Bảo Hiểm Tiền Gửi Ở Việt Nam: Thực Trạng và Giải Pháp Hoàn Thiện

Bảo hiểm tiền gửi (BHTG) đóng vai trò then chốt trong việc duy trì sự ổn định của hệ thống tài chính và bảo vệ quyền… 182 trang · Học viện Ngân hàng · 2012.

• Tác giả: Bùi Hữu Toàn
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Như Phát
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Bảo Hiểm Tiền Gửi Ở Việt Nam: Thực Trạng và Giải Pháp Hoàn Thiện
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.3. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.4. Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.5. Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO HIỂM TIỀN GỬI VÀ PHÁP LUẬT VỀ BẢO HIỂM TIỀN GỬI
• 2.1. Khái niệm, mục đích, vai trò của bảo hiểm tiền gửi
• 2.2. Khái niệm bảo hiểm tiền gửi
• 2.3. Mục đích của bảo hiểm tiền gửi
• 2.4. Vai trò của bảo hiểm tiền gửi
• 2.5. Quá trình hình thành và phát triển của bảo hiểm tiền gửi
• 2.6. Những vấn đề lý luận cơ bản về pháp luật bảo hiểm tiền gửi
• 2.7. Sự cần thiết phải điều chỉnh bằng pháp luật đối với hoạt động bảo hiểm tiền gửi
• 2.8. Nội dung điều chỉnh của pháp luật bảo hiểm tiền gửi
• 2.9. Các nhân tố tác động đến nội dung pháp luật về bảo hiểm tiền gửi
• 2.10. Ảnh hưởng của hội nhập quốc tế đến pháp luật về bảo hiểm tiền gửi Việt Nam hiện nay
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ BẢO HIỂM TIỀN GỬI Ở VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ
• 3.1. Quá trình hình thành và phát triển của pháp luật Việt Nam về bảo hiểm tiền gửi
• 3.2. Các quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam về bảo hiểm tiền gửi
• 3.3. Các quy định về chủ thể trong quan hệ bảo hiểm tiền gửi
• 3.4. Các quy định liên quan đến tiền bảo hiểm
• 3.5. Đánh giá thực trạng các quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về bảo hiểm tiền gửi
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO HIỂM TIỀN GỬI Ở VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ
• 4.1. Xu hướng phát triển của hệ thống ngân hàng Việt Nam và sự cần thiết phải tiếp tục hoàn thiện pháp luật về bảo hiểm tiền gửi ở Việt Nam trong điều kiện hội nhập quốc tế
• 4.2. Xu hướng phát triển của hệ thống ngân hàng Việt Nam hiện nay
• 4.3. Sự cần thiết phải tiếp tục hoàn thiện pháp luật về bảo hiểm tiền gửi của Việt Nam hiện nay
• 4.4. Những yêu cầu của việc hoàn thiện pháp luật về bảo hiểm tiền gửi ở Việt Nam trong điều kiện hội nhập quốc tế
• 4.5. Kiến nghị, giải pháp hoàn thiện pháp luật về bảo hiểm tiền gửi ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Bảo Hiểm Tiền Gửi Tầm Quan Trọng Lợi Ích

Bảo hiểm tiền gửi (BHTG) đóng vai trò then chốt trong việc duy trì sự ổn định của hệ thống tài chính và bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền. Đây là một cơ chế bảo vệ tài sản quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng. BHTG không chỉ giúp tăng cường niềm tin của người dân vào hệ thống ngân hàng mà còn góp phần giảm thiểu rủi ro rút tiền hàng loạt khi có dấu hiệu bất ổn. Sự ra đời của BHTG là một tất yếu khách quan, xuất phát từ nhu cầu bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền và đảm bảo sự an toàn, ổn định của hệ thống ngân hàng. Theo luận án của Bùi Hữu Toàn, hoạt động BHTG hài hòa lợi ích, vừa bảo vệ người gửi tiền, vừa tạo điều kiện cho ngân hàng phát triển bền vững. Từ đó, lĩnh vực pháp luật mới về BHTG ra đời, đáp ứng nhu cầu kinh tế.

1.1. Khái Niệm và Bản Chất Của Bảo Hiểm Tiền Gửi

Bảo hiểm tiền gửi là một hình thức bảo hiểm đặc biệt, bảo vệ người gửi tiền trước rủi ro tổ chức tín dụng (TCTD) phá sản hoặc mất khả năng thanh toán. Nó không chỉ đơn thuần là một nghiệp vụ kinh doanh bảo hiểm mà còn là một công cụ chính sách quan trọng của nhà nước nhằm đảm bảo an toàn hệ thống. Bản chất của BHTG là sự chia sẻ rủi ro giữa các TCTD thành viên, trong đó một tổ chức Bảo Hiểm Tiền Gửi (BHTG) đứng ra làm trung gian quản lý quỹ và chi trả bồi thường khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra. Theo Bùi Hữu Toàn, BHTG ra đời để bảo vệ người gửi tiền và đảm bảo hoạt động an toàn cho các tổ chức tín dụng.

1.2. Vai Trò Của BHTG trong Hệ Thống Tài Chính Việt Nam

Vai trò của Bảo hiểm tiền gửi (BHTG) trong hệ thống tài chính Việt Nam là vô cùng quan trọng. Thứ nhất, BHTG giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền, đặc biệt là những người gửi tiền nhỏ lẻ, ít có khả năng tự bảo vệ mình. Thứ hai, BHTG góp phần củng cố niềm tin của công chúng vào hệ thống ngân hàng, khuyến khích người dân gửi tiền vào ngân hàng, từ đó tăng cường khả năng huy động vốn cho nền kinh tế. Thứ ba, BHTG đóng vai trò như một cơ chế phòng ngừa rủi ro, giảm thiểu nguy cơ rút tiền hàng loạt khi có tin đồn hoặc dấu hiệu bất ổn, giúp duy trì sự ổn định của hệ thống ngân hàng. Luận án nhấn mạnh rằng, BHTG vừa bảo vệ người gửi tiền, vừa giúp ngân hàng phát triển bền vững.

