Xử Phạt Vi Phạm Hành Chính Về Nghề Dược: Quy Định và Thực Tiễn Tại Hà Nội

Khóa luận phân tích quy định và thực tiễn xử phạt vi phạm hành chính trong hành nghề dược tại Hà Nội, cung cấp cái nhìn sâu sắc về pháp luật.

• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Quang
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Xử Phạt Vi Phạm Hành Chính Trong Nghề Dược Tại Hà Nội: Quy Định Pháp Luật và Thực Tiễn
• Loại tài liệu: khóa luận
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC HÀNH NGHỀ DƯỢC
• 1.1. Khái niệm, vai trò của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hành nghề dược
• 1.2. Các hành vi vi phạm quy định về hành nghề dược
• 1.3. Đặc điểm các yếu tố cấu thành của vi phạm hành chính về hành nghề dược
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VI PHẠM HÀNH CHÍNH VÀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC HÀNH NGHỀ DƯỢC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát về mạng lưới các cá nhân, tổ chức hành nghề dược trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 2.2. Tình hình vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hành nghề dược trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 2.3. Nhận xét về tình hình xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hành nghề dược: Những kết quả đạt được, những hạn chế, bất cập và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC HÀNH NGHỀ DƯỢC TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. Phương hướng bảo đảm xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hành nghề dược
• 3.2. Xử phạt vi phạm hành chính phải đúng quy định của pháp luật
• 3.3. Giải pháp bảo đảm xử phạt vi phạm hành chính từ thực tiễn thành phố Hà Nội
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Khái niệm và vai trò của xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dược

Xử phạt vi phạm hành chính (xử phạt vi phạm) trong lĩnh vực dược là một công cụ quan trọng nhằm duy trì trật tự và kỷ cương trong quản lý nhà nước. Theo quy định pháp luật, vi phạm hành chính trong lĩnh vực dược được định nghĩa là hành vi xâm phạm quy tắc quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm hình sự. Điều này nhấn mạnh rằng các hành vi vi phạm trong lĩnh vực dược không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn tác động đến sức khỏe cộng đồng. Việc xử phạt không chỉ nhằm mục đích răn đe mà còn góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật trong ngành dược. "Xử phạt vi phạm hành chính là một trong những biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe nhân dân và đảm bảo an toàn trong hoạt động dược".

1.1. Đối tượng và nguyên tắc xử phạt

Đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dược bao gồm cá nhân và tổ chức có hành vi vi phạm quy định pháp luật. Nguyên tắc xử phạt yêu cầu phải công bằng, minh bạch và đúng quy định của pháp luật. Các cơ quan chức năng có thẩm quyền cần thực hiện quy trình xử phạt một cách nghiêm túc, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các cá nhân, tổ chức bị xử phạt. "Nguyên tắc xử phạt phải đảm bảo tính công bằng và minh bạch, nhằm tạo ra sự tin tưởng trong xã hội".

II. Thực trạng vi phạm hành chính và xử phạt trong lĩnh vực dược tại Hà Nội

Tình hình vi phạm hành chính trong lĩnh vực dược tại Hà Nội đang diễn ra phức tạp với nhiều hình thức vi phạm khác nhau. Các hành vi vi phạm chủ yếu bao gồm việc không có chứng chỉ hành nghề, hành nghề không đúng chuyên môn, và các hành vi gian lận trong kinh doanh dược phẩm. Theo báo cáo của cơ quan chức năng, số lượng vi phạm hành chính trong lĩnh vực dược đã tăng lên trong những năm gần đây. "Việc xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực dược cần được thực hiện một cách kịp thời và nghiêm minh để bảo vệ sức khỏe cộng đồng". Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế trong công tác xử phạt, như thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và sự chưa đồng bộ trong quy định pháp luật.

2.1. Những hạn chế và nguyên nhân

Một số hạn chế trong công tác xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dược bao gồm việc thiếu hụt nhân lực và tài chính cho công tác thanh tra, kiểm tra. Ngoài ra, sự thiếu hiểu biết của người hành nghề về quy định pháp luật cũng là một nguyên nhân dẫn đến tình trạng vi phạm. "Cần có các biện pháp tuyên truyền, giáo dục pháp luật để nâng cao nhận thức của người hành nghề dược". Việc cải thiện công tác xử phạt không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dược

Để nâng cao hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dược, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Trước hết, cần hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dược. Việc này sẽ giúp các cơ quan chức năng có căn cứ pháp lý vững chắc để xử lý các hành vi vi phạm. "Cần có sự đồng bộ trong quy định pháp luật để tránh tình trạng chồng chéo và mâu thuẫn". Thứ hai, cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm một cách kịp thời và nghiêm minh.

