Luận văn thạc sĩ các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi không tuân thủ thuế giá trị gia tăng của doanh nghiệp nghiên cứu trường hợp huyện tháp mười đồng tháp

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi không tuân thủ thuế giá trị gia tăng của doanh nghiệp nghiên cứu, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Phạm Văn Đạt
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Quốc Hùng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính công
• Đề tài: Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hành Vi Không Tuân Thủ Thuế Giá Trị Gia Tăng Của Doanh Nghiệp: Nghiên Cứu Trường Hợp Huyện Tháp Mười - Đồng Tháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC PHỤ LỤC
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Giới thiệu vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Lý do chọn đề tài
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Dữ liệu thu thập
• 1.4.2. Cách tiếp cận và kỹ thuật thực hiện đề tài
• 1.5. Bố cục luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Khái niệm
• 2.2. Phương pháp tính thuế
• 2.2.1. Phương pháp khấu trừ
• 2.2.2. Phương pháp trực tiếp
• 2.3. Thời hạn khai thuế
• 2.4. Tuân thủ thuế
• 2.4.1. Nộp thuế - nghĩa vụ tất yếu của DN
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Giới thiệu khái quát về Chi cục Thuế huyện Tháp Mười
• 4.1.1. Đặc điểm kinh tế xã hội huyện Tháp Mười
• 4.1.2. Khái quát về Chi cục Thuế huyện Tháp Mười
• 4.1.3. Thực trạng tại Chi cục Thuế huyện Tháp Mười
• 4.2. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc nộp thuế GTGT không đúng hạn của DN
• 4.2.1. Về quy mô hoạt động
• 4.2.2. Tình hình hoạt động SXKD
• 4.2.3. Vốn đăng ký kinh doanh và kinh nghiệm kinh doanh
• 4.2.4. Lao động và doanh thu
• 4.2.5. Thuận lợi và khó khăn trong việc quản lý kê khai và nộp thuế GTGT tại Chi cục Thuế huyện Tháp Mười
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH
• 5.1. Một số giải pháp nâng cao việc chấp hành nghĩa vụ thuế của DN
• 5.1.1. Tăng cường công tác tuyên truyền cho người nộp thuế
• 5.1.2. Hoàn thiện cơ sở vật chất và các điều kiện cần thiết khác
• 5.1.3. Khuyến nghị chính sách
• 5.1.4. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo

Tóm tắt

I. Tổng quan về hành vi không tuân thủ thuế GTGT

Hành vi không tuân thủ thuế GTGT đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng trong quản lý thuế tại Việt Nam. Thuế GTGT là nguồn thu quan trọng cho ngân sách nhà nước, nhưng tình trạng nợ thuế và việc nộp thuế không đúng hạn đang gia tăng. Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi không tuân thủ thuế GTGT của doanh nghiệp, đặc biệt là tại huyện Tháp Mười, Đồng Tháp.

1.1. Khái niệm về thuế GTGT và hành vi không tuân thủ

Thuế GTGT là loại thuế gián thu tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ. Hành vi không tuân thủ thuế GTGT bao gồm việc không nộp thuế đúng hạn, kê khai sai lệch hoặc không kê khai thuế. Những hành vi này không chỉ ảnh hưởng đến ngân sách nhà nước mà còn gây ra sự bất bình đẳng trong môi trường kinh doanh.

1.2. Tình hình nợ thuế GTGT tại huyện Tháp Mười

Theo thống kê, tình trạng nợ thuế GTGT tại huyện Tháp Mười đang gia tăng. Năm 2016, số tiền thuế nợ lên tới 25.673 triệu đồng, chiếm 21,76% tổng thu. Đến năm 2017, con số này giảm xuống nhưng vẫn chiếm 14,84% tổng thu. Điều này cho thấy sự cần thiết phải nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi không tuân thủ thuế.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi không tuân thủ thuế GTGT

Nghiên cứu đã chỉ ra nhiều yếu tố tác động đến hành vi không tuân thủ thuế GTGT của doanh nghiệp. Những yếu tố này bao gồm yếu tố tâm lý, chính sách thuế, và tình hình kinh tế. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp cơ quan thuế có những biện pháp quản lý hiệu quả hơn.

