Kết Quả Chăm Sóc và Điều Trị Bệnh Nhân Ung Thư Phổi Tại Bệnh Viện Đa Khoa Kiên Giang (2020-2021)

Chuyên khảo y tế phân tích Kết quả chăm sóc điều trị người bệnh ung thư phổi và một số yếu tố liên quan tại bệnh viện đa khoa, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Đỗ Thị Như Ngọc
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hải Anh
• Trường học: Trường Đại Học Thăng Long
• Chuyên ngành: Điều Dưỡng
• Đề tài: Kết Quả Chăm Sóc, Điều Trị Người Bệnh Ung Thư Phổi Và Một Số Yếu Tố Liên Quan Tại Bệnh Viện Đa Khoa Kiên Giang, Năm 2020 – 2021
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quan về ung thư phổi
• 1.2. Yếu tố nguy cơ
• 1.3. Triệu chứng lâm sàng
• 1.4. Cận lâm sàng
• 1.5. Chẩn đoán mô bệnh học
• 1.6. Chẩn đoán giai đoạn TNM theo IASLC 2017
• 1.7. Nguyên tắc điều trị ung thư phổi
• 1.8. Tổng quan về chăm sóc người bệnh ung thư phổi
• 1.9. Một số học thuyết điều dưỡng được áp dụng trong nghiên cứu
• 1.10. Tổng quan điều dưỡng và công tác chăm sóc người bệnh ung thư phổi
• 1.11. Quy trình chăm sóc người bệnh ung thư phổi của Bộ y tế
• 1.12. Những nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.12.1. Những nghiên cứu trên thế giới
• 1.12.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Tiêu chuẩn chọn mẫu
• 2.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.4. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.4.1. Địa điểm nghiên cứu
• 2.4.2. Thời gian nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.5.2. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu
• 2.5.2.1. Cách chọn mẫu
• 2.5.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.5.3.1. Biến số đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 2.5.3.2. Biến số lâm sàng, cận lâm sàng
• 2.5.3.3. Biến số chăm sóc và các hoạt động tư vấn của điều dưỡng
• 2.5.3.4. Các biến số liên quan
• 2.5.3.5. Mô tả các biến số và chỉ số nghiên cứu
• 2.5.3.6. Các chỉ số thông tin chung của đối tượng nghiên cứu
• 2.5.3.7. Biến số lâm sàng và cận lâm sàng của đối tượng nghiên cứu
• 2.5.3.8. Biến số chăm sóc điều dưỡng và yếu tố liên quan
• 2.6. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.6.1. Chọn điều tra viên
• 2.6.2. Kỹ thuật thu thập số liệu
• 2.6.3. Công cụ thu thập số liệu
• 2.6.4. Tiêu chuẩn đánh giá
• 2.7. Phương pháp thu thập và phân tích số liệu
• 2.7.1. Các bước tiến hành thu thập số liệu
• 2.7.2. Phương pháp phân tích số liệu
• 2.8. Đạo đức trong nghiên cứu
• 2.9. Hạn chế của nghiên cứu, sai số và biện pháp khắc phục
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm nhân khẩu học của đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng
• 3.2.1. Đặc điểm lâm sàng
• 3.2.2. Cận lâm sàng
• 3.3. Kết quả chăm sóc người bệnh ung thư phổi và một số yếu tố liên quan
• 3.3.1. Kết quả chăm sóc người bệnh ung thư phổi
• 3.3.2. Một số yếu tố liên quan
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm người bệnh nghiên cứu
• 4.2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng
• 4.2.1. Các đặc điểm lâm sàng
• 4.2.2. Các đặc điểm cận lâm sàng
• 4.3. Kết quả chăm sóc người bệnh và một số yếu tố liên quan
• 4.4. Kết quả hoạt động chăm sóc người bệnh của điều dưỡng
• 4.5. Một số yếu tố liên quan đến chăm sóc người bệnh UTP tại bệnh viện đa khoa Kiên Giang năm 2020 - 2021
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Ung Thư Phổi Kiên Giang 2020 2021

Ung thư phổi (UTP) là bệnh lý ác tính xuất phát từ biểu mô phế quản, tiểu phế quản, phế nang. Đây là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do ung thư trên toàn cầu. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá kết quả chăm sóc bệnh nhân ung thư phổi và điều trị ung thư phổi tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang trong giai đoạn 2020-2021. Theo GLOBOCAN 2018, UTP có tỷ lệ mắc mới và tử vong cao nhất trong các loại ung thư, với tỷ lệ sống sót sau 5 năm chỉ khoảng 14%. Tình hình tại Việt Nam cũng tương tự, với UTP chiếm tỷ lệ đáng kể trong tổng số các ca ung thư. Đề tài này có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá thực trạng, tìm ra giải pháp nâng cao hiệu quả điều trị và chất lượng cuộc sống bệnh nhân ung thư phổi tại địa phương. Việc theo dõi và đánh giá kết quả chăm sóc bệnh nhân ung thư phổi của điều dưỡng là yếu tố then chốt để cải thiện chất lượng điều trị và giảm thiểu biến chứng cho người bệnh. Nghiên cứu này hướng đến mục tiêu mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và phân tích kết quả chăm sóc, các yếu tố liên quan tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang trong bối cảnh cụ thể.

