Biến Chứng Mạch Máu Địa Phương Sau Can Thiệp Tim Mạch và Các Yếu Tố Liên Quan

Tài liệu nghiên cứu Local vascular complications after coronary angiography and or percutaneous coronary intervention, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Anh Thi Ngoc Vu
• Người hướng dẫn: M. Nhung Thi Huynh
• Trường học: Vietnam National University School of Medicine and Pharmacy
• Chuyên ngành: General Medicine
• Đề tài: Biến Chứng Mạch Máu Địa Phương Sau Can Thiệp Tim Mạch: Nghiên Cứu Tại Viện Tim Mạch Quốc Gia Việt Nam
• Loại tài liệu: Graduate Thesis
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGMENT
• GUARANTEE
• 1. CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW
• 1.1. Coronary artery disease
• 1.2. Percutaneous coronary artery imaging and intervention (PCI)
• 1.2.1. Intravascular access in coronary angiography and intervention
• 1.2.2. Hemostasis after removal of sheaths and other types of compression and vascular closure devices
• 1.3. Local Vascular Complications
• 1.4. Research on local vascular complications after intervention and/or angiography in Vietnam and worldwide
• 1.4.1. Studies in the world
• 1.4.2. Studies in Vietnam
• 2. CHAPTER II: SUBJECTS AND METHODS
• 2.1. The criteria used in the study
• 2.2. Main research variable
• 2.3. Characteristics of the research object
• 2.4. Variables for follow-up in the ward
• 2.5. General characteristics of the study population
• 2.6. Distribution of age and gender
• 2.7. Distribution characteristics of coronary artery disease
• 2.8. Characteristics of the comorbidities
• 2.9. Characteristics of clinical indicators of the study group
• 2.10. Features of coronary angiography and intervention
• 2.10.1. Features of the use of anticoagulants and antiplatelet agents
• 2.10.2. Use of unfractionated heparin in the procedure
• 2.10.3. Rate of radial and femoral artery intervention
• 2.10.4. Sheath size ratio
• 2.10.5. Procedure time and sheath withdrawal time
• 2.11. Complications of vascular puncture wound complications
• 2.11.1. Rate of some complications of puncture wound
• 2.11.2. Percentage of hematoma by size
• 2.12. Factors associated with vascular complications
• 2.12.1. The relationship of complications with age
• 2.12.2. Complications relationship with gender
• 2.12.3. The relationship of complications with the comorbidities
• 2.12.4. The relationship between some clinical indicators with hematoma complications
• 2.12.5. The relationship of complications with drug use
• 2.12.6. Comparison of mean values of some paraclinical indicators in the group with complications and without complications
• 2.12.7. Relationship of complications with the performing artery
• 2.12.8. Relationship of complications with the procedure performed
• 2.12.9. Comparison of mean procedure time in the hematoma group and no hematoma
• 2.13. Characteristics of age and sex
• 2.14. Features of cardiovascular disease
• 2.15. Characteristics of comorbidities
• 2.16. Features of using anticoagulants and antiplatelet drugs
• 2.17. Features of the intervention process
• 2.18. Factors related to local vascular complications
• 2.19. The relationship between clinical parameters and complications of hematoma
• 2.20. The relationship between paraclinical parameters and complications of hematoma
• 2.21. Relationship between complications and access
• 2.22. Relationship of complications with the procedure performed
• 2.23. Relationship of complications with antiplatelet therapy used
• 2.24. The relationship between the parameters of the procedure and after the procedure with local bleeding complications
• LIST OF ACRONYMS
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES
• LIST OF CHART
• INTRODUCTION

Tóm tắt

I. Tổng Quan Biến Chứng Mạch Máu Sau Can Thiệp Tim Mạch PCI

Bệnh mạch vành là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và gánh nặng bệnh tật ở các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Theo WHO 2022, mỗi năm có hơn 700.000 người nhập viện tại Hoa Kỳ vì nhồi máu cơ tim (MI). Can thiệp tim mạch (PCI) là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán và điều trị bệnh xơ vữa động mạch vành. Tuy nhiên, PCI tiềm ẩn nhiều biến chứng, bao gồm tử vong, MI, tổn thương thận do thuốc cản quang và xuất huyết tại vị trí can thiệp. Nghiên cứu này tập trung đánh giá tỷ lệ biến chứng mạch máu địa phương sau PCI tại Viện Tim Mạch Quốc Gia Việt Nam và các yếu tố liên quan.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Biến Chứng Mạch Máu Địa Phương

Các biến chứng mạch máu địa phương sau PCI, như hẹp mạch máu sau can thiệp, tắc mạch máu sau can thiệp, máu tụ sau can thiệp, ảnh hưởng lớn đến kết quả điều trị và tăng tỷ lệ tử vong. Việc xác định các yếu tố nguy cơ giúp bác sĩ đưa ra các biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời. Nghiên cứu này đóng góp vào việc nâng cao chất lượng can thiệp tim mạch tại Viện Tim Mạch Quốc Gia.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Biến Chứng Sau Can Thiệp Tim Mạch Tại VN

Nghiên cứu này nhằm (1) Đánh giá tỷ lệ biến chứng mạch máu địa phương (LVC) sau chụp và/hoặc can thiệp động mạch vành tại Đơn vị Chăm sóc Mạch vành, Viện Tim Mạch Quốc Gia năm 2022. (2) Điều tra một số yếu tố liên quan đến biến chứng vết thương do thủng ở bệnh nhân chụp và/hoặc can thiệp động mạch vành tại Đơn vị Chăm sóc Mạch vành, Viện Tim Mạch Quốc Gia năm 2022.

