HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN VĂN HẢI ẢNH HƯỞNG CỦA BIỆN PHÁP CANH TÁC TỚI MÔI TRƯỜNG SẢN XUẤT RAU TẠI HUYỆN LẬP THẠCH, TỈNH VĨNH PHÚC Ngà nh: Khoa học Môi trường Mã so: 8440301 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Đình Thi NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng 9 năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Hải i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS. Nguyễn Đình Thi đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Môi trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.
Hà Nội, ngày tháng 9 năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Hải ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng.
vi Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục đích và yêu cầu nghiên cứu. Yêu cầu của đề tài. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học hoặc thực tiễn. Tổng quan tài liệu.
Hiện trạng sản xuất rau trên thế giới và ở Việt Nam. Hiện trạng sản xuất rau trên thế giới. Tình hình sản xuất rau tại Việt Nam. Khái quát chung về môi trường sản xuất nông nghiệp.
Khái niệm về đất sản xuất nông nghiệp. Thành phần dinh dưỡng trong đất và ảnh hưởng đến chất lượng rau. Hệ thống sinh vật trong môi trường đất và vai trò của chúng đối với cây trồng. Các yếu tố ảnh hưởng đến môi trường đất và ô nhiễm môi trường đất sản xuất nông nghiệp.
Khái niệm rau an toàn và sản xuất rau an toàn. Khái niệm rau an toàn. Các quy định Sản xuất rau an toàn tại Việt Nam. Vai trò của sản xuất rau an toàn.
Ảnh hưởng của biện pháp canh tác tới chất lượng môi trường sản xuất rau. Các biện pháp canh tác. 18 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ảnh hưởng của biện pháp canh tác đến chất lượng môi trường sản xuất rau.
Các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường đất trong canh tác rau. Vật lıệu và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp.
Tổng hợp và xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc. Điều kiện tự nhiên.
Điều kiện kinh tế-xã hội. Thực trạng trạng sản xuất nông nghiệp tại huyện Lập Thạch. Thực trạng sản xuất nông nghiệp. Thực trạng sản xuất rau màu.
Hiện trạng các biện pháp canh tác rau trên địa bàn nghiên cứu. Hiện trạng sản xuất rau tại mô hình RAT và RTT. Hiện trạng sử dụng phân bón trong sản xuất rau. Hiện trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất rau.
Hiện trạng sử dụng nguồn nước trong sản xuất rau. Đánh giá ảnh hưởng của các biện pháp canh tác đến chất lượng rau và môi trường sản xuất rau. Ảnh hưởng của các biện pháp canh tác rau đến chất lượng môi trường đất. Ảnh hưởng của các biện pháp canh tác đến chất lượng sản phẩm.
Đề xuất giải pháp góp phần giảm thiểu ô nhiễm trong canh tác rau xanh tại địa bàn nghiên cứu. Kết luận và kiến nghị. 82 Tài liệu tham khảo. 83 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BNN Bộ Nông nghiệp BTNMT Bộ Tài nguyên & Môi trường BVTV Bảo vệ thực vật BYT Bộ Y tế ĐBSCL Đồng bằng Sông Cửu Long GAP Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt ICM Quản lý cây trồng tổng hợp IPM Quản lý dịch hại tổng hợp KH Kế hoạch KLN Kim loại nặng NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn NSNN Ngân sách nhà nước QCVN Quy chuẩn Việt Nam RAT Rau an toàn RTT Rau truyền thống TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TNHH Trách nhiệm hữu hạn VSV Vi sinh vật v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2.
Diện tích, năng suất, sản lượng rau của thế giới giai đoạn 1980 – 2017. Diện tích, năng suất, sản lượng rau của các châu lục năm 2017. Diện tích, năng suất và sản lượng rau ở Việt Nam giai đoạn 2015 - 2018. Diện tích trồng rau phân theo các vùng tại Việt Nam (2016-2017).
Các nguyên tố cần thiết cho cây trồng. Hàm lượng các kim loại nặng trong một số loại phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Ảnh hưởng của TBVTV lên hoạt động của enzim đất. Số lượng mẫu phiếu điều tra tại điểm nghiên cứu.
Phương pháp phân tích các thông số trong mẫu đất. Phương pháp phân tích các chỉ tiêu trong mẫu nước. Phương pháp phân tích các chỉ tiêu trong mẫu rau. Diện tích đất sản xuất nông nghiệp huyện Lập Thạch năm 2018.