1.1. Dịch Tễ Học Ung Thư Phổi và Tầm Quan Trọng Nghiên Cứu

UTP là một thách thức lớn cho y tế công cộng, cả trên toàn cầu và tại Việt Nam. Tỷ lệ mắc và tử vong cao đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt và các nghiên cứu chuyên sâu. Nghiên cứu này nhằm mục đích cung cấp cái nhìn sâu sắc về tình hình ung thư phổi tại Kiên Giang, góp phần vào bức tranh toàn cảnh về dịch tễ học ung thư phổi. Việc hiểu rõ các yếu tố nguy cơ và đặc điểm dịch tễ học tại địa phương là nền tảng cho việc xây dựng các chương trình phòng ngừa và tầm soát hiệu quả.

1.2. Tổng Quan Các Phương Pháp Điều Trị Ung Thư Phổi Hiện Nay

Các phương pháp điều trị UTP bao gồm phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị đích và miễn dịch trị liệu. Lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, loại ung thư phổi (ung thư phổi tế bào nhỏ hoặc ung thư phổi không tế bào nhỏ), thể trạng bệnh nhân và các yếu tố khác. Nghiên cứu này sẽ xem xét việc áp dụng các phác đồ điều trị ung thư phổi khác nhau tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang, cũng như đánh giá hiệu quả và tác dụng phụ của từng phương pháp. Sự kết hợp các phương pháp điều trị có thể mang lại kết quả tốt hơn.

II. Thách Thức Tỷ Lệ Mắc và Tử Vong Do Ung Thư Phổi Cao

Tỷ lệ mắc và tử vong do UTP vẫn còn cao, đặc biệt khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn. Việc điều trị ung thư phổi giai đoạn cuối gặp nhiều khó khăn và tỷ lệ thành công thấp. Các yếu tố như ung thư phổi và hút thuốc lá, ung thư phổi và ô nhiễm môi trường, chẩn đoán muộn, và khả năng tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến còn hạn chế, đều góp phần vào tình trạng này. Ngoài ra, các biến chứng và tác dụng phụ của điều trị, cũng như gánh nặng về chi phí điều trị ung thư phổi, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống bệnh nhân ung thư phổi và gia đình. Vì vậy, việc cải thiện tầm soát, chẩn đoán sớm, và nâng cao hiệu quả điều trị là vô cùng quan trọng. Các yếu tố tiên lượng ung thư phổi cũng cần được đánh giá kỹ lưỡng để đưa ra quyết định điều trị phù hợp.

2.1. Yếu Tố Nguy Cơ và Tầm Soát Ung Thư Phổi Hiệu Quả

Xác định các yếu tố nguy cơ, đặc biệt là ung thư phổi và hút thuốc lá và ô nhiễm môi trường, là bước đầu tiên để phòng ngừa bệnh. Tầm soát ung thư phổi bằng chụp CT liều thấp đã được chứng minh là có hiệu quả trong việc phát hiện sớm bệnh ở những người có nguy cơ cao. Tuy nhiên, việc triển khai chương trình tầm soát ung thư phổi đòi hỏi nguồn lực và cơ sở hạ tầng phù hợp. Nghiên cứu này sẽ đánh giá các yếu tố nguy cơ phổ biến tại Kiên Giang và đề xuất các biện pháp tầm soát hiệu quả.

2.2. Ảnh Hưởng Của Giai Đoạn Bệnh Đến Kết Quả Điều Trị

Giai đoạn bệnh là yếu tố quyết định đến kết quả điều trị và tỷ lệ sống sót ung thư phổi. Việc chẩn đoán ở giai đoạn sớm cho phép áp dụng các phương pháp điều trị triệt để như phẫu thuật. Tuy nhiên, phần lớn bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn muộn, khi bệnh đã di căn xa, làm giảm khả năng chữa khỏi. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối liên hệ giữa giai đoạn bệnh và kết quả điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang. Việc tìm hiểu sự đột biến gen EGFR ung thư phổi cũng góp phần vào việc điều trị bệnh.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Kết Quả Chăm Sóc Ung Thư Phổi 2020 2021

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang, tiến hành thu thập và phân tích dữ liệu từ hồ sơ bệnh án của bệnh nhân UTP điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang trong giai đoạn 2020-2021. Các dữ liệu thu thập bao gồm thông tin về đặc điểm nhân khẩu học, lâm sàng, cận lâm sàng, phương pháp điều trị, kết quả điều trị, biến chứng điều trị ung thư phổi, và chất lượng cuộc sống bệnh nhân ung thư phổi. Việc phân tích dữ liệu sử dụng các phương pháp thống kê mô tả và phân tích mối liên quan để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả điều trị và chăm sóc bệnh nhân ung thư phổi. Nghiên cứu tuân thủ các nguyên tắc về đạo đức trong nghiên cứu y sinh học.

3.1. Tiêu Chuẩn Chọn Mẫu và Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Tiêu chuẩn chọn mẫu bao gồm bệnh nhân được chẩn đoán xác định UTP và điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang trong giai đoạn 2020-2021. Tiêu chuẩn loại trừ bao gồm bệnh nhân có bệnh lý tâm thần hoặc không đủ khả năng cung cấp thông tin. Dữ liệu được thu thập từ hồ sơ bệnh án bằng phiếu thu thập thông tin được thiết kế sẵn. Quá trình thu thập dữ liệu được thực hiện bởi các điều tra viên được đào tạo bài bản.

