Bảo Hộ Quyền Tác Giả Đối Với Tác Phẩm Khoa Học Của Sinh Viên Tại Học Viện Hành Chính Quốc Gia

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với tác phẩm khoa học của sinh viên tại học viện hành chính quốc gia, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề

• Tác giả: Dương Thị Phương Anh
• Người hướng dẫn: Th.S. Nguyễn Trọng Nhã
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Bảo Hộ Quyền Tác Giả Đối Với Tác Phẩm Khoa Học Của Sinh Viên Tại Học Viện Hành Chính Quốc Gia
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VÀ QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN HÀNH VÀ BẢO HỘ QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ ĐỐI VỚI TÁC PHẨM KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN
• 1.1. Một số vấn đề lý luận cơ bản và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm khoa học của sinh viên
• 1.1.1. Khái niệm về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm khoa học của sinh viên
• 1.1.2. Đặc điểm và bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm khoa học của sinh viên
• 1.1.3. Vai trò của bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm khoa học của sinh viên
• 1.1.4. Ý nghĩa của việc bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm khoa học của sinh viên
• 1.1.5. Quy định của pháp luật Việt Nam về bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan đến quyền tác giả đối với tác phẩm khoa học của sinh viên
• 1.1.5.1. Lịch sử hình thành và phát triển về bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan đến quyền tác giả tại Việt Nam
• 1.1.5.2. Nội dung quy định của pháp luật Việt Nam về bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan đến quyền tác giả đối với tác phẩm khoa học của sinh viên
• 1.1.5.3. Nội dung quy định chung về bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan đối với tác phẩm khoa học theo Luật SHTT hiện hành
• 1.1.5.4. Nội dung quy định riêng của pháp luật Việt Nam về bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan đối với tác phẩm khoa học của sinh viên
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG BẢO HỘ QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ ĐỐI VỚI CÁC TÁC PHẨM KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN TẠI HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
• 2.1. Tình hình bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với tác phẩm khoa học của sinh viên tại Học viện Hành chính Quốc gia
• 2.2. Thực trạng bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan của Học viện Hành chính Quốc gia đối với tác phẩm khoa học của sinh viên
• 2.3. Thực trạng hoạt động tự bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan của sinh viên đối với tác phẩm khoa học tại Học viện Hành chính Quốc gia
• 2.4. Đánh giá chung về thực trạng bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với tác phẩm khoa học của sinh viên Học viện Hành chính Quốc gia
• 2.5. Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập trong việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với tác phẩm khoa học của sinh viên Học viện Hành chính Quốc gia
• 2.5.1. Nguyên nhân khách quan
• 2.5.2. Nguyên nhân chủ quan
• 3. CHƯƠNG 3: KIẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN, NÂNG CAO HIỆU QUẢ BẢO HỘ QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ ĐỐI VỚI TÁC PHẨM KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
• 3.1. Giải pháp nâng cao hiệu quả bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với tác phẩm khoa học của sinh viên Học viện Hành chính Quốc gia
• 3.1.1. Học viện cần hoàn thiện các quy chế liên quan đến việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, quyền tác giả và quyền liên quan đối với tác phẩm khoa học của sinh viên
• 3.1.2. Học viện cần phát triển các biện pháp để các chủ thể có thể tự bảo vệ quyền tác giả của mình một cách hiệu quả
• 3.1.3. Phát triển học phần Luật SHTT rộng trên phạm vi toàn trường, đưa vấn đề bảo hộ sở hữu trí tuệ vào nhận thức của mỗi sinh viên. Cần nâng cao ý thức tự giác tìm hiểu quy định và bảo hộ SHTT và bảo vệ các tác phẩm khoa học của bản thân sinh viên
• 3.1.4. Tăng cường công tác rà soát, kiểm tra, giám sát, xử lí các hành vi xâm phạm bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm khoa học của sinh viên
• 3.1.5. Học viện cần đẩy mạnh hình thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong sinh viên nhằm nâng cao ý thức bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan đối với tác phẩm khoa học
• 3.2. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện quy định pháp luật về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với tác phẩm khoa học của sinh viên
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bảo Hộ Quyền Tác Giả Đối Với Tác Phẩm Khoa Học

Bảo hộ quyền tác giả là một vấn đề quan trọng trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, đặc biệt là đối với các tác phẩm khoa học của sinh viên tại Học viện Hành chính Quốc gia. Quyền tác giả không chỉ bảo vệ quyền lợi của tác giả mà còn khuyến khích sự sáng tạo và nghiên cứu trong môi trường học thuật. Việc hiểu rõ về bảo hộ quyền tác giả giúp sinh viên nhận thức được giá trị của tác phẩm mình tạo ra và các quyền lợi đi kèm.