2.1. Yếu tố tâm lý và hành vi người nộp thuế

Yếu tố tâm lý đóng vai trò quan trọng trong hành vi không tuân thủ thuế. Nhiều doanh nghiệp có thể cảm thấy áp lực tài chính hoặc thiếu niềm tin vào hệ thống thuế, dẫn đến việc không tuân thủ. Nghiên cứu cho thấy rằng sự hiểu biết về nghĩa vụ thuế có thể làm giảm hành vi không tuân thủ.

2.2. Chính sách thuế và quy định pháp luật

Chính sách thuế không rõ ràng hoặc thay đổi thường xuyên có thể gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc tuân thủ. Các quy định phức tạp có thể dẫn đến việc kê khai sai lệch hoặc không kê khai thuế. Cần có sự cải cách trong chính sách thuế để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp.

2.3. Tình hình kinh tế và áp lực tài chính

Tình hình kinh tế khó khăn có thể khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc nộp thuế đúng hạn. Áp lực tài chính từ chi phí hoạt động và cạnh tranh trên thị trường có thể dẫn đến hành vi không tuân thủ thuế. Do đó, cần có các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp trong thời gian khó khăn.

III. Phương pháp nghiên cứu hành vi không tuân thủ thuế GTGT

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính và định lượng để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi không tuân thủ thuế GTGT. Dữ liệu được thu thập từ các doanh nghiệp trên địa bàn huyện Tháp Mười, giúp đưa ra những kết luận chính xác và đáng tin cậy.

3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính, hồ sơ thuế và phỏng vấn trực tiếp với các doanh nghiệp. Phương pháp này giúp đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của thông tin.

3.2. Phân tích dữ liệu và kết quả

Dữ liệu sau khi thu thập sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê mô tả và phân tích hồi quy. Kết quả sẽ chỉ ra mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến hành vi không tuân thủ thuế GTGT.

IV. Giải pháp nâng cao tuân thủ thuế GTGT

Để giảm thiểu hành vi không tuân thủ thuế GTGT, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía cơ quan thuế và doanh nghiệp. Các giải pháp này bao gồm tăng cường tuyên truyền, cải cách chính sách thuế và hỗ trợ doanh nghiệp trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

4.1. Tăng cường công tác tuyên truyền

Cần có các chương trình tuyên truyền rõ ràng về nghĩa vụ thuế và lợi ích của việc tuân thủ thuế. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về trách nhiệm của mình và giảm thiểu hành vi không tuân thủ.

4.2. Cải cách chính sách thuế

Cần đơn giản hóa các quy định về thuế, giảm bớt thủ tục hành chính để doanh nghiệp dễ dàng thực hiện nghĩa vụ thuế. Chính sách thuế cần phải minh bạch và ổn định để tạo niềm tin cho doanh nghiệp.

4.3. Hỗ trợ doanh nghiệp trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế

Cơ quan thuế cần có các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là trong thời gian khó khăn. Việc cung cấp thông tin và tư vấn kịp thời sẽ giúp doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế đúng hạn.