II. Thực Trạng Pháp Luật Về BHTG Điểm Mạnh Hạn Chế Cần Sửa Đổi

Pháp luật về BHTG ở Việt Nam đã trải qua một quá trình hình thành và phát triển tương đối ngắn ngủi, bắt đầu từ những quy định sơ khai vào năm 1994. Hiện nay, khuôn khổ pháp lý điều chỉnh hoạt động BHTG chủ yếu dựa trên các Nghị định của Chính phủ và Thông tư hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN). Mặc dù đã đạt được những tiến bộ nhất định, hệ thống pháp luật này vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, bất cập so với yêu cầu thực tiễn và thông lệ quốc tế. Cần có những đánh giá khách quan và toàn diện để xác định các vấn đề cần ưu tiên giải quyết. Theo Bùi Hữu Toàn, dù pháp luật BHTG đã dần hoàn thiện và đáp ứng yêu cầu thực tiễn, nhưng vẫn còn nhiều điểm chưa phù hợp.

2.1. Quy Định Về Tổ Chức và Đối Tượng Tham Gia Bảo Hiểm

Các quy định hiện hành về tổ chức Bảo hiểm tiền gửi (BHTG) Việt Nam (BHTGVN) và đối tượng tham gia bảo hiểm còn một số điểm cần xem xét lại. Về tổ chức BHTGVN, cần làm rõ hơn về vị thế pháp lý, quyền hạn và trách nhiệm của tổ chức này để đảm bảo hoạt động hiệu quả và minh bạch. Về đối tượng tham gia, cần xem xét mở rộng phạm vi bảo hiểm cho một số loại hình TCTD phi ngân hàng, đồng thời rà soát lại các điều kiện tham gia để đảm bảo tính công bằng và khả thi. Luận án Bùi Hữu Toàn chỉ ra sự cần thiết phải xem xét lại tổ chức BHTG và các đối tượng tham gia bảo hiểm để đảm bảo hiệu quả hoạt động.

2.2. Hạn Mức Chi Trả và Phí Bảo Hiểm Tiền Gửi Hiện Hành

Hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi hiện hành (tính đến thời điểm tài liệu được cung cấp) có thể chưa đủ sức bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền trong bối cảnh lạm phát và giá trị tài sản ngày càng tăng. Cần xem xét điều chỉnh hạn mức này cho phù hợp với tình hình thực tế. Về phí bảo hiểm, cần xây dựng một cơ chế thu phí linh hoạt và công bằng hơn, dựa trên mức độ rủi ro của từng TCTD, thay vì áp dụng một mức phí cố định cho tất cả. Luận án chỉ ra những hạn chế nhất định của Nghị định số 89/1999/NĐ-CP, và Nghị định sô 109/2005/NĐ-CP.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Hướng Tới Luật Bảo Hiểm Tiền Gửi Việt Nam

Để nâng cao hiệu quả hoạt động BHTG và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, việc xây dựng Luật BHTG là một bước đi cần thiết. Luật BHTG sẽ tạo ra một khuôn khổ pháp lý ổn định, minh bạch và toàn diện hơn, đồng thời nâng cao vị thế pháp lý của BHTGVN. Luật này cần quy định rõ về mục tiêu, nguyên tắc hoạt động, quyền hạn, trách nhiệm của các bên liên quan, cũng như cơ chế tài chính và giám sát hoạt động BHTG. Giải pháp là xây dựng Luật Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam, góp phần điều chỉnh hiệu quả hoạt động BHTG, làm cho BHTG phát huy được vai trò của mình.

3.1. Nâng Cao Năng Lực Giám Sát và Phòng Ngừa Rủi Ro

Một trong những giải pháp quan trọng để hoàn thiện pháp luật về bảo hiểm tiền gửi (BHTG) là nâng cao năng lực giám sát và phòng ngừa rủi ro của BHTGVN. BHTGVN cần được trao quyền hạn lớn hơn trong việc thu thập thông tin, kiểm tra, giám sát hoạt động của các TCTD thành viên, đồng thời có cơ chế cảnh báo sớm và can thiệp kịp thời khi phát hiện dấu hiệu bất ổn. Theo luận án, cần nghiên cứu cơ chế vận hành của BHTG Việt Nam so với các nước để tìm ra sự hợp lý cho cơ chế này trong giai đoạn hiện nay.

3.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế và Trao Đổi Kinh Nghiệm

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc tăng cường hợp tác quốc tế và trao đổi kinh nghiệm với các tổ chức BHTG trên thế giới là vô cùng quan trọng. BHTGVN cần chủ động tham gia vào các diễn đàn quốc tế, học hỏi kinh nghiệm của các nước phát triển về xây dựng và vận hành hệ thống BHTG hiệu quả, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam với các nước khác. Luận án nhấn mạnh rằng, việc hội nhập quốc tế ảnh hưởng đến pháp luật về BHTG, và pháp luật BHTG Việt Nam cần hướng tới những điều đó.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Bài Học Từ Các Nước Phát Triển BHTG

Nghiên cứu kinh nghiệm của các nước phát triển về BHTG là một nguồn thông tin quý giá để Việt Nam có thể học hỏi và áp dụng vào thực tiễn của mình. Các nước như Hoa Kỳ, Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc... đã xây dựng được những hệ thống BHTG hiệu quả, góp phần quan trọng vào việc duy trì sự ổn định của hệ thống tài chính. Việc nghiên cứu kinh nghiệm của họ về cơ cấu tổ chức, cơ chế tài chính, quy trình giám sát, và xử lý khủng hoảng sẽ giúp Việt Nam tránh được những sai lầm và rút ngắn con đường phát triển. Luận án đã phân tích những vấn đề quan trọng trong hoạt động ngân hàng, giúp phân tích ảnh hưởng của BHTG đến hoạt động kinh tế vĩ mô.