1.1. Khái Niệm Bảo Hộ Quyền Tác Giả

Bảo hộ quyền tác giả là việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tác giả đối với tác phẩm của mình. Điều này bao gồm quyền sao chép, phân phối và công bố tác phẩm. Quyền tác giả giúp ngăn chặn hành vi xâm phạm và bảo vệ giá trị trí tuệ của tác giả.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Bảo Hộ Quyền Tác Giả

Bảo hộ quyền tác giả không chỉ bảo vệ quyền lợi của tác giả mà còn thúc đẩy sự phát triển của khoa học và công nghệ. Nó tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự sáng tạo và nghiên cứu, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục tại Học viện Hành chính Quốc gia.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Bảo Hộ Quyền Tác Giả

Mặc dù có nhiều quy định pháp luật về bảo hộ quyền tác giả, nhưng thực tế vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc thực thi. Sinh viên thường thiếu thông tin về quyền lợi của mình, dẫn đến việc không bảo vệ được tác phẩm của mình. Ngoài ra, việc xâm phạm quyền tác giả cũng diễn ra phổ biến trong môi trường học thuật.

2.1. Thiếu Nhận Thức Về Quyền Tác Giả

Nhiều sinh viên chưa hiểu rõ về quyền tác giả và các quy định liên quan. Điều này dẫn đến việc họ không biết cách bảo vệ tác phẩm của mình, dễ bị xâm phạm quyền lợi.

2.2. Hành Vi Xâm Phạm Quyền Tác Giả

Hành vi xâm phạm quyền tác giả diễn ra phổ biến, từ việc sao chép tài liệu đến việc sử dụng tác phẩm mà không có sự đồng ý của tác giả. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của sinh viên mà còn làm giảm giá trị của nghiên cứu khoa học.

III. Phương Pháp Bảo Hộ Quyền Tác Giả Hiệu Quả

Để bảo vệ quyền tác giả một cách hiệu quả, cần có những phương pháp cụ thể và rõ ràng. Việc đăng ký quyền tác giả, nâng cao nhận thức cho sinh viên và xây dựng các quy định chặt chẽ là những giải pháp cần thiết.

3.1. Đăng Ký Quyền Tác Giả

Đăng ký quyền tác giả là bước đầu tiên và quan trọng trong việc bảo vệ tác phẩm. Việc này giúp xác nhận quyền sở hữu và tạo cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi của tác giả.

3.2. Nâng Cao Nhận Thức Cho Sinh Viên

Tổ chức các buổi hội thảo, khóa học về quyền tác giả cho sinh viên là cần thiết. Điều này giúp sinh viên hiểu rõ hơn về quyền lợi của mình và cách bảo vệ tác phẩm khoa học.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Về Bảo Hộ Quyền Tác Giả Tại Học Viện

Học viện Hành chính Quốc gia đã có nhiều nỗ lực trong việc bảo vệ quyền tác giả cho sinh viên. Các quy định và chính sách đã được triển khai nhằm tạo ra môi trường thuận lợi cho việc nghiên cứu và sáng tạo.

4.1. Các Chính Sách Bảo Vệ Quyền Tác Giả

Học viện đã ban hành nhiều chính sách nhằm bảo vệ quyền tác giả cho sinh viên. Những chính sách này giúp sinh viên yên tâm hơn trong việc nghiên cứu và sáng tạo.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Và Sáng Tạo

Nhờ vào việc bảo vệ quyền tác giả, nhiều tác phẩm khoa học của sinh viên đã được công nhận và có giá trị thực tiễn cao. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng nghiên cứu mà còn góp phần vào sự phát triển của Học viện.

V. Kết Luận Về Bảo Hộ Quyền Tác Giả Đối Với Tác Phẩm Khoa Học

Bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm khoa học của sinh viên tại Học viện Hành chính Quốc gia là một vấn đề cần được quan tâm và đầu tư. Việc nâng cao nhận thức và thực thi các quy định pháp luật sẽ giúp bảo vệ quyền lợi của sinh viên và thúc đẩy sự phát triển của khoa học.