V. Kết luận và hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng hành vi không tuân thủ thuế GTGT của doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp cơ quan thuế có những biện pháp quản lý hiệu quả hơn. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các giải pháp đã đề xuất.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã xác định được các yếu tố chính ảnh hưởng đến hành vi không tuân thủ thuế GTGT, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao tỷ lệ tuân thủ thuế của doanh nghiệp.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về tác động của các yếu tố tâm lý và chính sách thuế đến hành vi không tuân thủ. Ngoài ra, nghiên cứu có thể mở rộng ra các địa bàn khác để có cái nhìn tổng quát hơn về vấn đề này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thuế giá trị gia tăng (GTGT) là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo công bằng giữa các tổ chức, cá nhân kinh doanh. Tuy nhiên, tình trạng doanh nghiệp (DN) không tuân thủ nghĩa vụ nộp thuế GTGT đúng hạn đang gia tăng, ảnh hưởng tiêu cực đến nguồn thu ngân sách. Tại huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp, số liệu từ Chi cục Thuế cho thấy năm 2016, tiền thuế nợ chiếm 21,76% tổng thu thuế, năm 2017 giảm còn 14,84%, nhưng vẫn ở mức cao. Năm 2018, trong tổng số 274 DN hoạt động, có 66 DN nộp thuế trễ hạn với 114 lượt vi phạm, chiếm khoảng 41,61% tổng số lượt kê khai thuế GTGT không đúng hạn.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi không tuân thủ thuế GTGT của DN trên địa bàn huyện Tháp Mười, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý thuế, giảm thiểu nợ thuế và tăng cường nguồn thu cho ngân sách. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào DN hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn huyện trong năm 2018, sử dụng dữ liệu khai thác từ Chi cục Thuế huyện Tháp Mười. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc hỗ trợ cơ quan thuế địa phương và toàn ngành thuế Việt Nam cải thiện công tác quản lý, nâng cao ý thức tuân thủ thuế của DN, góp phần ổn định nguồn thu ngân sách và phát triển kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình về tuân thủ thuế, hành vi không tuân thủ thuế và các yếu tố ảnh hưởng đến việc nộp thuế của DN. Khái niệm thuế GTGT được định nghĩa là thuế gián thu tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ trong quá trình sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng. Thuế GTGT có tính trung lập kinh tế cao, không thu trùng lắp và có khả năng huy động nguồn thu lớn, ổn định cho ngân sách nhà nước.

Lý thuyết về tuân thủ thuế được xây dựng dựa trên quan điểm của OECD và các nhà nghiên cứu như Andreoni, Kirchler, nhấn mạnh sự sẵn lòng của người nộp thuế trong việc chấp hành pháp luật thuế đầy đủ, tự nguyện và đúng thời hạn. Hành vi không tuân thủ thuế được phân thành không tuân thủ không dự tính (do thiếu hiểu biết) và không tuân thủ dự tính (trốn thuế, tránh thuế). Các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ thuế bao gồm quy mô DN, vốn đăng ký, kinh nghiệm kinh doanh, số lượng lao động, doanh thu và phương pháp kê khai thuế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp thống kê mô tả, so sánh, phân tích tổng hợp nhằm hệ thống hóa lý luận và đề xuất giải pháp. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ Chi cục Thuế huyện Tháp Mười, bao gồm danh bạ DN, sổ bộ thuế GTGT, danh sách chứng từ nộp thuế, báo cáo tổng kết công tác thuế và quản lý nợ từ năm 2014 đến 2018. Cỡ mẫu nghiên cứu là 274 DN hoạt động SXKD trên địa bàn trong năm 2018, trong đó 66 DN có hành vi nộp thuế GTGT không đúng hạn.

Phương pháp chọn mẫu là toàn bộ DN đang quản lý tại Chi cục Thuế huyện Tháp Mười trong năm 2018. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng công cụ thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm, xử lý trên phần mềm Microsoft Excel và thủ công. Quá trình nghiên cứu diễn ra trong năm 2018 với các bước thu thập, làm sạch và phân tích dữ liệu nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi không tuân thủ thuế GTGT của DN.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ DN không tuân thủ thuế GTGT theo ngành nghề: Trong tổng số 274 DN, có 114 lượt nộp thuế trễ hạn, chiếm 41,61%. Ngành xây dựng chiếm tỷ lệ vi phạm cao nhất với 61,54%, tiếp theo là thương nghiệp 38,10%, dịch vụ 32,35%, vận tải 55,56%, sản xuất 7,41%.

2. Phương pháp kê khai thuế GTGT: 78,95% DN nộp thuế trễ hạn áp dụng phương pháp khấu trừ, trong khi phương pháp trực tiếp trên GTGT và doanh số chiếm tỷ lệ thấp hơn.

