MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài 1. Ý nghĩa lý luận của đề tài Trước bối cảnh kinh tế thế giới ngày càng phát triển thể hiện là sự thay đổi chóng mặt của công nghệ khoa học hiện đại, sự phát triển đa dạng về dịch vụ, sự thay đổi về nhận thức và nhu cầu ngày càng nâng cao của đời sống. Các dịch vụ như thương mại, tài chính, viễn thông, khoa học công nghệ, vui chơi… ngày càng phát triển ở dưới nhiều hình thức khác nhau.
Các dịch vụ trên muốn đạt hiệu quả phải thông qua con người tổ chức, điều hành. Để đạt các yêu cầu trên phải có chính sách về giáo dục, nhằm mục đích đào tạo và phát triển con người toàn diện. Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức, hội nhập quốc tế sâu sắc về tất cả các lĩnh vực, chất lượng đào tạo của các trường cao đẳng, đại học trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, quyết định sự thành bại của một quốc gia, mà chất lượng được phản ánh thông qua kết quả học tập của sinh viên. Để nâng cao chất lượng giáo dục đại học thì không phải là vấn đề đơn giản, điều này phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố và một trong những yếu tố quyết định là sinh viên.
Kết quả học tập của sinh viên là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng đào tạo, cũng như giá trị của cả quá trình học tập lâu dài của sinh viên. Qua quá trình tìm hiểu về hoạt động học tập của sinh viên Trường Đai học Thương Mại, cho thấy dù điểm đầu vào đại học của sinh viên gần như đều nhau nhưng thành tích học tập của mỗi sinh viên thì khác nhau, thậm chí có sinh viên bị đuổi học vì kết quả học tập quá kém. Điều này chứng tỏ có nhiều yếu tố tác động đến kết quả học tập của sinh viên. Vì vậy, nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên sẽ giúp nhà trường hiểu biết rõ hơn về những vấn đề cơ bản trong học tập của sinh viên để từ đó có những kế hoạch kích thích cần thiết nhằm tăng hiệu quả học tập của sinh viên cũng như hiệu quả đào tạo của nhà trường.
Hiểu được điều này, bài nghiên cứu này sẽ góp phần xem xét những yếu tố sẽ ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên Đại học Thương Mại để từ đó đề xuất những giải pháp nhằm kích thích hoạt động học tập của sinh viên, góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài Thông qua bài nghiên cứu sẽ giúp cho mọi người được chủ động hơn và hình thành được nhũng phương pháp, tư duy mới. Từ đó sẽ giúp phát hiện ra vấn đề và giải quyết một cách tốt nhất. Đồng thời đây cũng là giai đoạn tiền đề tạo điều kiện để hoàn thành tốt những dự án, nghiên cứu tiếp theo.
Nghiên cứu này tập trung đo lường các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên, nghiên cứu điển hình đối với sinh viên Đại học Thương Mại từ đó đề xuất giải pháp nhằm cải thiện vấn đề này. Kết quả của đề tài là cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về các vấn đề liên quan đến các yếu tố ảnh hưởng tới kết quả học tập của sinh viên. Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu tổng quát Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên Đại học Thương Mại, định hướng phương pháp học tập và đề xuất các giải pháp thích hợp nhằm nâng cao chất lượng học tập của sinh viên Đại học Thương Mại.
Mục tiêu cụ thể Đánh giá thực trạng và kết quả học tập của sinh viên Đại học Thương Mại hiện nay Tìm hiểu nguyên nhân và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên Đại học Thương Mại Đề xuất giải pháp thích hợp nhằm nâng cao hiệu quả, kết quả học tập của sinh viên Đại học Thương Mại 1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: kết quả học tập Khách thể nghiên cứu: sinh viên Đại học Thương Mại Phạm vi nghiên cứu: - Về nội dung: nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên Đại học Thương Mại - Về không gian: nghiên cứu được thực hiện tại trường Đại học Thương Mại. - Thời gian: từ 28/08/2022 đến 30/9/2022 1. Câu hỏi nghiên cứu Câu hỏi 1: Các yếu tố nào ảnh hưởng tới kết quả học tập của sinh viên Đại học Thương mại? Câu hỏi 2: Phương pháp giảng dạy có ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên Đại học Thương mại hay không? Câu hỏi 3: Phương pháp học tập có ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên Đại học Thương mại hay không? Câu hỏi 4: Gia đình và Xã hội có ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên Đại học Thương mại hay không? Câu hỏi 5: Động cơ học tập có ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên Đại học Thương mại hay không? Câu hỏi 6: Cơ sở vật chất có ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên Đại học Thương mại hay không? CHƯƠNG II: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU LÝ THUYẾT 2.
Các kết quả nghiên cứu trước đó 2. Các nghiên cứu nước ngoài Một nghiên cứu tại Tây Ban Nha “Personal, family and academic factors affecting low achievement in secondary school” của Antonia Lozano Diaz (2003) đã chỉ ra ảnh hưởng của các yếu tố đến kết quả học tập. Đó là trình độ học vấn của cha mẹ, giới tính, động lực học tập, mối quan hệ với những người khác. Bằng phân tích hồi quy và kiểm định ANOVA nghiên cứu kết luận: Môi trường và động lực học tập có ảnh hưởng đến kết quả học tập, còn trình độ học vấn của người mẹ thì không.
