Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định hồi hương làm việc của sinh viên ngoại thành tại TP.HCM

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định hồi hương làm việc của sinh viên ngoại thành tại TPHCM, cung cấp cái nhìn sâu sắc về xu hướng nghề nghiệp.

• Tác giả: Võ Chính Thống
• Người hướng dẫn: PGS. TS Võ Thị Quý
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp.HCM
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Hồi Hương Làm Việc Của Các Sinh Viên Ngoại Thành Học Tập Tại Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI Ý ĐỊNH HỒI HƯƠNG LÀM VIỆC
• 1.1. Thuyết hành động hợp lý (TRA)
• 1.2. Thuyết hành vi dự định (TPB)
• 1.3. Nghiên cứu định tính
• 1.4. Đề xuất mô hình nghiên cứu
• 1.4.1. Ý định hồi hương làm việc
• 1.4.2. Cơ hội việc làm
• 1.4.3. Tình cảm với quê hương
• 1.4.4. Hỗ trợ từ gia đình
• 1.4.5. Môi trường kinh tế - xã hội của quê hương
• 1.5. Mối quan hệ giữa các nhân tố ảnh hưởng với ý định về quê làm việc của sinh viên học tập tại TP Hồ Chí Minh
• 1.5.1. Mối quan hệ giữa Cơ hội việc làm với ý định về quê làm việc của sinh viên học tập tại TP Hồ Chí Minh
• 1.5.2. Mối quan hệ giữa Tình cảm với quê hương với ý định về quê làm việc của sinh viên học tập tại TP Hồ Chí Minh
• 1.5.3. Mối quan hệ giữa Hỗ trợ từ gia đình với ý định về quê làm việc của sinh viên học tập tại TP Hồ Chí Minh
• 1.5.4. Mối quan hệ giữa Môi trường kinh tế - xã hội ở quê hương với ý định về quê làm việc của sinh viên học tập tại TP Hồ Chí Minh
• 1.5.5. Mối quan hệ giữa Thu nhập tại quê hương với ý định về quê làm việc của sinh viên học tập tại TP Hồ Chí Minh
• 1.5.6. Mối quan hệ giữa đặc điểm của sinh viên với ý định về quê làm việc của sinh viên học tập tại TP Hồ Chí Minh
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Quy trình nghiên cứu và mô hình nghiên cứu dưới dạng toán học
• 2.2. Chọn mẫu và thu thập dữ liệu
• 2.3. Bảng câu hỏi
• 2.4. Tóm tắt kết quả nghiên cứu định tính
• 2.5. Xây dựng thang đo
• 2.6. Đánh giá sơ bộ thang đo trên 50 mẫu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô tả mẫu nghiên cứu
• 3.2. Đánh giá độ tin cậy thang đo thông qua hệ số Cronbach’s Alpha
• 3.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 3.4. Phân tích hồi quy tuyến tính
• 3.5. Phân tích hồi quy
• 3.6. Kiểm định các giả thuyết hồi quy bằng mô hình hồi quy tuyến tính từ dữ liệu của mẫu
• 3.7. Kiểm định sự khác biệt về các đặc điểm của mẫu ảnh hưởng tới ý định về quê làm việc
• 3.8. Kiểm định T-Test đối với hai nhóm sinh viên nam - nữ
• 3.9. Kiểm định ANOVA đối với các nhóm sinh viên
• 3.10. Tổng hợp kết quả nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. Kết luận và đóng góp của đề tài
• 4.2. Kiến nghị chính sách nhằm thu hút sinh viên hồi hương làm việc khi học tập tại thành phố Hồ Chí Minh
• 4.2.1. Xu hướng hồi hương làm việc của sinh viên trong thời gian tới
• 4.2.2. Các chính sách nhằm thu hút sinh viên hồi hương làm việc khi học tập tại thành phố Hồ Chí Minh
• 4.2.2.1. Cải thiện thu nhập cho sinh viên tốt nghiệp
• 4.2.2.2. Tăng cường các chính sách ưu đãi của địa phương nhằm thu hút sinh viên làm việc
• 4.2.2.3. Xây dựng hình ảnh quê hương
• 4.3. Những điểm hạn chế của đề tài và phương hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về các yếu tố ảnh hưởng đến ý định hồi hương của sinh viên