3.1. Tăng cường công tác tuyên truyền và giáo dục pháp luật

Tuyên truyền và giáo dục pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dược là rất cần thiết. Các cơ quan chức năng cần tổ chức các buổi hội thảo, tập huấn để nâng cao nhận thức cho người hành nghề dược. "Giáo dục pháp luật không chỉ giúp người hành nghề hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình mà còn góp phần giảm thiểu vi phạm". Việc này sẽ tạo ra một môi trường hành nghề dược an toàn và hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Xử phạt vi phạm hành chính (XPVPHC) trong lĩnh vực y tế nói chung và hành nghề dược (HND) nói riêng là công cụ quản lý nhà nước giữ vai trò thiết yếu nhằm duy trì trật tự, kỷ cương pháp luật. Dược phẩm và hoạt động hành nghề dược là lĩnh vực đặc thù mang tính nhân văn, liên quan trực tiếp và thường nhật đến tính mạng, sức khỏe của người dân. Để cụ thể hóa Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013, sau đó được thay thế bởi Nghị định số 117/2020/NĐ-CP ngày 28/09/2020 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.

Tuy nhiên, trước sự phát triển nhanh chóng của hệ thống y tế cùng sự mở rộng tràn lan của mạng lưới nhà thuốc và cơ sở kinh doanh dược phẩm, tình trạng vi phạm hành chính về hành nghề dược diễn biến phức tạp. Theo báo cáo công tác thanh tra y tế năm 2022, dù công tác thanh tra, kiểm tra được duy trì thường xuyên nhưng thực tiễn áp dụng pháp luật vẫn bộc lộ nhiều khó khăn, hạn chế đòi hỏi phải tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện công cụ pháp lý. Trước yêu cầu khách quan đó, tác giả Trần Diễm Hương thực hiện khóa luận tốt nghiệp cử nhân luật với đề tài: "Xử phạt vi phạm hành chính về hành nghề dược – Quy định pháp luật và thực tiễn thi hành trên địa bàn thành phố Hà Nội".

Mục tiêu nghiên cứu: Mục đích của đề tài là làm rõ các vấn đề lý luận, pháp lý và thực tiễn áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm quy định về hành nghề dược trên địa bàn thành phố Hà Nội; qua đó chỉ ra khó khăn, vướng mắc, bất cập và đề xuất hệ thống giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật cũng như nâng cao chất lượng hoạt động xử phạt trong thời gian tới.

Nhiệm vụ nghiên cứu (được đánh số cụ thể theo văn bản):

1. Một là, phân tích các vấn đề pháp lý liên quan đến việc xử phạt vi phạm hành chính nói chung và xử phạt vi phạm hành chính về hành nghề dược nói riêng; phân nhóm các hành vi vi phạm quy định về hành nghề dược và các hành vi vi phạm quy định sử dụng chứng chỉ hành nghề của người hành nghề dược.
2. Hai là, đánh giá thực trạng xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm quy định về hành nghề dược tại thành phố Hà Nội.
3. Ba là, đề xuất các biện pháp nhằm giải quyết những khó khăn, vướng mắc và một số kiến nghị góp phần nâng cao hiệu quả công tác xử phạt vi phạm hành chính về hành nghề dược trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận, quy định của pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hành nghề dược.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào các hành vi vi phạm hành chính về hành nghề dược; các hình thức, thẩm quyền, trình tự và thủ tục xử phạt đối với hành vi vi phạm quy định về hành nghề dược.
• Phạm vi không gian: Địa bàn thành phố Hà Nội.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn từ khi Nghị định số 117/2020/NĐ-CP ngày 28/09/2020 có hiệu lực thi hành đến thời điểm hoàn thành khóa luận (năm 2023).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thuộc chuyên ngành Luật học (Luật Hành chính và Pháp luật Quản lý Nhà nước về Y tế), kết hợp giữa nghiên cứu lý luận quy phạm pháp luật và khảo sát thực tiễn thi hành.

