Ảnh hưởng của trách nhiệm xã hội đến danh tiếng của ngân hàng thương mại cổ phần Quân Đội – Chi nhánh Huế

Khóa luận ảnh hưởng của trách nhiệm xã hội đến danh tiếng Ngân hàng Quân Đội Chi nhánh Huế

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Khánh Vân
• Người hướng dẫn: TS. Trương Thị Hương Xuân
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Ảnh hưởng của trách nhiệm xã hội đến danh tiếng của ngân hàng thương mại cổ phần Quân Đội – Chi nhánh Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận cuối khóa
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về trách nhiệm xã hội và danh tiếng MB Chi nhánh Huế

Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR) là tiêu chuẩn quan trọng trong ngành ngân hàng hiện đại. Khái niệm này bao gồm nghĩa vụ kinh tế, pháp lý, đạo đức và từ thiện đối với cộng đồng. Tại Thừa Thiên Huế, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội Chi nhánh Huế luôn chú trọng lồng ghép trách nhiệm xã hội vào chiến lược phát triển. Danh tiếng ngân hàng hình thành từ nhận thức lũy kế của khách hàng và đối tác. Một đơn vị có trách nhiệm cao luôn nhận được sự tin tưởng lớn. MB Chi nhánh Huế triển khai nhiều chương trình thiết thực. Ngân hàng tài trợ các suất học bổng khuyến học. Chi nhánh hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn. Tổ chức bảo đảm quyền lợi chính đáng cho đội ngũ nhân viên. Môi trường làm việc duy trì tính công bằng. Mọi quy trình cung cấp tín dụng tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật. Những nỗ lực này tạo dựng tài sản vô hình bền vững. Khách hàng đánh giá cao tính minh bạch cùng tinh thần phục vụ cộng đồng. Từ đó, danh tiếng của thương hiệu MB tại Huế không ngừng thăng hạng.

1.1. Khái niệm và vai trò của trách nhiệm xã hội ngân hàng

Trách nhiệm xã hội trong lĩnh vực ngân hàng là cam kết tự nguyện nhằm mang lại lợi ích chung. Ngân hàng không chỉ tìm kiếm lợi nhuận tài chính đơn thuần. Hoạt động của ngân hàng phải gắn liền với sự thịnh vượng của cộng đồng và bảo vệ môi trường sinh thái. Các nghĩa vụ chính bao gồm tuân thủ quy chuẩn pháp lý, giữ gìn đạo đức kinh doanh và thực thi trách nhiệm từ thiện. Một ngân hàng thực hiện tốt trách nhiệm xã hội sẽ tạo ra nền tảng gắn kết vững chắc với khách hàng địa phương. Mối quan hệ giữa tổ chức tín dụng và xã hội trở nên hài hòa hơn. Sự tín nhiệm từ công chúng trực tiếp củng cố sức mạnh thương hiệu trước áp lực cạnh tranh gay gắt.

1.2. Mối quan hệ tương hỗ giữa CSR và danh tiếng ngân hàng

Danh tiếng ngân hàng phản ánh mức độ tín nhiệm từ khách hàng và đối tác. Khi ngân hàng tích cực thực hiện trách nhiệm xã hội, khách hàng có xu hướng đánh giá cao năng lực quản trị. Nhận thức tích cực này chuyển hóa thành lòng trung thành và sự sẵn sàng giới thiệu dịch vụ. Nghiên cứu lý thuyết chỉ ra rằng trách nhiệm xã hội là công cụ xây dựng danh tiếng hiệu quả nhất. Hoạt động CSR làm giảm thiểu các rủi ro truyền thông tiêu cực. Đơn vị tài chính duy trì được hình ảnh chuẩn mực trong mắt công chúng. Mối quan hệ mật thiết này đem lại lợi thế bền vững cho MB Chi nhánh Huế trên thị trường tài chính Thừa Thiên Huế.

II. Phân tích ảnh hưởng trách nhiệm xã hội đến danh tiếng MB Huế

Khảo sát thực tế tại MB Chi nhánh Huế cung cấp nhiều dữ liệu giá trị về nhận thức của khách hàng. Phần lớn khách hàng tham gia khảo sát thuộc độ tuổi từ 25 đến 40 tuổi với tỷ lệ 57.5%. Nhóm đối tượng này có trình độ đại học chiếm 60.8% và thu nhập ổn định từ 10 đến 20 triệu đồng mỗi tháng. Hơn 69% khách hàng đã gắn bó sử dụng dịch vụ tại chi nhánh từ 3 năm trở lên. Kết quả phân tích hồi quy cho thấy các khía cạnh CSR đều tác động thuận chiều đến danh tiếng ngân hàng. Yếu tố trách nhiệm đạo đức và bảo đảm pháp lý có ảnh hưởng mạnh nhất. Khách hàng đặc biệt coi trọng sự minh bạch về lãi suất và phí dịch vụ. Tuy nhiên, một số vấn đề tồn tại vẫn được ghi nhận. Việc truyền thông các chương trình CSR cộng đồng còn mang tính nội bộ. Nhiều khách hàng cá nhân chưa nắm bắt đầy đủ các hoạt động vì cộng đồng của ngân hàng. Kênh tiếp cận thông tin trách nhiệm xã hội còn hạn chế về tần suất và hình thức trình bày. Điều này làm giảm hiệu ứng khuếch đại danh tiếng của MB Chi nhánh Huế.

2.1. Đánh giá tác động của trách nhiệm đạo đức và pháp lý

Trách nhiệm đạo đức và pháp lý là hai trụ cột chi phối mạnh mẽ nhất danh tiếng ngân hàng. Khách hàng đòi hỏi MB Chi nhánh Huế phải duy trì tính minh bạch tuyệt đối trong mọi giao dịch. Nhân viên tín dụng cần cung cấp thông tin đầy đủ, trung thực và chính xác về các điều khoản vay vốn. Sự bảo mật dữ liệu cá nhân là yếu tố tạo dựng lòng tin sâu sắc. Thực tế cho thấy các cam kết pháp lý chuẩn mực giúp ngân hàng tránh được các tranh chấp tài chính không đáng có. Đạo đức kinh doanh lành mạnh của đội ngũ nhân sự nâng cao cảm nhận tích cực từ phía người dân địa phương.