II. Các Vấn Đề Thường Gặp Về Biến Chứng Mạch Máu Sau PCI

Mặc dù PCI đã đạt được nhiều tiến bộ, biến chứng mạch máu địa phương vẫn là một thách thức lớn. Các biến chứng này bao gồm tụ máu, giả phình mạch, rò động tĩnh mạch, tổn thương mạch máu. Tỷ lệ biến chứng dao động tùy thuộc vào kỹ thuật can thiệp, kinh nghiệm của bác sĩ, đặc điểm bệnh nhân và các yếu tố khác. Việc hiểu rõ các yếu tố này giúp giảm thiểu rủi ro và cải thiện kết quả điều trị.

2.1. Các Loại Biến Chứng Mạch Máu Địa Phương Phổ Biến Sau PCI

Các biến chứng mạch máu địa phương phổ biến sau PCI bao gồm tụ máu tại vị trí chọc mạch, giả phình mạch (hình thành một túi chứa máu bên ngoài thành mạch), rò động tĩnh mạch (sự kết nối bất thường giữa động mạch và tĩnh mạch), tắc nghẽn mạch máu và xuất huyết. Mỗi loại biến chứng có mức độ nghiêm trọng khác nhau và đòi hỏi phương pháp điều trị phù hợp.

2.2. Yếu Tố Nguy Cơ Gây Biến Chứng Mạch Máu Tại Chỗ Sau PCI

Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ biến chứng mạch máu địa phương sau PCI, bao gồm tuổi cao, giới tính nữ, bệnh đi kèm (như đái tháo đường, tăng huyết áp), sử dụng thuốc chống đông máu, kích thước ống thông, kỹ thuật can thiệp và kinh nghiệm của bác sĩ. Xác định các yếu tố này giúp bác sĩ đánh giá rủi ro và đưa ra các biện pháp phòng ngừa thích hợp.

2.3. Chẩn Đoán Biến Chứng Mạch Máu Sau Can Thiệp Tim Mạch

Việc chẩn đoán biến chứng mạch máu sau PCI cần sự kết hợp giữa khám lâm sàng và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh. Siêu âm Doppler là phương pháp ban đầu thường được sử dụng để đánh giá dòng máu và phát hiện các bất thường. Trong trường hợp nghi ngờ phức tạp, CT mạch máu hoặc MRI có thể được chỉ định để đánh giá chi tiết hơn về cấu trúc mạch máu.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Biến Chứng Tại Viện Tim Mạch Quốc Gia

Nghiên cứu được thực hiện tại Viện Tim Mạch Quốc Gia, thu thập dữ liệu từ bệnh nhân trải qua chụp mạch vành và/hoặc can thiệp mạch vành. Các thông tin được thu thập bao gồm đặc điểm nhân khẩu học, bệnh sử, các yếu tố nguy cơ, thông số can thiệp và các biến chứng xảy ra. Dữ liệu được phân tích thống kê để xác định tỷ lệ biến chứng và các yếu tố liên quan.

3.1. Tiêu Chí Chọn Mẫu Và Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Nghiên cứu bao gồm bệnh nhân được chụp mạch vành và/hoặc can thiệp mạch vành tại Viện Tim Mạch Quốc Gia. Dữ liệu được thu thập từ hồ sơ bệnh án, bao gồm thông tin về đặc điểm bệnh nhân, quá trình can thiệp, sử dụng thuốc và các biến chứng xảy ra. Các tiêu chí loại trừ được xác định rõ ràng để đảm bảo tính chính xác của dữ liệu.

3.2. Các Biến Số Nghiên Cứu Và Phương Pháp Phân Tích Thống Kê

Các biến số chính trong nghiên cứu bao gồm tỷ lệ biến chứng mạch máu địa phương, các yếu tố nguy cơ (tuổi, giới tính, bệnh đi kèm, sử dụng thuốc), và các thông số can thiệp (kích thước ống thông, kỹ thuật can thiệp). Phân tích thống kê được sử dụng để xác định mối liên hệ giữa các yếu tố này và nguy cơ biến chứng. Các phương pháp thống kê phù hợp được lựa chọn để đảm bảo tính tin cậy của kết quả.