3. Ảnh hưởng của vốn đăng ký kinh doanh: DN có vốn đăng ký dưới 5 tỷ đồng chiếm đa số trong nhóm vi phạm, với tỷ lệ 26,09% (dưới 1 tỷ) và 28,26% (từ 1 đến dưới 5 tỷ). DN có vốn trên 5 tỷ đồng có tỷ lệ vi phạm thấp hơn, lần lượt 7,14% và 6,25%.

4. Số lượng lao động và doanh thu: Hơn 85% DN vi phạm có số lao động dưới 20 người, chủ yếu dưới 10 người. Doanh thu của DN vi phạm chủ yếu dưới 5 tỷ đồng, chiếm phần lớn trong số DN nộp thuế không đúng hạn.

5. Kinh nghiệm kinh doanh: DN có thâm niên hoạt động dưới 10 năm chiếm 62,12% trong số DN vi phạm, cho thấy kinh nghiệm kinh doanh ảnh hưởng đến việc tuân thủ thuế.

6. Tổng số thuế GTGT nộp không đúng hạn: Tổng số thuế GTGT phát sinh năm 2018 là 17.507 triệu đồng, trong đó số thuế nộp trễ hạn là 2.737 triệu đồng, chiếm 15,63%.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy quy mô DN, vốn đăng ký, số lượng lao động, kinh nghiệm kinh doanh và doanh thu là các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hành vi không tuân thủ thuế GTGT. DN nhỏ, vốn thấp, ít lao động và kinh nghiệm hạn chế thường gặp khó khăn trong việc nộp thuế đúng hạn do hạn chế về tài chính và kiến thức pháp luật thuế. Ngành xây dựng và thương nghiệp có tỷ lệ vi phạm cao do đặc thù hoạt động phức tạp, dễ phát sinh sai sót trong kê khai.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành tài chính công, kết quả phù hợp với giả thuyết rằng DN có nguồn lực tài chính hạn chế và kinh nghiệm thấp có xu hướng không tuân thủ cao hơn. Việc áp dụng phương pháp khấu trừ phổ biến trong DN vi phạm cho thấy cần tăng cường hỗ trợ về kỹ thuật kê khai và quản lý thuế cho nhóm này.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ vi phạm theo ngành nghề, biểu đồ tròn phân bổ theo vốn đăng ký và số lượng lao động, bảng tổng hợp số liệu thuế nộp trễ hạn theo từng nhóm DN. Những phát hiện này giúp cơ quan thuế địa phương nhận diện nhóm DN rủi ro cao để tập trung quản lý, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, hỗ trợ DN tuân thủ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tuyên truyền, đào tạo về thuế: Cơ quan thuế cần tổ chức các khóa tập huấn, hội thảo hướng dẫn pháp luật thuế, kỹ năng kê khai và nộp thuế cho DN, đặc biệt là DN nhỏ và mới thành lập. Mục tiêu nâng cao nhận thức và giảm tỷ lệ vi phạm thuế GTGT trong vòng 12 tháng tới.

2. Hoàn thiện cơ sở vật chất và ứng dụng công nghệ thông tin: Đầu tư nâng cấp hệ thống quản lý thuế tập trung, hỗ trợ DN kê khai, nộp thuế trực tuyến thuận tiện, giảm thiểu sai sót và chậm trễ. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, do Chi cục Thuế huyện Tháp Mười phối hợp với Tổng cục Thuế.

3. Xây dựng chính sách ưu đãi, hỗ trợ tài chính cho DN nhỏ và vừa: Cung cấp các gói hỗ trợ vay vốn ưu đãi, giảm lãi suất để DN có nguồn lực tài chính ổn định, từ đó nâng cao khả năng nộp thuế đúng hạn. Thực hiện trong 2 năm, phối hợp với các ngân hàng và cơ quan quản lý địa phương.

4. Tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm: Áp dụng các biện pháp cưỡng chế, xử phạt nghiêm minh đối với DN vi phạm tái diễn, đồng thời xây dựng cơ chế khuyến khích DN tuân thủ tốt. Thời gian thực hiện liên tục, do Chi cục Thuế huyện Tháp Mười chủ trì.