Hệ thống cơ sở pháp lý và văn bản quy phạm:

• Khung lý luận về vi phạm hành chính và xử lý vi phạm hành chính được đối chiếu qua các thời kỳ lập pháp: Pháp lệnh Xử phạt vi phạm hành chính năm 1989 (Điều 1), Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 1995, Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002 và Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012.
• Các văn bản chuyên ngành: Luật Dược năm 2016; Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 và Nghị định số 117/2020/NĐ-CP ngày 28/09/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế (trọng tâm là Điều 52 cùng các điều từ Điều 103 đến Điều 109 về phân định thẩm quyền).

Phương pháp nghiên cứu:

• Cơ sở phương pháp luận: Vận dụng phương pháp luận duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng việc quán triệt các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
• Phương pháp nghiên cứu tổng hợp: Thu thập, phân tích, tổng hợp tài liệu, sách báo, công trình nghiên cứu khoa học và các báo cáo, số liệu đã công bố trong và ngoài nước liên quan đến đề tài.
• Phương pháp khảo sát thực tiễn: Thu thập, đánh giá thực trạng áp dụng quy định pháp luật và hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dược nhằm bảo đảm tính khách quan và tính khả thi của các đề xuất.
• Các phương pháp bổ trợ: Sử dụng phương pháp so sánh, quy nạp, diễn giải; tiến hành thu thập và phân tích ý kiến chuyên gia có kinh nghiệm trong công tác quản lý, xây dựng chính sách và thực thi pháp luật y tế.

Nguồn dữ liệu và nghiên cứu tiền nhiệm: Dữ liệu nghiên cứu được trích xuất từ các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, các báo cáo thanh tra y tế năm 2022 và các công trình khoa học tiêu biểu như luận văn thạc sĩ của tác giả Đào Hồng Ngọc (2018) về xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực y tế tại tỉnh Yên Bái (Học viện Khoa học xã hội - Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam). Đề tài khẳng định khoảng trống nghiên cứu chuyên sâu về phân hệ hành nghề dược trên địa bàn đặc thù là thành phố Hà Nội để triển khai nghiên cứu.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận và pháp lý về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hành nghề dược

Chương 1 xây dựng khung khái niệm, phân tích các yếu tố cấu thành vi phạm hành chính, nguyên tắc, thẩm quyền và trình tự, thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong hành nghề dược.

1. Khái niệm và đặc điểm của vi phạm hành chính trong hành nghề dược: Dựa trên Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, tác giả xác định vi phạm hành chính trong lĩnh vực hành nghề dược là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định pháp luật quản lý nhà nước về hành nghề dược mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính.

Hành vi này hội tụ đủ 4 dấu hiệu pháp lý: tính trái pháp luật; tính có lỗi; mức độ nguy hiểm cho xã hội thấp hơn tội phạm; và thuộc diện phải bị xử phạt vi phạm hành chính. Do gắn liền với lĩnh vực y tế, khách thể vi phạm xâm phạm trực tiếp đến trật tự quản lý nhà nước về tổ chức, hoạt động, trình tự, thủ tục hành nghề dược và gián tiếp đe dọa sức khỏe cộng đồng.

Bốn yếu tố cấu thành vi phạm hành chính về hành nghề dược gồm:

• Mặt khách quan: Hành vi hành động hoặc không hành động trái pháp luật quy định tại Nghị định số 117/2020/NĐ-CP (như cho thuê, cho mượn chứng chỉ hành nghề dược; không cập nhật kiến thức chuyên môn định kỳ 3 năm một lần).
• Khách thể: Trật tự quản lý nhà nước đối với hoạt động hành nghề dược.
• Chủ thể: Cá nhân (phải có năng lực trách nhiệm hành chính và đủ điều kiện chuyên môn hành nghề dược) hoặc tổ chức (doanh nghiệp dược, nhà thuốc).
• Mặt chủ quan: Thể hiện qua lỗi cố ý (chiếm đa số do chủ thể có hiểu biết chuyên môn nhưng vì lợi nhuận vẫn vi phạm) hoặc lỗi vô ý (do thiếu thận trọng).

Một số hành vi vi phạm điển hình quy định tại Điều 52 Nghị định 117/2020/NĐ-CP được phân tích cụ thể, như hành vi thuê, mượn chứng chỉ hành nghề dược (Điểm g Khoản 2 Điều 52); hành vi người chịu trách nhiệm chuyên môn của cơ sở bán lẻ vắng mặt trong thời gian hoạt động mà không có văn bản ủy quyền (dẫn chứng trường hợp vi phạm thực tế tại Nhà thuốc Hải Đăng - Vũ Trọng Phụng, quận Thanh Xuân của ông Nguyễn Văn Thắng; Nhà thuốc Minh Châu - Ngọc Khánh, quận Ba Đình của bà Vũ Thị Hải).

