Chương 1 trình bày tính cấp thiết của vấn để nghiên cứu; Mục tiêu, đối tượng, phạm vi nghiên cứu, những câu hỏi đặt ra và kết cấu của luận văn cần thực hiện. ĐH Kinh tế Hcm 7 Chƣơng 2. TỔNG QUAN CƠ SỞ,LÝ THUYẾT 2. Cơ sở lý luận của đề tài.
Một số khái niệm liên quan đến đề tài 2. Sự,tham gia của ngƣời dân Sự tham,gia của người dân được tiếp cận ở nhiều góc độ khác nhau tùy thuộc vào hoạt động, mức độ. mà người dân tham gia. Theo Florin Paul (1990), “Sự tham gia của ngươi dân là một quá trình trong đó các cá nhân tham gia vào việc ra quyết định trong các tổ chức, chương trình và môi trường ảnh hưởng đến họ”.
Theo Pierre Andre (2012), “Sự tham gia của người dân là một quá trình mà trong đó những người dân thường tham gia trên cơ sở tự nguyện hoặc bắt buộc và hành động một mình hoặc trong một nhóm với mục tiêu ảnh hưởng đến quyết định sẽ tác động đến cộng đồng của họ”. Sự tham gia này có thể diễn ra bên trong hoặc bên ngoài khuôn khổ, thể chế và nó có thể được tổ chức bởi thành viên của các tổ ĐH Kinh tế Hcm chức xã hội hay người ra quyết định. Harding cùng cộng sự (2009) đã phân tích khái niệm “Sự tham gia của cộng đồng” theo cách phân tách từng thành phần riêng biệt: “tự tham gia” và “cộng đồng”. “Sự tham gia” được hiểu là quá trình đối thoại giữa cộng đồng và người ra quyết định, giữa một bên là các cá nhân, nhóm, tổ chức và một bên là nhóm chính quyền trong việc,thảo luận và ra các quyết định.
“Cộng đồng” bao gồm tất cả các chủ thể đóng góp hay bị ảnh hưởng bởi các quyết định. “Cộng đồng” được hiểu với một nội hàm rất rộng, bao gồm tất cả các thành viên cùng sinh sống trong một khu vực địa lý, có những đặc điểm chung về lối sống và các điều kiện kinh tế, xã hội,,văn hóa, chính trị. Tùy thuộc vào hoàn cảnh, đặc điểm của từng địa phương, trình độ nhận thức của,người dân… mà mức độ tham gia của người dân thể hiện ở các cấp độ khác,nhau: + Không có sự tham gia: mọi công việc đều do nhà nước làm bằng cách thuê người ngoài vào làm người dân không tham gia vào bất kỳ khâu nào của quá trình. 8 + Tham gia thụ động: người dân làm theo ý của người đại diện nhà nước mà không hiểu việc mình đang làm người dân được đóng góp ý kiến nhưng chỉ là hình thức, mọi quyết định không phụ thuộc vào ý kiến người dân.
+ Tham gia thông,qua việc cung cấp thông tin: thông qua trả lời các câu hỏi mà người đại diện nhà nước đưa ra, người dân không tham gia vào quá trình phân tích hay sử dụng các thông tin mà mình đưa ra. + Tham gia bởi nghĩa,vụ hoặc bị bắt buộc: người dân phải đóng góp tiền của, sức lao động theo nghĩa vụ, do người đại diện nhà nước khởi xướng, định hướng. + Tham gia bởi định hướng từ bên,ngoài: người dân tự nguyện tham gia đóng góp vào chương trình do bên ngoài khởi xướng, hỗ trợ và chịu trách nhiệm trong quyết định của mình. + Tham gia tự nguyện: nhận thấy lợi ích mà mình nhận được thông qua chương trình, người dân tự lên kế hoạch thực hiện, đánh giá và quản lý mà không có sự định hướng từ bên,ngoài.