5. Phát triển hệ thống hỗ trợ tư vấn thuế cho DN: Thiết lập đường dây nóng, trung tâm tư vấn để giải đáp kịp thời các vướng mắc về thuế cho DN, giảm thiểu hành vi không tuân thủ do thiếu hiểu biết. Triển khai trong 6 tháng, do Chi cục Thuế phối hợp với các tổ chức chuyên môn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý thuế địa phương và trung ương: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, kế hoạch quản lý thuế hiệu quả, tập trung vào nhóm DN có nguy cơ vi phạm cao, nâng cao công tác thu thuế GTGT.

2. Doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn huyện Tháp Mười và các vùng tương tự: Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến việc tuân thủ thuế, từ đó chủ động cải thiện quy trình kê khai, nộp thuế đúng hạn, tránh rủi ro pháp lý và tài chính.

3. Các nhà nghiên cứu, học viên ngành tài chính công và quản lý thuế: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, phân tích số liệu thực tiễn và các đề xuất chính sách nhằm phát triển nghiên cứu sâu hơn về hành vi tuân thủ thuế.

4. Các tổ chức hỗ trợ phát triển doanh nghiệp và tài chính vi mô: Áp dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế các chương trình hỗ trợ tài chính, đào tạo nâng cao năng lực quản lý thuế cho DN nhỏ và siêu nhỏ, góp phần phát triển kinh tế địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao DN nhỏ thường không tuân thủ thuế GTGT đúng hạn?
   DN nhỏ thường gặp khó khăn về tài chính, thiếu kiến thức về pháp luật thuế và quy trình kê khai, dẫn đến việc nộp thuế trễ hạn hoặc sai sót. Ví dụ, DN có vốn đăng ký dưới 5 tỷ đồng chiếm tỷ lệ vi phạm cao nhất trong nghiên cứu.

2. Phương pháp kê khai thuế GTGT nào phổ biến nhất ở DN vi phạm?
   Phương pháp khấu trừ được áp dụng phổ biến nhất, chiếm gần 79% số lượt nộp thuế trễ hạn. Phương pháp này đòi hỏi DN phải có hệ thống kế toán và chứng từ đầy đủ, nên DN chưa đủ năng lực dễ mắc lỗi.

3. Kinh nghiệm kinh doanh ảnh hưởng thế nào đến việc tuân thủ thuế?
   DN có kinh nghiệm kinh doanh dưới 10 năm chiếm hơn 60% số DN vi phạm, cho thấy kinh nghiệm hạn chế làm giảm khả năng hiểu và thực hiện đúng quy định thuế.

4. Làm thế nào để cơ quan thuế hỗ trợ DN tuân thủ tốt hơn?
   Cơ quan thuế cần tăng cường tuyên truyền, đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật kê khai thuế, đồng thời phát triển hệ thống tư vấn và ứng dụng công nghệ thông tin để giảm thiểu sai sót và chậm trễ.