4.1. Mô Hình Quản Lý và Điều Hành BHTG Hiệu Quả

Nghiên cứu các mô hình quản lý và điều hành BHTG hiệu quả ở các nước phát triển, đặc biệt là về sự độc lập của tổ chức BHTG, cơ chế phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước khác (NHNN, Bộ Tài chính), và quy trình ra quyết định. Cần học hỏi cách họ xây dựng một đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp, có trình độ cao, và có đạo đức nghề nghiệp tốt. Theo luận án, BHTG cần đảm bảo sự yên tâm cho người gửi tiền và khắc phục hậu quả của các sự cố xảy ra.

4.2. Cơ Chế Tài Chính và Xử Lý Khủng Hoảng BHTG

Nghiên cứu các cơ chế tài chính của BHTG ở các nước phát triển, bao gồm nguồn vốn hoạt động, cơ chế thu phí, và quy trình sử dụng quỹ bảo hiểm. Đặc biệt, cần quan tâm đến cách họ xử lý khủng hoảng, bao gồm quy trình can thiệp sớm, tái cơ cấu TCTD, và chi trả bảo hiểm cho người gửi tiền. Luận án Bamako đã chỉ ra rằng, bảo hiểm là sản phẩm trong hoạt động tài chính vĩ mô.

V. Kết Luận BHTG Nền Tảng Vững Chắc Cho Hệ Thống Ngân Hàng

Bảo hiểm tiền gửi (BHTG) đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc đảm bảo sự ổn định và an toàn của hệ thống ngân hàng Việt Nam. Việc hoàn thiện pháp luật về BHTG là một nhiệm vụ cấp thiết, đòi hỏi sự nỗ lực của các cơ quan quản lý nhà nước, các TCTD, và toàn xã hội. Với một khuôn khổ pháp lý vững chắc, BHTG sẽ tiếp tục phát huy vai trò của mình trong việc bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền, củng cố niềm tin của công chúng, và góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Luận án Bùi Hữu Toàn đã đưa ra các giải pháp toàn diện nhằm xây dựng Luật Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam, góp phần điều chỉnh hiệu quả hoạt động bảo hiểm tiền gửi.

5.1. Tương Lai Của BHTG trong Bối Cảnh Số Hóa Ngân Hàng

Trong bối cảnh số hóa ngân hàng ngày càng mạnh mẽ, BHTG cần thích ứng với những thay đổi này. Cần nghiên cứu các rủi ro mới phát sinh từ hoạt động ngân hàng số (tấn công mạng, gian lận trực tuyến...), và xây dựng các biện pháp phòng ngừa và ứng phó phù hợp. Đồng thời, cần xem xét mở rộng phạm vi bảo hiểm cho các sản phẩm và dịch vụ ngân hàng số mới. .

5.2. BHTG và Ổn Định Vĩ Mô Trong Tình Hình Mới

Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động, BHTG cần được xem xét như một công cụ quan trọng để duy trì ổn định vĩ mô. Cần phối hợp chặt chẽ giữa BHTG, NHNN, và các cơ quan quản lý nhà nước khác để giám sát và kiểm soát rủi ro trong hệ thống ngân hàng, đồng thời có các biện pháp can thiệp kịp thời khi có dấu hiệu bất ổn. Kinh nghiệm từ các quốc gia đã cho thấy BHTG có vai trò vô cùng quan trọng.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ luật học với đề tài "Pháp luật về bảo hiểm tiền gửi ở Việt Nam trong điều kiện hội nhập quốc tế", chuyên ngành Luật kinh tế (mã số: 62.01), do nghiên cứu sinh Bùi Hữu Toàn thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Nguyễn Như Phát, bảo vệ tại Viện Khoa học Xã hội Việt Nam - Học viện Khoa học Xã hội năm 2012.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động ngân hàng giữ vai trò huyết mạch cung cấp vốn thông qua cơ chế huy động tiền gửi từ công chúng để cấp tín dụng (bản chất đi vay để cho vay). Do đặc thù có tính hệ thống cao, rủi ro đổ vỡ của một ngân hàng có thể dẫn đến phản ứng dây chuyền, gây hoảng loạn cho toàn bộ nền tài chính. Để duy trì sự bình ổn, việc bảo vệ người gửi tiền và bảo đảm an toàn hệ thống tổ chức tín dụng (TCTD) có mối quan hệ biện chứng chặt chẽ. Bảo hiểm tiền gửi (BHTG) xuất hiện như một công cụ chính sách công kết hợp hài hòa hai mục tiêu trên.

Tại Việt Nam, hoạt động BHTG được hình thành từ năm 1994 thông qua Quyết định số 101/1994/TCQĐ/BH của Bộ Tài chính, sau đó được thể chế hóa chuyên biệt qua Nghị định số 89/1999/NĐ-CP (thành lập Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam theo Quyết định số 218/1999/QĐ-TTg), Thông tư số 03/2000/TT-NHNN, tiếp tục được sửa đổi bởi Nghị định số 109/2005/NĐ-CP và Thông tư số 03/2006/TT-NHNN. Tuy nhiên, toàn bộ khung khổ pháp lý thời kỳ này chỉ dừng lại ở cấp độ văn bản dưới luật, tính pháp điển chưa cao, thiếu tính đồng bộ và bộc lộ nhiều bất cập trước yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế. Khoảng trống nghiên cứu đặt ra là sự thiếu vắng một công trình khoa học pháp lý cấp tiến sĩ nghiên cứu toàn diện, có hệ thống từ lý luận đến thực trạng và định hướng lập pháp cho đạo luật chuyên ngành về BHTG tại Việt Nam.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu tổng quát của luận án là làm rõ những vấn đề lý luận về BHTG và pháp luật BHTG; phân tích, đánh giá toàn diện thực trạng quy định pháp luật Việt Nam hiện hành so với chuẩn mực quốc tế; từ đó đề xuất phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật BHTG, trọng tâm là xây dựng Luật Bảo hiểm tiền gửi.