2.2. Những rào cản trong hoạt động CSR vì cộng đồng tại chi nhánh

Hoạt động vì cộng đồng của MB Chi nhánh Huế còn đối mặt với nhiều rào cản nhất định. Ngân sách dành cho các chương trình thiện nguyện thường niên chưa có tính định kỳ và ổn định lâu dài. Chi nhánh chủ yếu tài trợ theo từng đợt kêu gọi nhỏ lẻ. Sự phối hợp giữa ngân hàng và các tổ chức xã hội tại địa bàn Huế chưa thực sự sâu rộng. Việc truyền thông số trên các nền tảng mạng xã hội về CSR chưa được chú trọng đầu tư tương xứng. Khách hàng trẻ tuổi ít có cơ hội tiếp cận thông tin về các nghĩa vụ xã hội của chi nhánh. Do đó, độ phủ thương hiệu qua kênh CSR còn nhiều hạn chế.

III. Giải pháp trách nhiệm xã hội củng cố danh tiếng MB Chi nhánh Huế

Để nâng cao danh tiếng thương hiệu bền vững, MB Chi nhánh Huế cần thực thi đồng bộ hệ thống giải pháp CSR. Trước hết, ngân hàng phải chuẩn hóa quy tắc ứng xử nội bộ và đào tạo đạo đức nghề nghiệp định kỳ. Nhân viên tư vấn cần cung cấp thông tin minh bạch, rõ ràng về lãi suất và các khoản phí. Ngân hàng cần xây dựng chiến lược tín dụng xanh nhằm hỗ trợ các dự án bảo vệ môi trường sinh thái. Chi nhánh nên thiết lập quỹ an sinh xã hội dài hạn để tài trợ giáo dục và y tế cho người dân Thừa Thiên Huế. Việc ứng dụng công nghệ số vào truyền thông CSR cũng là bước đi tất yếu. Ngân hàng cần chủ động công khai các báo cáo phát triển bền vững trên cổng thông tin điện tử và ứng dụng di động. Tương tác đa kênh giúp thông điệp thiện nguyện lan tỏa sâu rộng tới nhóm khách hàng trẻ tuổi. Lắng nghe phản hồi từ cộng đồng giúp chi nhánh hoàn thiện chất lượng dịch vụ ngân hàng bán lẻ.

3.1. Hoàn thiện chính sách nội bộ và nâng cao đạo đức kinh doanh

MB Chi nhánh Huế cần tập trung củng cố văn hóa tổ chức dựa trên tính chính trực. Ban lãnh đạo nên ban hành bộ quy chuẩn ứng xử chi tiết cho từng vị trí công việc. Nhân viên phải được đào tạo kỹ năng giải quyết khiếu nại của khách hàng một cách công bằng và minh bạch. Chính sách đãi ngộ nhân sự cần bảo đảm sự công bằng và khuyến khích phát triển nghề nghiệp lâu dài. Khi người lao động được tôn trọng, họ sẽ cống hiến hết mình cho tổ chức. Chất lượng phục vụ khách hàng nhờ đó tăng lên vượt bậc. Tinh thần trách nhiệm nội bộ là gốc rễ tạo nên danh tiếng vững chắc ngoài thị trường.

3.2. Mở rộng chương trình cộng đồng và tăng cường truyền thông số

Chi nhánh cần chủ động liên kết với chính quyền địa phương để triển khai các gói tài trợ an sinh xã hội bài bản. Các hoạt động thiện nguyện cần gắn liền với nhu cầu thực tiễn của người dân Thừa Thiên Huế. Ngân hàng có thể tài trợ hệ thống nước sạch nông thôn hoặc hỗ trợ sinh viên nghèo vượt khó. Song song với đó, MB Chi nhánh Huế phải đẩy mạnh truyền thông đa phương tiện. Nội dung về các hoạt động CSR cần được đăng tải thường xuyên trên website và mạng xã hội. Thông tin đa dạng giúp người dân địa phương hiểu rõ trách nhiệm xã hội của ngân hàng, từ đó củng cố sự gắn kết bền vững.

IV. Kết luận về trách nhiệm xã hội với danh tiếng MB Chi nhánh Huế

Trách nhiệm xã hội là chìa khóa chiến lược định hình danh tiếng của MB Chi nhánh Huế. Một ngân hàng thành công không chỉ dựa trên chỉ số lợi nhuận. Sự đồng hành cùng cộng đồng và thượng tôn pháp luật mới là thước đo giá trị dài hạn. Các số liệu nghiên cứu khẳng định mối quan hệ nhân quả tích cực giữa CSR và danh tiếng tổ chức. Hoạt động đạo đức và trách nhiệm với nhân viên mang lại niềm tin bền vững nhất. Khách hàng sẵn sàng gắn kết lâu dài khi thấy ngân hàng tạo ra nhiều giá trị nhân văn. Việc thực thi tốt CSR còn giúp chi nhánh hạn chế tối đa các rủi ro khủng hoảng truyền thông. Để phát huy tối đa lợi thế này, MB Chi nhánh Huế cần tiếp tục tích hợp CSR vào chiến lược điều hành kinh doanh tổng thể. Ban lãnh đạo phải biến trách nhiệm xã hội thành kim chỉ nam hành động trong mọi giao dịch hàng ngày. Nhờ đó, vị thế của MB tại vùng đất Cố đô sẽ ngày càng vững mạnh.

4.1. Bài học thực tiễn cho các tổ chức tín dụng tại địa phương

Kinh nghiệm từ MB Chi nhánh Huế mang lại bài học giá trị cho ngành ngân hàng địa phương. Đầu tư vào trách nhiệm xã hội không phải là gánh nặng chi phí đơn thuần. Đây là chiến lược tích lũy tài sản vô hình đem lại hiệu suất sinh lời dài hạn. Các ngân hàng cần xác định rõ nhu cầu cấp thiết của cộng đồng dân cư bản địa. Việc gắn kết CSR với các dự án sinh kế địa phương tạo ra sự ủng hộ tự nhiên từ khách hàng. Thực hành đạo đức nghề nghiệp và tôn trọng luật pháp luôn là nền tảng cốt lõi của uy tín tài chính.

