Chương 1. MOT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VE Ý CHÍ TRONG GIAO DỊCH DAN SỰ" 11. Khái niệm và đặc điểm của ý chí trong giao dich dan mẹ Vin iy chi trong giao dich dân ny được các nhà khoa học pháp lý nghiên cứu tirrit liu Đây cingla mốt tong những vin đổ rất quan tong ảnh buông và chỉ phối đến hiệu lục của gao dich din sơ Tuy nhiên rong tất c@ các văn bản pháp luật hờ thời Pháp thuộc được Chính phủ âm thời Viét Nam din chủ cổng hoe rỡ đụng theo Sắc lãnh số 47 ngày 10/10/1945 do Chỗ ch Chính phố lâm thời Việt Nam dân chữ công hòa ben hành (như Bồ dân luật Bắc Kỷ năm 1931, Bộ din luật tei Trung kỹ năm, 1936, 1938, 1939. ) cho dn quy định của Pháp lệnh Hợp đồng lành té nim 1989, Tháp lệnh Hop đồng din sợ năm 1991, Bồluật din wr các năm 1995, 2005 cho din Bộ luật din nự năm 2015 đều không có din ngiữa vỀ ý chí.
Điều này dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau vý chí rong giao dich dân s và do đó dẫn din nhiễu tranh cấi về các vin đồ ý luận xoay quanh vẫn để ý chỉ trong giao dich dân sơ Theo từ điễn ting Việt, “y chỉ" có nghĩa là “Kid năng hr vác inh mục dich cho hành động và hưởng hoạt đồng cia minh khắc phục khó liền nhằm dat được uc dich đổ", Như vậy, với cách hiểu thông thường ý chỉ là khả năng cña con "nghi có thể hy mình thực hiện hoạt động, rong dé bit đầu từ việc xác dinh mục địch và và khắc phục những khổ khăn để dat được mục dich đã để ra. Cách hiểu này chỉ nhầm luân giả rên phương điện là khã năng của con người đãi với việc điều khiẫn ảnh vi của minh để đạt được mue ích, không thể hién được quá tỉnh hìnhthành và Hình thức thể hiện côa ý chỉ Theo cách hiểu này, chi là khả năng nội ánh, tác đồng ào các iễu lận vật chất, trở ngai khách quan, làm cho con người có đông lực khắc Thục, thay du phục được các đu kiện, rở ngự để đạt được mong muỗn Trong khoa học tâm lý, nhân thúc có thi coi là cơ sở fy dạng kế hoạch hoạt đông vành căm và 1a động lực thúc đấy hoạt động của con người. Cơn người thường gặp những trở ngei đã lớn bay nha trong vie thục hiện các hoạt động, Khi đá, một iện tượng tim lý gọi là "ý chí" xuất hiện giúp con nguời vượt qua được Hoing th (Chế biin), 2003), Tain nống iệP NO. Đi Nẵng, DA Nững, tr 1167 những trở ngei đó.
Theo đó, ý chí "là mat ning động cia} thức, thd hận ở năng lực thực hiện những hành động có mục dich đồi hối phải có sự nỗ lực khắc phưc khó khăn) Đình ngiĩa này gin như tương đồng với cách hiểu thông thường nêu trên của từ điển tống Việt nhưng có sự cu thé hon ở việc nêu ra nguén gắc hình thành Tên ý chí la try thúc và bi hiện của nó ra bên ngoài là những hành đồng có mục ich Ý chỉ la yêu tổ thuộc nội hàm của ý thức con người. Ngiễn là ý chỉ la yêu tổ Hình thành từ bên trong 1a mét tong các y tổ câu thánh lên ý thúc, Ý chỉ được thé Tiện ở năng lục của cơn người có thể the hiện các hành đồng cia mình một cách có uục dich trên cơ sở khắc phục các rỡ ng, hoàn cảnh khích quan Vay hai Ảnh ngiĩa nêu trên hướng tới việc giã thích ý chi có nguồn gốc từ nin tăng tim lý của con người.Theo Triết học Marx thy thúc “laude tinh cũa mat cng vật chất có tỗ chức cao là bổ óc cơn người ÉP. Và v l thống các gipt luật âm lý ý thức nh thành và vân động rên nn tăng sin học cũa cơn người, như hành thành lên tình cảm, khát vong miễm tim ý chal”, cho nên, nền tăng sinh học là nên tầng mang vai trò là nguẫn gắc ca ý chí cơn người và được vận déng chỉ phối phụ thuộc vào các quy luật côn xã hồi rong quan hệ xã hội của con ngu. Mã theo Todt học Mác — Lê nin thi cá nhân với tư cách là con người không thể tách rồi ra khỗi những công đồng xã hội nhất inh Mắt quan hệ git cá nhân và xã hội lá hiện tượng có tính lich si, Do đó mà ý chí, theo hai định nghĩa nêu trên, thi có thể bién đổi tùy, thuộc vào những đều kin lịch sử khách quan khác nha Ở thời diém này, chi ¥ cũa con ngồi có thể thể hiện ở một mức độ và ð một chiễu hướng, nhưng ở thời diém Xhác, hoặc với cơn người với các điều liện câu thank y thức khác nhau, tỉ tei thé iện ý chỉ khác nhu Tuy nhiên trong việc ban hành và ép đụng các quy nh của pháp luật với vai tò là những nguyên tắc mang tinh bit bude chung, áp dung với cả một công đồng xông lớn, th ý chí không thể chỉ được giã thích với nga mà không thể điều chỉnh, ` Tường Đại học Luật Hi Nội 2013), "Giáo rộn âu Boe de cuong” MB CAND, Bi Nội z 162 “Bb Go dbo to C019), "dư mùi Tổ: Nc Me ~ LEN NB Chaar Qa a, Ha NL ư 95 dio tuo,2018,“Gio rồi Tế Joe Mức — 2 No” 203.