2. Nguyên tắc và phân định thẩm quyền xử phạt: Hoạt động xử phạt phải tuân thủ nghiêm ngặt 6 nguyên tắc của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012: phát hiện kịp thời - xử lý nghiêm minh; nhanh chóng, công khai, khách quan, đúng thẩm quyền; căn cứ tính chất, mức độ, hậu quả, nhân thân và tình tiết giảm nhẹ/tăng nặng; một hành vi chỉ bị phạt một lần; trách nhiệm chứng minh thuộc về người có thẩm quyền; mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 2 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.

Về thẩm quyền, các điều từ 103 đến 109 của Nghị định số 117/2020/NĐ-CP quy định mức phạt tiền tối đa và quyền hạn áp dụng hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả của từng lực lượng:

Lực lượng có thẩm quyền	Chức danh tiêu biểu	Mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân trong lĩnh vực dược	Thẩm quyền tước giấy phép/chứng chỉ hành nghề
Ủy ban nhân dân	- Chủ tịch UBND cấp xã - Chủ tịch UBND cấp huyện - Chủ tịch UBND cấp tỉnh	- Đến 5.000.000 đồng - Đến 50.000.000 đồng - Đến 100.000.000 đồng	Không Có thời hạn Có thời hạn
Thanh tra chuyên ngành	- Thanh tra viên đang thi hành công vụ - Chánh Thanh tra Sở Y tế - Chánh Thanh tra Bộ Y tế / Cục trưởng Cục Quản lý Dược - Trưởng đoàn thanh tra cấp Bộ	- Đến 500.000 đồng - Đến 50.000.000 đồng - Đến 100.000.000 đồng - Đến 70.000.000 đồng	Không Có thời hạn Có thời hạn Có thời hạn
Quản lý thị trường	- Kiểm soát viên thị trường - Đội trưởng Đội QLTT - Cục trưởng Cục QLTT cấp tỉnh - Tổng cục trưởng Tổng cục QLTT	- Đến 500.000 đồng - Đến 25.000.000 đồng - Đến 50.000.000 đồng - Đến 100.000.000 đồng	Không Không Có thời hạn Có thời hạn
Công an nhân dân	- Chiến sĩ CAND - Trưởng Công an cấp xã - Trưởng Công an cấp huyện / Trưởng phòng nghiệp vụ Công an tỉnh - Giám đốc Công an cấp tỉnh - Cục trưởng các Cục nghiệp vụ Bộ Công an	- Đến 500.000 đồng - Đến 2.000.000 đồng - Đến 20.000.000 đồng - Đến 50.000.000 đồng - Đến 100.000.000 đồng	Không Không Có thời hạn Có thời hạn Có thời hạn
Hải quan	- Công chức Hải quan - Chi cục trưởng Chi cục Hải quan - Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh / Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu - Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan	- Đến 500.000 đồng - Đến 25.000.000 đồng - Đến 50.000.000 đồng - Đến 100.000.000 đồng	Không Không Có thời hạn Có thời hạn
Bộ đội biên phòng	- Chiến sĩ Bộ đội biên phòng - Đồn trưởng Đồn biên phòng - Chỉ huy trưởng Bộ đội biên phòng cấp tỉnh	- Đến 500.000 đồng - Đến 20.000.000 đồng - Đến 100.000.000 đồng	Không Không Có thời hạn
Cảnh sát biển	- Cảnh sát viên Cảnh sát biển - Hải đội trưởng Hải đội Cảnh sát biển - Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển - Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam	- Đến 1.000.000 đồng - Đến 20.000.000 đồng - Đến 50.000.000 đồng - Đến 100.000.000 đồng	Không Không Không Có thời hạn