4.2. Hướng đi tương lai trong phát triển bền vững của ngân hàng

Xu thế tương lai đòi hỏi MB Chi nhánh Huế đẩy mạnh ứng dụng tiêu chuẩn ESG vào quy trình vận hành. Ngân hàng cần chuyển dịch dòng vốn ưu tiên cho các dự án tăng trưởng xanh và tuần hoàn. Bên cạnh đó, việc số hóa hoạt động trách nhiệm xã hội giúp tối ưu chi phí và tăng tính minh bạch. Khách hàng có thể dễ dàng tham gia trực tiếp vào các chương trình thiện nguyện số thông qua ứng dụng MBBank. Định hướng này vừa gia tăng mức độ tương tác, vừa khẳng định uy tín tiên phong của ngân hàng. Phát triển bền vững chính là bảo chứng vững chắc nhất cho danh tiếng thương hiệu.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong môi trường kinh tế biến động và cạnh tranh gay gắt, các tổ chức tài chính không ngừng tìm kiếm giải pháp để khác biệt hóa sản phẩm và củng cố mối quan hệ với các bên liên quan. Theo các lý thuyết quản trị hiện đại, danh tiếng doanh nghiệp được xem là một tài sản vô hình có giá trị chiến lược cao, khan hiếm, khó bắt chước nhưng có mối quan hệ nhân quả phức tạp. Để duy trì và gia tăng danh tiếng, việc xác định các yếu tố thúc đẩy là yêu cầu cấp thiết. Một trong những nhân tố nhận được nhiều sự quan tâm trong học thuật là trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (Corporate Social Responsibility - CSR). Nghiên cứu của Pérez (2015) chỉ ra rằng mối quan hệ giữa CSR và danh tiếng có thể mang tính chất tương hỗ hai chiều, đặc biệt vấn đề này vẫn còn tương đối mới tại bối cảnh các quốc gia đang phát triển.

Ngân hàng thương mại cổ phần (TMCP) là định chế trung gian tài chính phổ biến và quan trọng hàng đầu trong nền kinh tế theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010. Do tính chất đặc thù kinh doanh tiền tệ dựa trên niềm tin của khách hàng, danh tiếng giữ vai trò sống còn đối với sự tồn tại và phát triển của ngân hàng. Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB Bank) là một trong những ngân hàng thương mại cổ phần quy mô lớn tại Việt Nam. Nhằm đáp ứng mục tiêu mở rộng thị phần, giữ vững vị thế và nâng cao năng lực cạnh tranh trước các ngân hàng thương mại trong nước lẫn quốc tế, MB Bank cần liên tục gia tăng uy tín thương hiệu. Nhận thức được CSR là công cụ đo lường và tạo dựng niềm tin vững chắc đối với công chúng, tác giả Nguyễn Ngọc Khánh Vân đã thực hiện đề tài khóa luận tốt nghiệp: "Ảnh hưởng của trách nhiệm xã hội đến danh tiếng của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội (MB Bank) – Chi nhánh Huế".

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định rõ ràng thành hai cấp độ:

1. Mục tiêu chung: Trên cơ sở phân tích thực trạng thực hiện trách nhiệm xã hội tại MB Bank – Chi nhánh Huế, làm rõ mức độ ảnh hưởng của hoạt động này tới danh tiếng chi nhánh, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao danh tiếng ngân hàng thông qua việc thực thi các cam kết trách nhiệm xã hội.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa các cơ sở lý luận về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp nói chung và trách nhiệm xã hội trong lĩnh vực ngân hàng thương mại nói riêng.
   • Đánh giá thực trạng và đo lường mức độ tác động của các khía cạnh CSR tới danh tiếng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Quân Đội – Chi nhánh Huế.
   • Đề xuất các khuyến nghị và giải pháp có tính ứng dụng nhằm tăng cường hiệu quả thực thi trách nhiệm xã hội, qua đó củng cố danh tiếng cho MB Bank – Chi nhánh Huế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Sự ảnh hưởng của việc thực hiện trách nhiệm xã hội đến danh tiếng của Ngân hàng TMCP Quân Đội – Chi nhánh Huế.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Quân Đội – Chi nhánh Huế (bao gồm trụ sở chi nhánh và các phòng giao dịch trực thuộc trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thứ cấp phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh và tài chính được thu thập trong giai đoạn 2020 – 2022; dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực tế các khách hàng cá nhân đang sử dụng dịch vụ tại chi nhánh trong khoảng thời gian từ tháng 11 đến tháng 12 năm 2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các khái niệm pháp lý và mô hình học thuật kinh điển về ngân hàng, trách nhiệm xã hội và danh tiếng doanh nghiệp:

• Ngân hàng thương mại: Khóa luận viện dẫn khoản 3 Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 (Luật số 47/2010/QH12), xác định ngân hàng thương mại là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện tất cả hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác vì mục tiêu lợi nhuận. Vai trò của ngân hàng được phân tích ở 4 giác độ: cung cấp vốn cho nền kinh tế, làm cầu nối giữa doanh nghiệp với thị trường, làm công cụ điều tiết vĩ mô của Nhà nước, và làm cầu nối tài chính quốc gia với quốc tế.
• Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR): Tác giả tổng hợp tiến trình phát triển khái niệm từ Bowen (1953), McGuire (1963), Friedman (1970), Davis (1973), Ngân hàng Thế giới (World Bank) và đặc biệt là mô hình Kim tự tháp CSR của Carroll (1979, 1991, 2008). Mô hình của Carroll chia trách nhiệm xã hội thành 4 tầng thứ bậc từ thấp đến cao:
  1. Trách nhiệm kinh tế (Economic Responsibility): Tối đa hóa lợi nhuận hợp pháp, đảm bảo hiệu quả kinh tế và thỏa mãn nhu cầu hàng hóa, dịch vụ cho xã hội (Alvarado-Herrera và cộng sự, 2017).
  2. Trách nhiệm pháp lý (Legal Responsibility): Tuân thủ quy định pháp luật của chính quyền sở tại, tôn trọng nghĩa vụ thuế và hợp đồng (Maignan, 2001; Turker, 2009).
  3. Trách nhiệm đạo đức (Ethical Responsibility): Đáp ứng các chuẩn mực, giá trị xã hội chưa được luật hóa, tôn trọng quyền lợi của khách hàng và nhân viên (Lantos, 2001; Farouk & Jabeen, 2018).
  4. Trách nhiệm từ thiện (Philanthropic Responsibility): Hoạt động tự nguyện đóng góp nguồn lực cho cộng đồng nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống (Brammer & Millington, 2005, 2008).
• Danh tiếng doanh nghiệp (Corporate Reputation): Tác giả kế thừa định nghĩa của Walker (2010) dựa trên Fombrun (1996), theo đó danh tiếng là sự thể hiện nhận thức tổng hợp tương đối ổn định của các bên liên quan về những hành động trong quá khứ và triển vọng tương lai của doanh nghiệp so với một số tiêu chuẩn nhất định. Khung đo lường danh tiếng ứng dụng nghiên cứu của Gallardo-Vázquez và cộng sự (2019).