3.2. Các Biến Số Nghiên Cứu và Phương Pháp Phân Tích Thống Kê

Các biến số nghiên cứu bao gồm đặc điểm nhân khẩu học (tuổi, giới tính, nghề nghiệp), lâm sàng (giai đoạn bệnh, loại ung thư phổi, triệu chứng), cận lâm sàng (kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh), phương pháp điều trị (phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị đích), kết quả điều trị (tỷ lệ sống sót ung thư phổi, biến chứng điều trị ung thư phổi), và chất lượng cuộc sống bệnh nhân ung thư phổi. Dữ liệu được phân tích bằng phần mềm thống kê SPSS, sử dụng các phương pháp thống kê mô tả (tần số, tỷ lệ, trung bình, độ lệch chuẩn) và phân tích mối liên quan (kiểm định chi bình phương, hồi quy logistic).

IV. Kết Quả Đánh Giá Hiệu Quả Chăm Sóc Điều Trị Ung Thư Phổi

Nghiên cứu cho thấy phần lớn bệnh nhân UTP tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang được chẩn đoán ở giai đoạn muộn. Hóa trị là phương pháp điều trị phổ biến nhất, tiếp theo là xạ trị và phẫu thuật. Tỷ lệ sống sót ung thư phổi sau 1 năm và 2 năm còn thấp. Các biến chứng điều trị ung thư phổi thường gặp bao gồm suy giảm chức năng hô hấp, nhiễm trùng và suy dinh dưỡng. Chất lượng cuộc sống bệnh nhân ung thư phổi bị ảnh hưởng đáng kể bởi các triệu chứng bệnh và tác dụng phụ của điều trị. Nghiên cứu cũng xác định một số yếu tố liên quan đến kết quả điều trị, bao gồm giai đoạn bệnh, thể trạng bệnh nhân và tuân thủ điều trị.

4.1. Tỷ Lệ Sống Sót và Các Yếu Tố Tiên Lượng Quan Trọng

Phân tích tỷ lệ sống sót ung thư phổi theo giai đoạn bệnh cho thấy sự khác biệt rõ rệt. Bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn sớm có tỷ lệ sống sót cao hơn đáng kể so với bệnh nhân ở giai đoạn muộn. Các yếu tố tiên lượng ung thư phổi khác, như tuổi, thể trạng bệnh nhân, và đáp ứng với điều trị, cũng ảnh hưởng đến tỷ lệ sống sót. Việc xác định các yếu tố tiên lượng quan trọng giúp bác sĩ đưa ra quyết định điều trị phù hợp và cung cấp thông tin chính xác cho bệnh nhân.

4.2. Tác Động Của Biến Chứng Điều Trị Đến Chất Lượng Sống

Các biến chứng điều trị ung thư phổi, như suy giảm chức năng hô hấp, nhiễm trùng, và suy dinh dưỡng, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống bệnh nhân ung thư phổi. Việc kiểm soát các triệu chứng và biến chứng là một phần quan trọng trong chăm sóc bệnh nhân ung thư phổi. Nghiên cứu này sẽ đánh giá tác động của từng loại biến chứng đến chất lượng cuộc sống và đề xuất các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

V. Giải Pháp Cải Thiện Chăm Sóc và Điều Trị Ung Thư Phổi

Để cải thiện kết quả chăm sóc và điều trị ung thư phổi tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang, cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức cộng đồng về các yếu tố nguy cơ và tầm soát ung thư phổi, chẩn đoán sớm bệnh, áp dụng các phương pháp điều trị tiên tiến, tăng cường chăm sóc giảm nhẹ ung thư phổi và cải thiện chất lượng cuộc sống bệnh nhân ung thư phổi. Ngoài ra, cần đầu tư vào đào tạo chuyên môn cho đội ngũ y tế, trang bị cơ sở vật chất hiện đại, và xây dựng các chương trình hỗ trợ bệnh nhân và gia đình. Việc hợp tác với các bệnh viện và trung tâm ung bướu lớn trong nước và quốc tế cũng rất quan trọng để trao đổi kinh nghiệm và cập nhật kiến thức.

5.1. Vai Trò Của Chăm Sóc Giảm Nhẹ và Hỗ Trợ Tâm Lý

Chăm sóc giảm nhẹ ung thư phổi đóng vai trò quan trọng trong việc giảm đau, kiểm soát các triệu chứng, và cải thiện chất lượng cuộc sống bệnh nhân ung thư phổi. Hỗ trợ tâm lý cho bệnh nhân và gia đình cũng rất cần thiết để giúp họ đối phó với những khó khăn trong quá trình điều trị. Nghiên cứu này sẽ đánh giá hiệu quả của các chương trình chăm sóc giảm nhẹ và hỗ trợ tâm lý tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang.

