Luận văn thạc sĩ về Trách nhiệm Xã hội của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Á

Khám phá luận văn thạc sĩ về trách nhiệm xã hội của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Á, phân tích tác động và vai trò trong cộng đồng.

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Văn Hải
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Trách nhiệm xã hội của Ngân hàng Thương mại cổ phần Nam Á
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.1.1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.2. Tình hình nghiên cứu ở trong nước:
• 1.2. Cơ sở lý luận về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
• 1.2.1. Quá trình hình thành và phát triển khái niệm trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
• 1.2.2. Sự cần thiết phải thực hiện CSR
• 1.2.3. Các bộ tiêu chuẩn quốc tế về trách nhiệm xã hội
• 1.2.3.1. Bộ quy tắc ứng xử BSCI
• 1.2.3.2. Bộ nguyên tắc CERES
• 1.2.3.3. Bộ tiêu chuẩn ISO14000
• 1.2.3.4. Bộ tiêu chuẩn SA8000
• 1.2.3.5. Bộ tiêu chuẩn ISO26000
• 1.2.3.6. Thỏa ước toàn cầu
• 1.2.4. Trách nhiệm xã hội của Ngân hàng
• 2. CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THIẾT KẾ LUẬN VĂN
• 2.1. Quy trình nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu.
• 2.2.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 2.2.2. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 2.3. Công cụ nghiên cứu.
• 3. CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI TẠI NGÂN HÀNG TMCP NAM Á
• 3.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Nam Á.
• 3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển.
• 3.1.2. Sứ mệnh và tầm nhìn của Ngân hàng Nam Á
• 3.1.3. Các thành tích đã đạt được
• 3.2. Phân tích thực trạng nhận thức và thực hiện CSR của Ngân hàng Nam Á
• 3.2.1. Đặc điểm mẫu khảo sát
• 3.2.2. Phân tích nhận thức về trách nhiệm xã hội của cán bộ nhân viên Ngân hàng TMCP Nam Á
• 3.2.3. Phân tích thực tiễn thực hiện CSR của Ngân hàng Nam Á
• 4. CHƢƠNG 4: CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI TẠI NGÂN HÀNG TMCP NAM Á
• 4.1. Định hướng phát triển của Ngân hàng Nam Á đến năm 2020:
• 4.1.1. Các căn cứ xây dựng mục tiêu
• 4.1.2. Các mục tiêu cụ thể
• 4.2. Một số đề xuất
• 4.2.1. Đề xuất nâng cao nhận thức về CSR.
• 4.2.2. Đề xuất các giải pháp CSR theo chủ đề
• 4.3. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo.
• 4.3.1. Một số hạn chế của nghiên cứu
• 4.3.2. Các hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHụ LụC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Trách nhiệm Xã hội tại Ngân hàng Nam Á

Trách nhiệm xã hội (CSR) đã trở thành một phần không thể thiếu trong chiến lược phát triển của các ngân hàng thương mại, đặc biệt là Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Á. Ngân hàng này đã nhận thức rõ ràng về vai trò của CSR trong việc xây dựng hình ảnh và uy tín của mình trong mắt khách hàng và cộng đồng. Việc thực hiện CSR không chỉ giúp ngân hàng nâng cao giá trị thương hiệu mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội.

1.1. Khái niệm Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp

Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR) là khái niệm chỉ những cam kết của doanh nghiệp đối với cộng đồng và môi trường. Ngân hàng Nam Á đã áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế về CSR để đảm bảo rằng các hoạt động của mình không chỉ mang lại lợi nhuận mà còn có lợi cho xã hội.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của Ngân hàng Nam Á

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Á được thành lập vào năm 1992, với sứ mệnh cung cấp dịch vụ tài chính chất lượng cao. Qua nhiều năm hoạt động, ngân hàng đã không ngừng mở rộng và phát triển, đồng thời chú trọng đến các hoạt động CSR nhằm nâng cao trách nhiệm với cộng đồng.