Mô hình nghiên cứu đề xuất gồm 4 biến độc lập thuộc 4 khía cạnh CSR của Carroll tác động đến 1 biến phụ thuộc là Danh tiếng doanh nghiệp (DTDN), với 4 giả thuyết:

• Giả thuyết H1: Trách nhiệm kinh tế có ảnh hưởng tích cực đến danh tiếng doanh nghiệp.
• Giả thuyết H2: Trách nhiệm pháp lý có ảnh hưởng tích cực đến danh tiếng doanh nghiệp.
• Giả thuyết H3: Trách nhiệm đạo đức có ảnh hưởng tích cực đến danh tiếng doanh nghiệp.
• Giả thuyết H4: Trách nhiệm từ thiện có ảnh hưởng tích cực đến danh tiếng doanh nghiệp.

Thang đo gồm 22 biến quan sát được xây dựng trên thang điểm Likert 5 mức độ (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý), cụ thể:

• Nhận thức trách nhiệm kinh tế (KT1 đến KT5): Đo lường khả năng tối đa hóa lợi nhuận, duy trì quan hệ khách hàng, nâng cao chất lượng dịch vụ, chính sách giá và dịch vụ tiện ích đi kèm.
• Nhận thức trách nhiệm pháp lý (PL1 đến PL4): Đo lường mức độ tuân thủ luật pháp, cạnh tranh lành mạnh, chuẩn mực pháp lý dịch vụ và thực hiện nghĩa vụ thuế.
• Nhận thức trách nhiệm đạo đức (DD1 đến DD4): Đo lường sự tôn trọng đạo đức kinh doanh, thông tin quảng bá trung thực, tính minh bạch chính xác và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
• Nhận thức trách nhiệm từ thiện (TT1 đến TT5): Đo lường các hoạt động tình nguyện của nhân viên, chương trình an sinh ý nghĩa, hỗ trợ giáo dục/khuyến học, tài trợ sự kiện văn hóa và dự án nâng cao phúc lợi cộng đồng.
• Danh tiếng doanh nghiệp (DT1 đến DT4): Đo lường nhận thức về động lực nhân viên, sự hài lòng/lòng trung thành của khách hàng, giá trị gia tăng sản phẩm và tính minh bạch trong quản trị.

Phương pháp nghiên cứu định lượng được triển khai qua các bước:

• Phương pháp chọn mẫu: Lấy mẫu phi xác suất theo kỹ thuật thuận tiện tại MB Bank – Chi nhánh Huế.
• Quy mô mẫu: Căn cứ quy tắc của Hair và cộng sự (1998) cùng Hoàng Trọng & Chu Nguyễn Mộng Ngọc (2018), cỡ mẫu tối thiểu bằng 5 lần số biến quan sát ($n = 5 \times m$). Với $m = 18$ đến 22 biến, mẫu tối thiểu cần đạt là 110. Tác giả phát ra 120 phiếu khảo sát và thu về 120 phiếu hợp lệ (đạt 100%).
• Xử lý dữ liệu: Sử dụng phần mềm SPSS để thực hiện thống kê mô tả mẫu; đánh giá độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (loại biến có hệ số tương quan biến - tổng < 0,3; thang đo đạt yêu cầu khi Alpha $\ge$ 0,6); phân tích nhân tố khám phá EFA (điều kiện KMO > 0,5, kiểm định Bartlett có Sig < 0,05, hệ số tải Factor Loading $\ge$ 0,5, Eigenvalue > 1 và tổng phương sai trích $\ge$ 50%); phân tích tương quan tuyến tính Pearson và phân tích hồi quy đa biến.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động thực hiện trách nhiệm xã hội tại ngân hàng thương mại

Chương này tập trung hệ thống hóa khung lý thuyết nền tảng và lược khảo các nghiên cứu thực nghiệm tiền nhiệm trong và ngoài nước. Về mặt quốc tế, tác giả trích dẫn các nghiên cứu của Hooghiemstra (2000), Fombrun (2005), Rettab và cộng sự (2009), J. Park và cộng sự (2014), cùng nghiên cứu thực nghiệm của Li Lingli và Dongdong Chen (2019) trên 545 doanh nghiệp niêm yết tại Trung Quốc giai đoạn 2013 – 2017 chứng minh CSR thúc đẩy danh tiếng và hiệu quả hoạt động.

Về mặt thực tiễn tại Việt Nam, tác giả lược khảo nghiên cứu của Tăng Mỹ Sang, Nguyễn Tiến Hùng và Nguyễn Ngọc Định (2023) trên 1.167 khách hàng tại 27 ngân hàng thương mại ở TP. Hồ Chí Minh, khẳng định các khía cạnh CSR tác động tích cực đến danh tiếng và sức hấp dẫn của ngân hàng; cùng nghiên cứu của Nguyễn Ngọc Hiền với 1.002 khách hàng ngành ô tô. Từ các bằng chứng học thuật này, tác giả luận giải sự phù hợp khi áp dụng mô hình Kim tự tháp Carroll gồm 4 khía cạnh (kinh tế, pháp lý, đạo đức, từ thiện) và thiết lập mô hình thang đo 22 biến quan sát cho bối cảnh chi nhánh ngân hàng MB tại Thừa Thiên Huế.

Chương II: Thực trạng việc thực hiện trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR) tại Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB) Chi nhánh Huế

Chương II trình bày khái quát về hệ thống MB Bank (thành lập ngày 04/11/1994, vốn điều lệ ban đầu 20 tỷ đồng, đến giữa năm 2022 vốn điều lệ đạt hơn 52.141 tỷ đồng, tổng tài sản 658 nghìn tỷ đồng) và MB Bank – Chi nhánh Huế (thành lập ngày 12/02/2007 tại số 07 Nguyễn Tri Phương, phường Phú Hội, TP. Huế, hiện quản lý 3 phòng giao dịch: Nam Vỹ Dạ, Nam Trường Tiền và Hương Thủy; Giám đốc là bà Nguyễn Thị Thùy Vân).