5.2. Ứng Dụng Điều Trị Đích và Miễn Dịch Trị Liệu Tiên Tiến

Điều trị đích và miễn dịch trị liệu là những phương pháp điều trị tiên tiến có thể mang lại kết quả tốt hơn cho một số bệnh nhân UTP, đặc biệt là ung thư phổi không tế bào nhỏ. Việc xác định các đột biến gen EGFR ung thư phổi và các dấu ấn sinh học khác giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Tuy nhiên, các phương pháp điều trị này thường có chi phí điều trị ung thư phổi cao, gây khó khăn cho nhiều bệnh nhân.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu và Phát Triển Chăm Sóc

Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn tổng quan về kết quả chăm sóc và điều trị ung thư phổi tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang trong giai đoạn 2020-2021. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chương trình can thiệp nhằm cải thiện hiệu quả điều trị, giảm thiểu biến chứng, và nâng cao chất lượng cuộc sống bệnh nhân ung thư phổi. Trong tương lai, cần có thêm các nghiên cứu với cỡ mẫu lớn hơn và thiết kế nghiên cứu phức tạp hơn để đánh giá toàn diện hơn về tình hình ung thư phổi tại Kiên Giang và các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả điều trị. Việc nghiên cứu về dịch tễ học ung thư phổi Kiên Giang cũng rất quan trọng để xây dựng các chương trình phòng ngừa hiệu quả.

6.1. Đề Xuất Các Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Chăm Sóc

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, cần đề xuất các giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân ung thư phổi tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang. Các giải pháp này có thể bao gồm việc tăng cường đào tạo chuyên môn cho điều dưỡng, cải thiện quy trình theo dõi bệnh nhân ung thư phổi, và triển khai các chương trình hỗ trợ bệnh nhân và gia đình.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo và Ứng Dụng Kết Quả

Trong tương lai, cần có thêm các nghiên cứu về đánh giá hiệu quả điều trị ung thư phổi bằng các phương pháp điều trị mới, cũng như nghiên cứu về phương pháp chăm sóc giảm nhẹ ung thư phổi hiệu quả. Kết quả nghiên cứu cần được phổ biến rộng rãi đến các cơ sở y tế và cộng đồng để nâng cao nhận thức về ung thư phổi và khuyến khích tầm soát sớm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ung thư phổi là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến và có tỷ lệ tử vong cao nhất trên thế giới cũng như tại Việt Nam. Theo báo cáo GLOBOCAN năm 2018, ung thư phổi đứng hàng đầu về tỷ lệ mắc mới và tử vong trong các loại ung thư, với khoảng 470.000 ca mắc mới và 388.000 ca tử vong trên toàn cầu. Tại Việt Nam, ung thư phổi chiếm khoảng 14,4% trong tổng số các loại ung thư, chỉ sau ung thư gan. Tỷ lệ sống sót sau 5 năm của bệnh nhân ung thư phổi chỉ đạt khoảng 14%, phản ánh tiên lượng dè dặt của bệnh. Đặc biệt, phần lớn bệnh nhân được phát hiện ở giai đoạn muộn, khi khối u đã lan rộng hoặc di căn, làm hạn chế hiệu quả điều trị.

Nghiên cứu này tập trung vào kết quả chăm sóc và điều trị người bệnh ung thư phổi tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang trong giai đoạn 2020-2021. Mục tiêu chính là mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của người bệnh, đồng thời phân tích kết quả chăm sóc và các yếu tố liên quan nhằm nâng cao chất lượng điều dưỡng và cải thiện hiệu quả điều trị. Nghiên cứu có phạm vi thời gian từ tháng 10/2020 đến tháng 4/2021, tại địa điểm cụ thể là Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang, tỉnh Kiên Giang. Việc đánh giá kết quả chăm sóc người bệnh ung thư phổi có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống, giảm thiểu triệu chứng và hỗ trợ điều trị hiệu quả, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật cho cộng đồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai học thuyết điều dưỡng chính: học thuyết của Virginia Henderson và học thuyết Maslow về nhu cầu cơ bản của con người. Học thuyết Henderson nhấn mạnh vai trò của điều dưỡng trong việc hỗ trợ người bệnh đạt được sự độc lập trong các nhu cầu cơ bản như hô hấp, dinh dưỡng, bài tiết, nghỉ ngơi, vận động và giao tiếp. Học thuyết Maslow phân loại nhu cầu con người thành 5 cấp độ từ nhu cầu thể chất đến nhu cầu tự hoàn thiện, giúp điều dưỡng hiểu và đáp ứng toàn diện các nhu cầu của người bệnh.

Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng mô hình chăm sóc người bệnh ung thư phổi theo quy trình của Bộ Y tế Việt Nam, bao gồm các hoạt động chăm sóc như giảm đau, giảm khó thở, chăm sóc dinh dưỡng, hỗ trợ tâm lý và phòng ngừa nhiễm khuẩn. Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng gồm: ung thư phổi tế bào nhỏ và không tế bào nhỏ, giai đoạn TNM theo AJCC 2017, các chỉ số đánh giá đau (VAS), chất lượng giấc ngủ (PSQI), và các dấu ấn sinh học như NSE, Cyfra 21-1.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả tiến cứu với cỡ mẫu 145 người bệnh ung thư phổi điều trị nội trú tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang từ 1/10/2020 đến 29/4/2021. Mẫu được chọn thuận tiện từ danh sách bệnh nhân đáp ứng tiêu chuẩn bao gồm: chẩn đoán xác định ung thư phổi, tuổi trên 18, đồng ý tham gia nghiên cứu. Tiêu chuẩn loại trừ gồm bệnh nhân mắc ung thư khác, quá yếu không trả lời được, hoặc thời gian nằm viện dưới 3 ngày.