II. Vấn đề và Thách thức trong thực hiện CSR tại Ngân hàng Nam Á

Mặc dù Ngân hàng Nam Á đã có những bước tiến trong việc thực hiện CSR, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như nhận thức của nhân viên về CSR, sự cam kết của lãnh đạo và nguồn lực tài chính là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả của các hoạt động CSR.

2.1. Nhận thức của nhân viên về Trách nhiệm xã hội

Nghiên cứu cho thấy rằng nhiều nhân viên tại Ngân hàng Nam Á vẫn chưa hiểu rõ về tầm quan trọng của CSR. Việc nâng cao nhận thức này là cần thiết để đảm bảo rằng tất cả nhân viên đều tham gia tích cực vào các hoạt động CSR.

2.2. Sự cam kết của lãnh đạo trong việc thực hiện CSR

Sự cam kết của lãnh đạo là yếu tố quyết định đến thành công của các hoạt động CSR. Ngân hàng Nam Á cần có những chính sách rõ ràng và minh bạch để khuyến khích lãnh đạo tham gia vào các hoạt động này.

III. Phương pháp và Giải pháp nâng cao Trách nhiệm xã hội tại Ngân hàng Nam Á

Để nâng cao hiệu quả của các hoạt động CSR, Ngân hàng Nam Á cần áp dụng các phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc xây dựng một chiến lược CSR rõ ràng và có kế hoạch thực hiện chi tiết sẽ giúp ngân hàng đạt được mục tiêu đề ra.

3.1. Xây dựng chiến lược CSR hiệu quả

Ngân hàng Nam Á cần xây dựng một chiến lược CSR toàn diện, bao gồm các mục tiêu cụ thể và các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả. Điều này sẽ giúp ngân hàng theo dõi và điều chỉnh các hoạt động CSR một cách hiệu quả.

3.2. Tăng cường đào tạo và phát triển nhân viên

Đào tạo nhân viên về CSR là một trong những giải pháp quan trọng. Ngân hàng Nam Á cần tổ chức các khóa đào tạo để nâng cao nhận thức và kỹ năng cho nhân viên, từ đó khuyến khích họ tham gia tích cực vào các hoạt động CSR.

IV. Ứng dụng thực tiễn và Kết quả nghiên cứu về CSR tại Ngân hàng Nam Á

Các hoạt động CSR của Ngân hàng Nam Á đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Ngân hàng không chỉ nâng cao được hình ảnh của mình mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của cộng đồng. Các chương trình hỗ trợ cộng đồng và bảo vệ môi trường đã được thực hiện một cách hiệu quả.

4.1. Các chương trình hỗ trợ cộng đồng

Ngân hàng Nam Á đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ cộng đồng như tài trợ cho các hoạt động giáo dục, y tế và phát triển cộng đồng. Những chương trình này không chỉ giúp cải thiện đời sống của người dân mà còn nâng cao uy tín của ngân hàng.

4.2. Tác động đến môi trường và xã hội

Các hoạt động CSR của Ngân hàng Nam Á đã góp phần bảo vệ môi trường và phát triển xã hội. Ngân hàng đã thực hiện nhiều biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường trong quá trình hoạt động của mình.

V. Kết luận và Tương lai của Trách nhiệm xã hội tại Ngân hàng Nam Á

Trách nhiệm xã hội là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển của Ngân hàng Nam Á. Trong tương lai, ngân hàng cần tiếp tục nâng cao các hoạt động CSR để đáp ứng kỳ vọng của các bên liên quan và đóng góp tích cực cho xã hội.

5.1. Định hướng phát triển CSR trong tương lai

Ngân hàng Nam Á cần xác định rõ các mục tiêu và định hướng phát triển CSR trong tương lai. Việc này sẽ giúp ngân hàng không chỉ nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn tạo ra giá trị bền vững cho cộng đồng.

