chương 1 tác gia đi tìm hiểu về hệ thống tiêu chuẩn đào tạo thạc sĩ của Anh quốc, xây dựng bộ tiêu chuẩn đào tạo MBA theo chuẩn Vương quốc Anh làm cơ sở cho các phân tích và giải pháp ứng dụng vào Việt Nam ở các chương tiếp theo. Quá trình hình thành và phát triển đào tạo thạc sĩ kinh tế ở Anh quốc Chương trình MBA được đào tạo ở Anh quốc lần đầu tiên vào năm 1965 bởi trường Kinh doanh Manchester và London. Năm 1967 tổ chức AMBA được thành lập tại Anh có sứ mệnh xây dựng tiêu chuẩn đào tạo MBA phạm vi toàn cầu. Hiện nay AMBA là một trong 3 hiệp hội và tổ chức kiểm định MBA lớn nhất toàn cầu và điều đặc biệt là tổ chức duy nhất tập trung kiểm định ở phạm vi chương trình đào tạo, không chỉ kiểm định chung về cơ sở đào tạo.
Các đặc điểm hệ thống đào tạo Anh quốc ảnh hưởng tới đào tạo thạc sĩ quản trị kinh doanh Hệ thống giáo dục Vương quốc Anh được quản lý bởi 2 bộ gồm Bộ giáo dục quản lý hệ thống giáo dục trẻ em và phổ thông; bộ Kinh doanh Kỹ năng và Đổi mới quản lý hệ thống đào tạo nghề, giáo dục đại học và giáo dục suốt đời. Với mục tiêu giáo dục suốt đời, phương pháp giáo dục nổi tiếng là: “Dạy cho học sinh phương pháp suy nghĩ chứ không phải dạy cho họ nghĩ cái gì”. Kết quả học tập của học sinh không chỉ nắm vững chuyên môn mà còn là khả năng phân tích và giải quyết vấn đề. iv Bậc học phổ thông ở Anh hoàn thành ở lứa tuổi 16, sau đó học sinh có thể chọn học theo hướng nghiên cứu hoặc hướng nghề để có thể lập nghiệp ngay sau 2 năm.
Tùy vào kết quả học tập sau đó học sinh có thể học tiếp đại học thường là 3 năm và học lên thạc sĩ thường là 1 năm. Anh là quốc gia chi mạnh nhất cho giáo dục trong số các nước OECD. Cách phân bổ ngân sách đào tạo đại học đặc biệt công bằng và hiệu quả, ngân sách giáo dục được phân bổ thông qua Hội Đồng Tài Trợ Giáo Dục Đại Học và đặc biệt Ngân sách phần lớn đến từ khu vực tư nhân. Vương quốc Anh có hệ thống đánh giá chất lượng giáo dục và cấp bằng một cách nghiêm ngặt và là đất nước đi đầu trong việc thiết lập chuẩn mực đào tạo trên thế giới.
Các chuẩn mực đào tạo thạc sĩ quản trị kinh doanh của Vương quốc Anh Tại bất cứ thời điểm nào trên đất nước Anh cũng có khoảng 12.000 sinh viên quốc tế theo học MBA tại các trường của Anh. Sự hấp dẫn của bằng MBA của Anh quốc dựa vào những chuẩn mực nào? Phần này tác gia đi tìm hiểu sâu về bộ tiêu chuẩn đào tạo MBA của Vương quốc Anh. Tiêu chuẩn được thiết lập đầu tiên với cơ sở thực hiện đào tạo, theo đó cơ sở đào tạo phải có sứ mệnh và chiến lược phát triển rõ ràng, có bộ máy quản trị với chính sách rõ ràng, cơ chế tài chính minh bạch được kiểm toán độc lập, hệ thống cơ sở vật chất đầy đủ tiện nghi. Tiêu chuẩn đối với giảng viên được đặt ở mức cao nhất, là tiêu chuẩn then chốt.