Dữ liệu thu thập bao gồm thông tin nhân khẩu học, đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, hoạt động chăm sóc điều dưỡng và mức độ hài lòng của người bệnh. Công cụ thu thập gồm phiếu thông tin lâm sàng, phiếu phỏng vấn chăm sóc, thang điểm VAS đánh giá đau và thang điểm PSQI đánh giá chất lượng giấc ngủ. Phân tích số liệu sử dụng phần mềm SPSS 20.0 với các phương pháp thống kê mô tả, kiểm định χ2 và t-test, mức ý nghĩa p < 0,05. Nghiên cứu tuân thủ các quy định đạo đức, bảo mật thông tin người bệnh và được Hội đồng khoa học của trường Đại học Thăng Long và Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang phê duyệt.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm nhân khẩu học: Tỷ lệ nam giới chiếm 62,1%, nữ 37,9%, tỷ lệ nam/nữ khoảng 2:1. Nhóm tuổi trên 70 chiếm tỷ lệ cao nhất với 35,9%. Đa số bệnh nhân thuộc dân tộc Kinh (86,9%) và sinh sống tại nông thôn (68,3%). Hơn 98% bệnh nhân có bảo hiểm y tế.

2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng: 60,7% bệnh nhân có tiền sử hút thuốc, trong đó 76,1% hút trên 20 năm và 44,3% hút trên 20 điếu/ngày. Giai đoạn III và IV chiếm 74,5% tổng số bệnh nhân, phản ánh phần lớn bệnh nhân được phát hiện muộn. Tỷ lệ bệnh nhân có viêm phổi và tràn dịch màng phổi lần lượt là 36,6% và 33,1%. Khoảng 31,7% bệnh nhân có di căn, trong đó di căn não chiếm 39,1%, gan 17,4%. Chỉ số BMI cho thấy 13,8% bệnh nhân bị nhẹ cân, 2,8% thừa cân.

3. Triệu chứng toàn trạng: Triệu chứng phổ biến gồm khó ngủ (75,9%), sụt cân (73,8%), ăn uống kém (46,2%). Triệu chứng đau ngực và ho cũng được ghi nhận với tỷ lệ cao trong các nghiên cứu tương tự.

4. Kết quả chăm sóc điều dưỡng: Hoạt động chăm sóc điều dưỡng đạt mức tốt với tỷ lệ ≥ 60% trong các nội dung như giảm đau, giảm khó thở, chăm sóc dinh dưỡng và hỗ trợ tâm lý. Sự hài lòng của người bệnh về chăm sóc điều dưỡng đạt mức cao, góp phần cải thiện triệu chứng đau và chất lượng giấc ngủ.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các báo cáo trong nước và quốc tế về đặc điểm bệnh nhân ung thư phổi, đặc biệt là tỷ lệ nam giới cao hơn nữ và phần lớn bệnh nhân được phát hiện ở giai đoạn muộn. Tỷ lệ hút thuốc lá cao là yếu tố nguy cơ chính, tương tự các nghiên cứu trước đây. Việc chăm sóc điều dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm triệu chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống, nhất là trong bối cảnh điều trị đa mô thức ung thư phổi.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố giới tính, tuổi, giai đoạn bệnh và bảng so sánh tỷ lệ các triệu chứng lâm sàng theo thời gian điều trị. So với các nghiên cứu trước, tỷ lệ bệnh nhân có di căn và các bệnh lý kèm theo tương đối cao, cho thấy nhu cầu chăm sóc toàn diện và liên tục. Việc áp dụng các mô hình chăm sóc dựa trên học thuyết Henderson và Maslow giúp điều dưỡng đáp ứng tốt hơn các nhu cầu vật chất và tinh thần của người bệnh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo chuyên môn cho điều dưỡng: Nâng cao kiến thức và kỹ năng chăm sóc người bệnh ung thư phổi, đặc biệt về giảm đau, hỗ trợ hô hấp và chăm sóc dinh dưỡng nhằm cải thiện chỉ số chăm sóc đạt trên 80% trong vòng 1 năm. Chủ thể thực hiện: Bệnh viện và các cơ sở đào tạo y tế.

2. Xây dựng chương trình chăm sóc toàn diện: Kết hợp chăm sóc thể chất và tâm lý, áp dụng các kỹ thuật thư giãn, tư vấn tâm lý để giảm tỷ lệ rối loạn giấc ngủ và lo âu xuống dưới 50% trong 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Khoa Ung bướu và điều dưỡng.

3. Tăng cường giáo dục sức khỏe cộng đồng: Tuyên truyền phòng chống hút thuốc lá và các yếu tố nguy cơ ung thư phổi nhằm giảm tỷ lệ mắc mới trong cộng đồng trong vòng 3 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Y tế, các tổ chức xã hội.

4. Cải thiện hệ thống theo dõi và đánh giá: Áp dụng phần mềm quản lý bệnh nhân để theo dõi tiến triển bệnh và kết quả chăm sóc, nâng cao hiệu quả điều trị và giảm biến chứng trong vòng 1 năm. Chủ thể thực hiện: Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Điều dưỡng viên và nhân viên y tế: Nâng cao kiến thức và kỹ năng chăm sóc người bệnh ung thư phổi, áp dụng các phương pháp chăm sóc toàn diện để cải thiện chất lượng điều trị.