gio dvi “BS Gite đục & dio tạo (2019), "Gio inh Daét hoc Mie — 18 No 2.207 10 được bing những quy dinh bit bude và cổ Ảnh được. Cho nến thục tẾn xây dmg php luật đời hồi phai có cách hiễu tố rang thống nhất và có thé áp dụng chúng đái với cả xã hội đổi với việc điều chỉnh các vận để pháp lý liên quan đến ý chi tong gro dich din sơ "rong khoa học pháp lý ð Việt Nam hiện nay, có nhiễu quan điểm khác nhieu vay chỉ Cö quan đến cho ring "Ý chí là khá năng te xác độnh muc dich cho hành “đồng và hướng hoạt đồng cũa minh đễ dat được muc dich dé”. Định nghĩa tương tr cách chúng néu trong từ ang Việt nêu tiên, những lại chỉ nghiên cứu trên phương điện à khả năng cia conngười đốt với việc đt được mục đích mà không ao gim mn lục khắc phục trở ngại khách quan Có thể thấy định nghĩa này chưa thể hiên được nội đang và iễu hiện ra bin ngoài, cho nên không thé có cơ sở nhận dein và điều chỉnh nó trong khung pháp ý nhất din củ ý chí trong giao dich din a Đồng thi, nếu đối chiều với lý thuyết về hành động ý chí trong khoa hoc tâm lý thi cảnh nghĩa này chưa thể hiện được bên chất cia ý chỉ nó chúng ma chỉ mổ tả mot trong ba giai đoạn của hành động ý chỉ trong tâm ly học. Đó la gai đoạn chun bị cia ảnh đồng ý chí.
Trong đó, giai đoan chuẩn bị “tường được bắt iu tr vide cân i xác dinh mục dich lập kễ hoạch, lea chon phương hiến công cụ hành đông và lắt thie bằng việc đưa ra quyết đình thực hiện hành động SP" Quan diém khác lạ cho rằng chỉ là ngtpên vơng mong muốn chỉ quan bén trong của con người mandi ding cũa nỗ được xác Ảnh bối các nữm câu về sản xuất tiêu ding cũa bản thân hot". Theo đo, về nguần gốc, ¥ chỉ là những yêu tổ hình: bin trong con người. ¥ chí được được xác định bối nhu cầu cin và vận đông thành gui đó Host động lao động và tổ tạ cũa con người trong hội doi hồi con người hii có những nu cầu về sin xuất tiêu ding Tuy vậy, ngoài những giao dich thé Hiện nhủ cầu sin xuất, têu ding rên thực td có những giao dich con có thể hin guia Thị Nhân 2008), “Pei cic tế ong gia đệ dn sn vinta sith, Baie Ink HANG), He NG, 18 °Tường Đạ học iit Hi Nội 2013),Gio minh Tw oc đa cuong” XB CAND,H Nội œ 169 ° Rường Đạthọc Lật Hệ Nội 018), “Gido ink Lue nau Pe Nex tip TNS CAND HANG, © 136 ul thánh từ nh cầu tim lý, inh cấm nữnriệc ting cho trên, tit sin không có đu liện, để tei đ sẵn thừa kễ.Mặt khác, nh ngiĩa này chỉ là ảnh ngiĩa ý chỉ nổi chung, Còn đổi với ý chí rong giao dich din sự ngoài việc xác dinh bản chất hong sự nh, thành bên trong cơn người và nổi ding cia ý chí nổi chung, con phi thể hiên được sr biduhiénra bên ngoài ĐỂ có một nh nghĩa hoán thién vé chỉ trong gieo dich din sự thì khá niệm. ` chí nói chung con phãi được gin ién với hoàn cảnh 1l trong giao dịch din sự Trước hit, về nguồn gốc hình hành Tên ý chí: Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác ~Lê Win thi ý chí là một rong các yêu ổ hợp thành cay thúc, bên canh các yêu tổ khác nh tri thức, tình căm, niềm ta.
Trong đó, ý thie có nguồn gốc bự nhiên và nguồn gốc hột Xét ở nguẫn gắc tự nhiên th ý thú lá hành thức cao nhất của sợ phân ánh thé ti hiện thụ, nm trong con người, không thé tách rồi com người. BS óc cơn người Với vá trò là cơ quan phân ánh thể giới vit chất rung quanh cùng với thể giới bin "ngoài tác đông lên bộ óc là nguôn gốc hynhiên của ý thức. Còn nguồn gốc xã hội là lao động thục tin xã hồi. Ý thúc phân ánh hiện thre khách quan thông qua lao đồng ngôn ngữ và các quan hệ xã hội! Như vậy, ý chi trong giao dich dân sự cũng phat có nguẫn gốc tự nhiên và nguôn gốc xã hồi như ý chỉ nồi chung cia cơn người Còn về biễu hiện oda ý chỉ trong giao dich din nrra bên ngoài thi trong khoa học pháp lý xé ừ khí niệm giao dich din nự "là sự kiến pháp lý dưới dang hành vĩ pháplý (heh vi pháp ý &mphương hoặc đaphương ~mét bên hoặc nhiễu bên) làm phát sinh hân quả pháp 14", cho đến bản chất của giao dịch là “hành vi mangý chỉ cia chủ thễ tham gia giao dich, với những mục dich va đồng cơ nhất dni”.
Cóthể thấy rằng ý chỉ rong giao dịch din nự phải được thể hiện ra bên ngoài đưới đạng hành, vã pháp lý lâm phát sinh hậu quả pháp iy. Hậu qua pháp lý này chính là sự thể hiện của mục dich ofa chủ!