3.3. Đánh Giá Tỷ Lệ Can Thiệp Động Mạch Quay Và Động Mạch Đùi

Nghiên cứu cũng đánh giá tỷ lệ sử dụng đường vào động mạch quay và động mạch đùi, cũng như mối liên quan giữa đường vào và tỷ lệ biến chứng. So sánh giữa hai đường vào này giúp đánh giá ưu và nhược điểm của từng phương pháp, từ đó đưa ra khuyến cáo phù hợp cho thực hành lâm sàng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Biến Chứng Mạch Máu Địa Phương Tại VN

Nghiên cứu đã xác định tỷ lệ biến chứng mạch máu địa phương sau PCI tại Viện Tim Mạch Quốc Gia và các yếu tố liên quan. Kết quả cho thấy tỷ lệ biến chứng tương đương với các nghiên cứu khác trên thế giới. Các yếu tố nguy cơ chính bao gồm tuổi cao, bệnh đi kèm và sử dụng thuốc chống đông máu. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng kỹ thuật can thiệp và kinh nghiệm của bác sĩ đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro.

4.1. Tỷ Lệ Tụ Máu Theo Kích Thước Sau Can Thiệp Tim Mạch

Nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ tụ máu ở các kích thước khác nhau, từ nhỏ đến lớn (>10cm). Kích thước tụ máu có liên quan đến mức độ nghiêm trọng của biến chứng và thời gian nằm viện. Kết quả này giúp đánh giá mức độ ảnh hưởng của tụ máu đến kết quả điều trị.

4.2. Mối Liên Quan Giữa Tuổi Tác Và Biến Chứng Mạch Máu Địa Phương

Nghiên cứu cho thấy bệnh nhân lớn tuổi có nguy cơ biến chứng mạch máu địa phương cao hơn. Điều này có thể do thành mạch yếu hơn và khả năng phục hồi kém hơn ở người lớn tuổi. Kết quả này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá cẩn thận các yếu tố nguy cơ ở bệnh nhân lớn tuổi trước khi can thiệp.

4.3. So Sánh Tỷ Lệ Biến Chứng Giữa Các Nhóm Thuốc DAPT

Nghiên cứu so sánh tỷ lệ biến chứng giữa các nhóm bệnh nhân sử dụng các phác đồ kháng tiểu cầu kép (DAPT) khác nhau. Kết quả này giúp đánh giá ảnh hưởng của các loại thuốc này đến nguy cơ xuất huyết và các biến chứng mạch máu khác, từ đó đưa ra lựa chọn điều trị phù hợp.

V. Hướng Dẫn Phòng Ngừa Biến Chứng Mạch Máu Sau Can Thiệp

Phòng ngừa biến chứng mạch máu địa phương là một phần quan trọng của quá trình can thiệp tim mạch. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm lựa chọn đường vào mạch máu phù hợp, sử dụng kỹ thuật can thiệp cẩn thận, kiểm soát các yếu tố nguy cơ (như tăng huyết áp, đái tháo đường), sử dụng thuốc chống đông máu hợp lý và theo dõi sát sao sau can thiệp.

5.1. Lựa Chọn Đường Vào Mạch Máu Phù Hợp Để Giảm Biến Chứng

Việc lựa chọn đường vào mạch máu (động mạch quay hoặc động mạch đùi) cần dựa trên đặc điểm bệnh nhân, kinh nghiệm của bác sĩ và các yếu tố nguy cơ. Động mạch quay thường được ưu tiên vì ít gây biến chứng hơn so với động mạch đùi. Tuy nhiên, động mạch đùi có thể phù hợp hơn trong một số trường hợp.

5.2. Kỹ Thuật Can Thiệp Cẩn Thận Và Giảm Thiểu Tổn Thương Mạch Máu

Sử dụng kỹ thuật can thiệp cẩn thận, giảm thiểu tổn thương mạch máu, là một yếu tố quan trọng để phòng ngừa biến chứng. Bác sĩ cần có kinh nghiệm và kỹ năng tốt để thực hiện can thiệp một cách an toàn và hiệu quả. Việc sử dụng các thiết bị hỗ trợ và kỹ thuật hình ảnh tiên tiến cũng giúp giảm thiểu rủi ro.

5.3. Theo Dõi Sát Sao Sau Can Thiệp Tim Mạch Để Phát Hiện Sớm

Theo dõi sát sao sau can thiệp là rất quan trọng để phát hiện sớm và điều trị kịp thời các biến chứng. Bệnh nhân cần được theo dõi các dấu hiệu của xuất huyết, tụ máu, giả phình mạch và các biến chứng khác. Việc điều trị sớm giúp giảm thiểu hậu quả và cải thiện kết quả điều trị.

VI. Kết Luận Về Biến Chứng Sau Can Thiệp Tim Mạch Tại VN

Nghiên cứu này đã cung cấp thông tin quan trọng về tỷ lệ biến chứng mạch máu địa phương sau can thiệp tim mạch tại Viện Tim Mạch Quốc Gia Việt Nam và các yếu tố liên quan. Kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao nhận thức về các yếu tố nguy cơ và giúp cải thiện chất lượng can thiệp tim mạch tại Việt Nam. Cần có thêm các nghiên cứu lớn hơn và đa trung tâm để xác nhận kết quả và phát triển các biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn.