3. Thủ tục xử phạt và thi hành quyết định:

• Phân loại thủ tục: Thủ tục không lập biên bản (phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền đến 250.000 đồng với cá nhân, 500.000 đồng với tổ chức); Thủ tục có lập biên bản (áp dụng cho các mức phạt tiền cao hơn, tước quyền sử dụng giấy phép/chứng chỉ hoặc tịch thu tang vật).
• Các giai đoạn: Lập biên bản (Điều 58); xác minh tình tiết (Điều 59); định giá tang vật (Điều 60); thủ tục giải trình (Điều 61 - áp dụng khi bị phạt tiền từ 15.000.000 đồng với cá nhân, từ 30.000.000 đồng với tổ chức hoặc bị tước giấy phép/đình chỉ hoạt động); chuyển hồ sơ truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 62, 63); các trường hợp không ra quyết định xử phạt (Điều 65).
• Thời hạn ra quyết định (Điều 66): Thông thường là 07 ngày làm việc kể từ ngày lập biên bản; vụ việc có tình tiết phức tạp là 30 ngày; vụ việc đặc biệt nghiêm trọng cần giải trình, xác minh là 60 ngày.
• Thi hành và cưỡng chế: Thời hạn thi hành là 10 ngày kể từ ngày nhận quyết định (Điều 68); gửi quyết định trong thời hạn 02 ngày làm việc (Điều 70); công bố công khai trên phương tiện thông tin đại chúng (Điều 72). Chậm nộp phạt bị tính thêm 0,05%/ngày trên tổng số tiền phạt chưa nộp (Điều 78). Quy định nộp phạt nhiều lần áp dụng khi mức phạt trên 20.000.000 đồng đối với cá nhân và trên 200.000.000 đồng đối với tổ chức, thời hạn tối đa 06 tháng, nộp không quá 03 lần và lần đầu tối thiểu 40% (Điều 79). Quy định hoãn thi hành phạt tiền áp dụng đối với cá nhân bị phạt từ 3.000.000 đồng trở lên có hoàn cảnh khó khăn (Điều 76). Biện pháp cưỡng chế gồm khấu trừ lương, tài khoản, kê biên tài sản bán đấu giá (Điều 86, 88). Toàn bộ tiền phạt nộp vào ngân sách nhà nước (Điều 83).

4. Các yếu tố ảnh hưởng: Tác giả xác định 5 nhóm yếu tố tác động: (1) Mức độ hoàn thiện của hệ thống pháp luật; (2) Tác động của yếu tố kinh tế và áp lực lợi nhuận; (3) Ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân hành nghề; (4) Năng lực tổ chức thực hiện của bộ máy thực thi công vụ; (5) Hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm minh vi phạm.

Chương 2: Thực trạng vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hành nghề dược trên địa bàn thành phố Hà Nội

Chương 2 tập trung phân tích thực tiễn áp dụng pháp luật trên địa bàn Thủ đô:

• Khái quát mạng lưới hành nghề: Hà Nội là trung tâm tập trung mật độ cơ sở hành nghề dược lớn và đa dạng, gồm các công ty phân phối, chuỗi nhà thuốc và nhà thuốc tư nhân bán lẻ.
• Thực tiễn vi phạm và xử phạt: Hành vi vi phạm phổ biến tập trung vào việc người chịu trách nhiệm chuyên môn vắng mặt không ủy quyền, cơ sở hoạt động vượt phạm vi cho phép, tình trạng thuê mượn chứng chỉ hành nghề dược. Hình thức xử phạt áp dụng chủ yếu là phạt tiền, kết hợp xử phạt bổ sung tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề dược và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả (buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp, kiến nghị thu hồi chứng chỉ).
• Phân định thẩm quyền thực tế: Mặc dù Nghị định số 117/2020/NĐ-CP trao thẩm quyền cho nhiều lực lượng (UBND, Quản lý thị trường, Công an, Hải quan, Biên phòng, Cảnh sát biển), nhưng trên thực tế tại địa bàn Hà Nội, chủ thể giữ vai trò nòng cốt, thực hiện phần lớn các vụ việc thanh tra, lập biên bản và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính về hành nghề dược là Thanh tra Sở Y tế thành phố Hà Nội.
• Đánh giá kết quả, hạn chế: Công tác xử phạt đã góp phần chấn chỉnh kỷ cương, nâng cao nhận thức của các cơ sở dược. Tuy nhiên, vẫn còn những tồn tại về việc phát hiện vi phạm chưa triệt để, kinh phí và nhân lực cho công tác thanh tra còn mỏng so với quy mô phát triển của các cơ sở bán lẻ thuốc, và tình trạng lách luật cho thuê mượn chứng chỉ hành nghề còn diễn biến tinh vi.