ĐH Kinh tế Hcm Từ khái niệm nền tảng “Nghiên cứu sự tham gia của cộng đồng”, nhiều tác giả đã xây dựng thang đo của sự tham gia, trong đó các thang đo đều hướng tới việc đảm bảo mục tiêu thực hiện dân chủ, trao quyền và quyền con người. Trong số đó phải kể đến các công trình nghiên cứu của Sheưy R Amstein (1969), Wilcox (2003) và Choguil (1996). Từ các nghiên cứu của các tác giả trên, có thể thấy rằng người dân tham gia theo các mức độ khác nhau vào các chương trình mà có tác động trực tiếp đến họ hay đến cộng đồng dân cư nơi họ sinh sống theo nhưng hình thức và mức độ khác nhau. Vì vậy, khi đánh giá Chương trình xây dựng NTM, ta nhận thấy 11 nội dung với 19 tiêu Chí xây dựng NTM này điều liên quan trực tiếp hay gián tiếp đến cộng,đồng dân cư nông,thôn nên đây là cơ sở cho người dân tham gia vào các hoạt động xây dụng NTM.
Cụ thể hơn, người dân nông thôn là người thụ hưởng nhưng thành quả trong xây dựng NTM nên chỉ có họ mới là người hiểu rõ nhất nhu cầu của mình. Từ những nhu cầu đó, người dân biết cần phải làm gì, làm như thế nào để đạt được mục tiêu đề ra.2 Mức độ tham gia của,ngƣời dân Khi,nhắc,đến mức độ tham gia của,người dân, Andre. Mania và Lanmafaukpotin (2012) đã đưa ra,sáu mức độ tham gia của người dân vào các công việc phát triển cộng,đồng: Sự,tham gia thụ,động (Passive panicipation): tham gia một cách bị động, thực hiện theo sự chỉ bảo, không chủ động tham gia vào quá trình ra,quyết định. Tham,gia,thông qua việc cung cấp thông tin (Participation as contributor): người dân,tham gia,trả lời các câu hỏi điều tra, không tham gia vào quá trình phân tích và sử dụng thông,tin.
Tham,gia như nhà tư vấn (Participation as consultants): người dân được tham vấn và đưa ra ý kiến về các vấn đề của địa phương. Tham,gia trong việc thực hiện (Participation in implementation): người dân thành lập nhóm,để thực hiện những chương trình hay các dự án tại địa phương, không bao gồm quá trình,tham gia ra quyết định. ĐH Kinh tế Hcm Tham,gia trong quá trình ra quyết định (Participation in decision marking); người dân chủ,động tham gia vào quá trình phân tích, lập kế hoạch và tham gia vào quá trình ra quyết định. Tham gia,tự nguyện (self mobilization): người dân tự thực hiện không có sự hỗ trợ định hướng từ bên ngoài.
Sự tham,gia tích cực của người dân ở bốn cấp độ (The White Paper ,1998): (1) Là,cử tri: để đảm bảo trách nhiệm dân chủ tối đa của các lãnh đạo chính trị bầu cho các,chính sách họ được trao quyền để thúc đẩy. (2) Là,một công dân: người thể hiện thông qua các hiệp hội liên quan khác nhau, quan,điểm của họ trước, trong và sau quá trình xây dựng chính sách để đảm bảo rằng các chính sách phản,ánh sở thích của cộng đồng càng nhiều càng tốt. (3) Là,người tiêu dùng và người dùng cuối cùng: nhưng người mong đợi giá trị đồng tiền, các dịch vụ giá cả phải chăng và phục vụ lịch sự. 10 (4) Là,đối tác, tổ chức liên quan trong việc huy động các nguồn lực cho phát triển thông qua,các doanh nghiệp phi lợi nhuận, các tổ chức phi chính phủ và các tổ chức dựa vào,cộng đồng.