6.1. Hạn Chế Của Nghiên Cứu Và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Nghiên cứu có một số hạn chế, bao gồm cỡ mẫu nhỏ và thiết kế cắt ngang. Các nghiên cứu tiếp theo cần có cỡ mẫu lớn hơn, thiết kế dọc và đa trung tâm để xác nhận kết quả và đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng ngừa. Nghiên cứu cũng nên tập trung vào việc đánh giá tác động của các biến chứng đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

6.2. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Biến Chứng Mạch Máu

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các hướng dẫn thực hành lâm sàng và các chương trình đào tạo cho bác sĩ và điều dưỡng. Việc nâng cao nhận thức và cải thiện kỹ năng giúp giảm thiểu rủi ro biến chứng và cải thiện kết quả điều trị cho bệnh nhân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 2022, bệnh mạch vành (CAD) là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và gánh nặng bệnh tật tại các nước đang phát triển. Ở Hoa Kỳ, mỗi năm có hơn 700.000 người nhập viện do nhồi máu cơ tim (MI), trong đó 50% bệnh nhân tử vong trước khi đến bệnh viện. Tại Việt Nam, CAD cũng là nguyên nhân chính gây tử vong, chiếm khoảng 31% tổng số ca tử vong do bệnh tim mạch. Phương pháp chụp mạch vành qua da và can thiệp mạch vành qua da (PCI) được xem là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán và điều trị CAD. Tuy nhiên, các biến chứng tại vị trí chọc mạch, đặc biệt là biến chứng mạch máu cục bộ, vẫn là vấn đề lớn ảnh hưởng đến kết quả điều trị và tỷ lệ tử vong.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá tỷ lệ biến chứng mạch máu cục bộ sau chụp mạch vành và/hoặc can thiệp mạch vành tại Đơn vị Chăm sóc Đặc biệt Tim mạch, Viện Tim Quốc gia Việt Nam trong năm 2022, đồng thời xác định các yếu tố liên quan đến biến chứng tại vị trí chọc mạch. Nghiên cứu được thực hiện trên 106 bệnh nhân từ tháng 9 đến tháng 11 năm 2022, với độ tuổi trung bình 67,46 ± 10,2 tuổi, trong đó 69,8% là nam giới. Tỷ lệ bệnh nhân có biến chứng mạch máu cục bộ được ghi nhận chiếm khoảng 23%, trong đó biến chứng phổ biến nhất là hematoma (11%). Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện chất lượng chăm sóc và giảm thiểu biến chứng sau can thiệp tim mạch, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và giảm chi phí y tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết bệnh mạch vành (CAD): CAD là bệnh lý do xơ vữa động mạch vành gây tắc nghẽn dòng máu, dẫn đến thiếu máu cơ tim và các hội chứng cấp tính như nhồi máu cơ tim có ST chênh lên (STEMI), không có ST chênh lên (NSTEMI) và đau thắt ngực không ổn định (UA).

• Mô hình tiếp cận can thiệp mạch vành qua da (PCI): PCI là phương pháp chẩn đoán và điều trị CAD bằng cách tiếp cận mạch máu qua động mạch quay hoặc đùi, sử dụng catheter và các thiết bị can thiệp để tái thông mạch vành.

• Khái niệm biến chứng mạch máu cục bộ (Local Vascular Complications - LVC): Bao gồm các biến chứng như chảy máu, hematoma, giả phình động mạch, tắc nghẽn động mạch, và các tổn thương mạch máu tại vị trí chọc mạch.

• Lý thuyết về các yếu tố nguy cơ biến chứng: Tuổi cao, giới tính nữ, kích thước sheath lớn, thời gian can thiệp kéo dài, sử dụng thuốc chống đông và chống kết tập tiểu cầu là các yếu tố làm tăng nguy cơ biến chứng.

Phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả và phân tích các yếu tố liên quan đến biến chứng mạch máu cục bộ sau PCI và chụp mạch vành.

• Đối tượng nghiên cứu: 106 bệnh nhân trên 18 tuổi, được chỉ định chụp mạch vành và/hoặc can thiệp mạch vành tại Đơn vị Chăm sóc Đặc biệt Tim mạch, Viện Tim Quốc gia Việt Nam từ tháng 9 đến tháng 11 năm 2022.

• Tiêu chí loại trừ: Bệnh nhân không đồng ý tham gia, có dị dạng mạch máu, rối loạn đông máu, tử vong hoặc chuyển viện trước khi rút sheath, hoặc xuất viện sớm trước khi tháo băng ép.

• Thu thập dữ liệu: Ghi nhận các thông tin về đặc điểm lâm sàng (tuổi, giới, huyết áp, BMI), đặc điểm bệnh lý (loại CAD, các bệnh kèm theo), đặc điểm thủ thuật (vị trí chọc mạch, kích thước sheath, thời gian thủ thuật, liều heparin), và biến chứng tại vị trí chọc mạch (hematoma, chảy máu, giả phình, tắc mạch).

• Phân tích dữ liệu: Sử dụng phần mềm SPSS 20, phân tích thống kê mô tả, kiểm định T-test, Chi-square để so sánh các nhóm có và không có biến chứng. Kết quả có ý nghĩa khi p < 0,05.