Nirogini Yogenda & Anthony Andrew – “ A study on the factors influencing on Grade Point Average (GPA) with special reference to Third Year Commerce and Management Students of Eastern University, Sri Lanka.” – Journal for Studies in Management and Planning (2017): Phân tích khái niệm GPA và tầm quan trọng của GPA trong việc đánh giá kết quả học tập của sinh viên trong các thực nghiệm trước đây. Phân tích, xác định những nhân tố ảnh hưởng đến GPA của sinh viên. Cuộc điều tra được thực hiện trên những sinh viên năm ba ngành thương mại và quản lý của trường Đại học Eastern. Bài nghiên cứu này phân tích hai nhân tố ảnh hưởng bao gồm: Thời gian sinh viên dành cho việc học, rào cản ngôn ngữ, xác định liệu hai nhân tố này có ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên hay không.
Kết quả đã cho thấy hai nhân tố này ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên và thời gian học tập có tầm ảnh hưởng lớn hơn rào cản ngôn ngữ ở sinh viên trường Đại học này. Kyoshaba Martha – “Factors affecting academic performance of undergraduate students at Uganda Christian University.” – The degree of Master of Arts in Educational Management of Makerer University (2009): Điều tra những nhân tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên chưa tốt nghiệp ở trường Đại học Cơ đốc giáo Uganda. Bài nghiên cứu nhấn mạnh vào việc thiết lập mối quan hệ giữa điểm nhập học, tình trạng kinh tế xã hội của phụ huynh sinh viên, nền tảng trường học cũ và kết quả học tập của sinh viên Đại học Cơ đốc giáo Uganda. Các nghiên cứu trong nước Tác giả Võ Thị Tâm (2010) – “Các yêu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên chính quy Đại học Kinh tế TPHCM” nghiên cứu sâu sắc 4 biến tác động là động cơ học tập, phương pháp học tập, tính kiên định học tập, ấn tượng trường học và cạnh tranh trong học tập ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên.
Phan Thị Hồng Thảo, Nguyễn Thu Hà, Nguyễn Huyền Trang (2020) – “Các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên: Nghiên cứu trường hợp tại Học viện Ngân hàng – Phân viện Bắc Ninh” cho rằng 3 nhân tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên bao gồm: Phương pháp giảng dạy tích cực của giảng viên, phương pháp học tập ngoài giờ lên lớp và cơ sở vật chất của nhà trường. Phùng Thị Thu Trang (2019), “Phân tích các nguyên nhân ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên khoa ngoại ngữ đại học Thái Nguyên” - bằng các phương pháp phân tích thống kê đơn biến và đa biến cho số liệu định tính và định lượng, chúng tôi đã xác định được các nhân tố ảnh hưởng đến KQHT của sinh viên bao gồm: tổ hợp, ban cán sự, câu lạc bộ, điểm đầu vào, thích ngành học, trình độ ngoại ngữ, nghỉ học. Khái niệm Nhân tố ảnh hưởng: là những yếu tố tác động đến chủ thể, làm cho chủ thể đó có những biến đổi nhất định trong tư tưởng hành vi hoặc trong quá trình phát triển. Những nhân tố ấy có thể là người, vật hay sự việc nào đó… chúng kết hợp với nhau để tạo ra một kết quả.
Kết quả học tập: Kết quả học tập đề cập đến việc đánh giá kiến thức thu được trong trường. Một sinh viên có kết quả học tập tốt là một người đạt điểm tích cực trong các kì thi được đưa ra trong một khóa học. Phương pháp giảng dạy: là cách thức, sự tương tác chung giữa người dạy và người học ở trong điều kiện dạy học nhất định, nhằm đạt được các mục tiêu của việc dạy học. Phương pháp học tập: là những cách thức hay đường lối học hành khi người học đầu tư vào học tập với những khoảng thời gian hợp lí mang lại hiệu quả cao, giúp người học hiểu rõ và nắm bắt được nội dung của bài học.
Động cơ học tập: là những nhân tố kích thích, thúc đẩy tính tích cực học tập ở người học nhằm đạt kết quả về nhận thức, phát triển nhân cách và hướng tới mục đích học tập đã đề ra. Cơ sở vật chất: là những hệ thống phương tiện vật chất kĩ thuật khác nhau được sử dụng để phục vụ trong việc giáo dục và đào tào toàn diện sinh viên trong nhà trường. Các lý thuyết sử dụng trong nghiên cứu Thuyết hành động hợp lý (TRA) Thuyết hành động hợp lý (TRA) nhằm giải thích mối quan hệ giữa thái độ và hành vi trong hành động của con người. Thuyết này được sử dụng để dự đoán cách mà các cá nhân sẽ hành xử dựa trên thái độ và ý định hành vi đã có từ trước của họ.