5. Tác động của việc nộp thuế trễ hạn đến ngân sách nhà nước là gì?
   Việc nộp thuế trễ hạn làm giảm nguồn thu ngân sách, ảnh hưởng đến khả năng chi tiêu công cộng như an ninh, môi trường, xây dựng hạ tầng. Năm 2018, số thuế GTGT nộp trễ hạn chiếm 15,63% tổng số thuế phát sinh, gây áp lực lớn cho quản lý tài chính công.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định các yếu tố chính ảnh hưởng đến hành vi không tuân thủ thuế GTGT của DN tại huyện Tháp Mười gồm: quy mô DN, vốn đăng ký, số lượng lao động, kinh nghiệm kinh doanh, ngành nghề và phương pháp kê khai thuế.
• DN nhỏ, vốn thấp, ít lao động và kinh nghiệm hạn chế có tỷ lệ vi phạm cao, đặc biệt trong ngành xây dựng và thương nghiệp.
• Tổng số thuế GTGT nộp trễ hạn chiếm khoảng 15,63% tổng số thuế phát sinh năm 2018, ảnh hưởng tiêu cực đến nguồn thu ngân sách địa phương.
• Đề xuất các giải pháp tăng cường tuyên truyền, hoàn thiện cơ sở vật chất, hỗ trợ tài chính và kiểm tra xử lý nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế và giảm thiểu vi phạm.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích thực tiễn giúp cơ quan thuế và DN cải thiện công tác tuân thủ thuế, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Hành động tiếp theo: Cơ quan thuế huyện Tháp Mười cần triển khai các giải pháp đề xuất trong năm 2019 và theo dõi hiệu quả để điều chỉnh chính sách phù hợp. Các DN cần nâng cao nhận thức và năng lực quản lý thuế để thực hiện nghĩa vụ đúng hạn. Đối với các nhà nghiên cứu, có thể mở rộng nghiên cứu sang các địa phương khác để so sánh và hoàn thiện mô hình phân tích.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU Chương 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT Chương 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Chương 4.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN Chương 5. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 Chương 2.1 Khái niệm - Khái niệm:“Thuế giá trị gia tăng là loại thuế gián thu tính trên khoản giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ khâu sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng. Thuế GTGT tính trên giá bán chưa có thuế GTGT. Người sản xuất, cung ứng hàng hóa, dịch vụ có trách nhiệm thu và nộp hộ người tiêu dùng.

Người tiêu dùng mua sản phẩm với giá đã có thuế GTGT, vì vậy người tiêu dùng chính là người chịu khoản thuế này.” - Ưu điểm của thuế GTGT:“Thuế GTGT có ưu điểm là không thu trùng lắp “ cho nên nó đã góp phần khuyến khích chuyên môn hóa sản xuất, hợp tác hóa để nâng cao năng suất, chất lượng, hạ giá thành sản phẩm.” ” - Đặc điểm của thuế GTGT:“Thuế GTGT là sắc thuế tiêu dùng nhiều giai đoạn không trùng lắp. Thuế GTGT đánh vào tất cả các giai đoạn của quá trình SXKD nhưng chí tính trên phần giá trị tăng thêm của mỗi giai đoạn. Thuế GTGT có tính trung lập kinh tế cao. Thuế GTGT không phải là yếu tố chi phí mà đơn thuần là yếu tố cộng thêm ngoài giá bán của người cung cấp hàng hóa, dịch vụ.

Thuế GTGT là một sắc thuế thuộc loại thuế gián thu. Đối tượng nộp thuế GTGT là người cung ứng hàng hóa, dịch vụ, người chịu thuế là người tiêu dùng cuối cùng. Thuế GTGT có tính chất lũy thoái so với thuế thu nhập. Thuế GTGT có tính lãnh thổ, đối tượng chịu thuế là người tiêu dùng trong phạm vi lãnh thổ quốc gia.” - Vai trò của thuế GTGT:“Thuế GTGT có khả năng huy động được số thu lớn và tương đối ổn định cho Ngân sách Nhà nước.