• Timeline nghiên cứu: Thực hiện trong 3 tháng, từ tháng 9 đến tháng 11 năm 2022, bao gồm giai đoạn thu thập dữ liệu, xử lý và phân tích kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ biến chứng mạch máu cục bộ: Trong 106 bệnh nhân, tỷ lệ biến chứng tại vị trí chọc mạch là 23%, trong đó hematoma chiếm 11%, chảy máu và các biến chứng khác chiếm phần còn lại.

2. Phân bố theo tuổi và giới: Nhóm tuổi 61-80 chiếm 67% tổng số bệnh nhân, với tỷ lệ biến chứng cao hơn nhóm tuổi khác. Tỷ lệ nam giới chiếm 69,8%, tuy nhiên biến chứng xảy ra phổ biến hơn ở nữ giới (tỷ lệ biến chứng ở nữ cao hơn khoảng 15% so với nam).

3. Yếu tố liên quan đến biến chứng: Sử dụng heparin liều cao trong can thiệp (trung bình 5933 UI so với 4567 UI ở nhóm chụp mạch vành đơn thuần, p < 0,05) làm tăng nguy cơ biến chứng. Vị trí chọc mạch qua động mạch đùi có tỷ lệ biến chứng cao hơn so với động mạch quay (tỷ lệ biến chứng ở động mạch đùi khoảng 30% so với 20% ở động mạch quay). Thời gian thủ thuật kéo dài cũng liên quan đến tăng biến chứng (thời gian trung bình ở nhóm biến chứng dài hơn 15% so với nhóm không biến chứng).

4. Ảnh hưởng của các bệnh kèm theo: Bệnh nhân có từ hai bệnh lý nền trở lên (tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu) có tỷ lệ biến chứng cao hơn (khoảng 35%) so với nhóm không có hoặc chỉ một bệnh nền (khoảng 15%).

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các báo cáo quốc tế và trong nước về biến chứng mạch máu cục bộ sau PCI. Tỷ lệ biến chứng 23% tương đối cao so với một số nghiên cứu trước đây, có thể do đặc điểm bệnh nhân lớn tuổi, nhiều bệnh nền và kỹ thuật can thiệp tại Viện Tim Quốc gia là nơi đào tạo, có nhiều bác sĩ thực tập. Việc sử dụng liều heparin cao hơn trong can thiệp làm tăng nguy cơ chảy máu và hematoma, tương tự như nghiên cứu của Spaulding C. và Saito S. về mối liên quan giữa liều heparin và tắc động mạch quay.

Biến chứng tại vị trí chọc mạch đùi cao hơn so với quay do kích thước động mạch lớn hơn, kỹ thuật ép cầm máu phức tạp hơn, và nguy cơ giả phình, chảy máu nặng cao hơn. Điều này phù hợp với khuyến cáo của ESC 2017 ưu tiên đường vào động mạch quay khi có thể. Các bệnh nền như tăng huyết áp và đái tháo đường làm tổn thương mạch máu, tăng nguy cơ biến chứng, tương tự các nghiên cứu trong nước đã ghi nhận.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ biến chứng theo vị trí chọc mạch và biểu đồ đường thể hiện mối quan hệ giữa liều heparin và tỷ lệ biến chứng. Bảng so sánh đặc điểm lâm sàng giữa nhóm có và không có biến chứng cũng giúp minh họa rõ ràng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Ưu tiên sử dụng đường vào động mạch quay trong các trường hợp có thể, nhằm giảm tỷ lệ biến chứng mạch máu cục bộ, đặc biệt là chảy máu và hematoma. Thời gian thực hiện: ngay lập tức, chủ thể thực hiện: bác sĩ can thiệp và đội ngũ y tế.

2. Kiểm soát liều lượng heparin hợp lý theo cân nặng và tình trạng bệnh nhân, tránh sử dụng liều quá cao không cần thiết để giảm nguy cơ chảy máu. Thời gian thực hiện: trong quá trình can thiệp, chủ thể: bác sĩ can thiệp.

3. Tăng cường đào tạo kỹ thuật viên và bác sĩ về kỹ thuật chọc mạch và cầm máu, đặc biệt là kỹ thuật ép thủ công và sử dụng thiết bị đóng mạch để giảm biến chứng. Thời gian thực hiện: liên tục, chủ thể: Viện Tim Quốc gia và các cơ sở đào tạo.

4. Theo dõi chặt chẽ bệnh nhân có nhiều bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid để kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ trước và sau can thiệp. Thời gian thực hiện: trước, trong và sau thủ thuật, chủ thể: bác sĩ lâm sàng và điều dưỡng.

5. Áp dụng quy trình chuẩn trong rút sheath và băng ép, đảm bảo thời gian ép phù hợp theo kích thước sheath và tình trạng bệnh nhân, giảm nguy cơ chảy máu và hematoma. Thời gian thực hiện: ngay sau thủ thuật, chủ thể: điều dưỡng và bác sĩ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ can thiệp tim mạch: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực tế về biến chứng mạch máu cục bộ, giúp cải thiện kỹ thuật và lựa chọn đường vào phù hợp, nâng cao hiệu quả điều trị.