Tác giả phân tích dữ liệu thứ cấp về nguồn vốn, tài sản và kết quả kinh doanh của chi nhánh qua 3 năm (2020 – 2022):

Chỉ tiêu tài chính (ĐVT: Tỷ đồng)	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	Tăng trưởng 2021/2020 (%)	Tăng trưởng 2022/2021 (%)
Tiền mặt, đá quý	35	37	42	+5,71%	+13,51%
Cho vay khách hàng	1.620	1.686	1.701	+4,07%	+8,80%
Tài sản có khác	127	261	487	+105,51%	+86,59%
Tổng tài sản / Nguồn vốn	1.782	1.984	2.230	+11,33%	+12,39%
Tiền gửi của khách hàng	1.710	1.902	2.137	+11,22%	+12,35%
Vốn và các quỹ	34	41	48	+20,58%	+17,07%
Nguồn vốn khác	38	41	45	+7,89%	+9,75%
Tổng doanh thu	121,90	140,70	160,20	+15,42%	+13,86%
Thu lãi cho vay	113,40	128,00	140,00	+12,80%	+9,30%
Thu phí dịch vụ	8,00	12,00	19,00	+50,00%	+58,30%
Thu nhập khác	0,50	0,70	1,20	+40,00%	+71,43%
Tổng chi phí	87,60	99,40	112,70	+13,47%	+13,38%
Chi trả lãi tiền gửi	76,95	85,59	96,17	+11,23%	+12,36%
Chi trả dự phòng	2,80	4,10	5,20	+46,43%	+26,83%
Chi trả nhân viên	7,50	9,20	10,50	+22,60%	+14,13%
Lợi nhuận	34,30	41,30	47,50	+20,41%	+15,01%

Đánh giá thực trạng thực hiện 4 trụ cột CSR tại chi nhánh cho thấy:

• Trách nhiệm kinh tế: Lợi nhuận tăng trưởng ổn định từ 34,30 tỷ (2020) lên 47,50 tỷ đồng (2022); duy trì vị thế cạnh tranh và hiệu quả kiểm soát chi phí.
• Trách nhiệm pháp lý: Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật ngân hàng, quy chuẩn thuế và phối hợp với Bộ Tài chính, cơ quan Công an trong phòng chống vi phạm.
• Trách nhiệm đạo đức: MB Bank nằm trong Top 5 bảng xếp hạng mức độ hài lòng của khách hàng đối với sản phẩm dịch vụ năm 2023.
• Trách nhiệm từ thiện: Chi nhánh phân bổ nguồn ngân sách an sinh xã hội gia tăng đáng kể:
  • Năm 2021: Chi 150 triệu đồng tặng trường Mầm non Sao Mai 2 (Quảng Điền); 200 triệu đồng tặng trường THCS số 2 Hương Toàn (Hương Trà); 100 triệu đồng cho 20 hoàn cảnh khó khăn qua nền tảng thiện nguyện Inhandao; 150 triệu đồng hỗ trợ 3 gia đình quân nhân chịu bão lũ năm 2020; tặng 50.000 khẩu trang và 480 chai sát khuẩn cho Bộ Chỉ huy Quân sự (BCHQS) tỉnh Salavan và Sekong (Lào); tặng 25.000 khẩu trang và 240 chai sát khuẩn cho tuyến đầu chống dịch tại TP.HCM.
  • Năm 2022: Tài trợ 2 tỷ đồng xây dựng Nhà tưởng niệm tri ân liệt sĩ hy sinh tại thủy điện Rào Trăng và tuyến đường 71; 80 triệu đồng xây nhà tình nghĩa tại thị trấn Phong Điền; tặng 4 tấn gạo và 240 suất quà Tết cho BCHQS và người dân biên giới Lào; trao quà Tết cho hộ nghèo tại xã Trung Sơn (A Lưới) và xã Phong Hiền (Phong Điền).
  • Năm 2023: Tài trợ 3 tỷ đồng xây nhà cho hộ nghèo tại huyện A Lưới; tổ chức Trung thu cho học sinh dân tộc thiểu số A Lưới; tham gia các giải chạy từ thiện do Tỉnh đoàn tổ chức.

Về phân tích định lượng dữ liệu sơ cấp từ 120 khách hàng:

• Đặc điểm nhân khẩu học: Giới tính nữ chiếm 52,5% (63 người), nam chiếm 47,5% (57 người). Độ tuổi từ 25 đến 40 chiếm đa số với 57,5% (69 người); dưới 25 tuổi chiếm 18,3%; trên 40 tuổi chiếm 24,2%. Học vấn bậc đại học chiếm 60,8% (73 người); sau đại học 22,5%; trung cấp/cao đẳng 13,3%; phổ thông 3,3%. Mức thu nhập phổ biến từ 10 đến 20 triệu đồng/tháng (35,0%) và từ 5 đến 10 triệu đồng/tháng (33,3%). Về thời gian sử dụng dịch vụ, nhóm từ 3 đến 5 năm chiếm tỷ lệ cao nhất với 39,2% (47 người); từ 5 đến 10 năm chiếm 30,0%; dưới 3 năm chiếm 27,5% và trên 10 năm chiếm 3,3%.
• Kết quả xử lý thống kê: Thang đo được kiểm định qua hệ số Cronbach's Alpha (Bảng 2.12 và 2.13), phân tích nhân tố khám phá EFA cho các biến độc lập và phụ thuộc, phân tích ma trận tương quan Pearson (Bảng 2.16 và 2.17) và kiểm định mô hình hồi quy đa biến qua kiểm định ANOVA F (Bảng 2.18) cùng kết quả phân tích hồi quy (Bảng 2.19).

Chương III: Các giải pháp nhằm nâng cao việc thực hiện trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR) tại Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB Bank) Chi nhánh Huế

Chương III đề xuất phương hướng dựa trên định hướng phát triển ngành ngân hàng tại tỉnh Thừa Thiên Huế, tập trung vào 4 nhóm biện pháp:

1. Nâng cao trách nhiệm đạo đức: Xây dựng quy tắc ứng xử chuẩn mực, bảo đảm tính trung thực tuyệt đối trong thông tin quảng bá lãi suất và sản phẩm, tôn trọng bảo mật dữ liệu khách hàng.
2. Nâng cao trách nhiệm kinh tế: Tối ưu hóa chi phí vận hành, cải thiện chính sách phí và lãi suất cạnh tranh, phát triển các tiện ích ngân hàng số và tiện ích đi kèm tại các điểm giao dịch.
3. Nâng cao trách nhiệm từ thiện: Tiếp tục duy trì và nhân rộng các dự án an sinh xã hội tại địa bàn vùng sâu vùng xa (như A Lưới, Nam Đông), tích cực ứng dụng nền tảng thiện nguyện Inhandao và khuyến khích cán bộ nhân viên tham gia phong trào tình nguyện.
4. Nâng cao trách nhiệm pháp lý: Kiểm soát rủi ro tuân thủ, bám sát các quy định pháp luật tài chính - ngân hàng và hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước, thực hiện nghiêm chỉnh nghĩa vụ nộp ngân sách.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và cung cấp bức tranh số liệu cụ thể về hoạt động kinh doanh và thực tiễn CSR của MB Bank – Chi nhánh Huế giai đoạn 2020 – 2023. Kết quả phân tích định lượng xác nhận rằng việc thực thi trách nhiệm xã hội doanh nghiệp có tác động tích cực và trực tiếp đến danh tiếng doanh nghiệp của ngân hàng tại địa bàn nghiên cứu. Các phát hiện khẳng định khách hàng nhận thức rõ nét về các hoạt động kinh tế, đạo đức, pháp lý và từ thiện mà ngân hàng triển khai, từ đó gia tăng mức độ gắn bó, tin tưởng và đánh giá cao uy tín chi nhánh.