Ý định hồi hương của sinh viên là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu về nguồn nhân lực. Nhiều sinh viên sau khi tốt nghiệp tại các thành phố lớn như TP.HCM thường có xu hướng ở lại làm việc. Tuy nhiên, một số sinh viên lại quyết định trở về quê hương để lập nghiệp. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định này sẽ giúp các địa phương có chiến lược thu hút nhân lực hiệu quả hơn.

1.1. Ý định hồi hương là gì và tại sao quan trọng

Ý định hồi hương là quyết định của sinh viên trở về quê hương làm việc sau khi tốt nghiệp. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển cá nhân của sinh viên mà còn có tác động lớn đến sự phát triển kinh tế của quê hương. Việc thu hút sinh viên hồi hương có thể giúp cải thiện nguồn nhân lực và phát triển kinh tế địa phương.

1.2. Các yếu tố chính ảnh hưởng đến ý định hồi hương

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến ý định hồi hương của sinh viên, bao gồm cơ hội việc làm, tình cảm với quê hương, hỗ trợ từ gia đình, và môi trường kinh tế - xã hội. Những yếu tố này có thể tác động tích cực hoặc tiêu cực đến quyết định của sinh viên.

II. Vấn đề và thách thức trong việc thu hút sinh viên hồi hương

Mặc dù có nhiều sinh viên muốn hồi hương, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc thu hút họ. Các vấn đề như thiếu cơ hội việc làm, môi trường sống không thuận lợi, và chính sách hỗ trợ chưa đủ mạnh là những rào cản lớn.

2.1. Khó khăn trong việc tạo cơ hội việc làm tại quê hương

Nhiều địa phương vẫn chưa phát triển đủ các ngành nghề để thu hút sinh viên hồi hương. Việc thiếu các doanh nghiệp lớn và cơ sở hạ tầng kém phát triển là những yếu tố chính khiến sinh viên không muốn trở về.

2.2. Tâm lý sinh viên và sự cạnh tranh tại TP.HCM

Sinh viên thường có tâm lý muốn ở lại TP.HCM do cơ hội nghề nghiệp và thu nhập cao hơn. Sự cạnh tranh gay gắt tại thành phố lớn cũng khiến họ ngần ngại khi trở về quê hương.

III. Phương pháp nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định hồi hương

Để hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến ý định hồi hương, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học. Việc khảo sát và phân tích dữ liệu từ sinh viên sẽ giúp xác định rõ hơn các yếu tố này.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và thu thập dữ liệu

Nghiên cứu sẽ được thực hiện thông qua bảng hỏi và phỏng vấn trực tiếp với sinh viên. Dữ liệu thu thập sẽ được phân tích để xác định các yếu tố chính ảnh hưởng đến ý định hồi hương.

3.2. Phân tích dữ liệu và kiểm định giả thuyết

Sử dụng các phương pháp phân tích thống kê như hồi quy và phân tích nhân tố để kiểm định các giả thuyết về mối quan hệ giữa các yếu tố và ý định hồi hương của sinh viên.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về ý định hồi hương

Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin quý giá cho các địa phương trong việc xây dựng chính sách thu hút sinh viên hồi hương. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu sẽ giúp cải thiện môi trường làm việc và sống tại quê hương.

4.1. Chính sách hỗ trợ sinh viên hồi hương

Các địa phương cần xây dựng chính sách hỗ trợ sinh viên hồi hương, bao gồm các chương trình đào tạo nghề, hỗ trợ tài chính và tạo cơ hội việc làm.