Chương 3: Phương hướng, giải pháp bảo đảm xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hành nghề dược từ thực tiễn thành phố Hà Nội

Chương 3 đề xuất định hướng và 4 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Phương hướng bảo đảm:

• Xử phạt vi phạm hành chính phải bảo đảm tuân thủ nghiêm ngặt, đúng quy định của pháp luật.
• Hoạt động xử phạt phải bảo đảm đầy đủ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân liên quan.
• Bảo đảm tính công khai, minh bạch xuyên suốt quy trình thanh tra, xử phạt.

2. Các nhóm giải pháp trọng tâm:

• Tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật: Bổ sung, điều chỉnh các quy định về quản lý hành nghề dược và xử phạt vi phạm hành chính để khắc phục các khoảng trống pháp lý, nâng cao tính răn đe đối với các hành vi vi phạm chuyên môn dược.
• Nâng cao ý thức trách nhiệm của người thực thi công vụ: Tăng cường kỷ cương, đạo đức công vụ, đề cao trách nhiệm cá nhân của cán bộ thanh tra, người có thẩm quyền xử phạt trong quá trình phát hiện và xử lý vi phạm.
• Kiện toàn bộ máy tổ chức, nâng cao năng lực thực thi: Củng cố lực lượng thanh tra chuyên ngành y tế Hà Nội; tổ chức bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ và trang bị phương tiện kỹ thuật cho lực lượng trực tiếp làm công tác kiểm tra, xử phạt.
• Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật: Tăng cường tuyên truyền sâu rộng các quy định của Luật Dược năm 2016 và Nghị định số 117/2020/NĐ-CP đến các cơ sở kinh doanh, người hành nghề dược và quần chúng nhân dân nhằm nâng cao ý thức tự giác tuân thủ.

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và quy định pháp lý: Khóa luận làm sáng tỏ khái niệm, bản chất, 4 yếu tố cấu thành của vi phạm hành chính trong hành nghề dược; hệ thống hóa chi tiết các nguyên tắc xử phạt, quy trình thủ tục (lập biên bản, xác minh, giải trình, ra quyết định theo các mốc 07, 30, 60 ngày) và cơ chế thi hành quyết định (tính tiền chậm nộp 0,05%/ngày, điều kiện nộp nhiều lần, hoãn/giảm/miễn, cưỡng chế) theo Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012.
• Phân định rõ thẩm quyền xử phạt theo Nghị định 117/2020/NĐ-CP: Thống kê, so sánh rành mạch hạn mức phạt tiền và quyền xử phạt bổ sung của 7 lực lượng chức năng (UBND các cấp, Thanh tra y tế, Quản lý thị trường, Công an nhân dân, Hải quan, Bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển) với khung phạt tối đa từ 300.000 đồng đến 100.000.000 đồng.
• Chỉ ra đặc thù thực tiễn áp dụng tại Hà Nội: Rút ra kết luận quan trọng rằng mặc dù văn bản luật phân công nhiều cơ quan có thẩm quyền, nhưng trên thực tế địa bàn thành phố Hà Nội, Thanh tra Sở Y tế là lực lượng nòng cốt thực hiện nhiệm vụ kiểm tra và xử phạt.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ: Đưa ra các định hướng và giải pháp thực tiễn gắn với công tác hoàn thiện pháp luật, kiện toàn bộ máy thanh tra y tế, nâng cao năng lực cán bộ công vụ và tuyên truyền pháp luật ngành dược trên địa bàn Thủ đô.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi nghiên cứu thực tiễn giới hạn trên địa bàn thành phố Hà Nội trong giai đoạn từ khi Nghị định số 117/2020/NĐ-CP có hiệu lực đến năm 2023. Đề tài tập trung chủ yếu vào khía cạnh pháp lý xử phạt hành chính đối với các cơ sở bán lẻ và người chịu trách nhiệm chuyên môn, chưa đi sâu vào toàn bộ chuỗi cung ứng dược phẩm quy mô công nghiệp.
• Hướng nghiên cứu mở rộng: Khảo sát, so sánh đối chiếu thực tiễn xử phạt vi phạm hành chính hành nghề dược giữa Hà Nội với các đô thị lớn khác (như TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng); tiếp tục đánh giá tác động của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính và các văn bản hướng dẫn thi hành mới đối với công tác quản lý ngành dược.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Sinh viên, học viên chuyên ngành Luật Hành chính, Luật Y tế; sinh viên các trường đại học y - dược cần nắm vững khung pháp lý hành nghề; cán bộ làm công tác pháp chế, thanh tra chuyên ngành y tế, cán bộ quản lý thị trường.
• Nội dung giá trị: Khóa luận là tài liệu tra cứu hữu ích về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính phân cấp theo Nghị định số 117/2020/NĐ-CP, quy trình xử lý biên bản, điều kiện áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt và phân tích các dấu hiệu pháp lý cấu thành hành vi vi phạm trong hành nghề dược.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận phân tích những hành vi vi phạm hành chính điển hình nào của người hành nghề dược theo Nghị định số 117/2020/NĐ-CP?
Khóa luận tập trung phân tích các hành vi tại Điều 52 Nghị định số 117/2020/NĐ-CP, bao gồm: hành vi thuê, mượn chứng chỉ hành nghề dược để hành nghề (Điểm g Khoản 2 Điều 52); hành vi cho người khác thuê, mượn chứng chỉ hành nghề; hành vi không hoàn thành chương trình cập nhật kiến thức chuyên môn định kỳ 3 năm; và hành vi người chịu trách nhiệm chuyên môn của cơ sở bán lẻ thuốc vắng mặt trong thời gian hoạt động mà không có văn bản ủy quyền (được minh họa qua các vụ việc cụ thể tại quận Thanh Xuân và quận Ba Đình).