Thuế GTGT được tập trung thu ngay từ khâu đầu, ở khâu sau còn kiểm tra được việc tính thuế, nộp thuế ở khâu trước nên hạn chế được thất thu thuế. Thúc đẩy cả người bán và người mua hàng cùng thực hiện tốt chế độ hóa đơn, chứng từ. Góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển, mở rộng lưu thông TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 hàng hóa, đẩy mạnh được xuất khẩu do thuế GTGT khắc phục được việc thu trùng lắp của thuế doanh thu.2 Phương pháp tính thuế Tùy theo điều kiện ngành nghề kinh doanh của DN mà áp dụng một trong hai phương pháp tính thuế sau: Phương pháp khấu trừ “Phương pháp khấu trừ thuế áp dụng đối với cơ sở kinh doanh thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hoá đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về kế toán, hoá đơn, chứng từ bao gồm:” -“Cơ sở kinh doanh đang hoạt động có doanh thu hàng năm từ bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ từ một tỷ đồng trở lên và thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hoá đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về kế toán, hoá đơn, chứng từ, trừ hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp tính trực tiếp;” -“Cơ sở kinh doanh đăng ký tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ thuế, trừ hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp tính trực tiếp;” -“Tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp hàng hóa, dịch vụ để tiến hành hoạt động tìm kiếm, thăm dò, phát triển và khai thác dầu, khí nộp thuế theo phương pháp khấu trừ do bên Việt Nam kê khai khấu trừ nộp thay.” Phương pháp trực tiếp *“Số thuế GTGT phải nộp theo phương pháp tính trực tiếp trên GTGT bằng giá trị gia tăng nhân với thuế suất thuế giá trị gia tăng 10% áp dụng đối với hoạt động mua, bán, chế tác vàng bạc, đá quý.” “Giá trị gia tăng của vàng, bạc, đá quý được xác định bằng giá thanh toán của vàng, bạc, đá quý bán ra trừ (-) giá thanh toán của vàng, bạc, đá quý mua vào tương ứng.” “Giá thanh toán của vàng, bạc, đá quý bán ra là giá thực tế bán ghi trên hoá đơn bán vàng, bạc, đá quý, bao gồm cả tiền công chế tác (nếu có), thuế giá trị gia tăng và TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 các khoản phụ thu, phí thu thêm mà bên bán được hưởng.” Giá thanh toán của vàng, bạc, đá quý mua vào được xác định bằng giá trị vàng, bạc, đá quý mua vào hoặc nhập khẩu, đã có thuế GTGT dùng cho mua bán, chế tác vàng, bạc, đá quý bán ra tương ứng. “Trường hợp trong kỳ tính thuế phát sinh giá trị gia “tăng âm (-) của vàng, bạc, đá quý thì được tính bù trừ vào giá trị gia tăng dương (+) của vàng, bạc, đá quý.

Trường hợp không có phát sinh giá trị gia tăng dương (+) hoặc giá trị gia tăng dương (+) không đủ bù trừ giá trị gia tăng âm (-) thì được kết chuyển để trừ vào giá trị gia tăng của kỳ sau trong năm. Kết thúc năm dương lịch, giá trị gia tăng âm (-) không được” kết chuyển tiếp sang năm sau.” * Số thuế giá trị gia tăng phải nộp theo phương pháp tính trực tiếp trên giá trị gia tăng bằng tỷ lệ % nhân với doanh thu áp dụng như sau: Đối tượng áp dụng: -“DN, hợp tác xã đang hoạt động có doanh thu hàng năm dưới mức ngưỡng doanh thu một tỷ đồng, trừ trường hợp đăng ký tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ thuế;” - DN, hợp tác xã mới thành lập, trừ trường hợp đăng ký tự nguyện; - Hộ, cá nhân kinh doanh; -“Tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam không theo Luật Đầu tư và các tổ chức khác không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật, trừ các tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp hàng hóa, dịch vụ để tiến hành hoạt động tìm kiếm, thăm dò, phát triển và khai thác dầu khí.” -“Tổ chức kinh tế khác không phải là DN, hợp tác xã, trừ trường hợp đăng ký nộp thuế theo phương pháp khấu trừ.” Tỷ lệ % để tính thuế GTGT trên doanh thu được quy định theo từng hoạt động như sau: TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 -“Phân phối, cung cấp hàng hoá: 1%;” -“Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 5%;” -“Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hoá, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: 3%;” - Hoạt động kinh doanh khác: 2%.3 Thời hạn khai thuế -“Đối với mỗi loại thuế pháp luật quy định về ngày nộp hồ sơ và thời hạn nộp thuế khác nhau, đối với các loại thuế do người nộp thuế tự tính số thuế phải nộp trong kỳ, thời hạn nộp thuế là ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế.” -“Tiền thuế được chuyển vào ngân sách nhà nước từ người nộp thuế phải được nộp vào tài khoản của cơ quan thuế mở tại kho bạc nhà nước thuộc địa bàn hoạt động của DN bằng các hình thức chuyển khoản từ các tổ chức tín dụng hoặc nộp tiền mặt tại kho bạc nhà nước.” - Thời hạn nộp thuế được xác định là: +“Nộp thuế theo quý chậm nhất là ngày thứ 30 (ba mươi) của quý tiếp theo quý phát sinh nghĩa vụ thuế.” +“Nộp thuế năm chậm nhất là ngày thứ 30 (ba mươi) của tháng đầu tiên” của năm dương lịch.” “Kho bạc Nhà nước, ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng khác hoặc tổ chức dịch vụ xác nhận trên chứng từ nộp thuế của người nộp thuế trong trường hợp nộp thuế bằng chuyển khoản.” “Kho bạc Nhà nước, cơ quan quản lý thuế hoặc tổ chức được cơ quan quản lý thuế uỷ nhiệm thu thuế cấp chứng từ thu tiền thuế đối với trường hợp nộp tiền thuế trực tiếp bằng tiền mặt.” “Điều kiện để các DN trong nghiên cứu này tuân thủ pháp luật về thuế xét trên khía cạnh khả năng nộp thuế đúng hạn là các báo cáo trung thực do DN tự lập, tính toán chính xác các số liệu về thuế, nộp báo cáo thuế kịp thời đồng thời nộp đầy đủ, kịp TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 thời số thuế vào ngân sách nhà nước (Chaltopadhyay, 2002). Tuân thủ thuế 2. Tuân thủ thuế Theo James, S.; Alley, C (1999): Tuân thủ thuế theo cách hiểu đơn giản nhất là mức độ người nộp thuế chấp hành nghĩa vụ thuế được quy định trong luật thuế.

