ 1,5 - 3m. 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Bản đồ số độ cao Quận 1 1.

Đặc điểm kinh tế - xã hội 1.1 Kinh tế Quận 1 có hệ thống giao thông thủy bộ thuận tiện cho việc mở mang, giao lƣu, phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội. Nằm bên bờ sông Sài Gòn, quận 1 tiếp cận các đầu mối giao thông đƣờng thủy thông qua các cảng Sài Gòn, Khánh Hội. Hệ thống kênh rạch Bến Nghé - Thị Nghè tạo điều kiện dễ dàng cho việc vận chuyển hàng hóa, hành khách từ trung tâm thành phố đi các nơi và ngƣợc lại. Dọc bờ sông, kênh, rạch của quận 1 có cảng nhỏ, cầu tàu, công xƣởng sửa chữa, đóng tàu, xà lan.

tạo thành những yếu tố mở mang giao thƣơng, dịch vụ. Mạng lƣới đƣờng bộ của quận 1 khá hoàn chỉnh, 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] không những đảm bảo sự thông thoáng cho lƣu thông nội thị mà còn có các trục đƣờng chính đi đến sân bay, nhà ga, hải cảng và các cửa ngõ của thành phố để đi khắp các tỉnh, thành trong cả nƣớc. Từ ngày hình thành cho đến nay, quận 1 luôn luôn giữ đƣợc vị trí trung tâm của thành phố. Qua hơn 300 năm xây dựng, tôn tạo và phát triển, ngày nay Quận 1 đã trở thành trung tâm hành chính, văn hóa, dịch vụ, thƣơng mại, xuất nhập khẩu, đầu tƣ và sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp của TP.

Doanh thu dịch vụ - thƣơng mại của quận trong năm 2000 đạt trên 325,7 tỷ đồng, giá trị xuất khẩu có năm đạt trên 33 triệu USD.2 Dân cư Quận 1 có dân số tính đến năm 2013 là 198. Với mật độ dân số 25.654 ngƣời /km2. Trên địa bàn quận 1 có nhiều dân tộc sinh sống trong đó ngƣời Kinh chiếm tuyệt đại đa số với hơn 88,4% dân số, ngƣời Hoa có 23.465 ngƣời, chiếm 10,3% dân số, các dân tộc khác gồm ngƣời Chăm, Khơme, Tày, Nùng, Mƣờng, Thái, Dao, Gia-rai tổng cộng có 294 ngƣời, chiếm 2,3% dân số. 49,51% dân số Quận 1 theo các tôn giáo khác nhau, trong đó bao gồm: - Theo Phật giáo: 83.

- Theo Thiên Chúa giáo: 18. - Theo đạo Tin Lành: 1. - Theo đạo Cao Đài: 700 ngƣời. - Theo đạo Hồi: 650 ngƣời.

- Theo đạo Hòa Hảo: 100 ngƣời. - Theo các tôn giáo khác là 245 ngƣời và 121.665 ngƣời không tín ngƣỡng.450 doanh nghiệp nhà nƣớc và tƣ nhân, bộ phận dân cƣ còn lại là tiểu thƣơng trong 11.560 hộ kinh doanh cá thể, có gần 10% dân số có trình độ đại học và sau đại học. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Cơ sở hạ tầng Cơ sở hạ tầng Quận 1 tƣơng đối là hiện đại và phát triển nhanh chóng nhƣ Hầm Thủ Thiêm xuyên sông Sài Gòn nối liền quận 1 và quận 2, hiện đang thi công tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên. Những năm qua nhiểu cao ốc và trung tâm thƣơng mại to lớn hiện đại hình thành và đều tọa lạc tại đây, có thể kể đến nhƣ tòa nhà Bitexco, trung tâm thƣơng mại Saigon Centre.