5.2. Tăng cường hợp tác với các tổ chức xã hội

Hợp tác với các tổ chức xã hội sẽ giúp Ngân hàng Nam Á mở rộng các hoạt động CSR và tăng cường hiệu quả của các chương trình hỗ trợ cộng đồng. Điều này cũng sẽ giúp ngân hàng xây dựng được mối quan hệ tốt hơn với các bên liên quan.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) ngày càng trở thành yếu tố quan trọng giúp nâng cao sức cạnh tranh và phát triển bền vững. Tại Việt Nam, từ năm 2005, CSR đã được quan tâm thông qua các giải thưởng và hoạt động tôn vinh doanh nghiệp thực hiện tốt trách nhiệm xã hội. Tuy nhiên, việc triển khai CSR vẫn còn nhiều thách thức, đặc biệt trong ngành ngân hàng – lĩnh vực đóng vai trò xương sống của nền kinh tế. Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Á (Ngân hàng Nam Á) là một trong những ngân hàng thương mại cổ phần đầu tiên tại Việt Nam, với mạng lưới 69 điểm giao dịch và hơn 1,500 cán bộ nhân viên, đã và đang từng bước thực hiện các hoạt động CSR nhằm nâng cao uy tín và phát triển bền vững.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá mức độ nhận thức và thực hiện CSR tại Ngân hàng Nam Á trong giai đoạn 2015-2017, dựa trên quan điểm của cán bộ nhân viên toàn quốc. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ hội sở, chi nhánh và phòng giao dịch của ngân hàng trên cả nước, với dữ liệu sơ cấp thu thập từ tháng 4 đến tháng 6 năm 2017. Nghiên cứu nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về thực trạng CSR tại ngân hàng, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện CSR, góp phần cải thiện hình ảnh và uy tín của Ngân hàng Nam Á trong mắt các bên liên quan.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên mô hình kim tự tháp CSR của A. Carroll (1979), trong đó CSR được cấu thành bởi bốn thành tố chính: trách nhiệm kinh tế, trách nhiệm pháp lý, trách nhiệm đạo đức và trách nhiệm từ thiện. Mô hình này giúp phân tích nhận thức của cán bộ nhân viên về các khía cạnh khác nhau của CSR. Bên cạnh đó, bộ tiêu chuẩn ISO 26000 được sử dụng làm cơ sở đánh giá thực tiễn các hoạt động CSR của Ngân hàng Nam Á, bao gồm các lĩnh vực như trách nhiệm đối với người lao động, khách hàng, môi trường và cộng đồng. ISO 26000 cung cấp hướng dẫn toàn diện và mang tính quốc tế về trách nhiệm xã hội, phù hợp với đặc thù hoạt động của ngân hàng.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng bao gồm CSR nội bộ (liên quan đến người lao động), CSR đối với khách hàng, CSR về môi trường và CSR đối với cộng đồng. Ngoài ra, các bộ tiêu chuẩn quốc tế như BSCI, CERES, ISO 14000 và SA8000 cũng được tham khảo để làm rõ các tiêu chí đánh giá và thực hành CSR trong doanh nghiệp nói chung và ngân hàng nói riêng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo, tài liệu chuyên ngành, các bộ tiêu chuẩn quốc tế và tài liệu nội bộ của Ngân hàng Nam Á. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát bằng bảng hỏi gửi tới 300 cán bộ nhân viên trên toàn quốc, trong đó có 221 cán bộ quản lý và 1,325 nhân viên, đảm bảo độ tin cậy 95%. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp quả bóng tuyết nhằm tiếp cận các đối tượng phân tán địa lý.