Ủy ban các vấn đề về thuế, OECD (09/2004) định nghĩa cụ thể hơn: Tuân thủ thuế là phạm vi mà đối tượng nộp thuế phải hoàn thành các nghĩa vụ thuế của mình. Tại nhiều nước, đối tượng nộp thuế có 3 nghĩa vụ cơ bản: Nộp tờ khai thuế đúng hạn; Kê khai (báo cáo) chính xác trên tờ khai những thông tin cần thiết để xác định số tiền thuế; Nộp nghĩa vụ thuế kịp thời. Các nghĩa vụ này thường được coi là tuân thủ về nộp tờ khai, tuân thủ về báo cáo (kê khai), và tuân thủ về thu nộp.1 Nộp thuế - nghĩa vụ tất yếu của DN “Thuế, theo quy định của pháp luật, là khoản đóng góp mang tính bắt buộc mà các tổ chức và cá nhân phải có nghĩa vụ nộp vào ngân sách nhà nước (NSNN). Các tác giả giáo trình thuế của Học viện Tài chính viết: Thuế là một khoản đóng góp bắt buộc từ các thể nhân và pháp nhân cho nhà nước theo mức độ và thời hạn pháp luật quy định nhằm sử dụng cho mục đích công cộng (Nguyễn Văn Hiệu và Nguyễn Thị Liên, 2007).” Do vậy, nộp thuế là nghĩa vụ tất yếu của DN.

Tính tất yếu này xuất phát từ một số cơ sở như sau: -“Thuế là khoản chi phí mà DN phải trả cho sử dụng các tài sản quốc gia như vốn, tài nguyên thiên nhiên, cơ sở hạ tầng (điện, nước, giao thông, hệ thống thông tin. Vì vậy, DN phải có nghĩa vụ đóng góp một phần thu nhập cho Nhà Nước để duy trì và phát triển tài sản quốc gia mà họ sử dụng.” -“Thuế thu từ DN là khoản thu chủ yếu của NSNN nhằm phục vụ cho mục đích chi tiêu phát triển kinh tế xã hội như chi tiêu cho các hoạt động cung ứng các dịch vụ công, chi cho điều tiết kinh tế vĩ mô. Vì vậy, bất kỳ một quốc gia nào cũng phải TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 thu thuế để đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho xã hội, đặc biệt ở những nước mà NSNN chủ yếu dựa vào nguồn thu nội bộ. Thuế tồn tại trong môi trường chính trị kinh tế và xã hội, vì vậy nếu các DN tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ thuế thì đó chính là tín hiệu tích cực và có lợi đối với NSNN.