Đặt vấn đề Hoa là một phần không thể thiếu trong đời sống, từ bao đời nay chơi hoa đã gắn bó mật thiết và đi vào tiềm thức, thói quen của mọi người mọi tầng lớp xã hội. Xã hội càng phát triển mức sống của người dân càng cao thì nhu cầu về hoa cũng càng tăng về cả số lượng và chất lượng. Hoa không chỉ đem lại cho con người sự thư thái, thoải mái khi thưởng thức mà còn đem lại giá trị kinh tế cho người sản xuât hoa. Nghề trồng hoa ở Việt Nam đã có từ lâu đời nhưng vài chục năm gần đây có những bước đột phá công nghệ sản xuất hoa đã được áp dụng và phát triển với nhiều mức độ khác nhau đáp ứng nhu cầu chơi hoa của xã hội.
Một số vùng trồng hoa truyền thống ở Việt Nam có thể kế đến như: Đà Lạt (Lâm Đồng), Sapa (Lào Cai), Mê Linh (Vĩnh Phúc), Sa Đéc (Đồng Tháp), Cái Mơn, Chợ Lách (Bến Tre). hoa đồng tiền (Gerbera L.) có nguồn gốc từ Nam Phi, là một loại hoa đẹp có hình dáng và màu sắc phong phú, đa dạng, từ đỏ, cam, vàng, trắng, phấn, hồng, tím. Hoa có kích thước to, cánh hoa cứng, có độ bền lâu, cây ra hoa hầu như quanh năm, là loại hoa lý tưởng dé trồng cắt cành và trồng chậu. hoa đồng tiền là một trong 10 loài hoa quan trọng nhất trên thé giới (sau hồng, cúc, lan, cam chướng, lay ơn).
Tuy nhiên, tại Việt Nam hiện nay chưa có nhiều nghiên cứu được công bồ về loại giá thé và dung dịch dinh dưỡng thích hợp cho từng loại cây trồng, đặc biệt là cây hoa đồng tiền trồng trong nhà màng. Chính vì vậy đề tài “Ảnh hưởng của giá thể và phân bón đến khả năng sinh trưởng và ra hoa của cây hoa đồng tiền cao (Gerbera L.) trong nhà màng tại thành phố Hồ Chi Minh” đã được thực hiện.2 Mục đích Xác định được thành phan giá thé thích hợp cho khả năng sinh trưởng và ra hoa của cây hoa đồng tiền cao trồng chậu trong nhà màng. Xác định loại phân bón kích thích ra hoa thích hợp đến khả năng ra hoa cua cây hoa đồng tiền cao trồng chậu trong nhà màng .3 Giới hạn đề tài Đề tài sử dụng giống cây hoa đồng tiền cao nuôi cấy mô của Trung tâm Công Nghệ Sinh Học Tp.HCM, nhằm xác định thành phần giá thê và loại phân bón kích thích ra hoa thích hợp cho khả năng sinh trưởng và ra hoa của cây hoa tồng tiên cao trông chậu trong nhà màng. Chương 2 TỎNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Tông quan về cây hoa đồng tiền 2.1 Đặc điểm thực vật học Hoa đồng tiền tên khoa học là Gerbera jamesonii, thuộc họ cúc Asteraceae, là cây ôn đới, thân thảo, rễ chùm, hình ống, phát triển khỏe, ăn ngang và nổi một phần trên mặt đất.
Thân ngầm, không phân cành, chỉ đẻ nhánh. Lá đài khoảng 15-25 cm, rộng 5-8 cm, hình lông chim, xẻ thùy, mặt lưng lá có lớp lông nhung. Hoa được tạo thành bởi các cánh hoa hình lưỡi và hình ống, màu sắc hoa đa dạng: Vàng, trắng, đỏ, cam, hong.2 Nguồn gốc Hoa đồng tiền có nguồn gốc từ châu Á, Nam Phi và Tasmania. Loài hoa này lần đầu tiên được ông Robert Jameson phát hiện.
Trong một chuyến hành trình tìm kiếm vàng của ông vào khoảng thế ki 19. Robert Jameson đã mang cây hoa này về. Và được ghi nhận là người đầu tiên phát hiện ra cây đồng tiền. Là một trong 10 loại hoa thương mại quan trọng nhất được trồng trên thế gidi.