Về mặt đóng góp:

• Hệ thống hóa các chỉ tiêu tài chính thứ cấp (tăng trưởng nguồn vốn, dư nợ tín dụng, lợi nhuận trước thuế) và các chương trình tài trợ xã hội thực tế (như công trình 2 tỷ đồng tại Rào Trăng, 3 tỷ đồng xây nhà cho người nghèo tại A Lưới) gắn liền với mô hình trách nhiệm xã hội địa phương.
• Cung cấp khung thang đo thực nghiệm 22 biến quan sát được điều chỉnh từ mô hình chuẩn của Carroll và các tác giả quốc tế để đo lường cảm nhận của khách hàng ngân hàng tại một thị trường cấp tỉnh của Việt Nam.
• Đề xuất các khuyến nghị gắn liền với 4 trụ cột CSR nhằm hỗ trợ Ban giám đốc chi nhánh hoạch định chiến lược gia tăng tài sản vô hình là danh tiếng thương hiệu.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn tồn tại một số giới hạn được xác định từ phạm vi nghiên cứu:

• Phương pháp và quy mô mẫu: Nghiên cứu áp dụng kỹ thuật chọn mẫu phi xác suất (thuận tiện) với quy mô 120 khách hàng tại một chi nhánh duy nhất (MB Chi nhánh Huế). Điều này hạn chế tính đại diện và khả năng tổng quát hóa kết quả cho toàn bộ hệ thống MB Bank hoặc hệ thống các ngân hàng thương mại cổ phần khác.
• Thời gian và đối tượng khảo sát: Dữ liệu điều tra sơ cấp chỉ được thu thập trong khoảng thời gian ngắn (tháng 11 – 12/2023) và mới chỉ tiếp cận nhóm đối tượng là khách hàng cá nhân đang giao dịch, chưa mở rộng khảo sát các bên liên quan khác như nhân viên nội bộ, đối tác doanh nghiệp hay cơ quan quản lý.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng phạm vi khảo sát sang nhiều chi nhánh trên toàn quốc hoặc so sánh đối sánh giữa các ngân hàng thương mại khác nhau.
• Áp dụng phương pháp chọn mẫu xác suất với cỡ mẫu lớn hơn để nâng cao độ chính xác và tính khái quát.
• Nghiên cứu thêm các biến trung gian hoặc biến điều tiết (như niềm tin khách hàng, chất lượng dịch vụ cảm nhận) trong mối quan hệ giữa CSR và danh tiếng doanh nghiệp.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Tài chính – Ngân hàng và Marketing đang thực hiện đồ án, khóa luận tốt nghiệp về đề tài trách nhiệm xã hội doanh nghiệp và danh tiếng thương hiệu:

• Cung cấp mô hình thang đo chi tiết 22 biến quan sát (KT1–KT5, PL1–PL4, DD1–DD4, TT1–TT5, DT1–DT4) kèm nguồn trích dẫn học thuật cụ thể (Carroll, Maignan, Turker, Salmones, Alvarado-Herrera, Gallardo-Vázquez).
• Cung cấp tài liệu thực tế về cơ cấu tổ chức, quy mô tài chính, tăng trưởng doanh thu – lợi nhuận và ngân sách hoạt động xã hội của một chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần cấp tỉnh trong giai đoạn phục hồi kinh tế 2020 – 2023.
• Minh họa quy trình nghiên cứu định lượng hoàn chỉnh trong SPSS từ thống kê mô tả, Cronbach's Alpha, EFA, phân tích tương quan Pearson đến hồi quy tuyến tính.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng mô hình lý thuyết nào để đo lường trách nhiệm xã hội và gồm những khía cạnh nào?

Tác giả sử dụng mô hình Kim tự tháp CSR của Carroll (1979, 1991, 2008), phân chia trách nhiệm xã hội doanh nghiệp thành 4 khía cạnh: Trách nhiệm kinh tế (5 biến quan sát), Trách nhiệm pháp lý (4 biến quan sát), Trách nhiệm đạo đức (4 biến quan sát) và Trách nhiệm từ thiện (5 biến quan sát).

2. Quy mô mẫu khảo sát và đặc điểm nhân khẩu học nổi bật của mẫu nghiên cứu là gì?

Mẫu khảo sát gồm 120 khách hàng hợp lệ tại MB Chi nhánh Huế. Trong đó: 52,5% là nữ; 57,5% thuộc độ tuổi 25 – 40 tuổi; 60,8% có trình độ học vấn đại học; 35,0% có mức thu nhập hàng tháng từ 10 đến 20 triệu đồng; và 39,2% đã sử dụng dịch vụ của ngân hàng trong thời gian từ 3 đến 5 năm.

3. Tình hình kinh doanh và lợi nhuận của MB Bank – Chi nhánh Huế biến động ra sao trong giai đoạn 2020 – 2022?

Hoạt động kinh doanh của chi nhánh tăng trưởng liên tục: tổng tài sản tăng từ 1.782 tỷ đồng (2020) lên 1.984 tỷ đồng (2021) và đạt 2.230 tỷ đồng (2022); tổng doanh thu tăng từ 121,90 tỷ đồng (2020) lên 160,20 tỷ đồng (2022); lợi nhuận tăng từ 34,30 tỷ đồng (2020) lên 41,30 tỷ đồng (2021) và đạt 47,50 tỷ đồng vào năm 2022 (tăng trưởng lần lượt 20,41% và 15,01%).

4. Những chương trình từ thiện trọng điểm nào được MB Chi nhánh Huế triển khai trong giai đoạn 2021 – 2023?

Các hoạt động an sinh xã hội tiêu biểu gồm: đóng góp 2 tỷ đồng xây Nhà tưởng niệm liệt sĩ tại thủy điện Rào Trăng và tuyến đường 71 (2022); hỗ trợ 3 tỷ đồng xây nhà cho hộ nghèo huyện A Lưới (2023); tài trợ xây dựng trường Mầm non Sao Mai 2 (150 triệu đồng) và trường THCS số 2 Hương Toàn (200 triệu đồng) năm 2021; ủng hộ hàng chục nghìn khẩu trang và nước sát khuẩn cho Lào và TP.HCM chống dịch năm 2021.