2. Thời hạn ra quyết định xử phạt và quy định tính tiền chậm nộp phạt được xác định như thế nào trong văn bản?
Theo Điều 66 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 được phân tích trong khóa luận: thời hạn ra quyết định thông thường là 07 ngày làm việc kể từ ngày lập biên bản; trường hợp phức tạp là 30 ngày; trường hợp đặc biệt nghiêm trọng có giải trình cần xác minh là 60 ngày. Về thi hành, thời hạn chấp hành là 10 ngày kể từ ngày nhận quyết định; nếu chậm nộp tiền phạt, cá nhân/tổ chức bị tính thêm 0,05% trên tổng số tiền phạt chưa nộp cho mỗi ngày chậm nộp (Điều 78).

3. Cơ quan nào giữ vai trò chủ trì xử phạt vi phạm hành chính về hành nghề dược trên thực tế tại Hà Nội?
Mặc dù Nghị định số 117/2020/NĐ-CP trao thẩm quyền cho 7 nhóm lực lượng (Chủ tịch UBND các cấp, Thanh tra, Quản lý thị trường, Công an nhân dân, Hải quan, Bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển), khóa luận kết luận rằng trên thực tế tại thành phố Hà Nội, lực lượng chính trực tiếp tiến hành thanh tra, kiểm tra và ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về hành nghề dược là Thanh tra Sở Y tế thành phố Hà Nội.

4. Điều kiện để cá nhân vi phạm hành nghề dược được áp dụng hình thức nộp tiền phạt nhiều lần là gì?
Theo Điều 79 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 nêu trong khóa luận, điều kiện áp dụng nộp phạt nhiều lần đối với cá nhân là mức phạt tiền phải từ 20.000.000 đồng trở lên (đối với tổ chức là từ 200.000.000 đồng trở lên). Thời hạn nộp nhiều lần không quá 06 tháng kể từ ngày quyết định có hiệu lực, số lần nộp tối đa không quá 03 lần và số tiền nộp lần thứ nhất phải đạt tối thiểu 40% tổng số tiền phạt.