2. Điều dưỡng và kỹ thuật viên phòng can thiệp: Hiểu rõ các yếu tố nguy cơ và quy trình chăm sóc sau thủ thuật để theo dõi và xử trí kịp thời các biến chứng.

3. Nhà quản lý y tế và hoạch định chính sách: Dữ liệu về tỷ lệ biến chứng và các yếu tố liên quan giúp xây dựng các quy trình chuẩn, đào tạo nhân lực và phân bổ nguồn lực hợp lý.

4. Nghiên cứu sinh và sinh viên y khoa: Là tài liệu tham khảo quý giá về nghiên cứu lâm sàng trong lĩnh vực tim mạch, phương pháp nghiên cứu và phân tích dữ liệu thực tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Biến chứng mạch máu cục bộ sau PCI phổ biến nhất là gì?
   Hematoma tại vị trí chọc mạch là biến chứng phổ biến nhất, chiếm khoảng 11% trong nghiên cứu, tiếp theo là chảy máu và giả phình động mạch.

2. Yếu tố nào làm tăng nguy cơ biến chứng tại vị trí chọc mạch?
   Tuổi cao, giới nữ, sử dụng liều heparin cao, vị trí chọc mạch đùi, thời gian thủ thuật kéo dài và các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường là các yếu tố nguy cơ chính.

3. Đường vào động mạch nào được ưu tiên trong PCI để giảm biến chứng?
   Đường vào động mạch quay được ưu tiên do tỷ lệ biến chứng thấp hơn so với động mạch đùi, phù hợp với khuyến cáo của các hiệp hội tim mạch quốc tế.

4. Làm thế nào để giảm thiểu biến chứng chảy máu sau rút sheath?
   Áp dụng kỹ thuật ép thủ công đúng quy trình, sử dụng thiết bị đóng mạch khi cần thiết, kiểm soát liều thuốc chống đông và theo dõi sát sao sau thủ thuật.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho những bệnh nhân nào?
   Nghiên cứu áp dụng cho bệnh nhân trên 18 tuổi được chỉ định chụp mạch vành và/hoặc can thiệp mạch vành, đặc biệt là những người có bệnh nền tim mạch và các yếu tố nguy cơ biến chứng.

Kết luận

• Tỷ lệ biến chứng mạch máu cục bộ sau chụp mạch vành và PCI tại Viện Tim Quốc gia năm 2022 là khoảng 23%, trong đó hematoma chiếm tỷ lệ cao nhất.
• Các yếu tố nguy cơ chính bao gồm tuổi cao, giới nữ, vị trí chọc mạch đùi, liều heparin cao và bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường.
• Đường vào động mạch quay được khuyến cáo ưu tiên nhằm giảm biến chứng và cải thiện kết quả điều trị.
• Cần tăng cường đào tạo kỹ thuật, kiểm soát liều thuốc và quy trình chăm sóc sau thủ thuật để giảm thiểu biến chứng.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi dài hạn biến chứng và mở rộng nghiên cứu trên quy mô lớn hơn để nâng cao chất lượng chăm sóc tim mạch tại Việt Nam.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao an toàn và hiệu quả trong can thiệp mạch vành!

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY SCHOOL OF MEDICINE AND PHARMACY ANH THI NGOC VU LOCAL VASCULAR COMPLICATIONS AFTER CORONARY ANGIOGRAPHY AND/OR PERCUTANEOUS CORONARY INTERVENTION AND RELATED FACTORS AT CORONARY CARE UNIT OF VIETNAM NATIONAL HEART INSTITUTE GRADUATE THESIS OF GENERAL MEDICINE Hanoi– 2023 1 VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY SCHOOL OF MEDICINE AND PHARMACY Thesis maker: ANH THI NGOC VU LOCAL VASCULAR COMPLICATIONS AFTER CORONARY ANGIOGRAPHY AND/OR PERCUTANEOUS CORONARY INTERVENTION AND RELATED FACTORS AT CORONARY CARE UNIT OF VIETNAM NATIONAL HEART INSTITUTE GRADUATE THESIS OF GENERAL MEDICINE Class year: QH. HIEU BA TRAN Suppervisor 2: M. NHUNG THI HUYNH Hanoi– 2023 2 ACKNOWLEDGMENT On the occasion of completing my graduation thesis, with deep respect and gratitude, I would like to express my gratitude to: The Board of Directors, Department of Internal Medicine, University of Medicine and Pharmacy - Hanoi National University have created favorable conditions for me during my study and research. I would like to express my sincerest thanks to my Ph.

Hoai Thi Thu Nguyen, head of the Internal Affairs Department, University of Medicine and Pharmacy - VNU, Deputy Director of the Institute of Cardiology opened up the opportunity for me to participate in research and complete this thesis. In particular, I would like to express my deep respect and gratitude to M. Hieu Ba Tran, doctor of C7 - Coronary Care Unit - Vietnam Heart Institute and teacher of Internal Affairs Department, VNU. You are the one who wholeheartedly guided and created all conditions for me in the process of studying and researching.