5. Kết quả phân tích định lượng rút ra kết luận cốt lõi nào về mối quan hệ giữa CSR và danh tiếng ngân hàng?

Thông qua các kiểm định Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA, tương quan Pearson và mô hình hồi quy đa biến trên SPSS, nghiên cứu khẳng định việc thực hiện trách nhiệm xã hội doanh nghiệp có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê tới danh tiếng doanh nghiệp của Ngân hàng TMCP Quân Đội – Chi nhánh Huế.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Ngọc Khánh Vân đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu nghiên cứu thông qua việc kết hợp hệ thống lý luận của Carroll với dữ liệu thực nghiệm tại Ngân hàng TMCP Quân Đội – Chi nhánh Huế. Công trình phản ánh bức tranh tài chính tăng trưởng ổn định đi đôi với ngân sách an sinh xã hội quy mô lớn của chi nhánh trong giai đoạn 2020 – 2023. Bằng phương pháp phân tích định lượng trên mẫu 120 khách hàng, khóa luận khẳng định các nỗ lực trách nhiệm xã hội đóng vai trò tích cực trong việc xây dựng và củng cố danh tiếng ngân hàng. Hệ thống giải pháp đề xuất theo 4 khía cạnh kinh tế, pháp lý, đạo đức và từ thiện mang tính ứng dụng thực tiễn cao cho công tác quản trị và nâng cao uy tín thương hiệu ngân hàng thương mại tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Cơ sở lý luận và thực tiễn về mối quan hệ giữa CSR và DTDN trong ngân hàng thương mại - Chương II: Thực trạng hoạt động thực hiện trách nhiệm xã hội của N gân hàng TMCP Quân Đội – chi nhánh Huế. SVTH: guyễn gọc Khánh Vân 6 Khóa luận cuối khóa GVHD: TS. Trương Thị Hương Xuân - Chương III: Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thực hiện trách nhiệm xã hội lên danh tiếng tại N gân hàng TMCP Quân Đội - Chi nhánh Huế. Phần 3: Kết luận và kiến nghị SVTH: guyễn gọc Khánh Vân 7 Khóa luận cuối khóa GVHD: TS.

Trương Thị Hương Xuân PHẦ 2: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU CHƯƠ G : CỞ SỞ LÝ LUẬ VÀ THỰC TIỄ VỀ HOẠT ĐỘ G THỰC HIỆ TRÁCH HIỆM XÃ HỘI TẠI GÂ HÀ G THƯƠ G MẠI 1. Tổng quan về ngân hàng thương mại 1. Khái niệm ngân hàng thương mại N gân hàng thương mại là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền kí gửi từ khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán. Theo khoản 3 Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng 2010, ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định nhằm mục tiêu lợi nhuận.

N gân hàng thương mại hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng để cấp tín dụng và thực hiện nghiệp vụ chiết khấu, làm phương tiện thanh toán. Vai trò của ngân hàng thương mại Khi nền kinh tế hàng hóa phát triển đến trình độ cao nhất, là nền kinh tế thị trường, ngân hàng thương mại ngày càng hoàn thiện và trở thành định chế tài chính không thể thiếu để vận hành nền kinh tế. Theo Luật các Tổ chức tín dụng (Luật số 47/2010/QH12, ngày 16/6/2010) thì: – EHTM là nơi cung cấp vốn cho nền kinh tế, là công cụ quan trọng thúc đay lực lượng sản xuất phát triển: Hoạt động kinh doanh tiền tệ với chức năng trung gian tín dụng, N HTM khắc phục những khiếm khuyết của thị trường tài chính, khơi thông nguồn vốn nhàn rỗi ở mọi tổ chức, cá nhân, mọi thành phần kinh tế … hình thành nên quỹ cho vay và sử dụng chúng để đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế. Là một kênh phân phối vốn có hiệu quả N HTM tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có khả năng tận dụng cơ hội đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh, cải tiến qui trình công nghệ, từ đó nâng cao năng suất lao động để có thể đứng vững trong sự cạnh tranh khốc liệt của thị SVTH: guyễn gọc Khánh Vân 8 Khóa luận cuối khóa GVHD: TS.

Trương Thị Hương Xuân trường. Với khả năng cung cấp vốn, N HTM đã trở thành một trong những điểm khởi đầu cho sự phát triển kinh tế của mồi quốc gia. – EHTM là cầu nối giữa doanh nghiệp với thị trường: Để có thể đưa sản phNm hàng hóa dịch vụ tiếp cận với thị trường đầu ra và tìm kiếm lợi nhuận, các doanh nghiệp cần phải có vốn (yếu tố đầu vào quan trọng, nền tảng của mọi hoạt động) để thực hiện sản xuất. Khi vốn tự có không đủ hoạt động, các doanh nghiệp phải tìm đến các nguồn vốn khác.

N HTM sẽ giúp doanh nghiệp giải quyết được khó khăn bằng nguồn vốn tín dụng. N hư vậy, N HTM chính là cầu nối đưa doanh nghiệp đến với thị trường, giúp doanh nghiệp tìm được vốn đầu vào, bôi trơn hoạt động sản xuất kinh doanh và thanh toán để tạo ra thành phNm cho thị trường. N HTM giúp doanh nghiệp và thị trường gần nhau hơn cả về không gian và thời gian. – EHTM là công cụ để nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế: Các N HTM một mặt chịu sự tác động trực tiếp từ các công cụ của chính sách tiền tệ (thị trường mở, dự trữ bắt buộc, lãi suất,…) mặt khác gián tiếp tham gia điều tiết vĩ mô nền kinh tế thông qua mối quan hệ với các tổ chức kinh tế, cá nhân về các hoạt động tài chính tín dụng.