5. Khóa luận nêu những yếu tố cơ bản nào ảnh hưởng đến hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hành nghề dược?
Tác giả chỉ ra 5 yếu tố ảnh hưởng trực tiếp gồm: mức độ hoàn thiện của hệ thống pháp luật về dược và xử phạt vi phạm hành chính; yếu tố phát triển kinh tế và cạnh tranh thương mại; ý thức chấp hành pháp luật của cá nhân, tổ chức kinh doanh dược; năng lực tổ chức thực hiện và trình độ của bộ máy công chức thực thi; và chất lượng của công tác kiểm tra, giám sát thực thi pháp luật.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Trần Diễm Hương là công trình nghiên cứu hệ thống, gắn kết chặt chẽ giữa lý luận pháp lý hành chính với thực tiễn áp dụng Nghị định số 117/2020/NĐ-CP trên địa bàn thành phố Hà Nội. Tác giả đã làm rõ cấu thành vi phạm, phân định chi tiết thẩm quyền xử phạt của các cơ quan chức năng và chỉ ra vai trò nòng cốt của Thanh tra Sở Y tế Hà Nội trong thực thi công vụ. Hệ thống giải pháp đề xuất tập trung vào 4 trụ cột: hoàn thiện pháp luật, nâng cao đạo đức công vụ, kiện toàn tổ chức thanh tra và đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật, mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho công tác quản lý nhà nước về y tế và dược phẩm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VE XỬ PHẠT 'VIPHẠM HANH CHÍNH TRONG LĨNH VUC HANH NGHẺ DƯỢC 1⁄1. Khái niệm, vai trò của pháp luật về xử phat vi phạm hành chính trong lĩnh vực hành nghề được LLL Rhái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực hành nghé được Khai niêm VPHC trong lĩnh vực HND được xây dựng trên cơ sỡ nhận thức chung về khải niệm VPHC đã được pháp luật ghi nhận cũng các quy định pháp luật có liên quan vẻ xử phat vi phạm hảnh chính trong lĩnh vực HND 'Ở nước ta, VPHC lần dau tiên được định nghĩa một cách chính thức tại Điều | Pháp lệnh XPVPHC năm 1989, theo đó VPHC là "hành vi do cá nhân, tỗ chức thực hiện một cách cổ ý hoặc vô ý, xâm phạm quy tắc quan lý nha nước mã không phải là tội pham hình sự va theo quy định của pháp luật phải bị zử phạt hành chính”. Pháp lệnh XLVPHC 1995 (thay thế Pháp lệnh -XPVPHC 1989) và Pháp lênh XLVPHC 2002 (thay thé Pháp lệnh XLVPHC 1995) không trực tiếp đưa ra định ngiãa về VPHC. Tuy nhiên, các văn bản.

nay đã gián tiếp định nghĩa VPHC thông qua định nghĩa về bién pháp "xử phạt vi phạm hành chỉnh”, theo đó biện pháp này được áp dụng đổi với "cá nhân, cơ quan, tổ chức (sau đây gọi chung là cá nhân, tổ chức) có hảnh wi cổ ý hoặc vô ý vi pham các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mã không phải là tội phạm và theo quy đính của pháp luật phải bị xử phạt hành chính" 1Luuật XLVPHC năm 2012 đã đưa ra định ngiấa về VPHC một cách rổ rang theo đó VPHC “la hảnh vi có lỗt do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm. quy định của pháp luật về quản lý nha nước mà không phải là tội phạm va m1 theo quy định của pháp luật phải bị xử phat vi pham hành chính””. À ERoQJfYWEENoA|XHf/HEeA|TXWWÍEI PAULA Ph chíh năm 1965, TEho905h DihoO9Sh nD1⁄7iho995h nO! phốh n0 0h chính năm 2002 ` EhoD2h nBiKhoO7h a1£k:hoflv phạm hành chính năm 2012 6 định pháp luật vé VPHC nêu trên đã thông nhất bén dấu hiệu chung, bản chất của VPHC, cụ thể là Thứ nhất, VPHC là hành vi trải pháp luật, xêm phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước: mốt hành vi được cho là trai quy định pháp uất khí hành vi đó không phù hợp với yêu cầu của quy pham pháp luật hoặc Ja đổi lập với yêu cầu đó có thé được biểu hiện ra bên ngoài bằng hành động hoặc không hanh động va không đơn thuần là hành vi trai phép luật hành chính ma còn có thé là những hanh vi trấi pháp luật trong các lính vực khác trong đó có lĩnh vực HIND. Thứ hai, VPHC là hành vi có lỗi, thể hiện dưới dang có ý hoặc vô y- người thực hiện hành vi trong trường hợp nay nhân thức được việc âm phạm.

trết tự quân lý nhà nước, tính trái pháp luật của hành vi đó nhưng van lưa chọn và thúc đẩy hoạt động của minh trái với yêu cầu của pháp luật trong khi có đủ điều kiện để lựa chon và quyết định cách xử sự khác phù hợp với yêu cầu của pháp luật Thứ ba, mức độ nguy hiểm cho xã hội VPHC thấp hơn tôi phạm: Đây Ja dầu hiệu cơ bản nhất dé phân biệt VPHC với tôi phạm va để đánh giá được mức độ nguy hiểm của VPHC so với tôi pham cần đồng thei cần nhắc các yêu tổ như: mức độ gây thiệt hai cho xã hội của hành vi, tính chat, mức độ lỗi, tấm quan trọng của khách thể được bảo vệ cũng như nhân thân người vi phạm.