Giảng viên được yêu cầu có khả năng học thuật, nghiên cứu, tư vấn, liên hệ thực tiễn cũng nhưng những chuyên ngành liên quan trong chương trình MBA. Trong đó khả năng nghiên cứu được yêu cầu cao và là hoạt động bao trùm của giảng viên thể hiện bằng các công trình nghiên cứu được công bố trên các tạp chí trong nước quốc tế. Học viên được đặt vào trung tâm của chương trình đào tạo vì vậy bộ máy hành chính hoạt động trong sự phân công chính thức và phản hồi học viên rõ v ràng, thực hiện hỗ trợ học viên trong quá trình học và cả việc tổ chức mạng lưới cựu học viên hiệu quả để tạo ra cơ hội học tập suốt đời sau khi học. Học viên thi tuyển cần sử dụng thành thạo tiếng Anh với quy trình thi tuyển chặt chẽ, đảm bảo có học viên tham dự đến từ nhiều quốc gia khác nhau.
Mục đích đào tạo, chuẩn đầu ra và đáp ứng thị trường lao động quốc tế được quy định chi tiết. Trong đó quan trọng nhất là khả năng khởi nghiệp, thích ứng với nền kinh tế toàn cầu. Chương trình học cần trang bị sự hiểu biết về các tổ chức doanh nghiệp, bối cảnh bên ngoài, các bên liên quan và giúp học viên làm thế nào để quản lý thành công trên nền tảng những kiến thức và tình huống từ nhiều khu vực kinh tế của thế giới. Khung chương trình gồm phần chung, phần tự chọn và luận văn.
Phương pháp học được triển khai bằng cách trao quyền chủ động cho học viên. Hình thức học đa dạng đáp ứng cho từng đối tượng học viên khác nhau gồm hình thức full-time, part-time, executive, galobal executive, distance và online. Luận văn cũng phân tích ưu và nhược điểm của mỗi hình thức học. Kiểm định chất lượng đào tạo là tiêu chuẩn nổi bật trong nền giáo dục Anh, bất kỳ chương trình đào tạo nào cũng cần hoạt động theo 1 tiêu chuẩn rõ ràng và liên thông với toàn cầu.
Kiểm định chất lượng đào tạo được thực hiện ở cấp tự kiểm định nội bộ trường, cấp bên ngoài trường và các tổ chức kiểm định ủy quyền của Chính phủ và Hoàng gia cũng như tổ chức toàn cầu. Kinh nghiệm triển khai các chuẩn mực đào tạo Thạc sĩ quản trị kinh doanhcủa Vương quốc Anh ở các nước châu Á Trong phần này luận văn đi nghiên cứu kinh nghiệm thành công của 2 quốc gia tiêu biểu trong khu vực Đông Nam Á nhằm rút ra những nhận định bổ trợ cho việc nêu giải pháp ở chương 3. vi CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ÁP DỤNG CÁC CHUẨN MỰC ĐÀO TẠO THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH CỦA VƯƠNG QUỐC ANH Ở VIỆT NAM Trong chương này luận văn đi nghiên cứu thực trạng đào tạo thạc sĩ quản trị kinh doanh và thực trạng áp dụng các chuẩn mực đào tạo MBA của Anh quốc ở các trường đại học nước ta, từ đó đánh giá mặt được, mặt hạn chế và tìm hiểu nguyên nhân những hạn chế đó. Các đặc điểm hệ thống đào tạo Việt Nam có ảnh hưởng tới đào tạo thạc sĩ quản trị kinh doanh Chương trình đào tạo thạc sĩ quản trị kinh doanh nằm trong hệ thống giáo dục quốc gia nên có những ảnh hưởng trực tiếp từ những đặc điểm chung của gáo dục Việt Nam.
Khung chương trình học do Bộ Giáo dục quy định, các trường thực hiện theo quy định của Bộ, tuy nhiên khung chương trình chậm thay đổi và điều chỉnh phù hợp theo thực tiễn. Quy mô đào tạo và việc thành lập mới trường tăng quá nhanh, trong khi tỉ lệ giảng viên có đủ trình độ chuyên môn tăng không kịp. Đội ngũ giảng viên đạt yêu cầu thiếu một cách trầm trọng so với quy mô đào tạo. Phương pháp đào tạo của hệ thống giáo dục nước ta nặng về kiến thức học thuạt và nhẹ về phương pháp, kỹ năng.