4.2. Kết quả nghiên cứu và tác động đến chính sách

Kết quả nghiên cứu sẽ giúp các nhà quản lý hiểu rõ hơn về nhu cầu và mong muốn của sinh viên, từ đó điều chỉnh chính sách phù hợp để thu hút họ trở về quê hương.

V. Kết luận và tương lai của ý định hồi hương của sinh viên

Việc thu hút sinh viên hồi hương là một thách thức lớn nhưng cũng là cơ hội để phát triển kinh tế địa phương. Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định hồi hương cần được nghiên cứu và điều chỉnh để tạo ra môi trường thuận lợi cho sinh viên.

5.1. Tương lai của chính sách thu hút sinh viên

Chính sách thu hút sinh viên hồi hương cần được cải thiện và điều chỉnh thường xuyên để đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động và sinh viên.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần có các nghiên cứu sâu hơn về tâm lý sinh viên và các yếu tố xã hội ảnh hưởng đến quyết định hồi hương, từ đó đưa ra các giải pháp hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc làm luôn là mối quan tâm hàng đầu của sinh viên, đặc biệt là quyết định về nơi làm việc sau khi tốt nghiệp. Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) là trung tâm kinh tế, văn hóa và giáo dục lớn nhất Việt Nam với khoảng 45 trường đại học và 25 trường cao đẳng, thu hút lượng lớn sinh viên từ các tỉnh thành phía Nam. Tuy nhiên, tỷ lệ sinh viên muốn về quê làm việc sau khi tốt nghiệp còn thấp do nhiều yếu tố như cơ hội việc làm, thu nhập và môi trường kinh tế xã hội tại TP.HCM hấp dẫn hơn. Theo ước tính, chỉ khoảng 40% sinh viên ngoại thành có ý định hồi hương làm việc. Nghiên cứu này nhằm làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến ý định hồi hương làm việc của sinh viên học tập tại TP.HCM trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 6 năm 2015, từ đó đề xuất các giải pháp thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao về quê phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Mục tiêu cụ thể là xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố như cơ hội việc làm, tình cảm với quê hương, hỗ trợ từ gia đình, môi trường kinh tế - xã hội và thu nhập tại quê hương đến ý định hồi hương của sinh viên, đồng thời kiểm định sự khác biệt theo đặc điểm cá nhân như giới tính, ngành học và kết quả học tập.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính:

• Thuyết hành động hợp lý (TRA): Mô hình này cho rằng hành vi được quyết định bởi ý định hành vi, chịu ảnh hưởng bởi thái độ cá nhân và chuẩn chủ quan (áp lực xã hội từ người thân, bạn bè). Ý định hành vi phản ánh mức độ sẵn sàng thực hiện hành vi.

• Thuyết hành vi dự định (TPB): Mở rộng từ TRA, TPB bổ sung yếu tố nhận thức kiểm soát hành vi, tức là cảm nhận về khả năng và điều kiện thực hiện hành vi. Ý định hành vi chịu ảnh hưởng bởi thái độ, chuẩn chủ quan và nhận thức kiểm soát hành vi.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu gồm:

• Ý định hồi hương làm việc
• Cơ hội việc làm tại quê hương
• Tình cảm với quê hương
• Hỗ trợ từ gia đình
• Môi trường kinh tế - xã hội của quê hương
• Thu nhập mong đợi tại quê hương

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát 500 sinh viên học tập tại các trường đại học, cao đẳng ở TP.HCM, sử dụng phương pháp lấy mẫu thuận tiện. Bảng câu hỏi khảo sát được xây dựng dựa trên nghiên cứu định tính với 50 sinh viên thử nghiệm, điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Các biến được đo bằng thang Likert 5 điểm.

Phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm SPSS 17 với các kỹ thuật:

• Phân tích mô tả (tần số, trung bình)
• Đánh giá độ tin cậy thang đo qua hệ số Cronbach’s Alpha (tất cả các nhân tố đều có hệ số > 0,6)
• Phân tích nhân tố khám phá (EFA) để xác định cấu trúc các biến
• Phân tích hồi quy tuyến tính để kiểm định các giả thuyết về ảnh hưởng của các yếu tố đến ý định hồi hương
• Kiểm định T-Test và ANOVA để đánh giá sự khác biệt ý định hồi hương theo đặc điểm cá nhân (giới tính, ngành học, vùng miền, kết quả học tập)

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ hội việc làm tại quê hương có ảnh hưởng tích cực và mạnh mẽ đến ý định hồi hương làm việc của sinh viên với hệ số hồi quy β1 có ý nghĩa thống kê (p < 0,01). Khoảng 75% sinh viên đồng ý rằng cơ hội việc làm là yếu tố quyết định nơi làm việc.

2. Tình cảm với quê hương cũng đóng vai trò quan trọng, với 40% sinh viên thể hiện tình cảm sâu sắc và mong muốn cống hiến cho quê hương, ảnh hưởng tích cực đến ý định hồi hương (β2, p < 0,05).

3. Hỗ trợ từ gia đình bao gồm hỗ trợ tài chính và mối quan hệ xã hội tại địa phương có tác động đáng kể (β3, p < 0,05). Khoảng 70% sinh viên cho biết gia đình có ảnh hưởng lớn đến quyết định về quê làm việc.

4. Môi trường kinh tế - xã hội của quê hương như chính sách ưu đãi, cơ sở hạ tầng, an ninh trật tự và chi phí sinh hoạt thấp được đánh giá cao, ảnh hưởng tích cực đến ý định hồi hương (β4, p < 0,01).

5. Thu nhập mong đợi tại quê hương là yếu tố then chốt, với 90% sinh viên cho rằng mức thu nhập phù hợp sẽ thúc đẩy họ về quê làm việc (β5, p < 0,01).

6. Sự khác biệt ý định hồi hương theo đặc điểm cá nhân: Kết quả kiểm định T-Test và ANOVA cho thấy sinh viên nữ có ý định hồi hương cao hơn sinh viên nam (p < 0,05). Sinh viên ngành kinh tế và kỹ thuật có xu hướng về quê làm việc cao hơn các ngành khác. Sinh viên có kết quả học tập khá, giỏi cũng có ý định hồi hương cao hơn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các lý thuyết TRA và TPB khi xác định thái độ (tình cảm, thu nhập), chuẩn chủ quan (hỗ trợ gia đình) và nhận thức kiểm soát hành vi (cơ hội việc làm, môi trường kinh tế xã hội) là các nhân tố ảnh hưởng đến ý định hành vi hồi hương. So sánh với các nghiên cứu trong khu vực và quốc tế, mức độ ảnh hưởng của thu nhập và cơ hội việc làm là tương đồng, trong khi yếu tố tình cảm quê hương có phần nổi bật hơn trong bối cảnh Việt Nam do truyền thống gia đình và văn hóa địa phương. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ đồng ý của sinh viên với từng yếu tố, bảng hồi quy thể hiện hệ số và mức ý nghĩa của các biến độc lập.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường cơ hội việc làm tại địa phương: Các địa phương cần phối hợp với doanh nghiệp, phát triển các khu công nghiệp, tạo ra nhiều vị trí việc làm phù hợp với ngành nghề đào tạo của sinh viên. Mục tiêu tăng tỷ lệ việc làm cho sinh viên về quê lên ít nhất 30% trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: chính quyền địa phương, doanh nghiệp.

2. Xây dựng chính sách ưu đãi thu hút nhân lực: Cung cấp các chính sách hỗ trợ tài chính, ưu đãi thuế, hỗ trợ nhà ở cho sinh viên về quê làm việc. Thời gian triển khai trong vòng 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: chính quyền địa phương, các cơ quan quản lý lao động.

3. Phát triển môi trường kinh tế - xã hội thuận lợi: Đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng, cải thiện an ninh trật tự, phát triển các dịch vụ mua sắm, giải trí để nâng cao chất lượng cuộc sống tại quê hương. Mục tiêu cải thiện chỉ số hài lòng của người lao động lên 80% trong 5 năm. Chủ thể thực hiện: chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội.

