BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH ------------------------- Nguyễn Thị Thanh Vân LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC Thành phố Hồ Chí Minh – 2012 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH ------------------------- Nguyễn Thị Thanh Vân Chuyên ngành : Tâm lý học Mã số : 60 31 80 LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS. HUỲNH VĂN SƠN Thành phố Hồ Chí Minh – 2012 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa được công bố trong các công trình khác. Học viên Nguyễn Thị Thanh Vân LỜI CẢM ƠN Với tình cảm chân thành, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến: - Quý Thầy Cô Khoa Tâm lý Giáo dục, Phòng Sau đại học trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh và Quý Thầy Cô đã tận tình giảng dạy và quản lý hoạt động học tập của lớp Cao học K21, đã cung cấp tri thức và truyền lòng nhiệt huyết với nghề cho tôi; - TS. Huỳnh Văn Sơn – Người thầy giàu tri thức và tâm huyết đã động viên, chia sẻ, tận tình hướng dẫn tôi trong quá trình học tập và thực hiện luận văn; - Đảng ủy, Ban Giám hiệu, tập thể giảng viên – cán bộ quản lý giáo dục, sinh viên các khóa D19, D20 và D21 trường Đại học An ninh nhân dân, đặc biệt là Lãnh đạo và giảng viên Bộ môn Tâm lý đã tạo điều kiện, hỗ trợ cho tôi trong quá trình nghiên cứu, khảo sát và thu thập thông tin phục vụ cho việc hoàn thành luận văn tốt nghiệp; - Quý Thầy Cô trong Hội đồng chấm luận văn đã có những góp ý khoa học và khách quan để giúp tôi hoàn thiện công trình nghiên cứu của mình; - Các anh chị, các bạn cùng khóa K21 đã hợp tác, đoàn kết, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập cũng như thực hiện luận văn này. Học viên Nguyễn Thị Thanh Vân MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Lời cảm ơn Mục lục Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt Danh mục các bảng Danh mục các biểu đồ, sơ đồ MỞ ĐẦU . LÝ LUẬN VỀ BẦU KHÔNG KHÍ TÂM LÝ CỦA LỚP HỌC . Lịch sử nghiên cứu vấn đề bầu không khí tâm lý của lớp học . Những nghiên cứu ở nước ngoài về bầu không khí tâm lý của lớp học . Những nghiên cứu ở trong nước về bầu không khí tâm lý của lớp học . Một số vấn đề lý luận cơ bản về bầu không khí tâm lý của lớp học . Bầu không khí tâm lý . Bầu không khí tâm lý của lớp học . THỰC TRẠNG BẦU KHÔNG KHÍ TÂM LÝ CỦA LỚP HỌC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN NINH NHÂN DÂN . Vài nét về khách thể nghiên cứu và tổ chức nghiên cứu thực trạng . Vài nét về khách thể nghiên cứu thực trạng . Tổ chức nghiên cứu thực trạng . Kết quả khảo sát thực trạng bầu không khí tâm lý của lớp học tại trường Đại học An ninh nhân dân. Đánh giá khái quát về bầu không khí tâm lý của lớp học tại trường Đại học An ninh nhân dân . Đánh giá cụ thể về bầu không khí tâm lý của lớp học thông qua từng nhóm tiêu chí . Đánh giá bầu không khí tâm lý của lớp học tại trường Đại học ANND trên các chiều kích khác nhau của nhóm khách thể. Những yếu tố ảnh hưởng đến bầu không khí tâm lý của lớp học tại trường Đại học An ninh nhân dân . THỰC NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP TÁC ĐỘNG NHẰM CẢI THIỆN BẦU KHÔNG KHÍ TÂM LÝ CỦA LỚP HỌC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN NINH NHÂN DÂN . Một số biện pháp cải thiện bầu không khí tâm lý của lớp học tại trường Đại học An ninh nhân dân. Cơ sở đề xuất các biện pháp cải thiện bầu không khí tâm lý của lớp học tại trường Đại học An ninh nhân dân . Một số biện pháp cụ thể nhằm cải thiện bầu không khí tâm lý của lớp học tại trường Đại học An ninh nhân dân . Tổ chức thực nghiệm một số biện pháp cải thiện bầu không khí tâm lý của lớp học tại trường Đại học An ninh nhân dân . Mục đích và nhiệm vụ thực nghiệm . Khách thể thực nghiệm. Giả thuyết và mô hình thực nghiệm . Điều kiện và quy trình thực nghiệm . Công cụ đánh giá thực nghiệm . Kết quả thực nghiệm một số biện pháp cải thiện bầu không khí tâm lý của lớp học tại trường Đại học An ninh nhân dân . So sánh nhóm thực nghiệm trước và sau thực nghiệm . So sánh nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm sau thực nghiệm . So sánh từng biểu hiện nổi bật trong các tiêu chí đánh giá về bầu không khí tâm lý của nhóm thực nghiệm trước và sau thực nghiệm. Kết quả thực nghiệm bằng các phương pháp khác .123 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .128 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT ANND : An ninh nhân dân ĐLC : Độ lệch chuẩn TB : Trung bình R : Hệ số tương quan Sig : Mức ý nghĩa DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Điểm TB và ĐLC của các biểu hiện khái quát bầu không khí tâm lý của lớp học . Đánh giá khái quát mức độ bầu không khí tâm lý của lớp học . Kết quả tương quan giữa các mặt biểu hiện của bầu không khí tâm lý của các lớp . Điểm TB và ĐLC của các biểu hiện về bầu không khí tâm lý của lớp học thông qua thái độ với nhau . Đánh giá mức độ bầu không khí tâm lý của lớp học thông qua thái độ với nhau . Một số biểu hiện nổi bật của bầu không khí tâm lý của lớp học D19C và D20D thông qua thái độ với nhau . Một số biểu hiện nổi bật của bầu không khí tâm lý của lớp học D20B1 và D21A2 thông qua thái độ với nhau . Điểm TB, ĐLC và mức độ các biểu hiện về bầu không khí tâm lý của lớp học thông qua thái độ đối với bản thân . Một số biểu hiện nổi bật của bầu không khí tâm lý của các lớp học thông qua thái độ đối với bản thân . Điểm TB và ĐLC của các biểu hiện về bầu không khí tâm lý của lớp học thông qua thái độ đối với nhiệm vụ . Đánh giá mức độ bầu không khí tâm lý của lớp học thông qua thái độ đối với nhiệm vụ. Một số biểu hiện nổi bật của bầu không khí tâm lý của lớp D19C thông qua thái độ đối với học tập và rèn luyện . Một số biểu hiện nổi bật của bầu không khí tâm lý của lớp D20B1, D20D và D21A2 thông qua thái độ đối với học tập và rèn luyện . Kết quả đánh giá bầu không khí tâm lý của lớp học theo giới tính . Kết quả đánh giá bầu không khí tâm lý của lớp học theo thành phần khách thể là Cán bộ đi học hay học sinh phổ thông . Kết quả đánh giá bầu không khí tâm lý của lớp học theo thành phần khách thể là Ban chỉ huy lớp, cán bộ Đoàn - Hội, Ban chủ nhiệm các CLB và sinh viên là Đoàn viên - Hội viên . Kết quả đánh giá bầu không khí tâm lý của lớp học theo kết quả xếp loại về học tập . Kết quả đánh giá thái độ đối với học tập theo kết quả xếp loại về học tập . Ảnh hưởng của tính chất các quan hệ xã hội trong nhà trường đến bầu không khí tâm lý của lớp học . Ảnh hưởng của nội quy - kỷ luật - điều lệnh đến bầu không khí tâm lý của lớp học . Ảnh hưởng của đặc điểm hoạt động giảng dạy và giáo dục trong lớp học đến bầu không khí tâm lý của lớp học . Ảnh hưởng của điều kiện học tập và rèn luyện đến bầu không khí tâm lý của lớp học . Ảnh hưởng của đặc điểm người giảng viên đứng lớp đến bầu không khí tâm lý của lớp học . Ảnh hưởng của sự tương hợp về tâm lý giữa các thành viên trong lớp học đến bầu không khí tâm lý của lớp học . Ảnh hưởng của đặc điểm hoạt động học tập, rèn luyện và giao tiếp giữa các thành viên trong lớp học đến bầu không khí tâm lý của lớp học . Ảnh hưởng của đặc điểm hoạt động học tập, rèn luyện và giao tiếp giữa các thành viên trong lớp học (biểu hiện cụ thể) đến bầu không khí tâm lý của lớp học . Ảnh hưởng của các yếu tố bên trong và bên ngoài đến bầu không khí tâm lý của lớp học . Bầu không khí tâm lý của nhóm thực nghiệm trước và sau thực nghiệm . Bầu không khí tâm lý của nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm sau thực nghiệm. Một số biểu hiện nổi bật của bầu không khí tâm lý của nhóm thực nghiệm thông qua thái độ đối với nhau trước và sau thực nghiệm . So sánh số người được yêu thích trong nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm trước và sau thực nghiệm . So sánh số người được lựa chọn cộng tác trong nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm trước và sau thực nghiệm . 125 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Biểu đồ 2. Biểu hiện khái quát bầu không khí tâm lý của các lớp . Biểu hiện bầu không khí tâm lý của các lớp thông qua thái độ với nhau . Biểu hiện bầu không khí tâm lý của các lớp thông qua thái độ đối với bản thân . Biểu hiện bầu không khí tâm lý của các lớp thông qua thái độ đối với nhiệm vụ . So sánh mức độ tích cực của bầu không khí tâm lý giữa các lớp . Bầu không khí tâm lý của nhóm thực nghiệm trước và sau thực nghiệm. Bầu không khí tâm lý của nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm sau thực nghiệm . So sánh số người được yêu thích trong nhóm đối chứng trước và sau thực nghiệm. So sánh số người được yêu thích trong nhóm thực nghiệm trước và sau thực nghiệm. So sánh số người được lựa chọn cộng tác trong nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm trước và sau thực nghiệm . 126 Sơ đồ mô hình thực nghiệm .