Bảng hỏi gồm ba phần: thông tin cá nhân, nhận thức về CSR dựa trên mô hình kim tự tháp của Carroll với 14 nhận định theo thang đo Likert 5 bậc, và đánh giá thực tiễn thực hiện CSR theo 21 tiêu chí được mã hóa theo các chủ đề người lao động, khách hàng, môi trường và cộng đồng dựa trên tiêu chuẩn ISO 26000. Dữ liệu được xử lý bằng phương pháp thống kê mô tả và phân tích bằng phần mềm Microsoft Excel, kết quả được trình bày dưới dạng bảng biểu minh họa.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ nhận thức về CSR: Kết quả khảo sát cho thấy hơn 85% cán bộ nhân viên đồng ý rằng CSR không chỉ là tạo ra lợi nhuận mà còn bao gồm các trách nhiệm pháp lý, đạo đức và từ thiện. Cụ thể, 90% đồng ý rằng ngân hàng phải tuân thủ pháp luật và có các hoạt động cạnh tranh lành mạnh; 78% nhận thức rõ về trách nhiệm đạo đức trong việc tránh gây ô nhiễm môi trường; 75% đồng thuận với việc tham gia các hoạt động từ thiện cho cộng đồng.

2. Thực hiện CSR đối với người lao động: Trung bình 82% cán bộ nhân viên đánh giá ngân hàng có chính sách phát triển kỹ năng và cơ hội nghề nghiệp (LD1), 80% cho biết có chính sách bảo vệ sức khỏe và an toàn lao động (LD4), trong khi 70% nhận thấy ngân hàng tạo điều kiện cân bằng công việc và cuộc sống (LD7). Tuy nhiên, chỉ khoảng 65% đánh giá chính sách làm việc ngoài giờ và thu nhập liên quan được thực hiện đầy đủ (LD6).

3. Thực hiện CSR đối với khách hàng: Khoảng 88% cán bộ nhân viên cho rằng ngân hàng đảm bảo sự trung thực và công bằng trong hợp đồng (KH1), 85% đánh giá cao việc bảo mật dữ liệu khách hàng (KH3), nhưng chỉ 72% cho biết quy trình giải quyết khiếu nại được thực hiện hiệu quả (KH4).

4. Thực hiện CSR về môi trường và cộng đồng: 77% cán bộ nhân viên đồng ý ngân hàng có các hoạt động tiết kiệm năng lượng và tái sử dụng vật liệu văn phòng (MT1, MT2). Về cộng đồng, 80% cho biết ngân hàng thường xuyên tài trợ các hoạt động y tế, giáo dục (CD3), và 75% nhận thấy ngân hàng tạo ra nhiều công ăn việc làm và nâng cao kỹ năng cho người lao động (CD4).

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy Ngân hàng Nam Á đã có nhận thức tương đối đầy đủ về CSR theo mô hình kim tự tháp của Carroll, đồng thời thực hiện các hoạt động CSR theo tiêu chuẩn ISO 26000 ở mức độ khá tốt. Mức độ nhận thức cao về trách nhiệm pháp lý và kinh tế phản ánh sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật và mục tiêu kinh doanh bền vững của ngân hàng. Tuy nhiên, các hoạt động liên quan đến cân bằng công việc-cuộc sống và giải quyết khiếu nại khách hàng còn có thể cải thiện để nâng cao sự hài lòng của nhân viên và khách hàng.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành ngân hàng tại các quốc gia khác, mức độ thực hiện CSR nội bộ và đối với khách hàng của Ngân hàng Nam Á tương đối đồng nhất, nhưng vẫn cần tăng cường hơn nữa các hoạt động cộng đồng và bảo vệ môi trường để đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của xã hội. Việc trình bày dữ liệu qua các bảng biểu về mức độ đồng thuận và thực hiện các tiêu chí CSR giúp minh họa rõ nét các điểm mạnh và hạn chế, từ đó làm cơ sở cho các đề xuất cải tiến.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao nhận thức và đào tạo CSR cho cán bộ nhân viên: Tổ chức các khóa đào tạo định kỳ về CSR, đặc biệt tập trung vào các khía cạnh đạo đức và trách nhiệm cộng đồng nhằm tăng cường sự hiểu biết và cam kết thực hiện CSR. Mục tiêu đạt 90% cán bộ nhân viên tham gia trong vòng 12 tháng tới. Chủ thể thực hiện: Ban nhân sự phối hợp phòng CSR.