4. Tăng cường truyền thông và xây dựng hình ảnh quê hương: Tổ chức các chương trình giao lưu, hội thảo, truyền thông về cơ hội và môi trường làm việc tại quê hương nhằm nâng cao tình cảm và niềm tự hào của sinh viên đối với quê hương. Chủ thể thực hiện: các trường đại học, chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chính quyền địa phương: Để xây dựng và điều chỉnh chính sách thu hút nhân lực trẻ, phát triển kinh tế địa phương dựa trên các yếu tố ảnh hưởng đến ý định hồi hương.

2. Các trường đại học, cao đẳng: Hỗ trợ sinh viên trong việc định hướng nghề nghiệp, tư vấn lựa chọn nơi làm việc phù hợp với năng lực và mong muốn cá nhân.

3. Doanh nghiệp và nhà tuyển dụng: Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định làm việc của sinh viên để xây dựng chính sách tuyển dụng và giữ chân nhân tài.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản trị kinh doanh, kinh tế lao động: Tham khảo mô hình nghiên cứu, phương pháp và kết quả để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về nguồn nhân lực và di cư lao động.

Câu hỏi thường gặp

1. Yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến ý định hồi hương của sinh viên?
   Cơ hội việc làm và thu nhập mong đợi là hai yếu tố có ảnh hưởng mạnh nhất, chiếm tỷ lệ đồng ý trên 75% trong khảo sát.

2. Tình cảm với quê hương có thực sự quan trọng?
   Tình cảm với quê hương đóng vai trò quan trọng, đặc biệt trong văn hóa Việt Nam, giúp tăng ý định hồi hương dù thu nhập có thể thấp hơn thành phố.

3. Gia đình ảnh hưởng thế nào đến quyết định của sinh viên?
   Gia đình hỗ trợ tài chính và mối quan hệ xã hội tại địa phương giúp sinh viên yên tâm hơn khi về quê làm việc, ảnh hưởng tích cực đến quyết định.

4. Có sự khác biệt ý định hồi hương giữa các nhóm sinh viên không?
   Có, sinh viên nữ, ngành kinh tế và kỹ thuật, cũng như sinh viên có kết quả học tập tốt có xu hướng hồi hương cao hơn.

5. Làm thế nào để địa phương thu hút sinh viên về quê làm việc?
   Địa phương cần tạo ra nhiều cơ hội việc làm, chính sách ưu đãi, cải thiện môi trường sống và tăng cường truyền thông để nâng cao nhận thức và tình cảm của sinh viên với quê hương.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định năm yếu tố chính ảnh hưởng đến ý định hồi hương làm việc của sinh viên học tập tại TP.HCM: cơ hội việc làm, tình cảm với quê hương, hỗ trợ từ gia đình, môi trường kinh tế - xã hội và thu nhập mong đợi.
• Thu nhập và cơ hội việc làm là hai yếu tố có tác động mạnh nhất, trong khi tình cảm và hỗ trợ gia đình cũng đóng vai trò quan trọng.
• Ý định hồi hương có sự khác biệt theo giới tính, ngành học và kết quả học tập của sinh viên.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để các địa phương xây dựng chính sách thu hút nhân lực trẻ về quê phát triển kinh tế - xã hội.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi và đánh giá hiệu quả trong vòng 3-5 năm, đồng thời mở rộng nghiên cứu sang các vùng miền khác.