Hệ thống đƣờng giao thông và nhà ở dày đặc cùng với các công trình kiến trúc nhƣ: Nhà hát Thành Phố, bƣu điện Thành Phố, dinh Độc Lập… Các công viên lớn nhƣ công viên Tao Đàn, thảo cầm viên, công viên 23 – 9. Các công trình tôn giáo đã xây dựng trên đất Quận 1 là 58 công trình thờ tự (nhà thờ, chùa, thánh đƣờng, thánh thất), ngoài ra còn có hàng chục đình, đền, miếu mạo thờ tự theo tín ngƣỡng dân gian. Nhiều công trình thờ tự có giá trị kiến trúc và lịch sử văn hóa nhƣ Nhà thờ Đức Bà, Đền Trần Hƣng Đạo, chùa Phƣớc Hải, chùa Thiên Hậu. Giao thông: - Nằm bên sông Sài Gòn, tiếp cận đầu mối giao thông đƣờng thủy thông qua hai cảng: Sài Gòn và Khánh Hội, thuận lợi cho việc thông thƣơng với các nƣớc trên thế giới bằng đƣờng biển.

- Hệ thống kinh rạch Bến Nghé, Thị Nghè thuận lợi về vận tải hàng hóa giữa trung tâm thành phố và đồng bằng sông Cửu Long. - Hệ thống đƣờng bộ: + Nối liền Chợ Lớn với trung tâm thành phố bằng đƣờng Trần Hƣng Đạo. + Đi miền Đông, miền Tây bằng trục lộ chính là đƣờng Nguyễn Thị Minh Khai. + Đi Tây Ninh và Campuchia và nối với Quốc lộ 1 bằng trục lộ chính là đƣờng Cách Mạng Tháng Tám.

+ Đi sân bay Tân Sơn Nhất có đƣờng chính là Nam Kỳ Khởi Nghĩa. + Đi ga Sài Gòn bằng trục lộ chính là đƣờng Cách Mạng Tháng Tám. 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Bản đồ giao thông và khu dân cư quận 1.4 Diện tích các phường Quận 1 có diện tích 7,71km2, bằng 0,35% diện tích thành phố, trong đó diện tích sông rạch chiếm 8,1% và diện tích xây dựng hơn 20%.

Dân số Quận 1 vào năm 2000 là 227.184 ngƣời, mật độ 29.467 ngƣời/km2. 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Diện tích các phường trên quận 1 STT Tên phƣờng Diện tích (km2) 1 Phƣờng Cầu Kho 0,34 2 Phƣờng Cô Giang 0,36 3 Phƣờng Nguyễn Cƣ Trinh 0,76 4 Phƣờng Nguyễn Thái Bình 0,50 5 Phƣờng Phạm Ngũ Lão 0,50 6 Phƣờng Bến Thành 0,93 7 Phƣờng Bến Nghé 2,46 8 Phƣờng Đa Kao 0,99 9 Phƣờng Tân Định 0,63 10 Phƣờng Cầu Ông Lãnh 0,23 Tổng 7,71 1. Đặc điểm khí hậu Thành phố HCM nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa cận xích đạo có nhiệt độ cao đều trong năm với nhiệt độ không khí trung bình là 270C và có hai mùa mƣa -khô. Mùa mƣa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau, lƣợng mƣa trung bình/năm là 1.1 Các yếu khí tượng Lƣợng bức xạ trung bình khoảng 140 Kcal/cm2/năm.

Nhiệt độ không khí trung bình 27oC. Nhiệt độ cao tuyệt đối 40oC, nhiệt độ thấp tuyệt đối 13,8oC. Tháng có nhiệt độ trung bình cao nhất là Tháng Tƣ (28,8oC), tháng có nhiệt độ trung bình thấp nhất là khoảng giữa Tháng Mƣời Hai và Tháng Giêng (25,7oC) [] 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Thống kê số giờ nắng trung bình tháng và nhiệt độ không khí trung bình, lớn nhất và thấp nhất tháng tại trạm Tân Sơn Hoà.2: Số giờ nắng trung bình tại trạm Tân Sơn Hoà (giờ) Bình Tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 quân năm Năm 141. Biểu đồ nhiệt độ không khí trung bình tại trạm Tân Sơn Hoà Độ ẩm tƣơng đối của không khí bình quân /năm khoảng 78%, các tháng mùa mƣa độ ẩm cao hơn mùa khô.

Bình quân mùa mƣa là 80%, độ ẩm cao nhất trong Tháng 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.