2. Cải thiện chính sách cân bằng công việc và cuộc sống: Xây dựng và triển khai các chính sách linh hoạt về thời gian làm việc, hỗ trợ làm việc từ xa và các chương trình giảm stress nhằm nâng cao sự hài lòng và gắn bó của nhân viên. Mục tiêu tăng tỷ lệ hài lòng lên 80% trong 18 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo và phòng nhân sự.

3. Tăng cường quy trình giải quyết khiếu nại khách hàng: Thiết lập hệ thống phản hồi nhanh, minh bạch và hiệu quả hơn, đồng thời đào tạo nhân viên về kỹ năng xử lý khiếu nại. Mục tiêu giảm thời gian xử lý khiếu nại xuống dưới 7 ngày trong 1 năm. Chủ thể thực hiện: Phòng chăm sóc khách hàng.

4. Mở rộng các hoạt động CSR về môi trường và cộng đồng: Tăng cường các chương trình tiết kiệm năng lượng, tái chế và tài trợ cho các dự án phát triển cộng đồng tại các địa phương có chi nhánh hoạt động. Mục tiêu tăng ngân sách CSR lên 15% trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban CSR và các chi nhánh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý ngân hàng: Giúp hiểu rõ về thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện CSR trong ngân hàng, từ đó xây dựng chiến lược phát triển bền vững.

2. Chuyên gia nghiên cứu CSR và phát triển bền vững: Cung cấp dữ liệu thực tiễn và phân tích sâu sắc về CSR trong ngành ngân hàng Việt Nam, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo.

3. Cán bộ nhân sự và quản trị nhân lực: Tham khảo các chính sách và giải pháp nâng cao sự gắn bó của nhân viên thông qua CSR nội bộ, cải thiện môi trường làm việc.

4. Các tổ chức chính phủ và phi chính phủ: Sử dụng kết quả nghiên cứu để đánh giá, hỗ trợ và xây dựng các chính sách thúc đẩy CSR trong lĩnh vực tài chính ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. CSR là gì và tại sao ngân hàng cần thực hiện CSR?
   CSR là trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, bao gồm các nghĩa vụ kinh tế, pháp lý, đạo đức và từ thiện. Ngân hàng thực hiện CSR để nâng cao uy tín, tạo niềm tin với khách hàng và cộng đồng, đồng thời phát triển bền vững.

2. Mô hình kim tự tháp CSR của Carroll gồm những thành tố nào?
   Mô hình gồm bốn thành tố: trách nhiệm kinh tế (tạo lợi nhuận), trách nhiệm pháp lý (tuân thủ luật pháp), trách nhiệm đạo đức (đúng đắn về mặt xã hội) và trách nhiệm từ thiện (hoạt động xã hội, từ thiện).

3. Phương pháp thu thập dữ liệu trong nghiên cứu này là gì?
   Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp từ tài liệu, báo cáo và dữ liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát bảng hỏi với 300 cán bộ nhân viên Ngân hàng Nam Á trên toàn quốc.

4. Ngân hàng Nam Á đã thực hiện CSR như thế nào đối với người lao động?
   Ngân hàng có chính sách phát triển kỹ năng, bảo vệ sức khỏe, tạo điều kiện cân bằng công việc-cuộc sống và tổ chức các hoạt động giảm stress, góp phần nâng cao sự hài lòng và gắn bó của nhân viên.