Hành động ngay hôm nay để góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho quê hương bạn!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI Ý ĐỊNH HỒI HƯƠNG LÀM VIỆC 1.1 Thuyết hành động hợp lý (TRA) Thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action - TRA) được Ajzen và Fishbein xây dựng từ cuối thập niên 60 của thế kỷ 20, được hiệu chỉnh mở rộng trong thập niên 70 và được xem là học thuyết tiên phong trong lĩnh vực nghiên cứu tâm lý xã hội (Eagly & Chaiken, 1993; Olson & Zanna, 1993; Sheppard, Hartwick, & Warshaw, 1988, trích trong Mark, C. Mô hình TRA cho thấy hành vi được quyết định bởi ý định thực hiện hành vi đó. Mối quan hệ giữa ý định và hành vi đã được nêu ra và kiểm chứng thực nghiệm trong rất nhiều nghiên cứu ở nhiều lĩnh vực (Ajzen, 1988; Ajzen & Fishben, 1980; Canary & Seibold, 1984; Sheppard, Hartwick, & Warshaw, 1988, trích trong Ajzen, 1991, tr. 181 -186), theo đó ý định thực hiện hành vi được thể hiện qua xu hướng thực hiện hành vi.

Ý định bao gồm các yếu tố động cơ có ảnh hưởng đến hành vi của mỗi cá nhân, các yếu tố này cho thấy mức độ sẵn sàng hoặc nỗ lực mà mỗi cá nhân sẽ bỏ ra để thực hiện hành vi.1: Mô hình thuyết hành động hợp lý (TRA) Niềm tin đối với những thuộc tính của sản phẩm, dịch vụ Thái độ Đo lường niềm tin đối với những thuộc tính của sản phẩm, dịch vụ Niềm tin về những người ảnh hưởng sẽ Ý định nghĩ rằng người bị ảnh hưởng nên hay không thực hiện hành vi Chuẩn chủ quan Sự thúc đẩy làm theo ý muốn của những người ảnh hưởng (Nguồn: Davis, Bagozzi và Warshaw, 1989, trích trong Chutter M.3) TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 Theo học thuyết TRA của Ajzen và Fishbein, ý định hành vi (Behavior Intention - BI) là yếu tố quan trọng nhất dự đoán hành vi. Ý định hành vi chịu ảnh hưởng bởi hai yếu tố: thái độ cá nhân (Attitude Toward Behavior - AB) và chuẩn chủ quan (Subjective Norm - SN) (Hình 1. Trong đó, thái độ (Attitude Toward Behavior) là yếu tố cá nhân thể hiện niềm tin tích cực hay tiêu cực, đồng tình hay phản đối của người tiêu dùng đối với sản phẩm, dịch vụ, hoặc đo lường bằng niềm tin và sự đánh giá đối với kết quả của hành vi đó. Chuẩn chủ quan (Subjective Norms) là nhận thức, suy nghĩ của những người ảnh hưởng (có quan hệ gần gũi với người có ý định thực hiện hành vi như: người thân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp) nghĩ rằng người đó nên thực hiện hay không thực hiện hành vi (Ajzen, 1991, tr.

Ý định hành vi (BI) là một hàm gồm thái độ đối với hành vi và chuẩn chủ quan đối với hành vi đó.SN Trong đó, W1 và W2 là các trọng số của thái độ (AB) và chuẩn chủ quan (SN). Theo Gordron Allport (1970): “Thái độ là một thiên hướng tổng quát về một người hay vật”. Theo Turstone (Mowen & Monor, 2006, tr. 124): “Thái độ là một lượng cảm xúc thể hiện sự thuận lòng hay trái ý của một người về một ngoại tác nào đó”.

Theo Sschiffinan & Kanuk (1987), thái độ được miêu tả gồm 3 thành phần: nhận thức, cảm xúc hay sự ưa thích và ý định hành vi. Trong đó: Nhận thức liên quan đến sự hiểu biết về một đối tượng thông qua những thông tin nhận được liên quan đến đối tượng đó và kinh nghiệm có được khi thực hiện hành vi đó, từ đó hình thành niềm tin của họ đối với hành vi. Cảm xúc hay sự ưa thích đại diện cho cảm giác chung về việc thích hay không thích đối tượng đó. Thành phần thể hiện sự ưa thích nói chung về đối tượng chứ không phân biệt từng thuộc tính của đối tượng.