5.1. Tương Lai Của Bảo Hộ Quyền Tác Giả

Trong tương lai, việc bảo hộ quyền tác giả sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn. Cần có những cải cách và đổi mới trong chính sách để đáp ứng nhu cầu thực tiễn.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Cần có những giải pháp cụ thể nhằm cải thiện tình hình bảo hộ quyền tác giả, bao gồm việc tăng cường tuyên truyền, giáo dục và xây dựng các quy định pháp luật chặt chẽ hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và sự phát triển của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, tài sản trí tuệ ngày càng giữ vai trò thiết yếu đối với sự phát triển kinh tế - xã hội. Môi trường giáo dục đại học là không gian hình thành và phát triển nhiều tác phẩm khoa học (TPKH) phản ánh năng lực nghiên cứu, tư duy độc lập và khả năng sáng tạo của người học. Tuy nhiên, sự bùng nổ của công nghệ thông tin cùng xu hướng tiếp cận mở đối với các nguồn học liệu số đã khiến quyền tác giả đối với TPKH của sinh viên trở thành đối tượng dễ bị xâm phạm thông qua các hành vi sao chép, trích dẫn không đúng quy định hoặc phát tán trái phép.

Tại Học viện Hành chính Quốc gia (HVHCQG), công tác quản lý và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) đã đạt được một số kết quả ban đầu, song thực tiễn triển khai vẫn bộc lộ những khoảng trống. Nhận thức của sinh viên về quyền tác giả còn chưa đầy đủ, cơ chế tự bảo vệ chưa được phát huy, và các biện pháp chế tài nội bộ đôi khi chưa được áp dụng linh hoạt. Nhằm làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và giải quyết yêu cầu thực tiễn đó, tác giả Dương Thị Phương Anh đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp ngành Luật với đề tài: "Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với tác phẩm khoa học của sinh viên tại Học viện Hành chính Quốc gia".

Mục tiêu nghiên cứu: Làm rõ cơ sở lý luận về bảo hộ quyền SHTT, quyền tác giả và quyền liên quan đối với TPKH; khảo sát, đánh giá thực trạng bảo hộ quyền tác giả đối với TPKH của sinh viên tại Học viện Hành chính Quốc gia; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả bảo hộ trong thực tiễn.

Nhiệm vụ nghiên cứu (được đánh số theo văn bản):

1. Xác định các vấn đề lý luận cơ bản về bảo hộ quyền SHTT, quyền tác giả và quyền liên quan đối với TPKH của sinh viên.
2. Khảo sát, đánh giá thực trạng, nhận thức, nội dung bảo hộ quyền SHTT, quyền tác giả và quyền liên quan đối với các TPKH của sinh viên tại HVHCQG; chỉ ra những kết quả, hạn chế cần khắc phục và nguyên nhân.
3. Đề xuất kiến nghị và giải pháp hoàn thiện, nâng cao hiệu quả thực trạng bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan đối với các TPKH của sinh viên tại HVHCQG.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận cơ bản, quy định pháp luật về bảo hộ SHTT (trọng tâm là quyền tác giả, quyền liên quan) đối với TPKH của sinh viên; thực trạng bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan đối với TPKH của sinh viên tại Học viện Hành chính Quốc gia.
• Phạm vi không gian: Học viện Hành chính Quốc gia.
• Phạm vi thời gian: Thu thập và phân tích dữ liệu trong giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2023.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào chế định bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan và hoạt động thực thi bảo vệ TPKH của sinh viên trong khuôn khổ cơ sở giáo dục đại học.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận thuộc ngành Luật học, kết hợp giữa nghiên cứu lý luận pháp lý chuyên ngành và khảo sát thực tiễn xã hội học pháp luật.

Khung lý thuyết và văn bản pháp lý áp dụng

Đề tài dựa trên nền tảng các quy định của pháp luật Việt Nam về sở hữu trí tuệ và quản lý giáo dục đại học, bao gồm:

• Luật Sở hữu trí tuệ: Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019 và 2022), trọng tâm tại các điều khoản về quyền tác giả (Điều 4, Điều 6, Điều 12a, Điều 13, Điều 14, Điều 18, Điều 19, Điều 20, Điều 25, Điều 28, Điều 36, Điều 41, Điều 42, Điều 198, Điều 199) và quyền liên quan (Điều 16, Điều 17, Điều 35).
• Bộ luật Dân sự: Các quy định mang tính nguyên tắc qua các thời kỳ (Bộ luật Dân sự năm 1995, 2005 và 2015).
• Văn bản dưới luật: Nghị định số 22/2018/NĐ-CP ngày 23/02/2018; Nghị định số 17/2023/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật SHTT về quyền tác giả, quyền liên quan; Quyết định số 78/2008/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy định quản lý hoạt động sở hữu trí tuệ trong cơ sở giáo dục đại học.
• Văn bản nội bộ của HVHCQG: Quy chế Quản lý hoạt động khoa học và công nghệ (ban hành tháng 4/2023) và Quy chế Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên (ban hành kèm theo Quyết định số 1089/QĐ-HCQG ngày 24/4/2023 của Giám đốc HVHCQG).