Để đạt được mục tiêu trên, luận án xác định các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Nghiên cứu làm rõ khái niệm bảo hiểm, bảo hiểm tiền gửi; phân tích mục đích, vai trò của BHTG đối với người gửi tiền và nền kinh tế.
2. Nghiên cứu lịch sử hình thành và phát triển của BHTG trên thế giới và tại Việt Nam, khẳng định sự xuất hiện của BHTG là đòi hỏi khách quan.
3. Làm rõ những vấn đề lý luận về pháp luật BHTG, sự cần thiết phải điều chỉnh bằng pháp luật và xác định các nhóm quan hệ xã hội mà lĩnh vực này điều chỉnh.
4. Phân tích các yếu tố tác động và ảnh hưởng của hội nhập quốc tế đến pháp luật BHTG.
5. Nghiên cứu cơ chế vận hành của BHTG Việt Nam và một số quốc gia để so sánh, rút ra bài học kinh nghiệm.
6. Phân tích thực trạng quy định pháp luật hiện hành về chủ thể tham gia quan hệ BHTG (tổ chức BHTG, tổ chức tham gia BHTG, người thụ hưởng).
7. Đánh giá thực trạng pháp luật về loại tiền được bảo hiểm, phí bảo hiểm và hạn mức chi trả bảo hiểm.
8. Phân tích quy trình chi trả tiền bảo hiểm khi phát sinh sự kiện bảo hiểm.
9. Đề xuất phương hướng, yêu cầu và hệ thống giải pháp hoàn thiện pháp luật BHTG ở Việt Nam trong giai đoạn hội nhập.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Các quan niệm, lý thuyết khoa học pháp lý và kinh tế về BHTG; các quy định pháp luật thực định của Việt Nam và một số quốc gia về BHTG; các chuẩn mực quốc tế của Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI).
• Phạm vi không gian và nội dung: Luận án tập trung vào các quy định pháp luật về tổ chức BHTG, đối tượng tham gia, đối tượng thụ hưởng, loại tiền, phí bảo hiểm, hạn mức và quy trình chi trả bảo hiểm; so sánh pháp luật Việt Nam với các mô hình tại Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Indonesia, Đức, Malaysia.
• Phạm vi thời gian: Khảo cứu tiến trình lập quy từ năm 1994 đến năm 2012, gắn liền với giai đoạn soạn thảo và hoàn thiện dự án Luật Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam.
• Giới hạn phạm vi: Các vấn đề thuần túy về mặt tổ chức thực thi pháp luật và nghiệp vụ chuyên môn ngoài khuôn khổ điều chỉnh pháp lý không thuộc phạm vi nghiên cứu của luận án.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tác giả đã hệ thống hóa và phân tích tình hình nghiên cứu trong nước và quốc tế theo ba nhóm công trình chính:

Các công trình nghiên cứu trên thế giới

• Nhóm lý thuyết kinh tế vĩ mô và quản trị ngân hàng: Tác phẩm Microeconomics của Mankiw G.N (1992) làm rõ các tác động vĩ mô; tác phẩm Bank Management của Shanmugam B. và Turton C. phân tích đặc trưng vận hành và rủi ro trong quản trị ngân hàng.
• Nhóm chuyên khảo về bảo hiểm tiền gửi: Công trình của Bamako (2000) Innovations in Microfinance: Insurance as Microfinance product luận giải bảo hiểm là sản phẩm tài chính giúp giảm thiểu rủi ro; nghiên cứu của Choi J.B (2000) Structuring a Deposit Insurance System from the Asian Perspective phân tích cơ cấu BHTG phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội Châu Á; các công trình của Garcia G.H (1999, 2001) Deposit Insurance: A Survey of Actual and Best Practices và Designing an Effective Deposit Insurance Structure: An International Perspective khẳng định BHTG là dịch vụ hàng hóa công và mô hình sở hữu Nhà nước mang tính tối ưu trong việc kiểm soát rủi ro hệ thống.

Các công trình nghiên cứu tại Việt Nam

• Nghiên cứu về quản trị rủi ro ngân hàng: Sách chuyên khảo của PGS. Nguyễn Văn Tiến (2005) Quản trị rủi ro trong kinh doanh ngân hàng, TS. Nguyễn Duệ (2001) Quản trị ngân hàng, TS. Hồ Diệu (2000) Tín dụng ngân hàng cung cấp nền tảng lý luận về rủi ro nhận tiền gửi và cấp tín dụng.
• Nghiên cứu kinh tế và chính sách BHTG: Loạt bài báo và luận án tiến sĩ kinh tế của Nguyễn Thị Kim Oanh (2002, 2003, 2004) về rủi ro đạo đức, đối tượng tham gia, hạn mức chi trả, cách tính phí và giải pháp phát triển BHTG; luận văn thạc sĩ của Đào Văn Tuấn về chính sách BHTG; đề tài NCKH cấp ngành của Viện Nghiên cứu Khoa học Ngân hàng (2003); chuyên đề của Văn phòng Quốc hội (2008) về vai trò BHTG trong bảo đảm an sinh xã hội; các bài viết của TS. Vũ Như Thăng (2011) và TS. Nguyễn Mạnh Dũng về Bộ nguyên tắc phát triển BHTG hiệu quả của IADI.
• Nghiên cứu pháp lý về BHTG: Các bài viết của TS. Đinh Dũng Sỹ (2002, 2004, 2008) phân tích BHTG dưới góc độ an toàn tín dụng, khái niệm tiền gửi cá nhân và mô hình BHTG; nghiên cứu của TS. Lê Thị Thu Thủy (2007) và cuốn sách chuyên khảo Pháp luật về bảo hiểm tiền gửi ở Việt Nam (2008); bài viết của GS.TSKH. Đào Trí Úc (2007) về bảo vệ quyền lợi người gửi tiền; Báo cáo tổng kết thi hành pháp luật BHTG giai đoạn 1999–2010 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (2011) cùng hồ sơ dự án Luật Bảo hiểm tiền gửi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội (Tờ trình 162/TTr-CP, Báo cáo thẩm định 148/BC-HĐTĐ của Bộ Tư pháp).