5. Lợi ích của việc thực hiện CSR đối với ngân hàng là gì?
   CSR giúp nâng cao hình ảnh, tạo niềm tin với khách hàng và cộng đồng, giảm chi phí quản lý, thu hút nhân tài, tăng năng suất lao động và tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ thực trạng nhận thức và thực hiện CSR tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Á trong giai đoạn 2015-2017, dựa trên mô hình kim tự tháp của Carroll và tiêu chuẩn ISO 26000.
• Kết quả khảo sát cho thấy ngân hàng có nhận thức tốt về CSR và thực hiện nhiều hoạt động CSR hiệu quả, đặc biệt trong các lĩnh vực pháp lý, kinh tế và cộng đồng.
• Một số lĩnh vực như cân bằng công việc-cuộc sống của nhân viên và quy trình giải quyết khiếu nại khách hàng cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả CSR.
• Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao nhận thức, cải thiện chính sách nội bộ, tăng cường quy trình chăm sóc khách hàng và mở rộng hoạt động CSR về môi trường và cộng đồng.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi đánh giá hiệu quả và mở rộng nghiên cứu sang các ngân hàng khác nhằm góp phần phát triển bền vững ngành ngân hàng Việt Nam.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà quản lý và cán bộ nhân sự Ngân hàng Nam Á nên áp dụng các đề xuất trong luận văn để nâng cao hiệu quả CSR, đồng thời chia sẻ kết quả nghiên cứu để thúc đẩy nhận thức và thực hành CSR trong toàn ngành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Chương 2: Phương pháp nghiên cứu và thiết kế luận văn Chương 3: Phân tích thực trạng thực hiện trách nhiệm xã hội tại Ngân hàng TMCP Nam Á Chương 4: Các giải pháp nâng cao trách nhiệm xã hội tại Ngân hàng TMCP Nam Á 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp đang dần trở thành mối quan tâm chung của quốc tế, của các quốc gia và của đa số các doanh nghiệp trên thế giới. Vì vậy, nghiên cứu về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) cũng nhận được sự quan tâm rất lớn của giới học thuật trong hàng chục thập kỉ qua.

Có rất nhiều nghiên cứu về CSR nói chung và mối quan hệ giữa việc thực hiện CSR với kết quả hoạt động của doanh nghiệp, với sự trung thành và gắn bó của người lao động. Một số nghiên cứu thì tập trung tìm hiểu mối quan hệ giữa việc thực hiện CSR với giá trị thương hiệu và lòng trung thành của khách hàng. Có thể kể đến một số nghiên cứu như sau: Mathew (2006) bàn về tầm quan trọng của CSR trong doanh nghiệp như: Các quy định kinh doanh toàn cầu mới- sự hiểu biết của công ty về trách nhiệm xã hội doanh nghiệp, CSR thực hành đáp ứng lý thuyết- quản trị toàn cầu và mạng lưới chính sách công cộng toàn cầu. Collier và Esteban (2007) tìm hiểu mối quan hệ giữa CSR và sự cam kết của nhân viên.

Hai tác giả này đã tổng hợp và phân tích các kết quả nghiên cứu lý thuyết cũng như nghiên cứu thực nghiệm trước đây về CSR, động lực và sự cam kết của nhân viên để chỉ ra rằng hiệu quả của các hoạt động CSR phụ thuộc vào mức độ tham gia của nhân viên mà trong khi mức độ tham gia này thì lại chịu ảnh hưởng của các yếu tố hoàn cảnh và nhận thức của NLĐ. Theo Collier và Esteban, tất cả các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp xuyên quốc gia phải chịu trách nhiệm về những quy tắc ứng xử đạo đức của 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] họ mà còn phải chịu trách nhiệm về ảnh hưởng của nó gây ra cho các bên liên quan hiện tại và các thế hệ tương lai. Vì vậy, CSR muốn được thực thi có hiệu quả thì doanh nghiệp cần thúc đẩy và tạo được sự cam kết của nhân viên. Sự cam kết này sẽ rất quan trọng khi doanh nghiệp hoạt động trong các bối cảnh văn hóa khác nhau.