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp luận: Vận dụng phép duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin nhằm nhìn nhận các quan hệ sở hữu trí tuệ trong sự vận động, phát triển gắn liền với điều kiện kinh tế - xã hội.
• Phương pháp nghiên cứu pháp lý chuyên ngành: Phân tích quy phạm, diễn giải luật học, tổng hợp và so sánh nhằm làm sáng tỏ các quyền nhân thân, quyền tài sản, các hành vi xâm phạm và cơ chế bảo hộ.
• Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế: Thực hiện khảo sát bằng bảng hỏi định lượng đối với sinh viên HVHCQG với quy mô mẫu $n = 100$ phiếu hợp lệ; phương pháp thống kê mô tả nhằm đối chiếu và lượng hóa mức độ nhận thức, tính chủ động và hành vi chấp hành pháp luật SHTT của người học.

Nguồn dữ liệu

• Dữ liệu sơ cấp: Kết quả điều tra xã hội học pháp luật thông qua 100 phiếu khảo sát sinh viên HVHCQG về vai trò của bảo hộ SHTT, mức độ hiểu biết pháp luật và ý thức tự bảo vệ TPKH.
• Dữ liệu thứ cấp: Số liệu thống kê số lượng đề tài NCKH và khóa luận tốt nghiệp của sinh viên do Trung tâm Thông tin - Thư viện HVHCQG cung cấp giai đoạn 2020 - 2023; các công trình nghiên cứu khoa học đã công bố liên quan đến quyền tác giả trong cơ sở giáo dục đại học.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản và quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với tác phẩm khoa học của sinh viên

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về quyền tác giả, quyền liên quan và quyền SHTT đối với TPKH của sinh viên trong cơ sở giáo dục đại học:

1. Khái niệm và đặc điểm:

   • Quyền SHTT được phân tích dưới hai giác độ: khách quan (tổng hợp các quy phạm pháp luật điều chỉnh quan hệ xác lập, khai thác, bảo vệ quyền) và chủ quan (tập hợp các quyền, nghĩa vụ cụ thể của chủ thể quyền).
   • TPKH của sinh viên được xác định là kết quả lao động trí tuệ sáng tạo trong lĩnh vực khoa học tự nhiên, xã hội và nhân văn; thể hiện qua các hình thức: khóa luận tốt nghiệp, công trình NCKH, bài báo khoa học, sách khoa học, báo cáo khoa học.
   • Tác giả rút ra 6 đặc điểm cơ bản của việc bảo hộ quyền tác giả đối với TPKH của sinh viên: (1) Tính dễ bị xâm phạm do phạm vi tiếp cận rộng rãi; (2) Tính độc quyền chỉ bảo hộ hình thức thể hiện, không bảo hộ ý tưởng sáng tạo; (3) Được bảo đảm bằng nhiều biện pháp pháp lý; (4) Cơ chế bảo hộ tự động ngay khi tác phẩm được định hình dưới hình thức vật chất nhất định mà không bắt buộc đăng ký; (5) Giới hạn quyền, không bảo hộ tuyệt đối đối với các trường hợp trích dẫn hợp lý, sao chép phi thương mại phục vụ nghiên cứu; (6) Chủ thể bảo hộ gắn liền với môi trường cơ sở đào tạo.

2. Lịch sử pháp luật Việt Nam:

   • Giai đoạn 1945 - 1989: Ghi nhận quyền tác giả từ Hiến pháp năm 1946; Nghị định số 142/HĐBT ngày 14/12/1986 lần đầu ghi nhận quyền tác giả nhưng mang nặng tính chất kiểm duyệt hành chính.
   • Giai đoạn 1989 đến nay: Bước phát triển mạnh mẽ với Hiến pháp năm 1992, Pháp lệnh Bảo hộ quyền tác giả năm 1994, Bộ luật Dân sự năm 1995, Nghị định số 76/CP năm 1996, Bộ luật Dân sự năm 2005 và Luật SHTT năm 2005 (được sửa đổi, bổ sung qua các năm 2009, 2019, 2022).