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Phần lớn các công trình trước đây tiếp cận BHTG dưới giác độ kinh tế học hoặc chỉ phân tích từng khía cạnh pháp lý riêng lẻ trong các bài viết tạp chí. Luận án của Bùi Hữu Toàn là công trình chuyên khảo cấp tiến sĩ luật học đầu tiên nghiên cứu toàn diện, có hệ thống cơ sở lý luận về pháp luật BHTG, đánh giá thực trạng pháp luật thực định Việt Nam đối chiếu với Bộ nguyên tắc của IADI, từ đó cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp cho việc xây dựng đạo luật chuyên ngành đầu tiên về BHTG tại Việt Nam.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án được xây dựng dựa trên các hệ thống lý thuyết nền tảng:

• Quan điểm, chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính - ngân hàng.
• Lý thuyết về bản chất dịch vụ hàng hóa công không thuần túy của BHTG (theo phân loại của nhà kinh tế học Stiglitz).
• Lý thuyết về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tài chính và lý thuyết quản trị rủi ro hệ thống ngân hàng.
• Lý thuyết về các mô hình BHTG (mô hình ngầm định, mô hình công khai; mô hình chi trả hạn chế - paybox, mô hình giảm thiểu rủi ro - risk minimizer).
• Bộ nguyên tắc phát triển hệ thống bảo hiểm tiền gửi hiệu quả của Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI).

Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử để xem xét sự hình thành và hoàn thiện của pháp luật BHTG trong mối quan hệ khách quan với sự phát triển kinh tế - xã hội.

Các phương pháp nghiên cứu cụ thể được kết hợp sử dụng gồm:

• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Được sử dụng xuyên suốt để giải phẫu các khái niệm lý luận, cấu trúc quy phạm pháp luật và tổng hợp các nhóm quan hệ pháp lý.
• Phương pháp hệ thống: Xem xét pháp luật BHTG trong mối quan hệ hữu cơ với hệ thống pháp luật ngân hàng, Luật Ngân hàng Nhà nước và Luật Các TCTD năm 2010.
• Phương pháp luật học so sánh: Đối chiếu các quy định pháp luật BHTG Việt Nam với luật pháp của Hoa Kỳ (FDIC Act), Malaysia (Đạo luật các TCTD), Hàn Quốc (KDIC), Indonesia (IDIC), CHLB Đức.
• Phương pháp lịch sử cụ thể: Khảo cứu tiến trình phát triển của các tổ chức BHTG từ năm 1829 tại Hoa Kỳ và từ năm 1994 đến năm 2012 tại Việt Nam.
• Phương pháp thống kê, tổng kết thực tiễn: Thu thập và xử lý số liệu hoạt động của hệ thống ngân hàng và tổ chức BHTG Việt Nam qua các giai đoạn.

Nguồn tư liệu và dữ liệu

Nguồn dữ liệu của luận án bao gồm các văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam (Quyết định 101/1994/TCQĐ/BH, Nghị định 89/1999/NĐ-CP, Nghị định 109/2005/NĐ-CP, Thông tư 03/2006/TT-NHNN, Luật Các TCTD 2010); hồ sơ dự án Luật Bảo hiểm tiền gửi (Tờ trình số 162/TTr-CP, Báo cáo thẩm định 148/BC-HĐTĐ); các văn bản pháp luật nước ngoài; báo cáo thường niên của Ngân hàng Nhà nước, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam; các ấn phẩm nghiên cứu của IMF, WB và IADI.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Chương này tổng thuật toàn diện các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến hoạt động ngân hàng, quản trị rủi ro và BHTG. Tác giả chỉ rõ các tiếp cận trước đây chủ yếu dừng lại ở góc độ kinh tế hoặc phân tích pháp lý tản mạn. Trên cơ sở đó, chương 1 xác lập hệ thống câu hỏi nghiên cứu, các giả thuyết khoa học, cơ sở lý thuyết về an toàn tài chính và phương pháp luận duy vật biện chứng kết hợp phương pháp so sánh luật học làm nền tảng triển khai các nội dung tiếp theo của luận án.

Chương 2: Những vấn đề lý luận về bảo hiểm tiền gửi và pháp luật về bảo hiểm tiền gửi

Chương 2 tập trung giải quyết các vấn đề bản chất lý luận:

Tiêu chí	Nội dung lý luận xác lập trong luận án
Khái niệm tiền gửi	Khoản tiền của khách hàng gửi tại TCTD (tổ chức được phép huy động) dưới các hình thức luật định, phù hợp với mục đích của khách hàng và TCTD.
Khái niệm BHTG	Thỏa thuận mang tính chính sách công giữa tổ chức BHTG với tổ chức nhận tiền gửi, theo đó tổ chức BHTG thực hiện thanh toán thay khi tổ chức nhận tiền gửi chấm dứt hoạt động và mất khả năng thanh toán.
Bản chất kinh tế	Là loại hàng hóa công không thuần túy (theo Stiglitz), vận hành theo nguyên tắc lấy số đông bù số ít, mang tính bắt buộc đối với tổ chức nhận tiền gửi.
Quan hệ pháp lý	Xác lập theo quyết định hành chính/công nhận tham gia; không phát sinh quan hệ hợp đồng trực tiếp giữa người gửi tiền và tổ chức BHTG cho đến khi xảy ra sự kiện bảo hiểm.