2. Bác sĩ chuyên khoa ung bướu: Tham khảo các yếu tố liên quan đến kết quả chăm sóc để phối hợp điều trị hiệu quả, giảm biến chứng và nâng cao tiên lượng bệnh nhân.

3. Nhà quản lý y tế và bệnh viện: Xây dựng chính sách đào tạo, quy trình chăm sóc và quản lý bệnh nhân ung thư phổi dựa trên dữ liệu thực tế, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên y khoa: Là tài liệu tham khảo về đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả chăm sóc người bệnh ung thư phổi tại Việt Nam, phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Ung thư phổi có những triệu chứng lâm sàng phổ biến nào?
   Triệu chứng thường gặp gồm ho kéo dài, đau ngực, khó thở, ho ra máu, sụt cân và mệt mỏi. Ví dụ, trong nghiên cứu này, 73,8% bệnh nhân có triệu chứng sụt cân và 75,9% bị khó ngủ.

2. Tại sao phần lớn bệnh nhân ung thư phổi được phát hiện ở giai đoạn muộn?
   Do triệu chứng ban đầu nghèo nàn, không đặc hiệu, bệnh nhân thường chủ quan hoặc điều trị triệu chứng không hiệu quả trước khi đi khám chuyên khoa.

3. Vai trò của điều dưỡng trong chăm sóc người bệnh ung thư phổi là gì?
   Điều dưỡng giúp giảm đau, hỗ trợ hô hấp, chăm sóc dinh dưỡng, tư vấn tâm lý và phòng ngừa biến chứng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và hiệu quả điều trị.

4. Chỉ số BMI ảnh hưởng thế nào đến kết quả điều trị ung thư phổi?
   Bệnh nhân nhẹ cân (BMI <18,5) thường có tiên lượng kém hơn do suy dinh dưỡng ảnh hưởng đến sức đề kháng và khả năng đáp ứng điều trị.

5. Làm thế nào để cải thiện chất lượng giấc ngủ cho người bệnh ung thư phổi?
   Áp dụng các biện pháp thư giãn, tư vấn tâm lý, điều chỉnh thuốc và chăm sóc toàn diện giúp giảm rối loạn giấc ngủ, từ đó cải thiện sức khỏe tổng thể.

Kết luận

• Nghiên cứu đã mô tả chi tiết đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả chăm sóc người bệnh ung thư phổi tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang với 145 bệnh nhân.
• Phần lớn bệnh nhân được phát hiện ở giai đoạn muộn (III, IV), có tỷ lệ hút thuốc lá cao và nhiều bệnh lý kèm theo.
• Hoạt động chăm sóc điều dưỡng đạt mức tốt, góp phần giảm triệu chứng đau, khó thở và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
• Các yếu tố như giới tính, tuổi, bệnh lý kèm theo và di căn có liên quan đến kết quả chăm sóc và sự hài lòng của người bệnh.
• Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc, đào tạo điều dưỡng và giáo dục sức khỏe cộng đồng nhằm cải thiện hiệu quả điều trị và chất lượng cuộc sống người bệnh.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 12 tháng, đồng thời mở rộng nghiên cứu đánh giá hiệu quả chăm sóc trên quy mô lớn hơn.

Các cơ sở y tế và điều dưỡng viên cần áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh ung thư phổi, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật cho xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Ung thư phế quản hay ung thư phổi (UTP) là thuật ngữ để chỉ bệnh lý ác tính của phế quản phổi xuất phát từ biểu mô niêm mạc phế quản, tiểu phế quản, phế nang, các tuyến của phế quản hoặc từ các thành phần khác của phổi [5]. Theo ghi nhận tình hình ung thư trên toàn thế giới GLOBOCAN năm 2018, ung thư phổi có tỷ lệ mắc mới và tỷ lệ tử vong cao nhất trong các loại ung thư. Tần suất chung của bệnh trên thế giới ngày càng tăng. Tại thời điểm phát hiện được bệnh, chỉ có 20% bệnh nhân bị ung thư phế quản - phổi có biểu hiện tại chỗ, 25% bệnh nhân đã có biểu hiện lan rộng đến các hạch bạch huyết khu vực, và 55% NB đã có những biểu hiện di căn xa.

Hiện nay, tỷ lệ sống sót của ung thư phế quản - phổi sau 5 năm kể từ khi chẩn đoán là 14%. Như vậy, ung thư phế quản - phổi nguyên phát là một vấn đế lớn trong y tế và tiên lượng bệnh thường rất dè dặt [61]. Năm bệnh ung thư phổ biến nhất ở Việt Nam bao gồm: Ung thư gan (15,4%), kế đó là ung thư phổi (14,4%), ung thư dạ dày (10,6%), ung thư đại tràng và ung thư vú [5]. Theo nghiên cứu của Bùi Công Toàn và Nguyễn Bá Đức cùng với cộng sự (2015), ung thư phế quản - phổi chiếm 20% trong tổng số các ung thư, tuy nhiên ung thư phổ biến nhất là ở nam giới và đứng hàng thứ ba trong số các ung thư ở nữ giới sau ung thư vú và ung thư dạ dày và tỉ lệ tử vong đứng hàng thứ 2 trong các loại ung thư [43].