Diện tích gieo trồng một số loại cây rau màu tại huyện Lập Thạch. Giá trị sản xuất cây rau màu huyện Lập Thạch giai đoạn 2016 - 2018 (theo giá cố định 2010). Diện tích, sản lượng trung bình của các loại cây rau chính tại các hộ gia đình được khảo sát. Mức phân bón cho một số cây trồng chính tại Mô hình RAT.
Mức phân bón cho một số cây trồng chính tại Mô hình RTT. Tổng hợp các loại thuốc BTVT được sử dụng tại mô hình RAT trên địa bàn nghiên cứu. Hiện trạng sử dụng thuốc BVTV được sử dụng tại mô hình RAT trên địa bàn nghiên cứu (xã Liên Hòa). Kết quả điều tra nhu cầu sử dụng nước cho rau.
Kết quả phân tích mẫu nước tưới sản xuất rau trên địa bàn nghiên cứu. Kết quả phân tích các thông số hóa lý trong đất. Kết quả phân tích mật độ một số loại vi sinh vật trong đất tại mô hình RAT và RTT. 73 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Số lượng giun đất trong đất trồng rau màu tại các mô hình nghiên cứu. Kết quả phân tích Nitrate và vi sinh vật trong rau. Kết quả phân tích hàm lượng kim loại nặng trong rau trên cả hai mô hình RAT và RTT trên địa bàn nghiên cứu. 78 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2.
Biểu đồ diện tích các nhóm đất sử dụng tại Việt Nam năm 2015. Bản đồ khu vực nghiên cứu. Diện tích gieo trồng cây hàng năm và rau màu phân theo địa giới hành chính tại huyện Lập Thạch. Diện tích gieo trồng một số giống cây hàng năm và rau màu tại huyện Lập Thạch.
Biến động năng suất của một số cây rau màu chính trên địa bàn huyện Lập Thạch (2016-2018). 57 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Văn Hải Tên Luận văn: Ảnh hưởng của biện pháp canh tác tới môi trường sản xuất rau tại huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc. Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 8440301 Tên Cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: - Đánh giá ảnh hưởng của biện pháp canh tác tới môi trường khu vực sản xuất rau trên địa bàn huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc. - Đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao chất lượng rau và bảo vệ môi trường khu vực sản xuất rau tại huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc.
Phương pháp nghiên cứu Phương pháp kế thừa số liệu thứ cấp: Kế thừa chọn lọc kết quả của các nghiên cứu đã được tiến hành trong khu vực nghiên cứu của đề tài. Điều tra, khảo sát: Tiến hành điều tra, khảo sát khu vực sản xuất rau an toàn và khu vực sản xuất rau truyền thống. Nội dung điều tra gồm thông tin chung của nông hộ, tình hình sản xuất nông nghiệp của nông hộ, các biện pháp canh tác đang được áp dụng, nhận thức của người dân về vấn đề môi trường ảnh hưởng đến sức khỏe con người, các nguồn phát thải gây ô nhiễm môi trường tại khu vực nghiên cứu. Phương pháp lấy mẫu: Thực hiện đo đạc, lấy tổng cộng 06 mẫu đất, 06 mẫu nước và 06 mẫu rau để đánh giá chất lượng.
Thực hiện lấy mẫu tại 2 vụ: Đông xuân và Hè thu. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu: Trên cơ sở các số liệu thu thập được, so sánh với quy định của pháp luật; Sử dụng số liệu đã thu thập được, ứng dụng đánh giá thông qua các sơ đồ, bảng biểu để phản ánh kết quả đạt được. Kết quả chính và kết luận Kết quả điều tra về hiện trạng thực hiện các biện pháp canh tác tại 02 mô hình RAT và RTT trên địa bàn huyện Lập Thạch như sau: - Mức độ sử dụng phân bón: mức độ sử dụng phân bón tại mô hình RTT cao hơn so với mô hình RAT và cao hơn so với QCVN. Xét trên cùng 01 loại cây trông, mức độ phân chuồng sử dụng tại mô hình RTT thường cao hơn so với mô hình RAT từ 1,2-1,6 lần; phân khoáng N gấp từ 1,1-1,5 lần; phân khoáng P từ 1,2-1,7 lần; phân khoáng K từ 1,2-1,5 lần.
ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.