Chương này xác định 5 mục đích cơ bản của BHTG: (1) Bảo vệ quyền lợi người gửi tiền nhỏ lẻ; (2) Bảo đảm an toàn, ổn định hệ thống tài chính và ngăn chặn hiện tượng rút tiền hàng loạt (bank run); (3) Khắc phục hậu quả sự cố tài chính; (4) Xây dựng, duy trì niềm tin công chúng; (5) Giảm gánh nặng tài chính cho ngân sách Nhà nước và tạo sân chơi cạnh tranh bình đẳng.

Về lịch sử hình thành, tác giả phân tích bước chuyển từ mô hình "bảo vệ ngầm" sang "bảo vệ công khai", bắt đầu từ Chương trình bảo hiểm trách nhiệm ngân hàng tại New York năm 1829, cuộc khủng hoảng ngân hàng 1930–1933 tại Hoa Kỳ (riêng năm 1933 có 4.000 ngân hàng đóng cửa) dẫn đến sự ra đời của FDIC vào ngày 01/01/1934, sự mở rộng hệ thống BHTG toàn cầu (đạt 74 quốc gia vào đầu năm 2002) và sự thành lập Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI) ngày 06/05/2002 tại Thụy Sỹ.

Chương 3: Thực trạng pháp luật về bảo hiểm tiền gửi ở Việt Nam trong điều kiện hội nhập quốc tế

Chương 3 phân tích thực trạng hệ thống pháp luật BHTG Việt Nam qua các chế định cụ thể:

• Chủ thể tham gia quan hệ BHTG: Phân tích địa vị pháp lý của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (tổ chức tài chính nhà nước hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận); đối tượng tham gia bảo hiểm bắt buộc gồm các ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, quỹ tín dụng nhân dân; đối tượng thụ hưởng là cá nhân gửi tiền.
• Tiền gửi được bảo hiểm: Quy định hiện hành giới hạn ở tiền gửi bằng đồng Việt Nam (VND) của cá nhân; loại trừ tiền gửi bằng ngoại tệ và tiền gửi của các tổ chức, pháp nhân.
• Phí bảo hiểm và hạn mức chi trả: Đánh giá cơ chế thu phí đồng hạng (mức 0,15%/năm trên số dư tiền gửi bình quân) và hạn mức chi trả tối đa cố định là 50 triệu đồng cho toàn bộ các khoản tiền gửi của một người tại một tổ chức tín dụng.
• Đánh giá thực trạng: Pháp luật BHTG thời kỳ này bộc lộ các hạn chế lớn:
  1. Hình thức văn bản dưới luật (Nghị định 89/1999/NĐ-CP và Nghị định 109/2005/NĐ-CP) có hiệu lực pháp lý thấp, chưa tương xứng với vai trò định chế an toàn tài chính quốc gia.
  2. Hạn mức chi trả 50 triệu đồng quá thấp, chưa bắt kịp tốc độ tăng trưởng kinh tế và thu nhập của người dân, làm giảm hiệu lực bảo vệ người gửi tiền.
  3. Cơ chế phí đồng hạng 0,15% không phản ánh mức độ rủi ro của từng TCTD, triệt tiêu động lực quản trị an toàn và dễ dẫn đến rủi ro đạo đức.
  4. Quyền hạn của tổ chức BHTGVN bị giới hạn ở mô hình chi trả thuần túy (paybox), thiếu thẩm quyền giám sát cảnh báo sớm và can thiệp hỗ trợ tài chính xử lý TCTD yếu kém.

Chương 4: Phương hướng hoàn thiện pháp luật về bảo hiểm tiền gửi ở Việt Nam trong điều kiện hội nhập quốc tế

Chương 4 đưa ra các căn cứ thực tiễn về xu hướng phát triển của hệ thống ngân hàng Việt Nam, yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế và các cam kết mở cửa thị trường tài chính để đề xuất hệ thống giải pháp:

• Yêu cầu hoàn thiện: Phải bảo đảm tính thống nhất với Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Các TCTD năm 2010; tương thích với Bộ nguyên tắc cơ bản của IADI; phù hợp với năng lực tài chính và trình độ phát triển của hệ thống ngân hàng Việt Nam.
• Các giải pháp lập pháp cụ thể:
  1. Ban hành Luật Bảo hiểm tiền gửi nhằm nâng cao giá trị pháp lý và tính ổn định của hệ thống quy phạm.
  2. Mở rộng và làm rõ phạm vi các loại tiền gửi được bảo hiểm, nghiên cứu lộ trình bảo hiểm cho tiền gửi ngoại tệ phù hợp với chính sách quản lý ngoại hối.
  3. Xây dựng cơ chế xác định hạn mức chi trả bảo hiểm linh hoạt theo từng thời kỳ dựa trên tỷ lệ GDP bình quân đầu người và quy mô tiền gửi dân cư.
  4. Chuyển đổi mô hình tính phí từ mức phí đồng hạng sang tính phí bảo hiểm trên cơ sở đánh giá, phân loại mức độ rủi ro của từng tổ chức tín dụng.
  5. Mở rộng thẩm quyền và vai trò của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam từ mô hình "chi trả giản đơn" sang mô hình "giảm thiểu rủi ro", tăng cường quyền hạn kiểm tra, giám sát từ xa, hỗ trợ thanh khoản đặc biệt và tham gia xử lý, thanh lý tài sản TCTD đổ vỡ.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Bảy đóng góp mới của luận án