Sự đánh giá chung này có thể là mơ hồ, có thể chỉ là sự đánh giá chung chung về từng hành vi dựa trên vài thuộc TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Cảm xúc thường đề cập như một thành phần chủ yếu của thái độ còn các thành phần còn lại chỉ có chức năng hỗ trợ. Thái độ trong mô hình TRA làm sáng tỏ mối tương quan giữa nhận thức và sự thích thú. Người ra quyết định sẽ chú ý đến những thuộc tính mang lại lợi ích cần thiết và có mức độ quan trọng khác nhau.

Nếu biết được các thuộc tính quan trọng đó thì có thể dự đoán gần với kết quả lựa chọn nhất. Yếu tố chuẩn chủ quan có thể đo lường một cách trực tiếp thông qua việc đo lường cảm xúc về phía những người có liên quan sẽ nghĩ gì về ý định của họ và động cơ của người có ý định làm theo mong muốn của những người có ảnh hưởng.2 Thuyết hành vi dự định (TPB) Thuyết hành vi dự định (Theory of Planed Behavior - TPB) của Ajzen (1991) được phát triển từ thuyết hành động hợp lý của Ajzen & Fishbein (1975) giả định một hành vi có thể được dự báo hoặc được giải thích bởi ý định để thực hiện hành vi đó. Theo Ajzen (1991), sự ra đời của thuyết hành vi dự định TPB xuất phát từ giới hạn của hành vi mà con người là yếu tố nhận thức kiểm soát hành vi mà con người có ít sự kiểm soát. Nhân tố thứ ba mà Ajzen cho rằng có ảnh hưởng đến ý định của con người là nhân tố Nhận thức kiểm soát hành vi.

Theo đó TPB cho rằng ý định được giả sử bao gồm các nhân tố động cơ và được định nghĩa như là mức độ nỗ lực cá nhân để thực hiện hành vi;ý định là tiền đề gần nhất của hành vi và được dự đoán lần lượt bởi thái độ (Attitude Toward Behavior - AB), chuẩn chủ quan (Subjective Norm - SN) và nhận thức kiểm soát hành vi (PerceivedBehavirolControl -PBC). TPB giả định thêm rằng những phần hợp thành lần lượt được xác định bởi kỳ vọng nổi bật nhất và ước lượng kỳ vọng cho mỗi thành phần đó: kỳ vọng hành vi về thái độ đối với một hành vi cho sẵn, hoặc kỳ vọng cụ thể về kết quả của việc thực hiện hành vi. Kỳ vọng về chuẩn chủ quan đến nhận thức tán thành và không tán thành thực hiện hành vi của những người quan trọng khác. Kỳ vọng về kiểm soát liên quan tới những yếu tố thuận tiện haycản trở việc thực hiện hành vi.

Như vậy, theo TPB ý định thực hiện hành vi là một hàm của ba nhân tố (hình 1. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2: Mô hình thuyết hành vi dự định (TPB) Kỳ vọng Thái độ Chuẩn chủ quan Ý định hành vi Nhận thức kiểm soát hành vi (Nguồn: Ajzen, I., The Theory of Planned Behaviour, 1991, tr. 182) Thứ nhất, nhân tố thái độ (Attitude Toward Behavior - AB) được khái niệm như là đánh giá tích cực hay tiêu cực về hành vi thực hiện. Ajzen lập luận rằng một cảm xúc tích cực hay tiêu cực cá nhân, cụ thể là thái độ thể hiện một hành vi bị ảnh hưởng bởi các yếu tố tâm lý và các tình huống đang gặp phải.