Trong bài,viết về “sự tham gia của cộng đồng là chìa khoá để phát huy sức mạnh cộng đồng” của Ben Fleming,và Phil Bartle đã đưa 10 vấn để then chốt trong sự tham gia của cộng đồng,(hai tác giả có sử dụng “Hướng dẫn cộng đồng tham gia có hiệu quả” của David Wilcox),,trong đó có mức độ tham gia của Sherry Amstein(1969) mô tả quá trình tham gia của cộng đồng như là một chiếc thang với tám bước: (1) Sự vận động,và (2) Liệu pháp: chưa tạo ra sự tham gia, chỉ có mục đích đào tạo người tham gia. Giả sử kế hoạch kiến nghị là tốt nhất và phải giành được sự ủng hộ từ cộng đồng thông,qua quan hệ công chúng; (3) Cung cấp thông tin: Đây là bước quan trọng đầu tiên nhằm,thúc đẩy sự tham gia nhưng thường thông tin chỉ mang tính một chiều mà không có phản hồi; (4),Tham vấn: Khảo sát thái độ tổ chức ĐH Kinh tế Hcm các cuộc họp khu dân cư và tham khảo ý,kiến cộng đồng. Thường lại chỉ là những nghi thức; (5) Động viên: Bầu những thành,viên xứng đáng vào Ủy ban; (6) Hợp tác: Dân xếp để phân phối lại quyền lực giữa,công dân và nhà cầm quyền. Cả hai đều phải có trách nhiệm trong lên kế hoạch và ra,quyết định; (7) Ủy quyền; (8) Các công dân phải nắm giữ đa số các vị trí trong Ủy ban,và có quyền quyết định.
Quần chúng đã có thể chịu trách nhiệm. Hay,theo Ngân hàng Thế giới (2000) có bốn mức độ độc quyền (hoặc các loại) của sự tham,gia, thứ tự tăng dần. từ ảnh hưởng ít nhất đến anh hưởng nhiều nhất: (1) chia sẻ,(một chiều truyền thông) thông tin; (2) tham vấn (giao tiếp hai chiều); (3) hợp tác,(điều khiên chia sẽ qua các quyết định và nguồn lực); và (4) ưao quyển (chuyển giao,quyền kiểm soát các quyết định và nguồn lực). Bốn cấp không chỉ về quy mô mà còn cho,biết các loại khác biệt rõ nét về sự tham gia.
Lợi ích,sự tham gia của ngƣời dân Kinh,nghiệm từ các nơi khác trên thế giới cho thấy rằng việc cải thiện sự tham gia của công,chúng trong chính phủ có thể tăng cường chính quyền tốt. 11 Sự tham,gia đã được sử dụng để xây dựng năng lực địa phương và tự chủ nhưng cũng để,biện minh cho việc mở rộng quyền lực của nhà nước. Nó cũng đã được sử dụng để thu,thập dữ liệu và phân tích tương tác. Tại sao cần phải thúc đẩy Sự tham gia của công chúng?,Nghiên cứu do DPLG (Khanya, 2002) đã chỉ ra rằng sự tham gia của công chúng được,đẩy mạnh vì bốn lý do chính.
(1) Sự tham gia của công chúng được khuyến khích,vì nó là một yêu cầu pháp lý để tham khao ý kiến. (2) Sự tham gia có thể được thúc đẩy,để thực hiện kế hoạch và các dịch vụ có liên quan nhiều hơn đến nhu cầu và điều kiện,phát triển của địa phương. (3) Sự tham gia có thể được khuyến khích để bàn giao trách,nhiệm cho các dịch vụ và thúc đẩy hoạt động cộng đồng. Cuối cùng, sự tham,gia của công chúng có thể được khuyến khích để trao quyền cho các cộng đồng địa,phương để có thể kiểm soát cuộc sống và sinh kế của riêng mình.1: Lợi ích,sự tham gia của ngƣời dân ĐH Kinh tế Hcm Lợi ích,sự tham gia của ngƣời dân 1.
Tăng mức độ thông,tin trong nhân dân 2. Xác định nhu,cầu tốt hơn cho nhân dân 3. Cải thiện,cung cấp dịch vụ 4. Trao quyền,cho nhân dân 5.
Tăng cường,trách nhiệm 6. Phân phối,của cải tốt hơn 7. Đoàn kết,nhân dân lớn hơn 8. Sự đa dạng,với sự khoan dung hơn Nguồn:,DPLG, 2017 2.
Dân chủ tham,gia tại Việt Nam Ngày,19 6/1998 “Về việc xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước của làng bản, thôn ấp, cụm dân cư”. Và,hiện nay, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 04/2015/NĐ-CP của Chính phủ,về thực hiện dân chủ trong hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước và đơn vị,sự nghiệp công lập.