3. Nội dung pháp lý hiện hành:

   • Điều kiện bảo hộ căn cứ Điều 6, 12a, 13, 14, 16, 17 Luật SHTT.
   • Nội dung quyền tác giả bao gồm quyền nhân thân không thể chuyển giao (đặt tên, đứng tên, bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm) và quyền nhân thân có thể chuyển giao (công bố tác phẩm), cùng các quyền tài sản (làm tác phẩm phái sinh, sao chép, phân phối, truyền đạt tác phẩm) theo Điều 19 và Điều 20 Luật SHTT.
   • Cơ chế bảo hộ và xử lý xâm phạm thông qua biện pháp tự bảo vệ (Điều 198) và các chế tài dân sự, hành chính, hình sự (Điều 199).
   • Phân tích các quy định riêng tại Quyết định số 78/2008/QĐ-BGDĐT về ghi nhận, khai báo, quyền công bố và trách nhiệm bảo mật tài sản trí tuệ trong cơ sở giáo dục đại học.

Chương 2: Thực trạng bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với tác phẩm khoa học của sinh viên tại Học viện Hành chính Quốc gia

Chương này tập trung phản ánh thực tế quản lý, thống kê số liệu nghiên cứu, kết quả khảo sát nhận thức và thực trạng vi phạm tại HVHCQG:

1. Công tác quản lý và số lượng TPKH:
   • HVHCQG là trung tâm đào tạo với quy mô 8 khoa và 14 ngành. Công tác quản lý TPKH của sinh viên được điều chỉnh bởi Quy chế Quản lý hoạt động KH&CN (tháng 4/2023) và Quy chế Quản lý hoạt động NCKH của sinh viên (Quyết định số 1089/QĐ-HCQG). Viện Nghiên cứu Khoa học hành chính và Trung tâm Thông tin - Thư viện là hai đơn vị đầu mối lưu trữ và quản lý.
   • Thống kê TPKH giai đoạn 2020 - 2023 cho thấy số lượng có xu hướng gia tăng qua các năm:

Năm	Số lượng bài nghiên cứu khoa học	Số lượng bài khóa luận tốt nghiệp	Tổng cộng (bài)
2020	32	92	124
2021	30	76	106
2022	39	100	139
2023	47	122	169

(Nguồn: Trung tâm Thông tin - Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia giai đoạn 2020 - 2023)

2. Thực trạng quy trình kiểm soát và xử lý vi phạm:

   • Học viện áp dụng hệ thống quét và máy quét của phòng Công nghệ thông tin để kiểm tra đạo văn và độ trùng lặp đối với các TPKH trước khi nghiệm thu, bảo vệ.
   • Danh mục TPKH được công khai trên trang thông tin thư viện. Các hành vi xâm phạm quyền tác giả được xử lý bằng các hình thức kỷ luật: khiển trách, cảnh cáo, trừ điểm rèn luyện hoặc đánh trượt học phần, đồng thời ưu tiên giải quyết tranh chấp thông qua hòa giải.

3. Kết quả khảo sát thực tế sinh viên ($n = 100$):

   • Đánh giá về vai trò của bảo hộ quyền SHTT đối với TPKH: Điểm trung bình chung đạt 3,45/4,0 (mức "rất quan trọng").

TT	Nội dung đánh giá vai trò	Điểm trung bình	Xếp hạng
1	Tạo điều kiện thuận lợi cho NCKH và kinh tế tri thức	3,13	1
2	Ngăn chặn, chấm dứt hành vi xâm phạm quyền SHTT	3,13	1
3	Tạo ra sản phẩm vật chất, tinh thần cho xã hội	3,13	1
4	Tạo động lực thúc đẩy, khuyến khích NCKH của sinh viên	3,12	2
5	Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho sinh viên	2,55	3

• Mức độ hiểu biết quy định pháp luật (Biểu đồ 2.3): Tỷ lệ trả lời đúng trung bình chỉ đạt 50%. Trong đó:
  • 80% sinh viên trả lời đúng về nội dung quyền tác giả (quyền nhân thân và quyền tài sản), 20% trả lời sai.
  • 47% trả lời đúng về đối tượng thuộc phạm vi bảo hộ quyền tác giả, 53% trả lời sai (nhiều sinh viên nhầm lẫn tin tức thời sự thuần túy hoặc văn bản quy phạm pháp luật cũng được bảo hộ).
  • 23% trả lời đúng về trường hợp ngoại lệ cho phép tự sao chép một bản phục vụ mục đích NCKH cá nhân, có tới 77% trả lời sai.
• Tính chủ động tìm hiểu (Biểu đồ 2.4): 56% sinh viên thừa nhận chưa chủ động tìm hiểu các quy định về bảo hộ quyền tác giả, chỉ có 44% sinh viên khẳng định đã chủ động tìm hiểu.