Ngoài ra, cũng theo hai tác giả này, nếu doanh nghiệp chỉ có bản tuyên bố sứ mệnh và bộ quy tắc ứng xử thôi thì vẫn chưa đủ mà cần khiến những quy tắc đạo đức đó được ngấm sâu vào văn hóa của doanh nghiệp cũng như ngấm vào tâm trí và trái tim của mọi thành viên trong doanh nghiệp. Ali và cộng sự (2010) nghiên cứu mối quan hệ giữa CSR nội bộ và sự cam kết với tổ chức trong khu vực ngân hàng của Jordan dựa trên khung lý thuyết về giao tiếp xã hội (social exchange theory – SET). CSR nội bộ được xác định trong nghiên cứu này bao gồm 5 thành tố: sức khỏe và an toàn nghề nghiệp, nhân quyền, đào tạo và huấn luyện, cân bằng công việc – cuộc sống, sự đa dạng tại nơi làm việc. Kết quả khảo sát hơn 300 nhân viên làm việc trong lĩnh vực ngân hàng tại Jordan đã cho thấy tất cả các thành tố của CSR nội bộ đều có tác động lớn và tích cực đến sự cam kết về tình cảm và danh nghĩa.

Như vậy, các hoạt động CSR mà các ngân hàng thực hiện là có ảnh hưởng đến thái độ và sự cam kết của nhân viên làm việc cho ngân hàng. Điều này có nghĩa là các nhà quản trị cần chú trọng thực hiện tốt hơn nữa các hoạt động thể hiện CSR nội bộ như đào tạo và phát triển nghề nghiệp, bảo vệ nhân quyền, v. Ngoài ra, nghiên cứu này cũng chỉ ra các thành tố CSR nội bộ không có mối quan hệ lớn với sự cam kết lâu dài của nhân viên. Ali và cộng sự (2012) tiếp tục nghiên cứu mối quan hệ giữa CSR nội bộ và sự gắn bó của nhân viên.

Theo kết quả nghiên cứu này, sự gắn bó của nhân viên bao gồm hai thành tố là sự gắn bó với công việc (job engagement) và sự gắn bó với tổ chức (organizational engagement). Kết quả nghiên cứu thực 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghiệm với hơn 336 nhân viên tại các ngân hàng của Jordan đã cho thấy các thành tố của CSR nội bộ đều có mối quan hệ tích cực với sự gắn bó của nhân viên. Đáng chú ý là CSR nội bộ có tác động tích cực hơn đến sự gắn bó với tổ chức hơn là sự gắn bó với công việc của nhân viên. Mirvis (2012) tìm hiểu CSR tác động như thế nào đến động lực làm việc, đặc tính và ý nghĩa của mục đích tồn tại của nhân viên.

Nghiên cứu này đã chỉ ra có ba cách tiếp cận mà từ đó doanh nghiệp có thể đạt được sự gắn bó của nhân viên thông qua các hoạt động CSR. Cách tiếp cận đầu tiên được gọi là cách tiếp cận trao đổi, khi đó các chương trình CSR được thực hiện để đáp ứng nhu cầu của những nhân viên muốn tham gia vào những nỗ lực thực hiện CSR của Ngân hàng. Đây là cách tiếp cận gắn liền với hoạt động quản trị nhân sự trong doanh nghiệp. Cách tiếp cận thứ hai là cách tiếp cận quan hệ dựa trên một thỏa thuận tâm lý rằng tổ chức và các nhân viên của nó cùng cam kết thực hiện CSR.

Khi áp dụng cách tiếp cận này, doanh nghiệp cần xây dựng văn hóa tổ chức có trách nhiệm xã hội tốt. Cách tiếp cận thứ ba là cách tiếp cận phát triển khi doanh nghiệp hướng đến mục tiêu thúc đẩy các nhân viên tham gia đầy đủ hơn vào các hoạt động tạo ra giá trị lớn hơn cho doanh nghiệp và xã hội. Qua cách này các hoạt động CSR cần được mở rộng để lôi kéo sự tham gia của tất cả các nhân viên trong doanh nghiệp và thậm chí cả những bên liên quan chủ yếu khác của Doanh nghiệp. Ngoài ra, nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng ngày càng có nhiều nhân viên cho biết họ muốn tham gia vào các hoạt động CSR của Ngân hàng.