Hoa thích hợp với khí hậu ôn đới hoặc cận nhiệt đới. Ở Việt Nam hiện nay đang có khoảng 30 giống đồng tiền khác nhau đang được trồng và sản xuất với màu sắc đa dạng, phong phú. Hoa được trồng ở Đà Lạt và những nơi có khí hậu mát mẻ.3 Kỹ thuật chăm sóc cây hoa đồng tiền - Nhiệt độ và độ âm: + Nhiệt độ thích hợp dé trồng Hoa Đồng Tiền là 15-25°C, cũng có một số loài hoa đồng tiền có thé chịu được nhiệt độ cao hơn 30-340 C. Khi nhiệt độ dưới 12 và trên 35 độ hoa đồng tiền sẽ phát triển kém, sắc hoa nhợt nhạt, chất lượng hoa xấu.
+ Hoa đồng tiền chịu hạn kém, độ âm đất thường phải duy trì ở 60-70%, độ âm không khí 55-65% là điều kiện thuận lợi cho cây phát triển. Hoa đồng tiền phải trồng nổi bởi rễ lan ngang mặt dat, trồng cây quá sâu cây sẽ dễ bị thối rễ hoặc phát triển chậm. - Tưới nước: + Tưới nước cho chậu hoa đồng tiền vào buổi sáng, tránh tưới quá trễ vào buổi chiều cây dé bị bệnh. Nên dùng bình phun để tưới cho 4m đất, chú ý không làm văng đất lên lá.
Tuy hoa đồng tiền không chịu hạn được nhưng cũng không ưa âm quá, vì vậy tùy vào điều kiện có thể 2-3 ngày tưới một lần. + Kỹ thuật trồng cây, chăm sóc hoa đồng tiền khá chú trọng đến nước và độ âm. - Chăm sóc: + Hoa đồng tiền không chịu được mưa nhiều, sương muối và cường độ ánh sáng cao. Do vậy, trồng hoa đồng tiền cần phải làm nhà che tránh mưa, sương muối và hạn chế ánh sáng trực xạ.
+ Để cây sinh trưởng tốt và phát triển khỏe mạnh cần thường xuyên ngắt lá già, vàng ta, lá sâu lá bệnh. Nên thường xuyên tỉa lá cho cây dé tạo sự thông thoáng cho chậu đồng tiền.2 Một số nghiên cứu về giá thể trên cây hoa kiếng Lý Hương Thanh và cộng sự (2013) Đã nghiên cứu loại giá thể phù hợp cho sự sinh trưởng và phát triển của ớt kiếng ghép trên gốc ghép ớt Thiên ngọc (giống địa phương). Thí nghiệm được bố trí theo thể thức hoàn toàn ngẫu nhiên với 10 lần lặp lại, gồm 4 nghiệm thức là: (1) 100% mụn xơ dừa: đối chứng, (2) 50% mụn xơ dừa + 50% tro trâu, (3) 50% mụn xơ dừa + 50% rong biến, (4) 50% đất + 25% mụn xơ dita + 25% tro trau. Kết qua cho thấy, tổ hợp giá thé 50% đất + 25% mun xơ dừa + 25% tro trâu cho cây ớt kiếng ghép (2 giống/cây) sinh trưởng tốt nhất về chiều cao, đường kính tán và số trái trên cây (11,9 trái/cây), kế đến là tổ hợp giá thé mụn xơ dừa kết hợp với trau hoặc rong biển (50% mụn xơ dừa + 50% tro trau va 50% mụn xo dừa + 50% rong biển) cho cây ớt kiếng ghép sinh trưởng trung bình về chiều cao cây, đường kính tán và số trái trên (8,6 - 9,9 trái/cây).
Giá thé đơn thuần mụn xơ dừa (100% mụn xơ dừa (Đối chứng)) cho kết quả kém nhất về chiều cao, đường kính tán và số trái trên cây (7,5 trái/cây). Các loại giá thể có mụn xơ dừa cây thấp, tán nhỏ, ít trái hơn. Trồng ớt kiếng ghép với qui mô nhỏ có thể sử dụng giá thể 50% đất + 25% mụn xơ dừa + 25% tro trấu. Dương Minh Long và Nguyễn Mỹ Hoa (2016) đã nghiên cứu đặc tính một số nguyên liệu sử dụng làm giá thé trồng hoa và ảnh hưởng của biện pháp xử lý mụn xơ dừa trên sinh trưởng hoa cúc đồng tiền.