4. Nguyên nhân của hạn chế:
   • Khách quan: Thiếu văn bản luật chuyên ngành quy định chi tiết về TPKH của sinh viên; chế tài xử lý vi phạm trong môi trường giáo dục còn thiếu cụ thể; công nghệ phát triển khiến hành vi sao chép trở nên tinh vi.
   • Chủ quan: Ý thức tự giác tìm hiểu pháp luật của sinh viên còn thấp; học phần Luật SHTT mới được giảng dạy cục bộ, chưa phổ biến rộng rãi cho toàn thể sinh viên các khối ngành của Học viện.

Chương 3: Giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện, nâng cao hiệu quả bảo hộ quyền SHTT đối với tác phẩm khoa học của sinh viên Học viện Hành chính Quốc gia

Chương 3 đề xuất các định hướng hành động ở cấp độ cơ sở đào tạo và cấp độ chính sách vĩ mô:

1. Nhóm giải pháp tại Học viện Hành chính Quốc gia:

   • Hoàn thiện quy chế nội bộ: Xây dựng và ban hành các quy định cụ thể, thống nhất về xác lập, phân chia quyền sở hữu, lưu trữ và công bố TPKH của người học.
   • Phát triển biện pháp tự bảo vệ: Hướng dẫn sinh viên các công cụ kỹ thuật, quy trình số hóa và thủ tục đăng ký quyền tác giả khi cần thiết nhằm tạo chứng cứ pháp lý vững chắc.
   • Phổ biến môn học: Mở rộng giảng dạy học phần Luật SHTT cho sinh viên tất cả các chuyên ngành tại Học viện.
   • Nâng cao ý thức tự giác: Tuyên truyền, định hướng sinh viên tôn trọng quyền tác giả và liêm chính học thuật.
   • Tăng cường giám sát và chế tài: Đầu tư nâng cấp phần mềm chống đạo văn, kiểm tra nghiêm ngặt tỷ lệ trùng lặp; xử lý nghiêm minh các trường hợp vi phạm quy chế.
   • Đẩy mạnh tuyên truyền: Tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm, cuộc thi tìm hiểu pháp luật SHTT nhằm tạo lập môi trường học thuật văn minh.

2. Nhóm kiến nghị hoàn thiện pháp luật chung:

   • Bổ sung định nghĩa pháp lý rõ ràng về "Tác phẩm khoa học của sinh viên" trong các văn bản quy phạm pháp luật dưới luật.
   • Hoàn thiện khung pháp lý về phân định quyền tác giả giữa người học, người hướng dẫn và cơ sở đào tạo khi sử dụng cơ sở vật chất, kinh phí của nhà trường.
   • Tăng cường hiệu lực của các chế tài xử lý hành vi xâm phạm quyền tác giả trong môi trường giáo dục đại học.

---

Kết quả và đóng góp của nghiên cứu

• Kết quả thực nghiệm và số liệu: Khóa luận đã tập hợp dữ liệu thứ cấp gồm 538 công trình TPKH (148 đề tài NCKH và 390 khóa luận tốt nghiệp) của sinh viên HVHCQG từ năm 2020 đến năm 2023. Kết quả khảo sát 100 sinh viên cung cấp bằng chứng thực nghiệm về khoảng cách nhận thức: 56% chưa chủ động tìm hiểu luật, 77% hiểu sai về quy định ngoại lệ sao chép tài liệu phục vụ NCKH.
• Đóng góp lý luận: Khóa luận hệ thống hóa các đặc trưng pháp lý, nội dung quyền nhân thân và quyền tài sản đối với sản phẩm học thuật của sinh viên; làm rõ sự giao thoa giữa Luật SHTT và các quy chế quản trị giáo dục đại học.
• Đóng góp thực tiễn: Đề tài chỉ ra nguyên nhân gốc rễ của tình trạng vi phạm bản quyền sinh viên tại cơ sở đào tạo; xây dựng bộ giải pháp 6 điểm có khả năng ứng dụng trực tiếp tại HVHCQG, đồng thời cung cấp kiến nghị sửa đổi quy định quản lý hoạt động SHTT cho các cơ quan quản lý nhà nước.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo

• Hạn chế:
  • Quy mô mẫu khảo sát định lượng còn giới hạn ($n = 100$ sinh viên) trong phạm vi một cơ sở đào tạo là Học viện Hành chính Quốc gia, chưa mở rộng so sánh liên trường.
  • Khung thời gian dữ liệu dừng lại ở giai đoạn 2020 - 2023.
  • Đối tượng nghiên cứu tập trung vào sinh viên đại học chính quy, chưa đi sâu vào sản phẩm khoa học của học viên sau đại học hoặc các dạng sản phẩm kỹ thuật số mới.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng phạm vi khảo sát sang các cơ sở giáo dục đại học khác thuộc khối ngành luật và hành chính - quản lý công.
  • Nghiên cứu cơ chế bảo hộ quyền tác giả đối với TPKH của người học trong bối cảnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI) và các nền tảng học liệu mở.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Sinh viên chuyên ngành Luật học, Quản lý công; giảng viên hướng dẫn NCKH; cán bộ quản lý tại các phòng Quản lý khoa học, Thư viện và Trung tâm CNTT của các trường đại học.
• Nội dung giá trị:
  • Phần phân tích hệ thống văn bản pháp luật về quyền tác giả (Điều 18, 19, 20 Luật SHTT và Quyết định số 78/2008/QĐ-BGDĐT).
  • Khung bảng hỏi và các chỉ số đo lường mức độ nhận thức, hiểu biết pháp luật SHTT của sinh viên.
  • Quy trình quản lý, kiểm soát đạo văn và các biện pháp xử lý vi phạm học thuật tại cơ sở đào tạo.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Số lượng tác phẩm khoa học của sinh viên HVHCQG giai đoạn 2020 - 2023 biến động ra sao? Theo thống kê tại Bảng 2.1 của khóa luận, số lượng TPKH tăng từ 124 bài (năm 2020) lên 169 bài (năm 2023), trong đó khóa luận tốt nghiệp luôn chiếm tỷ trọng lớn hơn đề tài NCKH (năm 2023 có 122 khóa luận và 47 đề tài NCKH).

2. Mức độ hiểu biết của sinh viên HVHCQG về quy định quyền tác giả qua khảo sát đạt kết quả như thế nào? Khảo sát cho thấy tỷ lệ trả lời đúng trung bình của sinh viên đạt 50%. Có 80% sinh viên nắm được quyền tác giả gồm quyền nhân thân và quyền tài sản; tuy nhiên chỉ có 47% hiểu đúng phạm vi đối tượng được bảo hộ và 23% hiểu đúng về giới hạn sao chép 1 bản phục vụ NCKH.

3. Tỷ lệ sinh viên chủ động tìm hiểu các quy định về bảo hộ quyền tác giả là bao nhiêu? Qua khảo sát 100 sinh viên tại HVHCQG (Biểu đồ 2.4), có 56% sinh viên chưa chủ động tìm hiểu các quy định về bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan; chỉ có 44% sinh viên khẳng định bản thân đã chủ động tìm hiểu.

4. Học viện Hành chính Quốc gia hiện áp dụng những biện pháp kỹ thuật và kỷ luật nào để kiểm soát quyền tác giả? Học viện sử dụng hệ thống quét của Học viện và máy quét của phòng Công nghệ thông tin để kiểm tra độ trùng lặp/đạo văn trước khi bảo vệ công trình. Về mặt kỷ luật, các trường hợp xâm phạm bản quyền bị áp dụng hình thức khiển trách, cảnh cáo, hạ điểm rèn luyện hoặc đánh trượt học phần; đồng thời khuyến khích áp dụng hòa giải đối với tranh chấp.

5. Văn bản quản lý nội bộ nào của HVHCQG điều chỉnh trực tiếp hoạt động NCKH của sinh viên? Hoạt động này được điều chỉnh trực tiếp bởi Quy chế Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Học viện Hành chính Quốc gia, ban hành kèm theo Quyết định số 1089/QĐ-HCQG ngày 24/4/2023 của Giám đốc Học viện.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Dương Thị Phương Anh đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và quy định pháp luật hiện hành về bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm khoa học của sinh viên trong cơ sở giáo dục đại học. Thông qua dữ liệu thống kê giai đoạn 2020 - 2023 và kết quả khảo sát 100 sinh viên tại Học viện Hành chính Quốc gia, công trình đã phản ánh chân thực thực trạng bảo hộ, nhận diện các rào cản nhận thức và bất cập trong quy trình kiểm soát vi phạm. Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra hệ thống giải pháp đồng bộ kết hợp giữa nâng cấp quy chế nội bộ, đổi mới đào tạo và hoàn thiện quy định pháp luật chuyên ngành nhằm bảo vệ hiệu quả thành quả sáng tạo của người học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HàC VIàN HÀNH CHÍNH QUÞC GIA KHOA NHÀ N£àC VÀ PHÁP LUÀT KHÓA LUÀN TÞT NGHIàP BÀO HÞ QUYÀN Sä HþU TRÍ TUà ĐÞI VàI TÁC PHÆM KHOA HàC CĂA SINH VIÊN T¾I HàC VIàN HÀNH CHÍNH QUÞC GIA Há và tên tác giÁ: D¤¢ng Thß Ph¤¢ng Anh Ng¤ãi h¤áng d¿n: Th.s Nguyßn Tráng Nhã Há đào t¿o: Đ¿i hác chính quy Khóa hác: 2020-2024 Láp: LuÁt 20E Mã sinh viên: 2005LHOE006 Hà Nßi - 2024 LâI CÀM ¡N Đá Khóa luận tốt nghiệp này đạt kÁt quả tốt, tr°ớc khi trình bày nội dung chính cāa đß tài. Em xin chân thành cảm ¡n Ban lãnh đạo, quý thầy c hoa Nh n°ớc v h p luật Học viện Hành chính Quốc gia đã tạo đißu kiện gi p cho em ho n th nh ch°¡ng tr nh học tại Học viện. Với sự trân trọng và biÁt ¡n sâu sắc, em xin chân thành cảm ¡n giảng viên h°ớng dẫn – ThS. Nguyễn Trọng Nhã, Học viện Hành chính Quốc gia đã d nh nhißu thời gian, công sức truyßn đạt kinh nghiệm, tận t nh h°ớng dẫn vß ph°¡ng ph p v nội dung nghiên cứu trong quá trình em thực hiện Khóa luận tốt nghiệp.