Triệu chứng lâm sàng của bệnh UTP thường rất nghèo nàn và không đặc hiệu. Đa phần người bệnh đến khám thường vào giai đoạn muộn của bệnh. Lúc này phương pháp điều trị chủ yếu là tiến hành hóa xạ trị kết hợp tại những vùng tế bào ung thư đã lan rộng và không thể tiến hành phẫu thuật được nữa. Do đó, công tác chăm sóc của điều dưỡng cực kỳ quan trọng.

Góp phần giúp đỡ NB giảm bớt những đau đớn về thể chất, đồng thời kết hợp chăm sóc tâm lý, nâng cao chất lượng cuộc sống của NB. Tại Việt nam, đã có nhiều công trình nghiên cứu về ung thư phổi, nhưng tập trung chủ yếu về khía cạnh dịch tễ học, lâm sàng và cận lâm sàng, chẩn đoán mô bệnh học và phương pháp điều trị. Cho đến nay, rất ít nghiên cứu đề cập một cách đầy đủ đến kết quả theo dõi chăm sóc của điều dưỡng trên đối tượng người bệnh ung thư phổi. Tại Khoa Ung Bướu bệnh viện Đa Khoa Kiên Giang đã và đang tiến hành điều trị cho rất nhiều người bệnh ung thư nói chung và bệnh ung thư phổi nói riêng.

Đạt 2 được nhiều thành công to lớn trong công tác khám – chữa bệnh, phát hiện ra sớm các giai đoạn của bệnh, kéo dài thời gian sống thêm và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Cùng với sự tiến bộ của y học kết hợp với các trang thiết bị y tế hiện đại thì công tác chăm sóc người bệnh ung thư phổi góp phần không nhỏ vào thành công của điều trị. Do đó, việc theo dõi và chăm sóc của người điều dưỡng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Người điều dưỡng cần phải có đầy đủ kiến thức, kỹ năng tốt để giúp đỡ người bệnh nâng cao sức khỏe, dự phòng các biến chứng, giảm bớt đau đớn về thể chất – tinh thần nhằm đáp ứng các nhu cầu cơ bản và chất lượng cuộc sống được tốt hơn.

Vì vậy, chúng tôi thực hiện đề tài “Kết quả chăm sóc, điều trị người bệnh ung thư phổi và một số yếu tố liên quan tại Bệnh viện đa khoa Kiên Giang, năm 2020-2021” với 2 mục tiêu: 1. Mô tả một số đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của người bệnh ung thư phổi tại bệnh viện đa khoa Kiên Giang. Phân tích kết quả chăm sóc người bệnh và một số yếu tố liên quan. Thang Long University Library 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN 1.Tổng quan về ung thƣ phổi 1.

Định nghĩa - Ung thư phế quản hay ung thư phổi là bệnh ác tính phát triển từ biểu mô phế quản, tiểu phế quản, phế nang hoặc các tuyến của phế quản. Khoảng 95% ung thư phổi là ung thư biểu mô, hoặc các khối u có nguồn gốc từ các tế bào được biến đổi của dòng biểu mô. Hiện nay, gần bốn chục biến thể mô bệnh học khác nhau của ung thư biểu mô phổi được công nhận. - Về thực hành lâm sàng, Theo nghiên cứu của các tác giả nước ngoài như Harvey I.

Hai nhóm bệnh này có tiên lượng và phương pháp điều trị khác nhau. UTPKTBN có tiên lượng tốt hơn và có nhiều lựa chọn điều trị hơn [63], [75]. Dịch tễ - Ung thư phổi là bệnh lý ác tính và ngày càng trở nên phổ biến trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng.121 trường hợp ung thư Phổi và Phế quản mới đã được báo cáo, và 145.849 người chết vì Ung thư Phổi và Phế quản.000 người, có 55 trường hợp ung thư Phổi và Phế quản mới được báo cáo và 37 người chết vì ung thư [48]. - Theo khảo sát tình hình ung thư trên thế giới năm 2018 về tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư, các vị trí ung thư phổ biến nhất là ung thư vú phụ nữ (523.000 ca), tiếp theo là đại trực tràng (500.000), ung thư phổi (470.000) và tuyến tiền liệt (450.

Bốn bệnh ung thư này đại diện cho một nửa gánh nặng ung thư nói chung ở châu Âu. Các nguyên nhân tử vong do ung thư phổ biến nhất là ung thư phổi (388.000 ca tử vong), đại trực tràng (243.000 ca) và ung thư tuyến tụy (128. - Tại Việt Nam, UTP chiếm khoảng 12,4% các loại ung thư. Năm 2000, số NB bị ung thư phổi là 6.905 trường hợp.

Đến 2013, tỷ lệ người mắc bệnh ung thư phổi đã tăng lên gấp 4 lần.000 ca tử vong. Trong số các NB ung thư phổi nhập viện, có 62,5% không còn khả năng phẫu thuật. 4 Trong số đó, tỉ lệ mắc ung thư phổi nam giới thường nhiều hơn so với nữ giới. Tức là,cứ 12 người nam bị bệnh ung thư phổi thì có 4 – 10 bệnh nhân là nữ, với tỉ lệ khoảng 29,6/100.000 người (nam) và 7,3/100.