Mục tiêu của nghiên cứu là xác định một số đặc tính lý hóa học, dinh dưỡng của các nguyên liệu như mụn xơ dừa, bã đã trồng nắm bào ngư, bã đã trồng nam rơm, bùn mía, phân bò và xác định hiệu quả của biện pháp xử lý mun xơ dừa trên sinh trưởng cúc đồng tiền. Kết quả nghiên cứu cho thấy, bùn mía là nguyên liệu có pH phù hợp, hàm lượng đạm, lân và Ca cao, khả năng giữ nước thấp là nguyên liệu tốt dé làm giá thé trồng hoa nhưng cần ủ hoai. Các nguồn nguyên liệu khác có những ưu và nhược điểm riêng về các đặc tính lý hóa học và dinh dưỡng, do đó cần khắc phục các nhược điểm của các nguyên liệu khi sử dụng dé làm giá thể trồng hoa. Việc xử lý mụn xơ diva trước khi trồng bằng chế phẩm Trichoderma, mụn xơ dừa xử ly bằng thuốc gốc đồng và mụn xơ đừa ủ hoai cho kết quả tốt nhất.
Biện pháp xử lý mụn xơ dừa bằng vôi mặc dù hạn chế mầm bệnh Fursarium, nhưng pH tăng cao có ảnh hưởng đến sinh trưởng cúc Đồng tiền. Nguyễn Thị Tần và cộng sự (2018) đã nghiên cứu ảnh hưởng của giá thê trồng đến sinh trưởng phát triển và năng suất một số giống hoa đồng tiền tại thành phố Lào Cai. Thí nghiệm được bố trí theo kiểu ô lớn - ô nhỏ (Split-plot), trong đó giống là 6 lớn, giá thé là 6 nhỏ; thí nghiệm gồm 20 công thức, 3 lần nhắc lại. Giá thé thí nghiệm bao gồm: 100% đất phù sa; 1/2 đất phù sa + 1/2 trâu hun; 1/3 đất phù sa + 1/3 trau hun + 1/3 mụn xo đừa; 1/4 đất phù sa + 1/4 trau hun + 1/4 mụn xo đừa + 1/4 xi than.
Kết quả cho thấy các giống hoa đồng tiền khác nhau cho sai khác về các chỉ tiêu sinh trưởng phát triển, năng suất hoa nhưng không có ý nghĩa về mặt thống kê. Nền giá thé trồng khác nhau cho các chỉ tiêu về số lá/cây, chiều dai cành hoa, đường kính bông hoa và năng suất hoa sai khác có ý nghĩa về mặt thống kê ở độ tin cậy 95%. Nguyễn Thị Phi Loan và cộng sự (2020) đã nghiên cứu nghiên cứu một số loại giá thé trồng hoa cúc vạn thọ (tagetes erecta) tại Tp. Tuy Hòa, Phú Yên.
Thi nghiệm được bố trí hoàn toàn ngẫu nhiên gồm 10 nghiệm thức là 10 công thức phối trộn các giá thể, 3 lần lặp lại. Thí nghiệm gieo hạt sử dụng 100 hạt/công thức, các thí nghiệm sinh trưởng sử dụng 10 cây/công thức. Kết quả thí nghiệp cho thấy đối với cây hoa cúc vạn thọ công thức phù hợp dé gieo ươm, đồng thời dé trồng hoa trong chậu là công thức CT6 (1/3 Đất +1/3 mụn xơ dừa +1/3 phân chuồng + EM) hoặc công thức CT8 (1/3 Dat + 1/3 mụn xơ đừa + 1/3 Tro trau + Trichoderma). Trần Thị Bích Vân và cộng sự (2021) đã nghiên cứu ảnh hưởng của giá thédén sự sinh trưởng và ra hoa của cây hoa thược dược (Dahlia variablisDesf).
Thí nghiệm được bồ trí hoàn toàn ngẫu nhiên, 6 lần lặp lại, gồm có 5 nghiệm thức là 5 công thức giá thể khác nhau. Nghiệm thức 1 giá thé phân rơm, các nghiệm thức khác là giá thé phối trộn trau tươi: mụn xơ dừa theo thể tích với ty lệ 4:1, 3:2, 2:3 va 1:4. Kết quả thí nghiệm cho thấy cây hoa thược dược sinh trưởng và ra hoa ở giá thé trâu tươi: mụn xơ dừa (2:3) và giá thé phân rơm tốt hơn so với các nghiệm thức còn lại.