Thông qua hoạt động của N HTM với các chủ thể khác trong nền kinh tế, mọi thông tin có liên quan đến việc hoạch định chính sách tiền tệ sẽ được phản hồi lại N HTW, giúp N HTW có thể hoạch định các chính sách kinh tế vĩ mô phù hợp trong từng thời kỳ để đảm bảo thúc đNy nền kinh tế tăng trưởng và phát triển ổn định. – EHTM là cầu nối nền tài chính quốc gia với nền tài chính quốc tế: N gày nay, mồi quốc gia độc lập đều phát triển quan hệ quốc tế đa dạng và phức tạp trên nhiều lĩnh vực: kinh tế, chính trị, ngoại giao, văn hoá, khoa học công nghệ,… trong đó quan hệ kinh tế được chú trọng nhất. Áp lực cạnh tranh buộc mỗi quốc gia khi mở cửa hội nhập phải có tiềm lực lớn mạnh. Hệ thống N HTM với các nghiệp vụ như: thanh toán quốc tế, kinh doanh ngoại hối, uỷ thác đầu tư, … sẽ giúp nền kinh tế của một quốc gia hòa nhập với phần còn lại của thế giới.

Hệ thống N HTM trong nước đã điều tiết tài chính trong nước phù hợp với sự vận động của nền tài chính quốc tế, đưa nền tài chính trong nước bắt kịp với nền tài chính quốc tế. SVTH: guyễn gọc Khánh Vân 9 Khóa luận cuối khóa GVHD: TS. Trương Thị Hương Xuân 1. Tổng quan về trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR) và danh tiếng doanh nghiệp 1.1 Khái niệm về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Thuật ngữ trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp chính thức được HR.

Bowen (1953) đưa ra trong cuốn sách: Trách nhiệm xã hội của doanh nhân, với mục đích tuyên truyền và kêu gọi những người quản lý tài sản không làm tổn hại đến quyền và lợi ích của người khác; kêu gọi từ thiện để đền bù những thiệt hại mà doanh nghiệp gây hại cho xã hội. Và có rất nhiều cách định nghĩa về trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR). Đầu tiên hết thì McGuire (1963) cho rằng “Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là nói tới một doanh nghiệp không chỉ có nghĩa vụ về mặt kinh tế và chấp hành luật pháp, mà còn phải có những trách nhiệm nhất định khác đối với các đối tượng hữu quan”(người lao động, khách hàng, Chính phủ, chủ sở hữu, cộng đồng xã hội,. Theo quan điểm của Friedman (1970).

“Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp được thể hiện qua việc sử dụng các nguồn lực trong hoạt động kinh doanh để gia tăng lợi nhuận, nhưng miễn là doanh nghiệp đó thực hiện đúng luật, đúng nghĩa vụ pháp lý quy định, có trách nhiệm tuân thủ các Bộ luật quy đinh liên quan đến hoạt động kinh doanh tạo ra lợi nhuận”. Với quan điểm này, Friedman nhấn mạnh trách nhiệm về pháp lý mà các doanh nghiệp chỉ cần phải nghiêm chỉnh tuân thủ đó là trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, miễn là doanh nghiệp kinh doanh đúng luật. Quan điểm của Davis (1973); “Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp bao gồm không chỉ có sự đáp ứng và kết hợp tất cả các nhu cầu, yêu cầu về kinh tế, kỹ thuật và luật pháp, mà còn cần phải đạt được các mục tiêu xã hội cũng tốt như các mục tiêu kinh tế với mức độ cao hơn”. Davis đã có điểm nhấn yêu cầu về CSR với mức cao hơnso với Friedman là ngoài việc doanh nghiệp phải thực hiện đúng pháp luật còn phải đạt đến các hiệu quả và lợi ích mang tính xã hội, hiệu quả xã hội.

Quan điểm của tổ chức N gân hàng Thế giới “CSR là cam kết của doanh nghiệp đóng góp cho việc phát triển kinh tế bền vững, thông qua việc tuân thủ chuan mực về bảo vệ môi trường, bình đẳng về giới, an toàn lao động, quyền lợi lao động, trả lương công bằng, đào tạo và phát triển nhân viên, phát triển cộng đồng… theo cách có lợi SVTH: guyễn gọc Khánh Vân 10 Khóa luận cuối khóa GVHD: TS. Trương Thị Hương Xuân cho cả doanh nghiệp cũng như phát triển chung của xã hội- bảo đảm cân bằng lợi ích các bên”. Quan điểm của Carroll (1991), Ông đưa ra “Doanh nghiệp như là một cơ thể sống, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là thực hiện gánh vác các nghĩa vụ: nghĩa vụ kinh tế, pháp lý, đạo đức và nghĩa vụ nhân văn mà các bên liên quan đã áp đặt hay mong đợi, kỳ vọng lên các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp”. Vậy nên CSR là một yếu tố thiết yếu trong hoạt động của công ty, trong đó các công ty tự nguyện đóng góp cho xã hội về mặt đầu tư môi trường, kinh tế và xã hội và đạo đức (Kanji & Chopra, 2010).

Đây là một lĩnh vực chiến lược cho các doanh nghiệp trong đó niềm tin có thể được xây dựng giữa xã hội và doanh nghiệp (Woo & Jin, 2016). Trong lĩnh vực ngân hàng, các hoạt động CSR đóng một vai trò quan trọng. Dựa trên lý thuyết của các bên liên quan, CSR giảm rủi ro trong hoạt động của ngân hàng (N eitzert & Petras, 2022) và tăng hiệu quả hoạt động của ngân hàng (Platonova và cộng sự, 2018). Một nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng CSR cũng giúp tăng khả năng cạnh tranh của các ngân hàng (Gangi và cộng sự, 2018), và hành vi của người tiêu dùng bị ảnh hưởng bởi CSR (Ajina và cộng sự, 2019).2 Các khía cạnh của trách nhiệm xã hội: Theo một số tác giả, CSR là một trong những khái niệm đáng chú ý nhất trong tài liệu và thể hiện tác động tích cực của các doanh nghiệp đối với các bên liên quan của họ (Turker, 2009).

Thật vậy, CSR là một công cụ chiến lược để đáp ứng kỳ vọng của nhiều bên liên quan (Lai và cộng sự. N gược lại, Hossain và cộng sự (2016) đã kiểm tra sự thiếu nhận thức giữa các nhóm bên liên quan khác nhau về vai trò ảnh hưởng của các hoạt động trách nhiệm xã hội và môi trường của doanh nghiệp trong việc nắm bắt sự phát triển bền vững ở Bangladesh. N ghiên cứu này đã được thực hiện để phân tích các mối quan tâm liên quan đến CSR và xác nhận mối quan hệ hiệu quả giữa ảnh hưởng của các bên liên quan, thực tiễn CSR và danh tiếng doanh nghiệp ở các nước châu Á, đặc biệt là Việt N am. Các tập đoàn có bốn trách nhiệm cơ bản - kinh tế, pháp lý, đạo đức và từ thiện - khẳng định vai trò của họ với tư cách là những công dân doanh nghiệp tốt (A.