Thứ hai, chuẩn chủ quan (Subjective Norm - SN) hay ảnh hưởng xã hội được định nghĩa là “áp lực xã hội nhận thức để thực hiện hoặc không thực hiện hành vi” (Ajzen, 1991). Ảnh hưởng xã hội đề cập đến những ảnh hưởng và tác động của những người quan trọng và gần gũi có thể tác động đến cá nhân thực hiện hành vi. Thứ ba, nhận thức kiểm soát hành vi (PerceivedBehavirolControl - PBC)phản ánh việc dễ dàng hay khó khăn khi thực hiện hành vi và việc thực hiện hành vi đó có bị kiểm soát, hạn chế hay không (Ajzen, 1991, tr. Ajzen (1991) đề nghị rằng nhân tố kiểm soát hành vi tác động trực tiếp đến ý định thực hiện hành vi và nếu người tiêu dùng chính xác trong nhận thức của mình, thì kiểm soát hành vi còn dự báo cả hành vi.

Ajzen (1988) khẳng định những kỳ vọng này là những thông tin nền tảng của hành vi và nguyên nhân của hành vi một cách cơ bản là bởi những kỳ vọng này. Vì thế, sự thay đổi trong những kỳ vọng nên dẫn đến sự thay đổi về hành vi. Dựa vào TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 nguyên nhân căn bản này, một số nhà nghiên cứu đã tạo ra sự can thiệp để thay đổi kỳ vọng để xác định xem người ta có thay đổi hành vi hay không. Một số khác đã khám phá sự ảnh hưởng của chính sách can thiệp bằng cách kiểm tra sự thay đổi kỳ vọng sau khi áp dụng chính sách.

TPB đã được áp dụng thành công để dự đoán và giải thích các hành vi khác nhau như: lựa chọn đánh giá, giảm cân, ngừng hút thuốc, vi phạm giao thông, vv., nó cung cấp một khuôn khổ lý thuyết chi tiết có liên quan cho việc hợp nhất nhiều cấu trúc chìa khóa và định nghĩa rõ ràng về mỗi cấu trúc trong lý thuyết. Ngoài ra, thuyết hành vi dự định đã được áp dụng rất nhiều trong các nghiên cứu về giao thông cũng như quyết định lựa chọn nơi làm việc (Nitchapa Morathop, Chamaiporn Kanchanakitsakul, Pramote Prasartkul Bhuddipong Satayavongthip, 2006…). Hạn chế của mô hìnhTPB: Thứ nhất, TPB như là một sự thay thế cho giới hạn kiểm soát ý chí của TRA và cho thấy rằng hành vi là có chủ ý và có kế hoạch. Tuy nhiên TPB dựa trên niềm tin rằng mọi người đều có suy nghĩ hợp lý và đưa ra những quyết định hợp lý dựa trên thông tin sẵn có, vì thế động cơ vô thức không được đưa vào xem xét trong mô hình TPB.

Nghĩa là, TPB chưa khắc phục được hết những hạn chế của TRA (Godin Kok, 1996). TPB đánh giá dựa trên những kỳ vọng, khi một trong số các kỳ vọng thay đổi thì sẽ dẫn đến sự thay đổi về hành vi. Thứ hai, thực tế các yếu tố để xác định ý định thì không giới hạn thái độ, ảnh hưởng xã hội và kiểm soát hành vi (Ajzen 1991). Vì thế, nhiều nghiên cứu thực nghiệm cho thấy rằng chỉ có 40% biến thiên ý định của hành vi có thể được giải thích bằng TPB (Ajzen 1991, Werner).

Nghĩa là, có thể mở rộng các yếu tố khác cũng ảnh hưởng đến ý định của hành vi.3 Nghiên cứu định tính 1.1 Thảo luận Mục đích của phần thảo luận này là nhằm tìm hiểu thông tin, tìm hiểu các yếu tố nào ảnh hưởng tới ý định hồi hương làm việc của sinh viên học tập tại thành TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 11 phố Hồ Chí Minh. Dựa trên các kết quả thu thập được, tác giả xây dựng các yếu tố ảnh hưởng tới quyết định về quê làm việc của sinh viên. Đồng thời cũng dựa vào kết quả nghiên cứu định tính để thiết kế bảng hỏi dùng trong nghiên cứu định lượng tiếp theo.