Phương pháp thuyết giảng và học thuộc lòng ăn sâu vào thoi quen của học viên và cả giảng viên tác động trực tiếp tới cả hệ đào tạo bậc học này. Kinh phí đào tạo thấp và cơ chế về kinh phí đào tạo là nguyên nhân trực tiếp lớn nhất tới chất lượng chương trình đào tạo MBA. Học viên thường được đánh giá với tỉ trọng ở bài thi cuối kì cao, ít tập trung vào đánh giá toàn bộ quá trình học tạo nên thói quen học tập không tốt cho học viên là học tủ, học gạo, nước đến chân mới nhảy. Quá trình học tập không phát huy được hiệu quả tự nghiên cứu, tự đào luyện của học viên.
Hệ thống giáo dục cũng đang loay hoay với việc kiểm định nâng cao chất lượng hệ thống giáo dục, chưa có hệ thống kiểm định và đảm bảo chất lượng quốc gia nên chương trình MBA cũng đào tạo trong bối cảnh cô lập với các chuẩn đào tạo của quốc tế. Thực trạng đào tạo thạc sĩ quản trị kinh doanh ở Việt Nam viii Chỉ tiêu tuyển sinh thạc sĩ năm 2013 khoảng 27.4 lần so với 2003, trong đó ngành kinh doanh chiếm khoảng 20% với trên 200 cơ sở đào tạo thạc sĩ. Các chương trình hợp tác quốc tế cũng tăng mạnh, năm 1996 là 7 chương trình nhưng đến nay đã có trên 200 chương trình đang hoạt động. Các dự án cử đi đào tạo ở nước ngoài cũng được trú trọng mở rộng liên tục bằng các đề án 322, 599 và 911.
Trong đó gần đây nhất là đề án 911 được phê duyệt với mục tiêu đào tạo 20.000 tiến sĩ ở nước ngoài và trong nước đến 2020 với ngân sách dự kiến 20. Thực trạng áp dụng các chuẩn đào tạo thạc sĩ quản trị kinh doanh của Anh quốc ở Việt Nam Hợp tác phát triển giáo dục với Vương quốc Anh chiến vị trí hàng đầu với 13.7% trong số chương trình hợp tác quốc tế. Về cơ sở thực hiện đào tạo hầu như chưa đáp ứng được điều kiện cơ sở vật chất theo tiêu chuẩn, đầu tư dàn trải và thiếu tập trung hiệu quả, thiếu cơ chế hoạt động tự chủ, tự chịu trách nhiệm. Đội ngũ giảng viên thiếu rất nhiều giảng viên có khả năng dạy bằng tiếng Anh và có đủ tiêu chuẩn, sự thiếu hụt trong phạm vi toàn ngành dẫn tới giảng viên phải giảng quá nhiều mà không còn thời gian nghiên cứu chuyên sâu.
Tiêu chuẩn và nội dung tuyển sinh đầu vào đã thay đổi theo cách mới của quốc tế, bài thi được thực hiện theo dạng thức mới gồm GMAT, viết luận và phỏng vấn. Tuy nhiên nhiều cơ sở đào tạo chỉ xét hồ sơ mà không thi tuyển. Yêu cầu với điều kiện tiếng Anh hầu hết được giảm nhẹ ở các cơ sở đào tạo. Học viên được chấp nhận khi có điều kiện tiếng Anh với chứng chỉ của Bộ Giáo dục hoặc những cơ sở được Bộ ủy quyền.
Các mô tả về mục tiêu đào tạo của các chương trình khá chung chung giống nhau. Chuẩn đầu ra của chương trình không được công bố cũng như cam kết trong chương trình học. Các chương trình đào tạo trong nước hầu hết nặng về kiến thức và học thuật ít chú trọng đào tạo các nội dung liên quan đến kỹ năng quản trị thiết yếu ix như lãnh đạo, tư duy sáng tạo, khởi tạo doanh nghiệp mới,. Đây là khác biệt rõ nét giữa chương trình trong nước và chương trình theo chuẩn Anh quốc.
Phương pháp đào tạo áp dụng phổ biến là thuyết giảng, sự sẵn sàng chuyển đổi phương pháp theo hướng mới chậm nguyên nhân từ cơ sở đào tạo, giảng viên và cả học viên.