I am also deeply thankful to M. Nhung Thi Huynh, Internal Academic Affair, Department of Internal Medicine - University of Medicine and Pharmacy - VNU has wholeheartedly supported me and enthusiastically facilitate to help me complete this thesis. Thank you sincerely: Doctors, nurses, and staff of Vietnam Heart Institute, Bachmai Hospital. I also thank my family who encouraged me and prayed for me throughout the time of my research.

Hanoi, day month 2023 Thesis maker Anh Thi Ngoc Vu 3 GUARANTEE I hereby declare that all the data in this thesis is my own and has not been used or published in any other document. If something goes wrong, I take full responsibility. Hanoi, day month 2023 Thesis maker Anh Thi Ngoc Vu 4 TABLE OF CONTENTS ACKNOWLEDGMENT. 3 LIST OF ACRONYMS.

0 CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW. Coronary artery disease. Percutaneous coronary artery imaging and intervention (PCI). Intravascular access in coronary angiography and intervention.

Hemostasis after removal of sheaths and other types of compression and vascular closure devices. Local Vascular Complications. Research on local vascular complications after intervention and/or angiograpgy in Vietnam and worldwide. Studies in the world.

Studies in Vietnam. 12 CHAPTER II: SUBJECTS AND METHODS. The criteria used in the study. Main research variable.

Characteristics of the research object. Variables for follow-up in the ward. General characteristics of the study population. Distribution of age and gender.

Distribution characteristics of coronary artery disease. Characteristics of the comorbidities. Characteristics of clinical indicators of the study group. Features of coronary angiography and intervention:.

Features of the use of anticoagulants and antiplatelet agents. Use of unfractionated heparin in the procedure. Rate of radial and femoral artery intervention. Sheath size ratio.

Procedure time and sheath withdrawal time. Complications of vascular puncture wound complications. Rate of some complications of puncture wound. Percentage of hematoma by size.

Factors associated with vascular complications:. The relationship of complications with age. Complications relationship with gender. The relationship of complications with the comorbidities.

The relationship between some clinical indicators with hematoma complications:. The relationship of complications with drug use. Comparison of mean values of some paraclinical indicators in the group with complications and without complications. Relationship of complications with the performing artery.

Relationship of complications with the procedure performed:. Comparison of mean procedure time in the hematoma group and no hematoma. Characteristics of age and sex. Features of cardiovascular disease.

Characteristics of comorbidities. Features of using anticoagulants and antiplatelet drugs. Features of the intervention process. Factors related to local vascular complications.

The relationship between clinical parameters and complications of hematoma. The relationship between paraclinical parameters and complications of hematoma. Relationship between complications and access:. Relationship of complications with the procedure performed:.

Relationship of complications with antiplatelet therapy used:. The relationship between the parameters of the procedure and after the procedure with local bleeding complications:. 0 8 LIST OF ACRONYMS WHO World Health Organization CT Computer Tomography MSCT Multislice Computer Tomography MRI Magnetic Resonance Imaging ACS Acute coronary syndrome CCS Chronic coronary syndrome STEMI ST Elevation Myocardial Infarction ESC European Society of Cardiology BMI Body Mass Index BP Blood pressure SBP Systolic blood pressure DBP Diastolic blood pressure PCI Percutaneous Coronary Intervention Non – STEMI Non -ST Elevation Myocardial Infarction UA Unstable angina DAPT Dual antiplatelet therapy MI Myocardial Infraction 9 LIST OF TABLES Table 1. Comparison of femoral and radial arteries in percutaneous coronary angiography and intervention.

Classification of angina CCS. Age distribution by age group. Distribution of coronary artery disease. Blood pressure characteristics.

Prevalence of hypertension by age group. BMI characteristics by gender. BMI characteristics by age group. Characteristics of some subclinical test of research subjects.

Characteristics of coronary angiography and coronary intervention. Prevalence of use of anticoagulants, anticoagulants. Doses of unfractionated heparin used in the procedure. Characteristics of the vascular access routes.

Characteristics of using a sheath. Rate of some complications at the puncture site. Proportion of hematomas by size. Distribution of complications by age group.

Distribution of complications by gender. Distribution of complications by comorbidities. Relationship between complications and having two or more comorbidities. Distribution of complications according to hypertension.

Distribution of complications by diabetes. Hematoma characteristics according to dyslipidemia. Average comparison of some clinical indicators between the two groups with and without complications. Comparison of rates of use of anticoagulants and ARBs between the two groups with and without complications.

Complication rates between different DAPT groups. Comparison of mean values of some paraclinical indicators in the group with complications and without complications. Complications by access artery. Complications with the procedure performed.

Comparison of mean procedure time in the hematoma group and no hematoma. 47 11 LIST OF FIGURES Figure 1. Diagnosis of acute coronary syndromes. Approach to acute coronary syndromes.

Compression of the radial artery (Terumo Medical Corp. Radial artery compression bandage at the Vietnam National Heart Institute [19]. Angio Seal (St. Jude Medical, St.