Em xin chân thành cảm ¡n quý thầy, cô Học viện Hành chính Quốc gia cùng gia đ nh, bạn bè, đã gi p đỡ, động viên, tạo đißu kiện thuận lợi cho việc học tập, nghiên cứu và hoàn thành Khóa luận n y Mặc dù đã cố gắng hoàn thành đß tài khóa luận tốt nhất trong khả năng cāa m nh nh°ng kh ng thá tránh khỏi những sai sót nhất định, nên kính mong nhận đ°ợc ý kiÁn đóng góp cāa các thầy c đá bài khóa luận tốt nghiệp cāa em đ°ợc hoàn thiện h¡n Em xin đ°ợc gửi lời chúc sức khỏe, hạnh phúc và tri ân tới Ban lãnh đạo cùng toàn thá các Thầy, c gi o trong hoa Nh n°ớc và Pháp luật Em xin trân trọng cảm ¡n! LâI CAM ĐOAN Em xin cam đoan đây l đß t i nghiên cứu cāa sinh viên đ°ợc sự h°ớng dẫn cāa ThS. Nguyễn Trọng Nhã, Học viện Hành chính Quốc gia. Khóa luận n y đ°ợc ho n th nh b i sự cố gắng và nỗ lực cāa bản thân, các số liệu, thông tin, kÁt quả nêu trong Khóa luận này là chuẩn xác, rõ ràng, trung thực, đảm bảo tính khách quan, xuất phát từ thực trạng bảo hộ SHTT đối với TPKH cāa sinh viên tại Học viện Hành chính Quốc gia C c t i liệu sử dÿng đ°ợc tr ch dẫn theo quy định NÁu phát hiện có sự sao chép kÁt quả nghiên cứu cāa đß tài khác, em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Ng¤ãi thāc hián báo cáo D¤¢ng Thß Ph¤¢ng Anh MĀC LĀC LâI CÀM ¡N LâI CAM ĐOAN DANH MĀC CÁC CHþ VI¾T TÂT DANH MĀC BÀNG, BIÂU Đà Mä ĐÄU.

Tính cấp thiÁt cāa đß tài. Mÿc đ ch v nhiệm vÿ nghiên cứu.Phạm vi v đối t°ợng nghiên cứu. 3 4 h°¡ng ph p nghiên cứu. Những đóng góp cāa đß tài.

KÁt cấu cāa đß tài khóa luận. NHþNG VÂN ĐÀ LÝ LUÀN C¡ BÀN VÀ QUY ĐÞNH CĂA PHÁP LUÀT VIàT NAM HIàN HÀNH VÀ BÀO HÞ QUYÀN Sä HþU TRÍ TUà ĐÞI VàI TÁC PHÆM KHOA HàC CĂA SINH VIÊN. Một số vấn đß lý luận c¡ bản vß bảo hộ quyßn s hữu trí tuệ và bảo hộ quyßn tác giả, quyßn liên quan đối với tác phẩm khoa học cāa sinh viên. Khái niệm vß bảo hộ quyßn s hữu trí tuệ và bảo hộ quyßn tác giả, quyßn liên quan đối với tác phẩm khoa học cāa sinh viên.

8 1 1 2 Đặc điám vß bảo hộ quyßn tác giả, quyßn liên quan đối với TPKH cāa sinh viên. Vai trò cāa bảo hộ quyßn tác giả, quyßn liên quan đối với TPKH cāa sinh viên .