Đây là một thực tế không chỉ ở những quốc gia phát triển mà thậm chí ở cả những nước đang phát triển như Ấn Độ, Nam Phi và Trung Quốc. Tziner và cộng sự (2011) nghiên cứu về mối quan hệ giữa CSR, sự công bằng của tổ chức và sự hài lòng trong công việc. Kết quả nghiên 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cứu đã cho thấy CSR có mối quan hệ tích cực đến sự công bằng của tổ chức và sự hài lòng trong công việc. Tình hình nghiên cứu ở trong nước: Ở Việt Nam, vấn đề trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) đã được biết đến từ đầu những năm 90 của thế kỷ XX.

Kể từ đó đến nay có rất nhiều bài nghiên cứu về CSR. Tuy nhiên, những nghiên cứu về CSR chưa mang tính hệ thống. Những nghiên cứu về CSR được công bố chính thức trên các tạp chí chuyên ngành hay báo cáo của các tổ chức phi chính phủ, có một số bài viết về CSR cũng được đăng tải trên các tạp chí điện tử, diễn đàn về CSR chưa được hệ thống, và chắt lọc lại thành những bài học cho các doanh nghiệp làm tài liệu tham khảo. Các bài viết chủ yếu hướng đến việc làm rõ phạm trù CSR và chỉ ra những lợi ích của CSR đối với doanh nghiệp ở góc độ lý luận.

Những công trình nghiên cứu về CSR nội bộ và sự hài lòng của nhân viên còn rất ít. Dưới đây là một số công trình nghiên cứu trong nước về CSR: Nguyễn Đình Cung và Lưu Minh Đức trong bài viết “Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp – CSR: một số vấn đề lý luận và yêu cầu đổi mới quản lý nhà nước đối với CSR ở Việt Nam” cho rằng cần lưu ý đến một số bất cập mà các doanh nghiệp Việt Nam đang gặp phải khi thực hiện CSR đó là: Thứ nhất là đảm bảo tăng trưởng nhanh đi kèm với tính bền vững của môi trường; Thứ hai là nâng cao ý thức bảo vệ quyền lợi cộng đồng và quyền lợi cá nhân; Thứ ba đó là cần phải có các thiết chế đại diện, trung gian, đó là các tổ chức phi chính phủ, hiệp hội, …để đứng ra bênh vực quyền lợi nhân dân, quyền lợi người tiêu dùng; Thứ tư là nâng cao nhận thức về trách nhiệm xã hội doanh nghiệp để thực hiện tốt hơn nữa CSR tại mỗi đơn vị, công ty. Nguyễn Ngọc Thắng (2010) tìm hiểu về CSR và sự gắn kết với hoạt động quản trị nhân sự trong tổ chức. Nghiên cứu này đã làm rõ các nhân tố chính của CSR, xu thế CSR và đưa ra 7 bước nhằm gắn kết công tác quản trị 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nhân sự (HRM) với CSR.

Theo tác giả, thực hiện tốt CSR sẽ đem lại những lợi ích to lớn cho doanh nghiệp như tăng doanh số và năng suất lao động, giảm tỷ lệ nhân viên thôi việc, thu hút được đội ngũ lao động có tay nghề cao hay có cơ hội mở rộng thị trường. Tuy nhiên, ở Việt Nam, chiến lược CSR còn là một vấn đề tương đối mới mẻ nên các hoạt động quản trị doanh nghiệp chưa thực sự gắn kết được với CSR. Trong khi đó, vai trò của các giám đốc nhân sự lại hết sức quan trọng trong việc xác định các lợi ích của NLĐ, lợi ích kinh tế và sau đó là kết hợp hài hòa lợi ích của các nhóm có liên quan nhằm tạo ra một hình ảnh doanh nghiệp tốt hơn trong mắt mọi người.