Diagram of 6 steps to diagnose coronary artery disease (ESC 2019). Strategies for treatment in ACS without ST-segment elevation and for patient referral. Flowchart of the research process. 29 LIST OF CHART Chart 3.

30 12 INTRODUCTION According to WHO 2022, coronary artery disease (CAD) is the leading cause of mortality and illness burden in developing countries. Every year, in the United States, more than 700,000 people are hospitalized due to myocardial infarction (MI), and 50% of patients with acute MI die before reaching the hospital. Despite the considerable breakthroughs in detection and treatment over the past few decades, coronary heart disease, especially MI, still remains a public health problem in developed countries and is becoming increasingly important in the developing world. Vietnam is one of these developing nations [1].

Percutaneous coronary imaging and intervention (PCI) is the gold standard in the diagnosis and treatment of atherosclerotic coronary artery disease. PCI can have many complications during the procedure such as death, MI, contrast-induced nephropathy, and bleeding in the arterial access [2]. Currently, the femoral artery and the radial artery are the two common vascular approaches in the recommendations for diagnosing and treating coronary artery disease. In particular, complications at the puncture site are the most common clinical complications and increase mortality and periprocedural events.

Therefore, limiting these incidents during and after the intervention plays a crucial role. Many studies have been done to detect factors that increase the risk of complications. The study of Yohei Numasawa recorded the rate of bleeding complications at the puncture site as 26.5% in which age, gender and BMI, sheath size, the diameter of the artery being vascularized, time of compression, and antiretroviral drugs are the relevant factors [4]. Vaso-occlusive complications have been reported with rates ranging from 0.

In Vietnam, according to research by author Thu T.N, the complication rate of the procedure is hematoma (11.3%), and closely related to arterial access [5]. Another study by Binh T. on 252 patients showed that local vascular complications (LVC) of the femoral artery procedure group: bleeding 0%, large hematoma (>10cm) was 1.17%, small hematoma 5-10 cm 2.12% pseudoaneurysm, artery occlusion in 0. LVC of the radial procedure 0 group: 0% bleeding, small hematoma 5-10 cm 1.

The risk factors for the femoral artery were age, gender, and blood pressure, while for the radial artery, it was only blood pressure [6]. In the literature, there have been many studies referring to complications of vascular access in the world as well as in Vietnam in particular. However, during the course of the Covid-19 epidemic with many differences in entering blood vessel devices as well as depending on the experience of the surgeon because the Vietnam National Heart Institute is a training unit in cardiovascular intervention with numerous students. Therefore, we perform this study “LOCAL VASCULAR COMPLICATIONS AFTER CORONARY ANGIOGRAPHY AND/OR PERCUTANEOUS CORONARY INTERVENTION AND RELATED FACTORS AT CORONARY CARE UNIT OF VIETNAM NATIONAL HEART INSTITUTE, BACH MAI HOSPITAL.”, for the following two purposes: 1.

Evaluate the proportion of local vascular complications (LVC) after coronary angiography and/or coronary intervention at the Coronary Care Unit, Vietnam Heart Institute in 2022. Investigate some factors related to complications of puncture wounds in patients with coronary angiography and/or intervention at the Coronary Care Unit, Vietnam Heart Institute in 2022. 1 CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW 1. Coronary artery disease Coronary artery disease (CAD) is the leading health burden in developing and developed countries; is responsible for one-third of all deaths in adults over the age of 35 worldwide.

In Vietnam, coronary artery disease has also become one of the headmost causes of mortality. In 2016, according to a report by WHO, it was estimated that 31% of deaths in Vietnam were due to cardio disease, of which more than half were due to coronary artery disease. Atherosclerotic coronary artery disease includes two clinical syndromes: Figure 1. Diagnosis of acute coronary syndromes [53] Chronic coronary syndrome is a new term introduced at the European Society of Cardiology (ESC) 2019, instead of stable angina pectoris, stable CAD, chronic ischemic cardiomyopathy, or coronary insufficiency.

Acute coronary syndromes (ACS) include ST-elevation myocardial infarction (STEMI), non-ST-elevation myocardial infarction (NSTEMI), unstable angina (UA) (Figure 1.1) 1 Approach to acute coronary syndromes (Figure 1. Approach to acute coronary syndromes [53] 2 1. Percutaneous coronary artery imaging and intervention (PCI) Percutaneous coronary angiography and intervention are the gold standards in the diagnosis and treatment of coronary artery disease. Intravascular access in coronary angiography and intervention 1.

Importance of vascular access One of the most essential steps in percutaneous coronary angiography and intervention is the vascular access selection. Selectable entry sites are the femoral artery, brachial artery, or radial artery. However, regardless of artery location, the instrument, technique, and experience of the surgeons play an essential role in ensuring the success of the procedure and minimizing the risk of associated complications. Complications related to the puncture site not only affect the effectiveness of the intervention but can also alter patient outcomes.

A study by Mamas et al in 2013 of 46,128 patients undergoing coronary angiography and intervention showed that radial bypass was an independent factor in reducing 30-day mortality (HR 0.05), major bleeding events (HR 0.01), complications related to the puncture site (HR 0.