1. Phân tích có hệ thống khái niệm, bản chất, mục đích và vai trò của BHTG đối với nền kinh tế và an toàn hệ thống ngân hàng, góp phần hoàn thiện lý luận pháp luật kinh tế.
2. Làm rõ nhu cầu khách quan phải điều chỉnh bằng pháp luật đối với hoạt động BHTG và các nhân tố kinh tế - xã hội tác động đến nội dung pháp luật BHTG.
3. Đánh giá toàn diện ảnh hưởng của quá trình hội nhập quốc tế đối với việc cải cách khuôn khổ pháp lý BHTG tại Việt Nam.
4. Xác định các nhóm nội dung và quan hệ xã hội cốt lõi mà pháp luật BHTG cần hướng tới điều chỉnh.
5. Cung cấp bức tranh phân tích tổng thể, toàn diện và có hệ thống về thực trạng các quy định pháp luật BHTG thực định của Việt Nam giai đoạn 1999–2012.
6. Đánh giá, bình luận hệ thống quy định BHTG Việt Nam dựa trên sự kết hợp giữa luận cứ khoa học pháp lý, thực tiễn vận hành và Bộ nguyên tắc phát triển BHTG hiệu quả của IADI.
7. Đề xuất hệ thống quan điểm, phương hướng và giải pháp toàn diện phục vụ trực tiếp cho việc soạn thảo, ban hành và hoàn thiện dự án Luật Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam.

Kiến nghị và giải pháp đề xuất

Luận án kiến nghị Quốc hội sớm thông qua Luật Bảo hiểm tiền gửi; quy định rõ tư cách pháp lý độc lập của BHTGVN; trao quyền tiếp cận thông tin giám sát ngân hàng; thiết lập lộ trình áp dụng phí bảo hiểm theo mức độ rủi ro; xây dựng quy trình chi trả tiền gửi được bảo hiểm nhanh chóng nhằm duy trì trật tự xã hội khi xảy ra phá sản ngân hàng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của luận án: Xuất phát từ phạm vi nghiên cứu khoa học pháp lý, luận án tập trung vào khía cạnh hoàn thiện hệ thống quy phạm và mô hình lập pháp, không đi sâu phân tích các nghiệp vụ kế toán, kỹ thuật định lượng rủi ro tài chính chuyên sâu hoặc việc tổ chức thực thi pháp luật chi tiết tại từng địa bàn.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Đánh giá tác động thực tế của Luật Bảo hiểm tiền gửi sau khi được Quốc hội ban hành và có hiệu lực thi hành.
  • Nghiên cứu mô hình toán học và tiêu chí lượng hóa rủi ro để áp dụng hệ thống định phí bảo hiểm phân loại cho từng nhóm ngân hàng thương mại tại Việt Nam.
  • Nghiên cứu cơ chế phối hợp chia sẻ thông tin và xử lý khủng hoảng giữa Tổ chức BHTG, Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cao cho nhiều đối tượng:

• Cơ quan lập pháp và quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở lý luận và luận cứ thực tiễn trực tiếp cho Quốc hội, Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam trong việc xây dựng, ban hành và hướng dẫn thi hành Luật Bảo hiểm tiền gửi.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu: Là tài liệu chuyên khảo phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học trong các học phần Luật Ngân hàng, Luật Kinh tế, Pháp luật Tài chính tại các trường đại học và viện nghiên cứu.
• Nghiên cứu sinh và học viên cao học: Cung cấp nguồn tư liệu phong phú, phương pháp tiếp cận so sánh luật học và hệ thống hóa các mô hình BHTG quốc tế để triển khai các đề tài chuyên sâu về thị trường tài chính và an toàn vĩ mô.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án định nghĩa bảo hiểm tiền gửi như thế nào?

Luận án xác định BHTG là thỏa thuận mang tính chính sách công giữa tổ chức BHTG với tổ chức nhận tiền gửi, theo đó tổ chức BHTG sẽ thực hiện thanh toán thay cho tổ chức nhận tiền gửi khi tổ chức nhận tiền gửi chấm dứt hoạt động và mất khả năng thanh toán tiền gửi cho người gửi tiền. Đây là loại hình dịch vụ hàng hóa công không thuần túy, mang tính bắt buộc và không phát sinh hợp đồng trực tiếp giữa người gửi tiền với tổ chức BHTG.

2. Sự khác biệt căn bản giữa mô hình bảo vệ ngầm và bảo vệ công khai là gì?

Mô hình bảo vệ ngầm là cơ chế không có cam kết minh bạch trước của Chính phủ hay Ngân hàng Trung ương; việc cứu trợ hoặc hỗ trợ người gửi tiền hoàn toàn phụ thuộc vào ý chí và khả năng tài chính của Nhà nước khi xảy ra khủng hoảng. Ngược lại, bảo vệ công khai là chính sách được pháp luật quy định rõ ràng về đối tượng, loại tiền, hạn mức chi trả và nguồn kinh phí đóng góp thông qua một tổ chức BHTG chuyên trách.

3. Những hạn chế lớn nhất của pháp luật BHTG Việt Nam giai đoạn 1999–2012 là gì?

Các hạn chế cốt lõi bao gồm: quy định chỉ tồn tại ở dạng văn bản dưới luật (Nghị định, Thông tư); hạn mức chi trả bảo hiểm tối đa 50 triệu đồng là quá thấp; cơ chế thu phí cào bằng (đồng hạng 0,15%) không phân biệt mức độ rủi ro giữa các ngân hàng; quyền hạn của tổ chức BHTGVN bị bó hẹp trong mô hình chi trả thuần túy, thiếu công cụ can thiệp và cảnh báo sớm.

4. Luận án đề xuất thay đổi phương thức thu phí bảo hiểm tiền gửi như thế nào?

Luận án đề xuất xóa bỏ cơ chế thu phí đồng hạng và chuyển đổi sang phương thức tính phí dựa trên mức độ rủi ro (định mức tín nhiệm). Theo đó, TCTD nào hoạt động an toàn, lành mạnh, có độ rủi ro thấp sẽ đóng mức phí thấp; TCTD có mức độ rủi ro cao, năng lực thanh khoản kém phải đóng mức phí cao hơn, nhằm tạo sự công bằng và khuyến khích cạnh tranh an toàn.