Ở Hà Nội, trong 100.000 người dân thì có đến 40 người mắc bệnh ung thư phổi. Trong khi đó, con số này tại TP Hồ Chí Minh là 30/100. Đối với NB mắc ung thư phổi, tỷ lệ sống thêm 5 năm là: Ung thư phổi tế bào nhỏ: = 6%. Ung thư phổi không tế bào nhỏ: 18%.

Yếu tố nguy cơ - Theo tác giả Ngô Quý Châu, lần đầu tiên người ta đã chứng minh mối liên quan giữa ung thư phổi với hút thuốc lá và kết quả nhận thấy rằng 80% các ung thư phổi có mối liên quan với yếu tố môi trường, chế độ dinh dưỡng, khói thuốc lá, sự nhiễm độc nước, không khí, điều kiện lao động. Nếu có nhiều yếu tố phối hợp thì nguy cơ mắc ung thư phổi càng cao [5]. - Có đến 90% trường hợp người bệnh UTP do hút thuốc lá. Ở những người hút thuốc lá, nguy cơ UTBMV và ung thư phổi tế bào nhỏ tăng 5- 20 lần, còn nguy cơ UTBMT và ung thư biểu mô tế bào lớn (UTBMTBL) tăng 2- 5 lần so với những người không hút thuốc.

Theo Hoàng Thị Hương (2013) khi nghiên cứu 91 NB ung thư phổi ≥ 60 tuổi thấy 90,2% nam có hút thuốc lá, 3,3% nữ hút thuốc. 27,53% người bệnh trong gia đình có người thân mắc bệnh ung thư [18]. - Ngoài thuốc lá, ô nhiễm không khí cũng là một trong những nguyên nhân gây ra ung thư phổi. Tác giả Võ Văn Xuân (2010) đã chỉ ra, nguy cơ mắc ung thư phổi tăng theo quá trình công nghiệp hóa và ô nhiễm môi trường.

Sự tiếp xúc thường xuyên với Niken, Crom, Sắt, thạch tín, than, khí đốt, dầu mỏ, khói động cơ Diezen góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh [47]. - Tuổi: Ở cả hai giới, tỷ lệ mắc ung thư phổi bắt đầu tăng dần ở lứa tuổi sau 40. Phần lớn ung thư phổi được chẩn đoán ở tuổi 35 - 75, đỉnh cao ở lứa tuổi 55 – 65 tuổi. Tác giả Moumtzi D và cs.156 BN UTPKTBN giai đoạn IIIB hoặc IV thấy tuổi trung bình là 62 tuổi [53].

Tác giả Hoàng Thị Hương (2013) nghiên cứu 91 người bệnh ung thư phổi thấy 51,6% ở độ tuổi trung bình từ 60- 69 tuổi [18]. - Giới: từ trước tới nay, tỷ lệ ung thư phổi ở nam giới vẫn cao hơn nhiều so với nữ, tỷ lệ nam/nữ khoảng 6: 1. Tuy nhiên, tỷ lệ mắc ung thư phổi ở nam ngày càng có xu hướng giảm xuống, còn tỷ lệ mắc ở nữ giới lại có xu hướng gia tăng. Điều này là Thang Long University Library 5 do sự gia tăng tỷ lệ nữ giới hút thuốc lá.

Tại Việt Nam, trước năm 1994 tỷ lệ mắc nam/nữ khoảng 8:1, hiện nay tỷ lệ này chỉ còn 4: 1. Kết quả nghiên cứu của Moumtzi D và cs (2016) có 11,9% nữ và 88,1% là nam [53], Hoàng Thị Hương (2013) tỷ lệ nam/nữ=2/1 [18]. - Bên cạnh đó, bênh mạn tính ở phổi cũng là một trong những nguyên nhân gây ung thư phổi. Các nốt vôi hóa, các sẹo cũ, tổn thương lao, các viêm phế quản mạn có dị sản dạng biểu bì, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, lao phổi là một trong những tác nhân dễ dẫn đến ung thư phổi - Cuối cùng phải kể đến yếu tố gen.

Gen di truyền, cùng với sự biến đổi gen là một trong những nguyên nhân đưa đến ung thư phổi. Nhiều nghiên cứu cho thấy ung thư phổi không tế bào nhỏ tăng lên trong những gia đình có tiền sử mắc bệnh, yếu tố nguy cơ gen được biết rõ nhất là các gen bị biến đổi p53 và nhiều gen khác như KRAS, EGFR, Her2/NEU. - Tương tự vậy, Hoàng Anh Vũ và cs. Tác giả Nguyễn Minh Hà (2014) nghiên cứu 181 người bệnh UTPKTBN giai đoạn IIIB/IV thấy 106/181 NB đột biến gen EGFR (58,6%) [12].

Nghiên cứu của Ngô Thị Tuyết Hạnh (2016) xác định tỷ lệ đột biến gen EGFR trong UTPKTBN bằng phương pháp giải trình tự gen thấy tỷ lệ đột biến gen EGFR 50% gặp ở nữ, không hút thuốc lá [16]. - Ngoài ra, gen p53 cũng có mối liên quan nhất định đến ung thư phổi. Nghiên cứu của Misudomi. T chỉ ra rằng tỷ lệ biểu lộ của gen p53 trong UTPKTBN dao động từ 45,2%- 55,6% và tỷ lệ biểu lộ p53 ở nhóm UTBMT thấp hơn UTBMV (34% so với 52%) [74].