5. Bộ nguyên tắc của IADI có vai trò gì trong việc hoàn thiện pháp luật BHTG Việt Nam?

Bộ nguyên tắc cho hệ thống bảo hiểm tiền gửi hiệu quả của Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI) cung cấp khung chuẩn mực toàn cầu về tính độc lập, quyền hạn can thiệp sớm, cơ chế tài chính và phương thức chi trả nhanh chóng. Luận án sử dụng Bộ nguyên tắc này làm hệ quy chiếu chuẩn mực để đánh giá các khiếm khuyết của pháp luật Việt Nam và định hình các điều khoản trong Luật Bảo hiểm tiền gửi.

---

Kết luận

Luận án của nghiên cứu sinh Bùi Hữu Toàn là công trình khoa học pháp lý nghiên cứu toàn diện và có hệ thống về pháp luật bảo hiểm tiền gửi tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Bằng việc kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng, phân tích luật học so sánh và đối chiếu chuẩn mực quốc tế IADI, luận án đã làm sáng tỏ bản chất hàng hóa công của BHTG, đánh giá đúng đắn thực trạng pháp luật thực định và cung cấp hệ thống giải pháp lập pháp đồng bộ. Kết quả nghiên cứu đóng góp thiết thực cho việc xây dựng, ban hành Luật Bảo hiểm tiền gửi, bảo vệ quyền lợi người gửi tiền và bảo đảm sự an toàn bền vững cho hệ thống tài chính - ngân hàng Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề vai trò của bảo hiểm tiền gửi và đưa ra các yêu cầu trong việc thiết lập bảo hiểm tiền gửi, các quy định liên quan đến hoạt động bảo hiểm tiền gửi sao cho phù hợp để bảo hiểm tiền gửi góp phần tạo lập sự an toàn cho hoạt động tín dụng. Bài viết chỉ tiếp cận ở một khía cạnh rất nhỏ cúa báo hiêm tiên gửi, pháp luật về bảo hiểm tiền gửi nhưng có giá trị tham khảo tốt cho việc nghiên cứu. + Bài viết của TS. Đinh Dũng Sỹ: ATỉá/ niệm tiền gửi cá nhản được bảo hiêm nhìn dưới phương diện pháp lý - được đăng trong kỷ yếu Hội thảo khoa học với chủ đề Đổi tượng tiền được bảo hiểm - tổ chức tháng 10 năm 2004.

Bài viết này tiếp cận dưới giác độ pháp lý khi bàn về khái niệm tiền của cá nhan được báo hiêm. Qua đó, chúng ta có cách nhìn khá toàn diện về loại tiền được bảo hiểm và hướng các quy định của pháp luật đến cách tiếp cận đó. Bài tham luận này có giá trị tham khảo trong nghiên cứu khoa học và trong công tác lập pháp. + Bai viet cua TS.

Lê Thị Thu Thuỷ: Bàn vê mô hĩnh bảo hiểm tiền gửi trong thời kỳ hội nhập quổc tế - Tạp chí Luật học số 12 năm 2007. Trong bài viêt này, tác giả phân tích một số yêu cầu khi hội nhập quốc tế, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính ngân hàng. Đồng thời, phân tích một số mô hình bảo hiểm tiền gửi của một số nước trên thế giới để rồi trên cơ sở đó đưa ra những nhận 16 định và một số kiến nghị về việc thiết lập mô hình bảo hiểm tiền gửi Việt Nam sao cho phù hợp với điêu kiện hội nhập quôc tế. Bài viết này cũng đề cạp đen một vân đê hẹp trong quá trình thiêt lập và vận hành các hoạt động bảo hiếm tiền gửi nói chung và ở Việt Nam nói riêng.

Tuy nhiên, cũng có giá trị tham khảo tốt về lý luận và thực tiễn. + Cuốn sách chuyên khảo của TS. Lê Thị Thu Thuy - Pháp luật về bảo hiếm tiền gửi ở Việt Nam - Nhà xuất bản ĐHQG Hà Nội năm 2008. Trong cuôn sách này, tác giả phân tích những vân đê lý luận về bảo hiểm tiền gửi, các quy đinh của pháp luật Việt Nam về bảo hiểm tiền gửi và phương hướng hoàn thiện pháp luật về bảo hiểm tiền gửi tại Việt Nam.

Đây là tài liệu cung câp lượng kiến thức rộng, có nhiều điểm mới và ý kiến độc đáo, sáng tạo mà tác giả phân tích, đánh giá một cách sắc sảo với gần 200 trang. Đây là tài liệu có giá trị tham khảo quan trọng trong công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật về bảo hiểm tiền gửi, và nghiên cứu khoa học. + Bai viet cua GS.TSKH Đào Trí Ưc: Bảo vệ quyên lợi người gửi tiền theo phap luạt vê bao hiêm tiên gửi tại Việt Nam - Thực trạng và phương hướng hoàn thiện - Thông tin bảo hiểm tiền gửi số 3 năm 2007. Bài viết này tác giả phân tích các quy định của pháp luật về bảo hiểm tiền gửi Việt Nam liên quan đên việc bảo vệ người gửi tiền đồng thời đánh giá thực trạng các quy đinh đó, phân tích các điêu kiện kinh tê xã hội và đưa ra phương hướng hoàn thiện các quy định của pháp luật về vấn đề bảo vệ người gửi tiền.

Đây là bài viêt tiêp cận ở một khía cạnh của pháp luật về bảo hiếm tiền gửi và là tài liệu tham khảo trong nghiên cứu khoa học. + Bài viêt cùa TS.